Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Amerika Latin

**Amerika Latin**

|  |  |
| --- | --- |
| Enep | 21,069,501 km² |
| Poblans | 569,000,000 (2008) |
| Gwlasow | 21 |
| Tiredhow | 10 |
| Hanow an drigoryon | Amerikan Latin, Amerikan |
| Yethow | Spaynek, Portyngalek, Frenkek, Quechua, Aymara, Nahuatl, Mayek, Guaraní, Sowsnek, Kreyòl, Papiamentu, Iseldiryek, etc. |
| Amser | UTC-2 (Brasil) to UTC-8 (Meksiko) |
| Brassa sitys | 1. Sita Meksiko 2. São Paulo 3. Buenos Aires 4. Rio de Janeiro 5. Lima 6. Bogotá 7. Santiago 8. Belo Horizonte 9. Guadalajara 10. Porto Alegre |

**Amerika Latin** yw rannvro yn Amerika.

## Powyow

| Kenedhel | Poblans | Pennsita | Brassa sita | Lywydh |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Arghantina | 39,538,000 (2005) | Buenos Aires | Buenos Aires | Cristina Fernández de Kirchner |
| Belisa | 283,000 (2003) | Belmopan | Belize City | Dean Barrow |
| Bolivi | 8,274,325 (2001) | La Paz ha Sucre | La Paz | Evo Morales |
| Brasil | 184,101,109 (2004) | Brasília | São Paulo | Luiz Inácio Lula da Silva |
| Chile | 15,116,435 (2002) | Santiago de Chile | Santiago de Chile | Michelle Bachelet |
| Gwatemala | 14,655,189 (2004) | Sita an Gwatemala | Sita an Gwatemala | Óscar Berger Perdomo |
| Hayti | 7,900,000 (2003) | Port-au-Prince | Port-au-Prince | René Préval |
| Hondouras | 6,975,204 (2000) | Tegucigalpa | Tegucigalpa | Manuel Zelaya |
| Kolombi | 44,531,434 (2003) | Bogotá | Bogotá | Álvaro Uribe Vélez |
| Kosta Rika | 4,016,173 (2005) | San José | San José | Oscar Arias |
| Kuba | 11,177,743 (2002) | La Habana | La Habana | Raúl Castro |
| Meksiko | 106,202,903 (2005) | Sita Meksiko | Sita Meksiko | Felipe Calderón |
| Nikaragwa | 5,628,517 | Managua | Managua | Daniel Ortega |
| Panama | 3,000,463 | Sita an Panama | Sita an Panama | Martín Torrijos |
| Paragway | 6,347,884 (2005) | Asunción | Asunción | Nicanor Duarte Frutos |
| Perou | 26,152,265 (2005) | Lima | Lima | Jorge Del Castillo |
| *Puerto Rico* | 3,916,632 (2004) | San Juan | San Juan | Aníbal Acevedo Vilá (Governour) |
| Pow Ekwadorel | 13,363,593 (2005) | Quito | Guayaquil | Rafael Correa |
| Repoblek Dhominikanek | 8,950,034 (2005) | Santo Domingo | Santo Domingo | Leonel Fernandez |
| El Salvador | 6,704,932 (2005) | San Salvador | San Salvador | Antonio Saca |
| Urugway | 3,399,237 (2002) | Montevideo | Montevideo | Tabaré Vázquez |
| Veneswela | 25,375,281 (2005) | Caracas | Caracas | Hugo Chavez |
| Gwayana | 697,181 (2002) | Georgetown | Georgetown | Bharrat Jagdeo |
| Surinam | 487,024 (2004) | Paramaribo | Paramaribo | Ronald Venetiaan |
# Houston, Teksas

|  |
| --- |
| Houston |
|  NASA, Porth Houston, Skyline Rice University, Minute Maid Park |
|

---

 |
|  Houston yn Konteth Harris hag Texas |
|

---

 |
| Kenedhel | Statys Unys Amerika |
| Stat | Teksas |
| Konteth | Konteth Harris |
|

---

 |
| Mayour | Sylvester Turner |
| Poblans (2007) | 2,242,193 |
| Doesedh | 1,471 triger/km² |
| Hanow an Drigoryon | Houstonian |
| Amser | UTC -6, UTC -5 Hav (CST) |
|

---

 |
| Berrheans an Post | 77002 |
| Gwiasva | www.houstontx.gov |

**Houston** yw an brassa cita yn Teksas, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 2,304,580.

An cita a veu fondys yn 1837 gans an vreder Augustus Chapman Allen ha John Kirby Allen.
# Springfield, Illinois

Springfield, Illinois

**Springfield** yw penncita Illinois, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 114,394.

An cita a veu fondys yn 1821.

## Gwiasva

* www.springfield.il.us
# Repoblek Dominikan

**República Dominicana**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner an Repoblek Dominikan) | (Kota arvow an Repoblek Dominikan) |

 |
| *Lavar kenedhlek: Dios, Patria, Libertad* |
|  |
| Yeth sodhogel | Spaynek |
| Penncita | Santo Domingo |
| Brassa cita | Santo Domingo |
| Lywydh | Leonel Fernández |
| Enep | 48,730 km² |
| Poblans (2005) - Doesedh | 8,950,034 a drigoryon 183 triger/km² |
| Anserghogeth | dhyworth Heyti 27ves a vis Whevrer, 1844 |
| Mona kemmyn | Peso (DOP) |
| Amser | UTC -4 |
| Kan genedhlek | *Quisqueyanos valientes* |
| Koden kesrosweyth | .do |
| Koden pellgowser | +1-809 ha +1-829 |

An **Repoblek Dominikan** (yn Spaynek: *República Dominicana*) yw repoblek yn Mor Karib. Hi a wra kevrenna an enys 'Spaynek (Hispaniola)' gans Heyti.
# Dosedh poblans

Mappa a dhosedh poblans an bes, 1994.
**Dosedh** poblans yw an niver a dus yn enep a vyns sertan. Rag ensampel, yma 10,364,388 a dus ow triga yn Pow Belg, unn wlas a 30,528 km². Ytho, dosedh Pow Belg yw 339 triger rag pub kilometer pedrek.
# Sport

John Cawley a dewl Chris French yn omdowl kernewek, mis Me 2006
**Sport** yw, herwydh usadow, furv vyth a wari po gwrians fisegel (dre vras) kesstrivus a assay usya, mentena po gwellhe galadewder ha sleyneth ha ri plesour dhe gevrenogyon ha martesen didhan dhe viroryon.

Pel arghans rag hurlya a Druru
Sports a yll gwellhe yeghes fisegel dre gemeres rann yn furv anformel po restrys. Yma kansow a sportys, a'n re yntra dew gesstriver dhe'n re gans kansow a gesstrivoryon yn kettermyn, po yn para po yn kesstrif avel unigynnow. Yn nebes sportys kepar ha resek, lies kesstrifer a yll kesstrivya, po yn kettermyn po an eyl wosa y gila, gans unn gwaynyer. Yn sportys erel, an kesstrif (fytt) yw yntra dew denewen, an eyl owth assaya dhe dremena y gila. Yn nebes sportys, kesskor yw alowys, yn nebes erel yma fordhow dhe assoylya an kesskor ha kavos gwaynyer ha kollor. Niver a gesstrifow a yll bos restrys yn tournays dhe henwel kampyor. Lies unyans sport a wra kampyor bledhynnyek dre restra gwariow yn seson kemmyn.

Dre vras, sport yw aswonys avel kevreyth a wriansow selys war athleteks fisegel po sleyneth fisegel. Nebes kesstrifow a amytt saw sportys a dhesedh dhe'n styr ma. Byttegyns, yma aswonvos dhe lies gwrians kesstrivus mes a-der fisegel avel sportys an brys. An Kessedhek Keswlasek Olympek a aswon gwydhbol ha bryj avel sportys bona fide, ha SportAccord, an kowethas keffrysyans keswlasek sportys, a aswon pymp sport di-fisegel: bryj, gwydhbol, draghtys, go ha xiangqi.

Herwydh usadow, sport yw governys gans sett a rewlys dhe surhe kesstrif ewn hag alowa breus barghus a'n gwaynyer. Gwaynya a yll bos determys gans hwarvosow fisegel kepar ha skorya golyow po tremena linen yn kynsa. Ynwedh y hyll bos determys gans breusysi a wra skorya elvennow an gwrythyans sport, y'ga mysk taklow objetus po sojetus kepar ha gwrythyans teknegel po awenek.

Sport yw pennfenten bras a dhidhan rag miroryon. Sport a wra tenna bushys bras a dus dhe leow sport ha drehedhes moy a viroryon dre dharlesa. Kenwostla war sport yw gwrians kemmyn. An ger "sport" a dheu dre Sowsnek Kres a'n Frynkek Koth *desport* hag a styr "termyn syger".

Sport yn Kernow a yssyns dew sport nag yw kevys yn le vyth aral y'n bys marnas leow gans delanwes gonisogeth Kernow: omdowl kernewek ha hurlya. An sportys erel kevrennys orth Kernow yw rugbi (An Vorladron Gernewek yw an para posekka) ha mordardha. Sport an moyha gwrys ha'n moyha hedhadow y'n bys yw ponya. Pel droos yw an moyha meurgerys.

Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Onan a'n **kans erthygel posekka** war Wikipedya yw an erthygel ma. |
# Rom

**Comune di Roma**|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Rom) | (Kota arvow Rom) |

 |
| *Leshanow: The Eternal City* |
|  |
| **Commune** |
| Kenedhel |  Itali |
| Rannvro | Restren:Lazio-Bandiera.png Lazio |
| Pow |  Pow Rom |
| Mayour | Walter Veltroni (DS) |
| Enep | 1,287 km² |
| Poblans (2016) | 2,873,598 a drigoryon |
| Doesedh | 2,232 triger/km² |

**Rom** (po Roma yn Latin hag Italek) yw cita vras yn kres Itali. Penncita a Emperoureth veur o hi seulabrys. Repoblek o Rom a-dhia 509 kyns OK. An Emperoureth y'n West a dhiwedhas yn 476 OK.

Y'n termyn ma, penncita an Repoblek Italek yw hi, gans poblans a 3,5 milvil a drigoryon.

Kres an Eglos Katholik Romanek yw Rom ynwedh: Yn kres Rom yma Cita an Vatikan, nag yw rann a'n repoblek italek, le may trig an Pab, lywydh an Eglos Katholik Romanek.

| Pennsitys Europa |
| --- |
| **Unyans Europek**  | Amsterdam • Athina • Berlin • Bratislava • Brusselas • Bucharest • Budapest • Dulynn • Helsinki • Kobenhavn • Lisbon • Ljubljana • Loundres • Madrid • Nikosi • Paris • Praha • Riga • Rom • Sita Lushaborg • Sofia • Stockholm • Tallinn • Valetta • Vilnius • Warszawa • Wien |
| **Remenant Europa** | Andorra la Vella • Beograd • Bern • Chisinau • Sita Vatikan • Kiev • Minsk • Monako • Oslo • Podgorica • Reykjavík • Sarajevo • Sen Marin • Skopje • Tirana • Vaduz • Zagreb |
| **Yn Europa hag Asi warbarth** | Almaty • Ankara • Baku • Moskva • Tbilisi • Yerevan |
| **Powyow ha'ga studh challenjyes** | Prishtina • Stepanakert • Sukhumi • Tiraspol • Tskhinvali |
# Long Beach, Kaliforni

Long Beach

**Treth Hir** (Sowsnek: *Long Beach*) yw cita yn Konteth an Eledh (Spaynek: *Condado de Los Ángeles*), Kaliforni, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1897. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 466,742.

## Gwiasva

* www.longbeach.gov
# 1982

1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985

**1982** OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Gwener.

## Hwarvedhyansow

* Bresel an Ynysek Falklandek
* 2 Du: Channel 4 yw lonchys.

## Mernansow

* 10ves a vis Du: Leonid Brezhnev
# Kryjyans

Yma dew vagas chyf a gryjyans y'n bys ma, h.y. kryjyansow Abrahamek ha kryjyansow dharmek.

## Kryjyansow Abrahamek

* Kristoneth
	+ Eglos Katholik Romanek
	+ Protestans
		- Eglos an Vethodysi
		- Eglos Pow Sows
		- Lutheraneth
		- Eglos Vesydhyek
	+ Eglosyow Orthodoks an Est
		- Eglos Reka
		- Eglos Russek
	+ Eglosyow Miafysitek
		- Eglos Armenek
		- Eglos Kopta (diworth Ejyp hag Ethiopi)
	+ Dustunyoryon Yehovah
	+ Eglos Yesu Krist a Sens an Dydhyow Diwettha
	+ Eglosyow Penkostel (rag ensampel Eglos Wir Yesu)
* Islam
	+ Sounniteth
	+ Shi'iteth
		- Ithna'ashariyya
		- Isma'iliyya
		- Zaydiyya
	+ Ahmadiyya
* Yedhoweth
* Fay Baha'i
* Drouseth

## Kryjyansow Dharmek

* Hindoueth
* Bouddhisteth
* Sikheth
* Ayyavali
* Jayneth

## Kryjyansow erell

* Daoisteth
* Pystri ha Neopaganeth
* Shinto
* Soroastrianeth
# Parti Repoblikanek

Olifans, an arwodh a'n Parti Repoblikanek
An **Parti Repoblikanek** (Sowsnek: *Republican Party*) yw parti politek y'n Statys Unys. Ev a kontrol Senedh an Statys Unys a-dhia 2014 hag an Lywydh Statys Unys a-lemmyn, Donald Trump yw esel an Parti.

An Parti yth esa fondys yn 1854, ha kynsa ev a gwaynas power yn 1860 gans an etholans a Abraham Lincoln maga Lywydh. A-dhia 1860 bys yn 1874, an Parti Repoblikanek ev a kontrolas offis Lywydh an Statys Unys, Senedh an Statys Unys ha Chi Kanasedhoryon an Statys Unys.

## Devynnow