# Famîleya panosan

*Gustavia superba*, îlustrasyon.
Îlustrasyona panosê (*Bertholletia excelsa*).
**Famîleya panosan**, **famîleya fêkîquşxanekiyên guldankan** (Lecythidaceae) famîleyeke riwekan e, di Koma gezik, çay û çûxan (Ericales) de cih digire. Ev kom ji çîna riwekên bi kulîlk (Magnoliopsida) e. Li herêmên tropîk ên başûrê Amerîka, Afrîka û Madagaskar diçên. Navdara vê famîleyê dara panosê (*Bertholletia excelsa*) ye. Ji vê darê re şembelota brezîlî jî (ji Brezîlê) tê gotin. Riwekên wê flavonol û asîda ellagê dihewînin.

## Sîstematîk

Navê Lecythidaceae sala 1825'ê ji aliyê Achille Richard ve, di *Dictionnaire classique d'histoire naturelle*, 9, rûpel 259Ä'ê de hatiye lêkirin.

Di famîleya panosan Lecythidaceaeyê de bi qasî 25 cins û 250 cure hene. Ev famîle di bin 5 jêrefamîleyê de tê rêzkirin:

* Foetidioideae Engler (Syn.: Foetidiaceae): Tenê yek cins:
	+ *Foetidia* Comm. ex Lam.: Bi qasî 17 cure.
* Lecythidioideae Beilschmied (Syn.: Lecythidaceae, Gustaviaceae): 10 cins, 215 cure:
	+ *Allantoma* Miers (Syn.: *Goeldinia* Huber): 9 cure.
	+ *Bertholletia* Bonpl. (Syn.: *Barthollesia* Silva Manso): Tenê cureyek:
		- Panos (*Bertholletia excelsa*)
	+ *Cariniana* Casar. (Syn.: *Amphoricarpus* Spruce ex Miers):
	+ *Corythophora* R.Knuth
	+ *Couratari* Aubl. (Syn.: *Curatari* J.F.Gmel., *Curataria* Spreng., *Lecythopsis* Schrank, *Pontopidana* Scop.)
	+ *Couroupita* Aubl.: 3 heya 9 cure.
	+ *Eschweilera* Mart. ex DC. (Syn.: *Jugastrum* Miers, *Neohuberia* Ledoux): Nêzîkî 100 cure.
	+ *Grias* L.
	+ *Gustavia* L. (Syn.: *Japarandiba* Adans., *Perigaria* Span., *Pirigara* Aubl., *Teichmeyeria* Scop.): Bi qasî 40 cure.
	+ Bindeqa bihuştê (*Lecythis* Loefl. (Syn.: *Holopyxidium* Ducke, *Bergena* Adans., *Cercophora* Miers, *Chytroma* Miers, *Pachylecythis* Ledoux, *Sapucaya* R.Knuth, *Strailia* T.Durand) ): Bi qasî 26 cure.
* Napoleonoideae Bentham: 2 cins, 11 cure:
	+ *Crateranthus* Baker f.
	+ *Napoleonaea* P.Beauv. (Syn.: *Napoleona* P.Beauv.)
* Planchonioideae Engler (Syn.: Barringtoniaceae): 6 cins, 58 cure:
	+ *Abdulmajidia* Whitmore
	+ *Barringtonia* J.R.Forst. & G.Forst: Nêzîkî 40 cure, bi tevî Barringtonia asiaticayê.
	+ *Careya* Roxb.
	+ *Chydenanthus* Miers
	+ *Petersianthus* Merr. (Syn.: *Combretodendron* A.Chev., *Petersia* Welw. ex Benth.)
	+ *Planchonia* Blume
* Scytopetaloideae O.Appel (Syn.: Asteranthaceae R.Knuth, nom. cons., Rhaptopetalaceae Solander, Scytopetalaceae Engler): 6 cins 21 cure:
	+ *Asteranthos* Desf. (Syn.: *Asteranthus* Spreng.): Tenê cureyek:
		- *Asteranthos brasiliensis* Desf.
	+ *Brazzeia* Baill. (Syn.: *Erythropyxis* Engl., *Erytropyxis* Pierre, *Pseudobrazzeia* Engl.)
	+ *Oubanguia* Baill.
	+ *Pierrina* Engl.
	+ *Rhaptopetalum* Oliv.
	+ *Scytopetalum* Pierre ex Engl.

## Çavkanî

* Famîleya Panosan di APWebsite. (ne bi kurdî ye)
* S. A. Mori, Chih-Hua Tsou, C.-C. Wu, B. Cronholm & Arne A. Anderberg: *Evolution of Lecythidaceae with an emphasis on the circumscription of neotropical genera: information from combined ndhF and trnL-F sequence data*, in *American Journal of Botany*, 94, 2007, S. 289-301.
* Chih-Hua Tsou & S. A. Mori: *Floral organogenesis and floral evolution of the Lecythidoideae (Lecythidaceae)*, in *American Journal of Botany*, 94, 2007, S. 716-736.
* Haining Qin & Sir Ghillean (Iain) T. Prance: *Lecythidaceae* in der *Flora of China*, Volume 13, S. 293: Online.

## Girêdanên derve

* S. A. Mori & G. T. Prance: The Lecythidaceae Pages. The New York Botanical Garden, Bronx, New York, 2006 onward.
* Marc van Roosmalen: *Lecythidaceae* aus: *Illustrated Guide to the Fruits and Seeds of the Amazonian Flora*: PDF-Online. Girêdana arşîvê 2009-01-05 li ser Wayback Machine