# Anatomiya laşê mirovî

**Laşê mirovî** binyatekî sirûştî (physical) û sergihayî ye(entire) ji organîzma zîndewera mirovî (human being). Laşê mirov ji serî, milan, du lingan, ûstû, pişt, bejn , pî , zik û sîng pêk tê ye. Bilindiya navîn ya mirovê mest der dorê 1.6 m(5\_6 ling) wek dirêjî. Zikmakî yan cenetîks roleke girîng dilîze di pirsgirêka dirêjiya bejna mirov bi riya cînîs(genes). Em dibêjin laşa yan gede mirov ji mirovê sax, û ji mirovê mirî re dibêjin cendek.

Laşê mirovan ji xane, şane, endam (organan) û koendaman (sîstemên fîziyolojî) pêk tê. Laşê mirovan bi riya zanista anatomî tê xwandin bo beşên geda mirov werê fehmkirin û nexweşiyên neyeksan werê nasîn.

# Endamên (organên) mirovan

Endam an **organ** beşek e laşê mirov û zindiyên din in. Koma endeman dibin koendam(sîstem) wekî koendama henaseyê, koendama herisê û hwd.

sîstema organan karên endamên leşa mirov dimeşîne û rêzikirin dike (sîstemkirin dike). Bê van sîsteman bedena mirov kar nake û najî. Leşê mirov ji çend koendam an sîsteman hevbend dibe, navên wan:

1. Koendama herisê
2. Koendama hestê
3. Koendama mîzê
4. sîstema livînê
5. Koendama lîmfê
6. sîstema hormonan
7. Koendama henaseyê
8. sîstema gera xwînê
9. sîstema pirbûnê
10. Koendama zaûzê ya nêrê
11. Koendama zaûzê ya mêyê
12. Koendama demarê
13. Koendama bergiriyê
14. Koendama poşerê

Her sîstemekê kirdareke xwe taybet (special function) heye û şaşbûneke biçûk di kirdarê yek ji van sîsteman leşa mirov li hev dixe.

## Xane û şane

* Xane
* Şane

## Koendama Peyker û Masûlkeyê

* Hestiyepeyker
* tewerepeyker
* pelepeyker
* hestîbûn
* hestî
* kirkirk
* geh
* birrbirreya piştê
* masûlke
* lûsemasûlke
* peykeremasûlke
* dilemasûlke
* bîrdozîya xelîska deziyan
* parsû

## Dil û sîstema gerra xwînê

* dil
* xwîn
* moxê hestî
* xwînber
* xwînhêner
* mûlûleyên xwîne
* xiroka sor
* xiroka spî
* perikên xwînê
* plazmaya xwînê
* hemoglobîn
* kêmxwînî
* guhaztina xwînê

## Koendam henaseyê

* difin
* dev
* coga henaseyê
* qirrik
* gewrî
* borrîhewa
* Zengilor
* pişik
* navpençik
* alûgorkirina gazaên henasedanê

## Koendama herisê

* dev
* diran
* ziman
* sorîçk
* gede
* pankreas
* rûviya zirav
* rûviya stûr /
* rûviya zêde
* rûviya kor
* zeravdank
* zerav
* kezeb

## Koendama mîzê

* gurçik
* borîmîz
* mîzdank
* mîzerê

## Sîstema hormonan

* rijên
* hîpofîz
* hîpotalamus
* hormonên herîsê
* hormona aldosteron
* hormona geşê
* hormona kortîkotropîn
* hormona prolaktîn
* hormona paratîroîd
* êstrocen
* procesteron
* hormona handerê tenê zer
* hormona handerê çikldanê
* însulîn
* rijenê tîmus
* pankreas
* rijênê adrenal
* guatir
* nexweşiya şekir

## Koendama demar

* Demax
* mejî
* mejîk
* lakêşemox
* demarekoendama xweyî
* demarekoendama çêwe
* demarekoendama navendî
* dirkepetik
* demar
* demarexane
* demareşane
* gehînke
* tewere
* dendrît
* refleks

## Koendama hestê

* hestê bînînê
	+ çav
	+ rengîne
	+ reqe
	+ korniye
	+ hawêne
	+ tore
	+ xaneya qoçekî
	+ xaneya çîlkeyî
* bîhîstîn
	+ guh
	+ guhê derve
	+ guhê naverast
	+ guhê navî
	+ hevsengî
* hestê bêhnkirinê
	+ difin
* çêjtin
	+ ziman
	+ çêjegopke
	+ çêja şîrîn
	+ çêja şor
	+ çêja tirş
	+ çêja tal
	+ çêja umamî
* sehkirin
	+ çerm
	+ por
	+ nînok
	+ hestewergir

## Endamên zayendî

### Endam û pêkhateyên zaûzê yên nêran

* + koendama zaûzê ya nêrê
	+ sperm
	+ tovav
	+ çûk
	+ gun
	+ aloze
	+ lûleya guhêzer
	+ prostat
	+ çikildanên tovavê
	+ rijênê cowper

### Endam û pêkhateyên zaûzê yên mêyan

* + koendama zaûzê ya mêyê
	+ endamên derve yên koendama zaûzê ya mêyan
	+ zê
	+ gilik
	+ malzarok
	+ hêkdank
	+ oogenesîs
	+ coga hêkê

## Ducanî

## Çavkanî

* Anatomiya Bedena Mirovan, (Hüseyin Bektaş) û Gîyanê mirovî, (Ezîz Reşîd Akreyî).

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Anatomiya laşê mirovî de hene

* Integrative Biology 131: General Human Anatomy (Fall 2005) by Professor Marian Diamond
* "Anatomy of the Human Body". 20th edition. 1918. Henry Gray.
* Human anatomy in photo Girêdana arşîvê 2012-06-21 li ser Wayback Machine
* Human Anatomy Lectures on Video and Other Learning Resouces Girêdana arşîvê 2013-06-20 li ser Wayback Machine
* Terminologia Anatomica (names of anatomical features) on FIPAT site
* Human Body Maps (interactive human body) on HL.com