Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Тлингит (кыв)

**Тлингит кыв** (*Lingít* /ɬɪŋkɪ́tʰ/), водзджык **колош кыв** — АӦШын (Аляска да Вашингтон штатъясын) да Канадаын (Британияса Колумбия да Юкон провинцияясын) кыв. Анбур — латин, важӧн кирилл.

## Тлингит анбур

| *e-mail*ын | АӦШын | Канадаын | Шуанног |
| --- | --- | --- | --- |
| a | a | a | ʌ |
| á | á | á | ʌ́ |
| aa | aa | à | a |
| áa | áa | â | á |
| ch | ch | ch | tʃʰ (tʃ) |
| ch' | ch' | ch' | tʃʼ |
| d | d | d | t (d) |
| dl | dl | dł | tɬ (dl) |
| dz | dz | dz | ts (dz) |
| e | e | e | ɛ |
| é | é | é | ɛ́ |
| ee | ee | ì | i |
| ée | ée | î | í |
| ei | ei | è | e |
| éi | éi | ê | é |
| g | g | g | k (ɡ) |
| gw | gw | gw | kʷ (ɡʷ) |
| gh | g̲ | gh | q (ɢ) |
| ghw | g̲w | ghw | qʷ (ɢʷ) |
| h | h | h | h |
| i | i | i | ɪ |
| í | í | í | ɪ́ |
| j | j | j | tʃ (dʒ) |
| k | k | k | kʰ |
| kw | kw | kw | kʷʰ |
| k' | k' | k' | kʼ |
| k'w | k'w | k'w | kʷʼ |
| kh | k̲ | kh | qʰ |
| khw | k̲w | khw | qʷʰ |
| kh' | k̲' | kh' | qʼ |
| kh'w | k̲'w | kh'w | qʷʼ |
| l | l | ł | ɬ |
| l' | l' | ł' | ɬʼ |
| (ll) | (l̲) | l | l |
| (m) | (m) | m | m |
| n | n | n | n |
| (o) | (o) | (o) | o |
| oo | oo | ù | u |
| óo | óo | û | ú |
| s | s | s | s |
| s' | s' | s' | sʼ |
| sh | sh | sh | ʃ |
| t | t | t | tʰ |
| t' | t' | t' | tʼ |
| tl | tl | tl | tɬʰ |
| tl' | tl' | tl' | tɬʼ |
| ts | ts | ts | tsʰ |
| ts' | ts' | ts' | tsʼ |
| u | u | u | ʊ |
| ú | ú | ú | ʊ́ |
| w | w | w | w |
| x | x | x | x |
| xw | xw | xw | xʷ |
| x' | x' | x' | xʼ |
| x'w | x'w | x'w | xʷʼ |
| xh | x̲ | xh | χ |
| xhw | x̲w | xhw | χʷ |
| xh' | x̲' | xh' | χʼ |
| xh'w | x̲'w | xh'w | χʷʼ |
| y | y | y | j |
| (ÿ) | (ÿ/y̲) | (ÿ) | ɰ |
| . | . | . | ʔ |

## Лыдакывъяс

0 - tléil
1 - tléix'
2 - déix̱
3 - nás'k
4 - daax'oon
5 - keijín
6 - tleidooshú
7 - dax̱adooshú
8 - nas'gadooshú
9 - gooshúḵ
10 - jinkaat
## Ыстӧдъяс

* Lingít Yoo X̲'atángi: The Tlingit Language
* Tlingit Teaching and Learning Aids
	+ Tlingit Noun Dictionary
	+ Tlingit Verb Dictionary (unfinished)
	+ Tongass Text
* Alaskan Orthodox Christian texts (Tlingit)
* The Russian Church and Native Alaskan Cultures: Preserving Native Languages
* Yukon Native Language Centre
* Talking about Beliefs: The Alaskan Tlingit language today
* Tlingit basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
* Anash Interactive
# Испан кыв

**Испан кыв** (*español* [espa'ɲol]) либӧ **кастиль кыв** (*castellano* [kaste'ʎano]) - тайӧ роман кыв, Испанияын, Латин Америкаын (Бразилия кындзи) да Филиппинъясын каналан кыв.

## Анбур

| шыпас | ним | транскрипция | шыпас | ним | транскрипция |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aa | **a** | [a] | Bb | **be**, **be larga**, **be alta**, **be grande**, **be labial** | [be'laɾɰa] |
| Cc | **ce** | [θe] либӧ [se] | Dd | **de** | [d̪e] |
| Ee | **e** | [e] | Ff | **efe** | ['efe] |
| Gg | **ge** | [xe] либӧ [he] | Hh | **hache** | ['aʧe] |
| Ii | **i** | [i] | Jj | **jota** | ['xota] либӧ ['hota] |
| Kk | **ka** | [ka] | Ll | **ele** | ['ele] |
| Mm | **eme** | ['eme] | Nn | **ene** | ['ene] |
| Ññ | **eñe** | ['eɲe] | Oo | **o** | [o] |
| Pp | **pe** | [pe] | Qq | **cu** | [ku] |
| Rr | **ere**, **erre** | ['eɾe], ['ere] | Ss | **ese** | ['ese] |
| Tt | **te** | [t̪e] | Uu | **u** | [u] |
| Vv | **uve**, **ve corta**, **ve chica** | ['uβe], [be‿'koɾta], [be‿'ʧika] | Ww | **uve doble**, **doble ve**, **ve doble**, **doble u** | ['uβe‿'ð̪oβle], ['doβle‿'β̞̞e] |
| Xx | **equis** | ['ekis] | Yy | **i griega**, **ye** | [i'ɰɾjeɰa], [ʝe] либӧ [ʒe] |
| Zz | **zeta**, **zeda** | [θeta] либӧ ['seta], [θeða] либӧ ['seða] |

А сідзжӧ:
Áá Éé Íí Óó Úú Üü Çç

### Диграфъяс

| диграф | ним | транскрипция | диграф | ним | транскрипция |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ch ch | **che**, **ce hache** | [ʧe], [se‿'aʧe] | Ll ll | **elle** | ['eλe], ['eʝe] либӧ [ˈeʒe] |
| Qu qu | **cu** | [ku] | Gu gu | **gue** | [ge] |
| rr | **erre**, **doble ere** | ['ere], ['ð̪oβle‿'ere] |

## Морта нимвежтасъяс

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Ме | yo | Ми | nosotros, nosotras |
| Тэ | tú, vos, usted | Ті | vosotros, vosotras, ustedes |
| Сійӧ | él, ella, ello | Найӧ | ellos, ellas |

## Лыдакывъяс

0 - cero
1 - uno
2 - dos
3 - tres
4 - cuatro
5 - cinco
6 - seis
7 - siete
8 - ocho
9 - nueve
10 - diez
11 - once
20 - veinte
21 - veintiuno
30 - trenta
100 - cien, ciento
101 - ciento uno
200 - doscientos
1000 - mil
2000 - dos mil
1000000 - un millón
## Испанӧн кывбур

|  |
| --- |
| **TESTAMENTO**
Cuando yo muera, enterradme
En una tumba alla arriba,
Sobre un cerro que domine
Toda mi Ucrania querida.
Que inmensos campos se vean,
Y al Dniéper con sus colinas
Que se le vea y que se oiga
Cómo ruge y cómo grita.
Cuando el Dniéper desde Ucrania
Al mar azul lleve en clamor,
De todos sus enemigos,
La sangre, entonces yo
Dejaré campos y montes
Y he de volar hasta Dios
Para rezar. Y antes de esto
A Dios no conozco yo.
Y después de sepultarme
Alzaos, romped las cadenas,
Rociad con sangre enemiga
La libertad, que es tan vuestra.
Y a mi, en la familia nueva
No me olvidéis, acordaos
Con palabras dulces, buenas.  |

## Ыстӧдъяс

* Литература для изучающих Испанский язык
# 2000-ӧд вояс

| XXI нэм: 2001—2010 вояс
  |
| --- |
|

1980-ӧд вояс · 1990-ӧд вояс — 2000-ӧд вояс — 2010-ӧд вояс · 2020-ӧд вояс

 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005  ·  2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010

 |

**Кык сюрсӧд вояс** - 2001 восянь 2010 воӧдз.

## Медыджыд лоӧмторъяс
# 1871-ӧд во

| Вояс
 |
| --- |
|  1867 · 1868 · 1869 · 1870 —  **1871**  — 1872 · 1873 · 1874 · 1875
 |
| Дасвояс
 |
| 1850-ӧд вояс · 1860-ӧд вояс — **1870-ӧд вояс** — 1880-ӧд вояс · 1890-ӧд вояс
 |
| Нэмъяс
 |
| XVIII нэм — **XIX нэм** — XX нэм
 |

**1871 во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.

## Лоӧмторъяс

## Чужисны

* урасьӧм тӧлысь 25 лун — Украинаса гижысь Леся Украинка (Лариса Петровна Косач) (куліс 1913).

## Кулісны

## Ӧшмӧс