Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cornwall

| Cornwall
Cornwall  |
| --- |
| * Devera dîrokî ya Înglistanê
* welatê dîrokî
 |
| * Cornwall
 |
|  |
|  **Ala**   |
| ﻿ / ﻿ |
| Dewlet | Keyaniya Yekbûyî  |
| Li beşa îdarî | * Înglistana Başûr-Rojava (1994–)
 |
| Paytext | * Truro
 |
| Ziman | Zimanê kornî û inglîzî  |
| Rûerd | * 3562,3326 km² (2016)
 |
| Nifûs | 575.525 (2020)  |
| Malper | cornwall.gov.uk  |
|  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Cornwall** (bilêvkirina îngilîzî: [ˈkɔːrnwɔːl, -wəl]) an jî bi zimanê kornî **Kernow** ([ˈkɛrnɔʊ], [ˈkɛrnɔ]), dever û welatekî dîrokî yê Înglistanê (Keyaniya Yekbûyî) ye.

## Erdnîgarî

Cornwall li girava Brîtanya Mezin, li Okyanûsa Atlantîk nîvgiravek e. Li bakurê Deryaya Keltî heye. Li başûr Lamanş heye.

## Niştecihên Cornwallê

Niştecihên Cornwallê wek kornî yan *Cornish* tên nasîn. Berê, kornî xwedî zimanekî keltî yê bi navê *kernowek* (zimanê kornî) bûn.

## Wêne

* Wêneyên ji Cornwallê
* Gumrika kevn li bendera Falmouthê.
* St Michael's Mount
* Kaneke pîl a berê li St Agnesê
* Kevirê kornî (*slate*)
* Dêrên Cornwallê
* Dêra Truroyê
* Dêra St German
* Dêra St Andrew
* Dêra St Mary Magdalene
* Dêra Holy Trinity
* St Ia, li St Ives
* Dêra St Petroc, Bodmin
* Xaniyên arîstokratên Cornwallê
* Cotehele
* Trerice

## Çavkanî
# Teorema Pîtagoras

| Teorema Pîtagoras |
| --- |
| * Teorem
 |
|  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Teorema Pîtagoras**, **teorema pîtagorî** (bi yewnanî: Πυθαγόρειο θεώρημα, *Pythagoreio theorema*, îro: *Pithagória theoríma*) yek ji wan teoremên yekem e ku di geometriya Iqlîdes de têkiliya bingehîn di navbera kenarên sêgoşeyekê de saz dike. Ji teoremê re amurên bitêl wek mînaka ji jîyana rastî dikare were nîşandan , ev yek ji prensîpa "her ku dîrêjahîya têlê zêde dibe lerz zêde dibe" re xwe dispêre. Ev teorema ku wek "Hevkeşêya Pîtagoras" tê navandin têkilîya di navbera kenarên *a, b* û *c* de wisa îzah dike

ku li vir *c* dirêjahiya hîpotenûsê , *a* û *b* dirêjahiya her du kenarên din ên sêgoşeyê temsîl dike. Teorema ku bi wateya dîrokî pir hatiye nîqaşkirin, navê xwe ji fîlozof û matematîkzanê yewnaniya kevn Pîtagoras (Πυθαγόρας, 570 BZ – 495 BZ) wergirt

Vê teoremê îsbata gelek teoremên matematîkî piştrast kir Bi şertê hundîrina isbatên geometrîkî ku bi hezaran salan digihîje berê û bi isbatên cebirî jî ev curbicur e.

## Çavkanî
# Kadiz

| Kadiz, Riya Kadizê |
| --- |
| Wêneyekî înfraroj ê ku tê de dendika Riya Kadizê diyar e. |
| Observation data |
| Type | SBbc (barred spiral galaxy) |
| Diameter | 100,000 light years |
| Stûrî | 12,000 light years (gas) 1,000 light years (stars) |
| Jimara stêrkê | 200 to 400 billion |
| Stêrka herî kevn | 13.2 billion years |
| Giranî | 5.8×1011 M☉ |
| Sun's distance to galactic center | 26,000 ± 1400 light-years |
| Sun's galactic rotation period | 220 million years (negative rotation) |
| Spiral pattern rotation period | 50 million years |
| Bar pattern rotation period | 15 to 18 million years |
| Speed relative to CMB rest frame | 552 km/s |
| *binêre*: Galaksî, List of galaxies |

**Kadiz** an **Kehdiz** an jî **Riya Kadizê,** galaksiyek e ku di nav de sîstema rojê cih digire. Ji hêla pênaseya ku ji dinyayê ve dixûyê galaksî wekî ronahiyek mijdar e ku li ezmanan ji stêrkên ku bi çavên mirovan nayên cûdakirin pêk tê. Ew tenê yek ji gelek galaksiyên ku di gerdûna çavdêrî de tê dîtin e. Di 23ê cotmeha sala 2015an, nexşeya galaksiya Kehdizê bi 46 milyar pikselan "855,000X54,000" ji aliyê stêrnasên alman, endamên Ruhr-Universität Bochum ve hatiye weşandin.

## Bêjenasî

Navê kadizê ji mîtolojiya kurdan tê. Gorî çîrokê yek dihere diziyê kayê xwedê. Tûrî xwe tijî dike heldide xwe dihere lê tûrî xwe yî qul bûye. Wê lomê li şopa wî wek rîyeka gewr dimê. Li ser vê meseleyê bi vê galaksiyê re dibêjin *kadiz*. Navê wê yê tirkî jî dîsa wek mîna kurdî ye û ew dibêjin *samanyolu* (riya kayê). Çima tirkan dibêjin ne bawere lê îhtîmale ku navê xwe ji eynî çîrokê tê.

Lê belê, li gorî Beghyanî Shadî Sharîn, bi kurdî "kadiz" ji peyva "kâ-/kah-" û "-diz/-dîz" tê. Lê peyva "diz/dîz" di rastiyê da mehneya "lod, qurch, nijîn" dide û ti têkîliya xwa bi ya "dizz" ra tun e. Di kurdiya kevin da wekî "kasu-daiza-" bû. Bêjeya "dîz" hîn di nav gelek peyvên din yên kurdî da mewcud e (wm.: parêz/parîz < \*parî-daiza-, dîsk/dîzik, dîz < \*daiza-, payîz < \*pati-daiza-). Li gorî nivîskar, ti eleqeya mîtolojiya li jor gotî û bêjenasiya peyvê bi hev ra tun e.

## Çavkanî
# Ferhenga Erdnîgariyê (Öngör, 1967)

**Ferhenga Erdnîgariyê**, ji hêla Konseya Ewropa di sala 1967'an de hatiye weşandin. Ev çapa yekem, ji 3 hezar bêje û biwêjan pêk hatibû û bi şeş zimanên ewropî hatibû weşandin. Di vê çapê de bêje wek listê bê wateyên wan hatibûn weşandin. Çapa Tirkî ji hêla Sami Öngör bi wateyên bêjeyan hatiye nivîsîn û di sala 1975'an de Wezareta Perwerdeyê ya Netewî weşandiye. Sami Öngör, zimanê holendî bi kar naniye.

Di wergera kurdî de, wergêr ev çapa tirkî wek çavkanî bi kar anî, lê zimanên îtalî û spanî nenivîsandin, tenê tirkî, fransî, almanî û îngilîzî nivîsandin.

Bêjeyên ferhengê li gor elfabê ne hatine listkirin. Lê li gor beşên erdnigariyê hatine listkirin. Listeya bêjeyan ewê di dawiya ferhengê de cih bistîne da ku xwendevan kanibe bi hêsanî jê îstifade bike, lê hîn ne amade ye.

### Binêre

* Lîsteya bêjeyên ku di vê ferhengê de hene

## Girêdanên derve

* Ferhenga Erdnigariyê

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ev gotara erdnîgariyê, li ser bingeha Ferhenga Erdnigariyê hat nivîsandin.* |
# Symbian

Logo (2008)
**Symbian**, şirketek e ku bi armanca çêkirina pergalên xebatê ku hemû amûrên mobîl bixebitînin, çêbike derketiye holê. Pergala Xebatê ya bi navê Symbian OS ji aliyê vê şîrketê ve hatiye çêkirin.

## Çavkanî
# Google

| Google
 |
| --- |
|  |
|  |
| Google Kurdî (كوردی)
 |
|

---

 |
| Malper
 | www.google.com
 |
| Avabûn
 | 4ê îlonê 1998
 |
| Avaker
 | Larry Page Sergey Brin
 |
| Gerû
 | Googleplex, Mountain View (DYA)
 |
| Xwedî
 | Alphabet Inc
 |
| Dirûşm
 | « Don't be evil »
 |
| biguhêre |

**Google** korporasyoneke teknolojîk a pirneteweyî ya amerîkî ye ku li ser teknolojiya agahdariyê, reklamên serhêl, teknolojiya motora lêgerînê, e-peyam, înformatîka ewr, nivîsbarî, înformatîka kuantumê, bazirganiya elektronîkî, elektronîkên xerîdar û jîriya çêkirî (AI) disekine. Televîzyona BBCyê Googlê wekê "pargîdaniya herî bihêz a cîhanê" bi nav kiriye ku Google yek ji pargîdaniyên herî biqîmet ên cîhanê ye. Google li gel pargîdaniyên wekê Alphabet Inc., Nvidia, Microsoft, Apple, Amazon û Meta, beşek ji koma *Big Tech* tê dîtin.

Google yekem car di 4ê îlona sala 1998an de ji aliyê zanyarên komputerê ya amerîkî ve Larry Page û Sergey Brin ve hatiye damezrandin.

## Pagerank

Bi kurdî rêza malper e. Google hemû malperên cîhan digere û girêdanên sîtêyên dinere. Piştî biha dide lê ji bo malperên behtir girêdayî.

Google wusa hemû tor digere û kontrolên malper çêdike. Ji bo *Pagerank* (rêzamalper) hecmarêk ji deh dide, wek 4/10.

Yê servîseke Google, encamên lêgerînên li gorê têkîliya xwe tên. Hemû malperên cîhan li Google de bi encamên lêgerînê bi têkîliya xwe rêz dibin. Ev çax, qey kijan malper bilind e ev herdem li yêkem tê. Bi vî teklonojiya Google, dema lêgerîn ji hat guhartin. Ev teknolojiya analîtîk her dem bi malperên girêdayî dinere û dixebite.

## Binêre

* Nivîsbariya kurdî

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Google bi soranî
* Google bi inglîzî
* PageRank Girêdana arşîvê 2019-10-20 li ser Wayback Machine
* **Google Ping Service** Girêdana arşîvê 2012-12-11 li ser Wayback Machine
# Îndûs

| Îndûs
نیلاب  |
| --- |
| * Çem
 |
|  |
| ﻿ / ﻿ |
| Dewlet | Pakistan, Çîn, Hindistan  |
| Li beşa îdarî | * Punjab
* Ladakh
* Sindh
* Hazara
* Gilgit-Baltistan
* Herêma Otonom a Tîbetê
 |
| Cihê zana çem | Sengge Zangbo, Tibetan Plateau  |
| Devê çem | Deryaya Erebî  |
| Tejaneya çem | Indus basin  |
| Şaxên çem | * Zanskar River
* Haro River
* Gilgit River
* Shigar
* Shyok River
* Panjnad River
* Shingo River
* Soan River
* Kurram River
* Gomal River
* Kabul River
* Astore River
* Satpara Stream
* Bunar Gah
* Shigarthang Lungma
* Tormik River
* Tukchun Lungma
* Stak Nala
 |
| Welatê tejaneya çem | Pakistan  |
| Herik | 6600  |
| Devera veqetîna avê | 1.165.000 km²  |
| Dirêjbûn | 3180 km  |
|  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

Çemê Sindê, nêzîkî Skardu li Gilgit-Baltistan (Pakistan).
Şaxên sereke yên rûbarê Îndûsê
**Îndûs, Sînd, Sind** an jî **çemê Sindê** çemekî Asyayê û yek ji çemên herî dirêj ên dinyayê ye. Dirêjbûna wî 3.200 km ye. Çem li Tîbeta Çînê dest pê dike, di nav Hindistan û Pakistanê ve diherike û li nêzîkî bajarê Keraçiyê digihêje Deryaya Erebî.

Firehbûna tejaneya çemê Sindê digihêje zêdeyî 1.165.000 km2 (450.000 sq mi) û herika wî ya salane qederê 243 km3 (58 cu mi) tê texmînkirin, du caran zêdeyî ya Çemê Nîlê û sê caran ji Çemên Dîcle û Firatê bi hev re zêdetir e û ji bo herika wî ya nîvekî ya salane mîna yek ji rûberên herî mezin ê cîhanê tê hesibandin.

Navê *Îndûs* ji peyva sanskrîtî ya sindhu (çem) tê. Navên Hindistan û Sindh her du jî ji heman peyvê tên. Navê wî bi yewnaniya kevn: Ἰνδός, lat. *Indós* û bi latînî: Indus bû. Ji navên latînî India (Îndûs-stan) derket. Navên yewnanî û latînî ji peyva farisiya kevn a 𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, *hindūš* hatine wergirtin. Ji navê farisiya kevn navê *Hindistan* hatiye wergirtin.

## Çavkanî
# Zimanên tirkî

Belavbûna zimanên tirkî di cîhanê
**Zimanên tirkî** malbateke zimanan e ku ji zêdetirî 35 zimanên belgekirî pêk tê, ji aliyê gelên Tirk ên Ewrasyayê ve ji Ewropaya Rojhilat û Başûrê Ewropayê heta Asya Navîn, Asyaya Rojhilat, Sîbîrya, û Asyaya Rojavayî tê axaftin.

Nêzîkî 200 milyon kes bi zimanên Tirkî diaxivin. Di zimanên tirkî de bineziman hene. 2 şaxên wan hene, ogûrî û tirkîya hevpar. Tirkiya ogûrî tenê 1 ziman heye ku çuwaş e, û Tirkiya hevpar hemû zimanên Tirkî yên din hene.

## Çavkanî
# Zimanê grînlendî

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Kalaallisut  |  |

 |
| Welat
 | Grînlenda-Danîmarka
 |
| Hêrem an navçe
 | Amerîkaya Bakur
 |
| Hejmara zimanaxêvan
 | 54.000
 |
| Rêza vî ziman di nav zimanên cîhanê de
 |  |
| Alfabe
 | —
 |
| Dabeşandina malbata ziman
 |
| Eskîmo-alotî
(Dabeşandina zimanî li gorî SIL) |
| **Rewşa fermî û kodên ziman** |
| Zimanê fermî ye li
 | Grînlenda
 |
| Bi rêxistin
 | Oqaasileriffik
 |
| ISO 639-1
 | kl
 |
| ISO 639-2
 | kal
 |
| ISO/DIS 639-3
 | kal
 |
| SIL
 | —
 |
| Bibînin  : ziman, listeya zimanan, koda rengan |

**Kalaallisut**, anku **grînlendî**, zimanekî eskîmo-alotî ye ku li Grînlendayê 50.000 kes pê diaxivin. Ew taqrîbî bi 13.000 kes jî li Danimarkayê tê peyivîn. Li Grînlendayê ew zimanê fermî ye.
# Guatemala

| Guatemala  Guatemala República de Guatemala  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Heart of the Mayan World  |
| **Sirûd:**Sirûda netewî ya Guatemalayê  Duration: 1 minute and 38 seconds.1:38 |
|  |
| Nexşeya Guatamalayê
 |
| **Guatemala li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Guatemala

 15°30'Bk, 90°15'Ra |
| Zimanên fermî | * zimanê spanî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê spanî
* Xincan
* Guatemalan Sign Language
* Awakatek
* Kaqchikel
 |
| Rêveberî | pergala serokatiyê, demokrasiya nûnerî  |
|  •  | Serokdewlet | Bernardo Arévalo de León (2024–)  |
|  •  | Serokwezîr | Bernardo Arévalo de León (2024–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1821  |
|  •  | Rûerd | 108.889 ±1 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 17.263.239 (2018)  |
| Demjimêr | * UTC-6
* America/Guatemala
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +502 |
| **Malper**   |

**Guatemala** an jî **Komara Guatemalayê** (bi spanî: *República de Guatemala*) dewleteke Amerîkaya Navîn e. Di navbera Meksîk, Belîze, Deryaya Karîbê, Hondûras, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîkê de ye. Ew dewletekî Amerîkaya Latînî e û berê koloniyê Spanyayê bû.

Serokî niha yê Guatemala Alejandro Giammattei ye.

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Guatemala de hene.
## Çavkanî
# Nîkaragua

| la République du Nicaragua  Nîkaragua República de Nicaragua  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Unica. Original!  |
| **Sirûd:Salve a ti*  |
|  |
| **Nîkaragua li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Managua

 13°Bk, 85°Ra |
| Zimanên fermî | * zimanê spanî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê spanî
* Miskito
* Rama
* Moskitian Creole
* Matagalpa
 |
| Rêveberî | komar  |
|  •  | Serokdewlet | Daniel Ortega (2007–)  |
|  •  | Serokwezîr | Daniel Ortega (2007–)  |
| Serxwebûn 3 sermawez 1821 ji Spanya  |
|  •  | Dema avakirinê | 1821  |
|  •  | Av (%) | 2.9% |
|  •  | Rûerd | 120.340 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 5.142.098 (2005)  |
| Dirav | - Cordobaya nîkaragûayî (1991)
 |
| Demjimêr | * UTC-6
* America/Managua
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +505 |
| **Malper**   |

Nexşeya Nîkaraguayê
**Nîkaragua** an **Komara Nîkaraguayê** (bi spanî: *República de Nicaragua*), welatekî Amerîkaya Navîn e. Li başûrê wê Kosta Rîka û li bakur jî Hondûras heye. Ji aliyê din aliyekî wê Okyanûsa Pasîfîk û aliyê din jî Deryaya Karîbê heye.

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Nîkaragua de hene.
## Çavkanî
# Aruba

| Aruba Aruba |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**"One Happy Island" "Giraveke bextewar"  |
| **Sirûd:Aruba Dushi Tera* *Arûba, Axa Dilxweş* Duration: 2 minutes and 7 seconds.2:07 |
| Cihê  Aruba  (sor) |
| **Paytext** û bajarê mezin | Oranjestad |
| Zimanên fermî | * Holendî
* Papiamento
 |
| **Komên etnîkî** | * 75% Mestîzo
* 15% Reş
* 10% Yên din
 |
| Demonîm | Arubayî |
| Rûerd |
|  •  | Giştî | 178,91 km2 |
| Demjimêr | (UTC-4) |
| Hatûçûna ajotinê | rast |
| Koda telefonê | +297 |
| Înternet TLD | .aw |

**Aruba** (bi holendî: **Aruba**), girav û welatek pêkhate ya Keyaniya Holendayê ye, ku li başûrê Deryaya Karîbê, li rojavayê beşek sereke yên Antîlên Biçûk 1600 km û li bakurê deryayê Venezuelayê 29 km e.

## Çavkanî
# Antîgua û Berbûda

| Antigua and Barbuda  Antîgua û Berbûda Antigua and Barbuda  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Each Endeavouring, All Achieving  |
| **Sirûd:**Fair Antigua, We Salute Thee, God Save the King  Duration: 1 minute and 1 second.1:01 |
|  |
| **Antîgua û Berbûda li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Saint John's

 17°7'Bk, 61°51'Ra |
| Zimanên fermî | * zimanê inglîzî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê inglîzî (zimanê bav û kalan, 66.000)
* zimanê inglîzî (zimanê duyem, 2000)
* Antiguan and Barbudan Creole
 |
| Rêveberî | padîşahiya destûrî  |
|  •  | Serokdewlet | Charles III (2022–)  |
|  •  | Serokwezîr | Gaston Browne  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1 çiriya paşîn 1981  |
|  •  | Rûerd | 440,29 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 101.489 (2023)  |
| Demjimêr | * UTC-4
* America/Antigua
 |
| Hatûçûna ajotinê | * Çep
 |
| Koda telefonê | +1268 |
| **Malper**   |

Nexşeya Antîgua û Berbûdayê
**Antîgua û Berbûda** (bi inglîzî: *Antigua and Barbuda*), welatekî li deryaya Karîbê ye. Ji du gravên serekê ên bi navê Antîgua û Berbûda pêk tê. Ji xeynî van gravan çend gravên biçûk jî hene. Seqa û hewaya van gravan germ û tropîkal e. Antîgua û Berbûda koloniyek Brîtanyayê bû.

## Herêmên Antîgua û Berbûdayê

Antîgua û Berbûda ji 6 herêman pêk tê:

|  |  |
| --- | --- |
| * 1 Saint-George
* 2 Saint-John
* 3 Saint-Mary
* 4 Saint-Paul
* 5 Saint-Peter
* 6 Saint-Philip
 | Herêmên Antîgua û Berbûdayê |

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Antîgua û Berbûda de hene.
# Bahama

| Commonwealth of the Bahamas  Bahama Commonwealth of the Bahamas  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Forward, Upward, Onward, Together  |
| **Sirûd:**March On, Bahamaland   |
|  |
| **Bahama li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Nassau

 25°0'0"Bk, 77°24'0"Ra |
| Zimanên fermî | * zimanê inglîzî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê inglîzî (zimanê bav û kalan, 260.000)
* zimanê inglîzî (zimanê duyem, 28.000)
* Bahamian Creole
 |
| Rêveberî | padîşahiya destûrî  |
|  •  | Serokdewlet | Charles III (2022–)  |
|  •  | Serokwezîr | Philip "Brave" Davis (2021–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 10 tîrmeh 1973  |
|  •  | Rûerd | 13.878 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 399.440 (2023)  |
| Demjimêr | * UTC-5
* America/Nassau
 |
| Hatûçûna ajotinê | * Çep
 |
| Koda telefonê | +1242 |
| **Malper**   |

Nexşeyê Bahamayê
**Bahama**, welatekî îngilîzîaxêv e ku di bin destiya Brîtanyayê de ye. Li nav giravên Karîbê de ye û ji 700 gravan pêk tê. Bahama li rojhilatê Florîda û li bakurê Kubayê ye.

## Herêmên Bahamayê

Bahama ji 21 herêman pêk tê:

|  |  |
| --- | --- |
| * Acklins and Crooked Islands
* Bimini
* Île Cat
* Exuma
* Freeport
* Fresh Creek
* Governor's Harbour
* Green Turtle Cay
* Harbour Island
* High Rock
* Inagua
 | * Kemps Bay
* Long Island
* Marsh Harbour
* Mayaguana
* New Providence
* Nichollstown and Berry Islands
* Ragged Island
* Rock Sound
* Sandy Point
* San Salvador and Rum Cay
 |

## Girêdanên derv

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Bahama de hene.
# Komara Domînîk

| República Dominicana  Komara Domînîk República Dominicana  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**God, Homeland, Freedom  |
| **Sirûd:**National Anthem of the Dominican Republic   |
|  |
| **Komara Domînîk li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Santo Domingo

 18°48'Bk, 70°12'Ra |
| Zimanên fermî | * zimanê spanî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê spanî
* Dominican Sign Language
 |
| Rêber |
|  •  | Serokdewlet | Luis Abinader (2020–)  |
|  •  | Serokwezîr | Luis Abinader (2020–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1844  |
|  •  | Rûerd | 48.670,82 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 10.760.028 (2022)  |
| Demjimêr | * UTC-4
* America/Santo\_Domingo
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +1809 |
| **Malper**   |

**Komara Domînîk**, *(República Dominicana)* welatekî Amerîkaya başûr e. Axa Domînîk 48 730 km² ye. Paytexta wî Santa Domîngo ye. Nifûsa Komara Domînîk 8 721 594 e û zimanê fermî spanî ye.

## Galerî

* Komara Domînîk
* Saint-Domingue
* Saint-Domingue

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Komara Domînîk de hene.
# Domînîka

| Commonwealth of Dominica  Domînîka Commonwealth of Dominica  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**After God is the earth  |
| **Sirûd:**Isle of Beauty, Isle of Splendour   |
|  |
|  |
| **Domînîka li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Roseau

 15°25'0.01"Bk, 61°19'59.99"Ra |
| Zimanên fermî | * zimanê inglîzî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê inglîzî (zimanê bav û kalan, 3000)
* zimanê inglîzî (zimanê duyem, 60.000)
* Saint Lucian Creole
 |
| Rêber |
|  •  | Serokdewlet | Sylvanie Burton (2023–)  |
|  •  | Serokwezîr | Roosevelt Skerrit (2004–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1978  |
|  •  | Rûerd | 751,096551 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 74.656 (2023)  |
| Demjimêr | * UTC-4
* Atlantic Time Zone
* America/Dominica
 |
| Hatûçûna ajotinê | * Çep
 |
| Koda telefonê | +1767 |
| **Malper**   |

**Domînîka**, *(Commonwealth of Dominica)*, welatekî ji gravekê pêk tê û li Deryaya Karîbê e. Domînîk berê koloniya Brîtanyayê bû.

## Galerî

* Domînîk
* Roseau

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Domînîka de hene.
## Çavkanî
# Grenada

| Grenada  Grenada State of Grenada  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Ever Conscious of God We Aspire, Build and Advance as One People  |
| **Sirûd:**Hail Grenada, God Save the King, Grenada National State Anthem   |
|  |
| **Grenada li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * St. George's

 12°6'Bk, 61°42'Ra |
| Zimanên fermî | * zimanê inglîzî
* Grenadian Creole English
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê inglîzî (zimanê bav û kalan, 100.000)
* Saint Lucian Creole
* Grenadian Creole English
 |
| Rêber |
|  •  | Serokdewlet | Charles III (2022–)  |
|  •  | Serokwezîr | Dickon Mitchell (2022–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1974  |
|  •  | Rûerd | 348,5 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 114.299 (2023)  |
| Demjimêr | * UTC-4
* America/Grenada
 |
| Hatûçûna ajotinê | * Çep
 |
| Koda telefonê | +1473 |
| **Malper**   |

**Grenada** (bi inglîzî: *Commonwealth of Grenada*: fransî: *Communauté de Grenade*) welatekî li Amerîkaya Navînê ye. Grenada bakurê Tobago ye. Ev girav di dîrokê de gelek caran di navbera Brîtanya û Fransayê de dest guhertiye.

## Nifûs

Nifûs li gorî salan|

| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1960 | 89.861 | —     |
| 1961 | 91.260 | +1,6% |
| 1962 | 92.424 | +1,3% |
| 1963 | 93.354 | +1,0% |
| 1964 | 94.066 | +0,8% |
| 1965 | 94.579 | +0,5% |
| 1966 | 94.878 | +0,3% |
| 1967 | 94.962 | +0,1% |
| 1968 | 94.875 | −0,1% |
| 1969 | 94.682 | −0,2% |
| 1970 | 94.430 | −0,3% |
| 1971 | 94.180 | −0,3% |
| 1972 | 93.937 | −0,3% |
| 1973 | 93.629 | −0,3% |
| 1974 | 93.151 | −0,5% |
| 1975 | 92.453 | −0,7% |
| 1976 | 91.435 | −1,1% |
| 1977 | 90.187 | −1,4% |
| 1978 | 89.070 | −1,2% |
| 1979 | 88.571 | −0,6% |
| 1980 | 89.004 | +0,5% |
| 1981 | 90.575 | +1,8% |
| 1982 | 93.091 | +2,8% |
| 1983 | 95.981 | +3,1% |
| 1984 | 98.440 | +2,6% |
| 1985 | 99.907 | +1,5% |
| 1986 | 100.146 | +0,2% |
| 1987 | 99.381 | −0,8% |
| 1988 | 98.063 | −1,3% |

 |

| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1989 | 96.871 | −1,2% |
| 1990 | 96.286 | −0,6% |
| 1991 | 96.455 | +0,2% |
| 1992 | 97.201 | +0,8% |
| 1993 | 98.302 | +1,1% |
| 1994 | 99.403 | +1,1% |
| 1995 | 100.253 | +0,9% |
| 1996 | 100.796 | +0,5% |
| 1997 | 101.125 | +0,3% |
| 1998 | 101.302 | +0,2% |
| 1999 | 101.441 | +0,1% |
| 2000 | 101.620 | +0,2% |
| 2001 | 101.849 | +0,2% |
| 2001 | 103.137 | +1,3% |
| 2002 | 102.099 | −1,0% |
| 2003 | 102.369 | +0,3% |
| 2004 | 102.655 | +0,3% |
| 2005 | 102.951 | +0,3% |
| 2006 | 103.260 | +0,3% |
| 2007 | 103.586 | +0,3% |
| 2008 | 103.932 | +0,3% |
| 2009 | 104.296 | +0,4% |
| 2010 | 104.677 | +0,4% |
| 2011 | 106.669 | +1,9% |
| 2011 | 105.074 | −1,5% |
| 2012 | 105.483 | +0,4% |
| 2013 | 105.897 | +0,4% |
| 2017 | 107.825 | +1,8% |
| 2023 | 114.299 | +6,0% |

 |
| Çavkanî: Li ser Wîkîdaneyê bibîne  |

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Grenada de hene.
# Jamaîka

| Jamaîka
Jamaica  |
| --- |
| * Commonwealth realm
* territorial evolution of the British Empire
* dewleta giravî
* welat
* dewleta serwerî
* archipelagic state
 |
| * Jamaica
 |
|  |
|  **AlaMertal** |
| ﻿ / ﻿ |
| Dirûşm: Out of Many, One People  |
| Duration: 1 minute and 21 seconds.1:21 Sirûd: Jamaica, Land We Love, God Save the King  |
| Parzemîn | Amerîkaya Bakur  |
| Dewlet | Jamaîka  |
| Paytext | * Kingston
 |
| Ziman | nîşan bideInglîzî, inglîzî, patoisa jamaîkayî, inglîziya jamaîkayî, zimanê hêmayan ê jamaîkayî û zimanê hêmayan ê patoisa jamaîkayî  |
| Dema avabûnê | * 1962
 |
| Birêvebirin |
|  • Serokê rêveberiyê | Andrew Holness  |
| Rûerd | * 10.991,90954 km²
 |
| Nifûs | 2.697.983 (2011)  |
| Saet | * UTC-5
* America/Jamaica
 |
| Plakaya erebeyê | JA |
| Malper | www.gov.jm/  |
| * West Indies Federation
 |
|  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Jamaîka** (bi inglîzî: Jamaica) welatekî Deryaya Karîbê ye. Jamaîka, giraveke li başûrê Kûbayê û li rojavayê Hîspanyola ye.

## Nifûs

Nifûs li gorî salan| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 2011 | 2.697.983 | —     |
| 2015 | 2.950.210 | +9,3% |
| 2017 | 2.890.299 | −2,0% |
| 2019 | 2.734.093 | −5,4% |
| Çavkanî: tîrmeh  |

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Jamaîka de hene.
## Çavkanî