# Монгол кыв

**Монгол кыв** (кирилл анбур: *монгол хэл*, важ монгол анбур:  mongɣol xele), сідзжӧ **халха-монгол кыв** либӧ **халха кыв** - тайӧ монгол кыв, Монголиялӧн да Пытшкӧсса Монголиялӧн (Китайын) каналан кыв.

## Монгол анбур

Монгол анбуръяс, шуйгавывсянь веськыдвылӧ: пагба, ланцза, тибет анбур, важ монгол анбур, китайса иероглифъяс да кирилл анбур.
### Кирилл анбур

| Кирилл | Шуанног |  | Кирилл | Шуанног |  | Кирилл | Шуанног |  | Кирилл | Шуанног |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Аа | a |  | Ии | i |  | Пп | p |  | Чч | tʃ |
| Бб | b |  | Йй | j |  | Рр | r |  | Шш | ʃ |
| Вв | w |  | Кк | k |  | Сс | s |  | Щщ | stʃ |
| Гг | ɡ |  | Лл | ɮ |  | Тт | t |  | Ыы | i |
| Дд | d |  | Мм | m |  | Уу | ʊ |  | Ьь | ʲ |
| Ее | je |  | Нн | n |  | Үү | u |  | Ээ | e |
| Ёё | jɔ |  | Оо | ɔ |  | Фф | f |  | Юю | jʊ |
| Жж | dʒ |  | Өө | o |  | Хх | x |  | Яя | ja |
| Зз | dz |  |  |  |  | Цц | ts |  |  |

«Монгол», важ монгол анбурӧн.
«Монгол», кирилл анбурӧн.
### Важ монгол анбур

| Шыпас |  | Транслитерация |
| --- | --- | --- |
| торйӧн | водзын | шӧрын | помын | Латин | Кирилл |
| ᠠ |  |  |  |  | a | А |
| ᠡ |  | e | Э |
| ᠢ |  |
 |  |  | i, yi | И,Й, Ы, Ь |
| ᠣ |  |  |  |  | o, u | О, У |
| ᠥ |  |  |  |  | ö, ü | Ө, Ү |
| ᠨ |  |
 |  |  | n | Н |
| ᠩ |  |  |  |  | ng | Н, НГ |
| ᠪ |  |  |  |  | b | Б, В |
| ᠫ |  |  |  |  | p | П |
| ᠬ |  |  |  |  | q | Х |
| ᠭ |  |  |   |  | γ | Г |
| ᠺ |  |  |  |  | k | Х |
|  | g | Г |
| ᠮ |  |  |  |  | m | М |
| ᠯ |  |  |  |  | l | Л |
| ᠰ |  |  |  |  | s | С |
| ᠱ |  |  |  |  | š | Ш |
| ᠲ ᠳ |  |  |  |  | t, d | Т, Д |
| ᠴ |  |  |  |  | č | Ч, Ц |
| ᠵ |  |  |  |  | j | Ж, З |
| ᠶ |  |  |  |  | y | -Й, Е\*, Ё\*, Ю\*, Я\* |
| ᠷ |  |  |  |  | r | Р |
| ᠸ |  |  |  |  | v | В |
| ᠹ |  |  |  |  | f | Ф |
| ᠻ |  |  |  |  | ḳ | К |
| ᠼ |  |  |  |  | (c) | (ц) |
| ᠽ |  |  |  |  | (z) | (з) |
| ᠾ |  |  |  |  | (h) | (г, х) |
| ᡁ |  |  |  |  | (zh) | (-,-) |
| ᠿ |  |  |  |  | (ř) | (-,-) |
| ᡂ |  |  |  |  | (chi) | (-,-) |

### Латин анбур (1931 — 1941)

| Aa | Bb | Cc | Çç | Dd | Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj | Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Өө | Pp | Rr | Ss | Şş | Tt | Uu | Vv | Yy | Zz | Ƶƶ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| a | w̜ p | tsʰ | tʃʰ | t | e | ɸ | k q | x | i | j ʲ | h | ɮ | m | n ŋ | o ɵ | ɔ | pʰ | r | s | ʃ | tʰ | ʉ | w̜ | ʊ | ts | tʃ |

## Морта нимвежтасъяс

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Ме | Би | Ми | Бид |
| Тэ | Чи | Ті | Та |
| Сійӧ | Тэр | Найӧ | Тэд |

## Лыдакывъяс

1 - Нэг
2 - Хоёр
3 - Гурав
4 - Дѳрѳв
5 - Тав
6 - Зургаа
7 - Долоо
8 - Найм
9 - Ес
10 - Арав
11 - Арван нэг
20 - Хорь
30 - Гуч
40 - Дѳч
50 - Тавь
60 - Жар
70 - Дал
80 - Ная
90 - Ер
100 - Зуу
1000 - Мянга
10000 - Түм
100000 - Бум
## Монголӧн кывбур

|  |
| --- |
| **ГЭРЭЭСЛЭЛ**
Нас барахын цагт
Намайг оршуулахдаа таминь
Өвгөн Днеприйн дэнжид
Өргөн налуу талбайд
Уужим газар харагдахаар
Усны шуугиан сонсогдохоор
Сайхан Украин нутгийн минь
Саруул талд тавиарай.
Тэрсүүд дайсны цусыг
Тэнүүн Украин нутгаас
Тэнгист урсгасан хойно
Тэнгэр бурханд залбирахаар
Тэрэлж уулсыг орхиж
Тэртээ бунхныд очно
Тэр цаг болтол би
Тэнгэр бурхныг мэдэхгүй
Намайг нутаглуулаад босоорой
Наадах дөнгөө эвдээрэй
Дайсны халуун цусанд
Дайчин зоригоо хатаагаарай
Найртай хүн ард минь
Намайгаа бүү мартаарай
Жаргалтай шинэ орондоо
Жавхалантай үгээр дурсаарай.  |

## Ыстӧдъяс

* Монгольский язык
* Монгольские письмена
* Monumenta Altaica — Алтайское языкознание — грамматики, тексты, словари; всё о монгольских языках и народах.
* Монгольско-русский словарь
* Funky Mongolian Language - дидактические материалы, в том числе бесплатный словарь-аудио (англичанӧн).
* Монгольские письменности
* Inkway: монгольская каллиграфия