# Commelinaceae

| Commelinaceae
 |
| --- |
|  |
| *Tradescantia virginiana* |
| Dabeşandina zanistî
 |
| Cîhan:
 | Plantae |
| (ne aşkera ye):
 | Angiosperms |
| (ne aşkera ye):
 | Monocots |
| (ne aşkera ye):
 | Commelinids |
| Kom:
 | Commelinales |
| Famîle:
 | **Commelinaceae** Mirb. (1804) |

Commelinaceae (famîleya *komelînayan*), famîleyeke riwekan ji desteya komelînayan (komelinakî) Commelinales e. Navê xwe ji riweknasên holandî Jan Commelin (1629–92) û Caspar Commelin (1667–1731) girtiye. Çend ji celebên vê famîleyê li Kurdistanê digihên ne diyar e.

Li cihên subtropîk û tropîk cihwar e. Çandiniya hin endamên vê malbatê tê kirin. Herwiha hinekên wan jî baxçeyan dixemilînin.

## Sîstematîk

Du binekomên vê famîleyê hene. Her yek ji wan du şax û bi qasî 40 celeban dihewînin. Bi giştî 652 endamên vê famîleyê hene (agahiya dawî, tîrmeh 2009):

* Commelinoideae Eaton: Du şax, 38 celeb, 640 endam:
	+ Şaxa Commelineae(Meisner) Faden & D. Hunt: Pênc celeb:
		- * *Aneilema* R.Br.: Bi 65 endaman.
			* *Anthericopsis* Engl.
			* *Buforrestia* C.B.Clarke
			* Tagblumen (*Commelina* L.): (bi tevî Phaeosphaerion Hassk., *Commelinopsis* Pichon) bi 170 endaman.
			* *Dictyospermum* Wight: Çar heya pênc endam, li deverên tropîk ên Asyayê.
			* *Floscopa* Lour.: Pantropîk, bi qasî 20 endaman.
			* *Murdannia* Royle: Bi 50 endaman li Asyayê.
			* *Pollia* Thun.: Bi qasî 17 endaman.
			* *Polyspatha* Benth.
			* *Pseudoparis* H.Perrier
			* *Rhopalephora* Hasskarl: Bi 4 endaman li Madagaskar û başûrê Asyayê.
			* *Stanfieldiella* Brenan
			* *Tricarpelema* J.K.Morton: Bi qasî 7 endaman li Hîmalaya, Îndonêzya û Filîpînan.
	+ Şaxa Tradescantieae (Meisner) Faden & D.Hunt: Bi 7 celeb û bi qasî 25 heya 34.
		- Binekom Palisotinae Faden & D.Hunt: Tenê yek celebek:
			* *Palisota* Reichb.
		- Binekoma Streptoliriinae Faden & D.Hunt: Bi sê celeban:
			* *Aetheolirion* Forman
			* *Spatholirion* Ridl.: Bi sê endaman li Viyetnam, Tayland û Çînê.
			* *Streptolirion* Edgew.: Tenê yek celebek:
				+ *Streptolirion volubile* Edgew.: Li rojhilat û başûrê rojhilata Asyayê.
		- Şaxa Cyanotinae (Pichon) Faden & D.Hunt: Du celebên monofîletîk:
			* *Cyanotis* D.Don (tevlî *Amischophacelus* R.Rao & Kamm.): Bi 50 celeban li Afrîka, Asya û Awistraliyayê.
			* *Belosynapsis* Hassk.: Sê celeb li Asyayê.
		- Binekoma Coleotrypinae Faden & D.Hunt: Bi sê celebên monofîletîk:
			* *Amischotolype* Hassk.: 20 endam, Afrîka, Asya.
			* *Coleotrype* C.B.Clarke
			* *Porandra* D.H.Hong: Sê endam li rojhilatê Asyayê.
		- Binekoma Dichorisandrinae (Pichon) Faden & D.Hunt: Pên celeb:
			* Cochliostema (Lem.): Du endam.
			* *Dichorisandra* J.C.Mikan
			* *Geogenanthus* Ule
			* *Plowmanianthus* Faden & C.R.Hardy: Pênc celeb.
			* *Siderasis* Raf.
		- Binekoma Thyrsantheminae Faden & D.Hunt: Pênc celeb:
			* *Gibasoides* D.Hunt
			* *Matudanthus* D.Hunt
			* *Thyrsanthemum* Pichon
			* *Tinantia* Scheidw.: Bi 14 endaman.
			* *Weldenia* Schult. f.
		- Binekoma Tradescantiinae Rohw.: Bi 6 celeban:
			* *Gibasis* Raf.: Bi 11 endaman.
			* *Elasis* D.Hunt
			* Tradescantia ( L.): Bi 70 endaman.
			* *Callisia* Loefl. (inklusive *Aploleia* Raf., *Cuthbertia* Small, *Hadrodemas* H.Moore, *Leiandra* Raf., *Leptorhoeo* C.B.Clarke ex Hemsley, *Phyodina* Raf.): Bi 20 endaman li Amerîka.
				+ Callisia repens
			* *Tripogandra* Raf.
			* *Sauvallea* Wright
* Cartonematoideae G.C.Tucker: Du şax, her yek ji wan bi ceebek, tevî hev 12 endam:
	+ Şaxa Cartonemateae:
		- * *Cartonema* R.Br.: Awistraliya.
	+ Şaxa Triceratelleae:
		- * *Triceratella* Brenan: Li Zîmbabwe.