# Сомали кыв

Сомали кыв (кельыдгӧрд рӧма)
**Сомали** (*Afsoomaali*, *af Soomaali*, араб الصومالية) — тайӧ Сомалиын, Сомалилендын, Эфиопияын, Кенияын, Джибутиын кушит кыв, Сомалиын да Сомалилендын официал кыв. Анбуръяс - латин, мукӧддырйи араб (вадаад, *Wadaad*), важӧн османья (*Cismaanya*, *Osmanya*, 𐒋𐒘𐒈𐒑𐒛𐒒𐒕𐒀), борама, каддарэ.

## Сомали анбур

Османья анбур
Борама анбур
Каддарэ анбур
### Латин (1972 восянь)

| Шыпас | Ним | Шуанног |
| --- | --- | --- |
| ' | alef | /ʔ/ |
| B | ba | /b/ |
| T | ta | /t/ |
| J | ja | /tʃ/ |
| X | xa | /ħ/ |
| KH | kha | /χ/ |
| D | deel | /d/ |
| R | ra | /r/ |
| S | sa | /s/ |
| SH | shiin | /ʃ/ |
| DH | dha | /ɖ/ |
| C | cayn | /ʕ/ |
| G | ga | /g/ |
| F | fa | /f/ |
| Q | qaaf | /ɢ/ |
| K | kaaf | /k/ |
| L | laan | /l/ |
| M | miim | /m/ |
| N | nun | /n/ |
| W | waw | /w/ |
| H | ha | /h/ |
| Y | ya | /j/ |
| A | a | /æ/ либӧ /ɑ/ |
| E | e | /e/ либӧ /ɛ/ |
| I | i | /i/ либӧ /ɪ/ |
| O | o | /ɞ/ либӧ /ɔ/ |
| U | u | /ʉ/ либӧ /u/ |

### Османья (1920 — 1972)

| Шыпас | Ним | Латин | Шуанног | Шыпас | Ним | Латин | Шуанног | Шыпас | Ним | Латин | Шуанног |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 𐒀 | alef | ’ | [ʔ] | 𐒁 | ba | b | [b] | 𐒂 | ta | t | [t] |
| 𐒃 | ja | j | [tʃ] | 𐒄 | xa | x | [ħ] | 𐒅 | kha | kh | [χ] |
| 𐒆 | deel | d | [d] | 𐒇 | ra | r | [r] | 𐒈 | sa | s | [s] |
| 𐒉 | shiin | sh | [ʃ] | 𐒊 | dha | dh | [ɖ] | 𐒋 | cayn | c | [ʕ] |
| 𐒌 | ga | g | [g] | 𐒍 | fa | f | [f] | 𐒎 | qaaf | q | [ɢ] |
| 𐒏 | kaaf | k | [k] | 𐒐 | laan | l | [l] | 𐒑 | miin | m | [m] |
| 𐒒 | nuun | n | [n] | 𐒓 | waw | w | [w, ʉː, uː] | 𐒔 | ha | h | [h] |
| 𐒕 | ya | y | [j, iː, ɪː] | 𐒖 | a | a | [æ, ɑ] | 𐒗 | e | e | [e, ɛ] |
| 𐒘 | i | i | [i, ɪ] | 𐒙 | o | o | [ɞ, ɔ] | 𐒚 | u | u | [ʉ, u] |
| 𐒛 |  | aa | [æː, ɑː] | 𐒜 |  | ee | [eː, ɛː] | 𐒝 |  | oo | [ɞː, ɔː] |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Лыдпас** | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| **Османья** | 𐒠 | 𐒡 | 𐒢 | 𐒣 | 𐒤 | 𐒥 | 𐒦 | 𐒧 | 𐒨 | 𐒩 |

## Морта нимвежтасъяс

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Ме | anigu / aan | Ми | innagu / aynu, annagu / aannu |
| Тэ | adigu / aad | Ті | idinku / aad |
| Сійӧ | isagu / uu, iyadu / ay | Найӧ | iyagu / ay |

## Лыдакывъяс

0 - eber
1 - kow
2 - labo
3 - saddex
4 - afar
5 - shan
6 - lix
7 - toddobo
8 - sideed
9 - sagaal
10 - toban
11 - kow iyo toban
20 - labaatan
30 - soddon
40 - afartan
50 - konton
60 - lixdan
70 - todobaatan
80 - siddeetan
90 - sagaashan
100 - boqol
1000 - kun
1000000 - malyuun
## Пример

Aadanaha dhammaantiis wuxuu dhashaa isagoo xor ah kana siman xagga sharafta iyo xuquuqada Waxaa Alle (Ilaah) siiyay aqoon iyo wacyi, waana in qof la arkaa qofka kale ula dhaqmaa si walaaltinimo ah.

## Ыстӧдъяс

* Osmanya, Borama, Wadaad's writing and the Somali language
* *Afkeenna iyo fartiisa* - a book in Osmanya
* Somali Native Alphabet
* *The Gadabuursi Somali Script* - qasidas in Gadabuursi/Borama
* Unicode assignments for Osmanya characters
* Osmanya Unicode Fonts
* Сомалийский язык на lingvisto.org
* Библиография сомалийских словарей
* Библиография учебников сомалийского языка
* Библиография хрестоматий сомалийских текстов
* Библиография грамматик сомалийского языка
* Библиография монографий по сомалийской лингвистике
* Библиография статьей по сомалийской лингвистике