Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Perwerde

**Perwerde** an jî **tehsîl** têgehek tevlihev, bi rengek cûda, ku di bingeh de dikare wekî pîvanek hevahengiya zanîna kesane û cîhanbîniya kesek bi rastiyê re were fam kirin. Asta perwerdehiyê çi qas bilindtir be, ew qas şiyana pêşvebirina têgihîştina têkiliyan û bidestxistina têgihîştina rastîn mezintir dibe. Îfade hem ji bo pêvajoya perwerdehiyê ("Perwerkirin") hem jî ji bo rewşa perwerdehiyê ("pekbikin") ya kesek tê bikar anîn. Li ser asta perwerdehiya ku bi gelemperî di nav nifûsek de tê hêvî kirin, em behsa perwerdehiya gelemperî dikin.

Di wateyek firehtir de, *perwerdehiyê* pêşkeftina mirov di warê kesayetiya wî de ji bo "mirovek" nîşan dide ku bi gelemperî bi taybetmendiyên rewşenbîrî, civakî û çandî ve girêdayî ye ku dikare wekî îdealê mirovê bi tevahî pêşkeftî di civakê de were hesibandin. wekî îdeala perwerdehiyê ya Humboldtian. Taybetmendiyek perwerdehiyê ya ku hema hema di hemî teoriyên perwerdehiyê yên nûjen peyda dibe, dikare wekî pêwendiya ku bi xwe re, bi kesên din re û bi cîhanê re xuya dike were ravekirin.

*Perwerde*, berevajî perwerdehiya pîşeyî an jî bi mebest, teşekirinek çandî ya bingehîn û bingehîn a mirovî vedibêje. Teknîkên çandî yên seretayî yên wekî fêrbûna bi dil, xwendin, nivîsandin û jimartinê hewce ne, heya ku ew kêm caran têne destnîşan kirin. Teknîkên weha yên çandî her tim di çarçoveyek civakî de, pergala perwerdehiyê di wateya herî berfireh de têne vegotin. Sîstema perwerdehiyê saziyên taybetî yên wekî dibistan û zanîngeh û her weha hemî têkiliyên din ên hînkirin û fêrbûnê, wekî di nav malbatê de, li ser kar an jî bi însiyatîfa xwe, dihewîne.

Têgîna perwerdehiyê ya nûjen, dînamîk û tevdeyî ji bo pêvajoya pêşkeftina jiyanî ya mirovan berbi kesayetiya ku ew dikarin bibin, lê hêj nebûne radiweste. Lêbelê, sînorên vê pêvajoyê hene: ji hêla hewcedariyên kesane ve - di warê aqil, motîvasyon, şiyana konsantrekirinê de, jêhatîyên bingehîn - û her weha ji hêla şert û mercên demkî, mekan û civakî ve - astengiyên pratîkî, hebûna materyalên hînkirinê û mamosteyan. Lêbelê, pêvajoyek perwerdehiyê ne bi saziyên perwerdehiyê ve girêdayî ye, lê di heman demê de dikare bixwe jî were fêr kirin.

Teoriya perwerdehiyê mijara bingehîn a pedagojiyê ye.

## Çavkanî
# Hilbijartin

**Hilbijartin**, bijartina rêveberan, bi taybetî rêveberên siyasî ye. Hilbijartin bi dengdanê tên kirin. Kesên deng didin hilbijêr ango dengdêr in. Yên tên bijartin yan dikarin bên bijartin berbijar ango namzed in.
Bi gelemperî hilbijartin bi du awayan tê kirin.

* 1. Hilbijartinên giştî : Hilbijartinên parlamenteran (Mebûs)
	2. Hilbijartinên herêmî : Hilbijartinên Şaredaran

## Çavkanî
# The Washington Post

The Washington Post, rojnemeya amerîkî ya herî kevn e. Îro, ji wê zêdetir, bi gelek awayan weşanê dike. Rojnema the Washington Post, ji aliyê Stilson Hutchins di sala 1877an de hate sazkirin.

## Çavkanî
# Senatoya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê

| Senatoya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê *United States Senate* |
| --- |
| Serdema 114'emîn |
|  |
| Senatoya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê |
| Teşe |
| Teşe | Meclîsa jorîn a Kongreya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê |
| Birêvebirî |
| Serok | Mike Pence (R) Ji wê virda 20 kanûna paşîn 2017  |
| Cîgirê Serokê Berwext | Orrin Hatch (R) Ji wê virda 6 kanûna paşîn 2015  |
| Rêberê Piraniyê | Mitch McConnell (R) Ji wê virda 6 kanûna paşîn 2015  |
| Rêberên Hindikan | Chuck Schumer (D) Ji wê virda 6 kanûna paşîn 2017  |
| Sazî |
| Rûniştek | 100 |
|  |
| Komên siyasî | **Piranî** (54)
* Komarî (54)

**Hindikan** (46)
* Demokratîk (44)
* Serbixwe (2)
 |
| Dirêjahiya têgehê | 6 sal |
| Hilbijartin |
| Pergala dengdanê | Pergala dengdanê ya piraniyan |
| Hilbijartina dawî | 4 çiriya paşîn 2014 |
| Hilbijartina li dû | 8 çiriya paşîn 2016 |
| Cihê hevdîtinê |
|  |
| Salona Senatoyê United States Capitol Washington, DC, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê |
| Malper |
| www.senate.gov |

**Senatoya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê** (bi inglîzî: United States Senate), yek ji afirînên zagonsazî ya Kongreya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Li 50 parêzgehên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê de ji her kesekî ku ji senatorê 2 hilbijartin tên afirandin wek bi (hejmarandina wekhev) bi 100 endam pêk tê. Di Senatoya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê de ji sêyekan her 2 salan de carek dikarin hilbijartin ji nû ve pêk bînin. Her senator, heta ku dema hilbijartinên li dû ji piştî 6 salan e.

## Çavkanî
# Partiya siyasî

Bineya resmî a Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê li Hewlêrê
**Partiya siyasî** (ji latînî: *pars*, *partis*, tê maneya *perçe*, *hêl*, *teref*) an jî bi kurtî **Partî**, komeleya însanan e ku bi awayên curbecur hatine organîzekirin ku hewl didin ku di nav hebûneke siyasî ya berfirehtir (wek dewletek) de bi qasî ku pêkan tesîrek siyasî bi dest bixin da ku bigihîjin armancên xwe yên bingehîn an îdeolojîk û/an jî sûdên kesane bi dest bixin. Aliyekî sereke yê bidestxistin û bikaranîna vê hêza siyasî, dagirtina postên serokatiyê di dewlet û saziyên din de bi endamên partiyê an kesên ku bi partiyê re têkildar in, ye.

Partiyên siyasî di sîstemeke pirpartiyî de ji bo pozîsyonên biryargirtina siyasî bi hev re pêşbaziyê dikin; ew beşdarî avakirina îradeya siyasî dibin û bi vî awayî stûneke giring a destûra siyasî ya dewleteke demokratîk pêk tînin. Di sîstemeke yekpartiyî de, avahî û fonksiyona partiyekê bê guman diguhere. Partiyeke wisa ya "cureya nû" bi gelemperî xwedî karakterekî "totalîter" e.

## Çavkanî
# Wîkîpediya

| Wîkîpediya
 |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Malper
 | wikipedia.org |
| Ziman
 | Bi 304 zimanan
 |
| Avabûn
 | 15ê kanûna paşîn a 2001ê Bi kurdî: 7ê kanûna paşîn a 2004an
 |
| Xwedî
 | Weqfa Wikimedia
 |
| Dirûşm
 | Ensîklopediya azad
 |
| biguhêre |

**Wîkîpediya** (bi inglîzî: Wikipedia) ensîklopediyeke pirzimanî ya azad e ku ji aliyê civakek dilxwazê wîkîpediyayê ve tê nivîsandin û tê berdewam kirin. Wîkîpediya di dîrokê de xebata referansê ya herî mezin û herî zêde ye ku li çar aliyên cihanê tê xwendin. Wikipedia di dîrokê de xebata referansê ya herî mezin e û ensîklopediya herî zêde ye ku tê xwendin û bi domdarî di nav deh malperên herî zêde deye ku tê ziyaretkirin ku di tîrmeha sala 2024an de ji aliyê Semrush ve di rêza pêncemîn de û ji hêla Similarweb ve di rêza heftemîn de cih girtiye. Wîkîpediya ji hêla Weqfa Wîkîmedyayê ku rêxistineke ne-qezenc a amerîkî ye tê birêvebirin ku bi piranî ji hêla bexşan ve tê fînansekirin.

Wîkîpediya projeyeke navneteweyî ku niha bi 304 zimanan cihanê têne nivîsandin. Li gorî daneyên sala 2024an Wîkîpediyaya kurdî li gorî zêdebûna gotaran di nav lîsteya sed wîkîpediyayên cîhanê de ye û di rêza 84an de cih digire. Taybetiya vê ensîklopediyê ev e ku her kes dikare her gotarê biguherîne û naverokan li gotaran zêde bike. Her çiqas ji bo bikarhênerekê çalak nav û profîla wî/wê ya ji bo xebatan mihûm be jî lê ji bo guhertina xweqeydkirin li wîkîpediyayê ne pêwîst e. Zêdekirin naverokên gotaran û nivîsandina gotaran bi şêwazek fermî û bi zimanek bêalî têne nivîsandin.

Wîkîpediyaya herî mezin wîkîpediya îngilîzî ye ku tê de ji 7.203.516î zêdetir gotar hene. Di hemû zimanên ku di Wîkîpediyayê de xwedî malper in ji 17.000.000î zêdetir gotar hene.

Logoya Wîkîpediyayê dinyayeke ku ji tîpên alfabeyên cûr bi cûr pêk hatiye. Wekî Wîkîpediya ev dinya jî vekirî ye.

## Wîkîpediyaya kurdî

 *Gotara bingehîn: Wîkîpediyaya kurdî*
Taybetiyeke girîng ya Wîkîpediyaya kurdî ev e ku yekem ensîklopediya bi zimanê kurdî ye ku cara yekemîn e li ser înternetê de ensîklopediyeke bi zimanê kurdî hatiye nivîsandin. Beşa kurdî ya Wîkîpediya di 7ê kanûna paşîn a sala 2004an de ji aliyê Erdal Ronahî ve hatiye destpêkirin. Li Wîkîpediyaya kurdî ki ji aliyê bikarhênerên çalakên Wîkîpediya kurdî her ku diçe pêşve diçe ku heya niha 91.891 gotarên bi kurdî hatiye nivîsandin.

## Dîrok

Wîkîpediya cara yekem di 15 çileya sala 2001ê de ji aliyê Weqfa Wîkîmedyayê bi zimanê îngilîzî hatiye destpêkirin.

## Lîsans

Naveroka Wîkîpediyayê di bin Lîsansa Belgekirina Azada GNU (GNU Free Documentation License)de tê weşandin. Ev tê wateyê azad e û wê her dem azad bibe. Her kes dikare naveroka Wîkîpediyayê gora keyfa xwe belav bike. Kes nikare Wîkîpediyayê bifroşe an bikire. Naveroka Wîkîpediyayê naveroka azad e. Nivîsbariya Wîkîpediya bi navê MediaWiki jî nivîsbariya azad e.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Wîkîpediya de hene
# Komunîzm

Sembola komunîzmê das û çakûç
**Komunîzm**, (ji peyva latînî *communis* "digel hev" tê girtin) îdeolojiyekê ko civakekî bêçîn, bo vê jî qedexe kirinê milk kirina şexsiyê navgînên hilberînê armanc dike ye. Yanê gorî komunîst sîstemê ew navgînên ko hilberînê pêk tînin divê ko bi tunî eyda cîvakê gîşkê bin. Karxane, çewlîg û hecetên ko hilberînê dikin eyda tu kesan nabin. Komunîzm teşeyeke sosyalîzmê ye. Ew bi hin teşeyan, bo mînak li Çîn û YKSS hatibû nerîtandin.

## Felsefeya komunîzmê

Felsefeya komunîzmê ji pê kapîtalîzmê ko xwe pala xwedaniya taybetî dike re, çînê karkeranê kontrolê dest xwe xine û xwedaniya taybetî ra kin û civakekê bêçîn pêk bînine û navgînên hilberînê bi her kesî re par ve kine. Gorî van teoriyan dewletê heta ko gel bixwe hîn dike ko kî hewceyî çi û çiqas dibe diyar bike û pê re jî civakê sîstemê were peresendîna komunîzma rast û li wê şunda xelk hewceyî dewletê jî nabe û gelê navbera xwe de kom bi kom xwe îdare bike.

Gorî hin teorîsyenên komunîzmê dewletên demokratîk de xelkê bixwe bixwaze ko sîstem were peresendîne komunîzmê û partiyên komunîstê bi hilbijartinê werine desthildariyê û pê re sîstemê were wergerandina komunîzmê. Lê hinên din jî bawer dikir ko di dewletên demokratîk de xelk naxwaze ko sîstem çerxa komunîzmê be û bo wê şêr an şoreş pêwist in.

Li dewletên ko komunîzm hatinî nerîtandin hilbijartin dibûn jî encax yên endama partiya komunîst dikarîn beşdara hilbijartinan bin.

## Dîrok

Manîfestoya Komunîstî
Di 1848an de, Karl Marx û Friedrich Engels Manîfestoya Komunîstî ko bingehên sîstema komunîzmê nîşan dide weşandibûn. Di wê pirtûkokê de, manîfestoya partiya komunîstî bû, wan rewşa komûnîzmê û peresendîne sîstemanê komunîzmê teswîr kiribûn. Gorî Marx heta ko sîstem çerxa komûnîzmê bûye, dewrekê deraziyê he be û pê re çînê karkeran ango proleterê werine kargeriyê.

Ew li Rûsyayê ji hêla Bolşevîkanê pêşengiyê Vladîmîr Lenîn û Lev Trotskî de di 1917an de hat pêkanîn û dewleta YKSS hat saz kirin. Ew cara pêşin bû ko komunîzm dihat ceribandin. Lê ew teoriya Marx û Engelsê ko hatina dewra bêdewlet pêknehat.

Friedrich Engels
Karl Marx
Ji pê Rûsyayê re di sedsala 20'an de li hin dewletên din komunîzm hat ceribandin. Di 1940an de li Çînê sîstem bi pêşengiya Mao Zedong hat çerxandin e komunîzmê. Di 1950an de jî li Kûbayê bi pêşengiyê Fidel Castro û Che sîstema komunîzmê hat pêkanîn.

Di 1991an de pê xirab bûna Dîwarê Berlînê re YKSS dest ji Komunîzmê ber da. Lê îroj Çîn, Koreya Bakur, Kûba, Vîetnam û Laosê sîstema komunîzmê dewam dikeye. Li hin dewletên din bi taybetî li Amerîkaya Latînî tevgerên Komunîstiyê hene.

## Çavkanî
# TikTok

| TikTok |
| --- |
| * Xizmeta medyaya civakî
* online video platform
* civaka serhêl
* very large online platform
 |
|  **Logoya TikTok** |
| Dewlet | Çîn  |
| Ziman | Pirzimanî  |
| Dema avabûnê | * 20 îlon 2016
 |
| Dema weşandinê | îlon 2016  |
| Xelat | * BigBrotherAwards
 |
| Pêk tê ji | * TikTok video
* TikToker
 |
| Malper | tiktok.com  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**TikTok**, ku li Çînistanê wekî **Douyin**  (bi çînî: 抖音; pinyin: Dǒuyīn) tê zanîn, karûbarek torê ya civakî ya bi vîdyoyê ye xwedan pargîdaniya çînî ByteDance. Ew mazûvaniya cûrbecûr vîdyoyên bikarhêner ên kurt-formê dike, ji celebên mîna dans, komedî, û perwerdehiyê, bi dirêjahiya 15 saniyeyan heya 3 hûrdeman. TikTok guhertoyek navneteweyî ya Douyin e, ku di destpêkê de li bazara Çînistanê di îlona 2016an de hate berdan. TikTok di sala 2017an de ji bo iOS û Android li piraniya bazarên derveyî herêma Çînistanê hate destpêkirin; lêbelê, ew li çaraliyê cîhanê tenê piştî ku bi karûbarek din a medya civakî ya çînî, Musical.ly, di 2ê tebaxa 2018an de bû yek, peyda bû.

TikTok û Douyin hema hema heman navbeynkariya bikarhêner heye lê ne gihîştina naveroka hevûdu. Pêşkêşkerên wan her yek li sûka ku sepana têkildar lê heye de ne. Du hilber dişibin hev, lê taybetmendî ne yek in. Douyin taybetmendiyek lêgerîna vîdyoyê vedihewîne ku dikare ji hêla rûyê mirovan ve li vîdyoyên zêdetir ên wan û taybetmendiyên din ên wekî kirîn, veqetandina otêl û çêkirina nirxandinên jeo-tagkirî bigere. Ji destpêka destpêkirina xwe ve di sala 2016an de, TikTok/Douyin bi lez li Asyaya Rojhilat, Asyaya Başûr, Dewletên Yekbûyî, Tirkiye,  Rûsya û deverên din ên cîhanê populerbûn bi dest xist. Ji cotmeha 2020an vir ve, TikTok li çaraliyê cîhanê ji 2 mîlyar dakêşanên mobîl derbas bu.

## Çavkanî
# Léon Jouhaux

Léon Jouhaux

| Serokkomar |
| --- |
| kanûna pêşîn 1947 - 28 nîsan 1954 |
| Q78579436 |
| 1947-1954 |
| Émile Roche (en) |
| General secretary of the General Confederation of Labour (d) |
| 1909-1947 |
| Louis Niel (d)Benoît Frachon (en) |

|  |  |
| --- | --- |
| Jidayikbûn | 1ê tîrmeha 1879an 15th arrondissement of Paris |
| Mirin | 28ê nîsana 1954an (74 salî) 12th arrondissement of Paris (en) |
| Cihê goristanê | Goristana Père-Lachaise, Grave of Jouhaux (d) |
| Navê jidayikbûnê | Léon Henri Jouhaux |
| Hevwelatî | Fransa |
| Pîşe | Sendîkavan |
| Bav | Adolphe Jouhaux (d) |
| Qada xebatê | Trade unionism (d) |
| Endamê | Ligue française pour la défense des droits de l’homme et du citoyen (en) Confédération Générale du Travail (en) Force Ouvrière (en) |
| Ketiye girtîhê | Buchenwald concentration camp (en) |
| Xelat | Şovalyeyê Nîşana Rûmetiyê (en) (1945) Officer of the Legion of Honour (en) (1947) Xelata Nobelê ya Aştiyê (1951) |

lewheya yadîgarWêneyê goristanê
**Léon Jouhaux** (jdb. 1ê tîrmeha 1879an li Parîs; m. 29ê nîsana 1954an li heman derê) sendîkavanekî fransî bû. Sala 1951î Xelata Nobel a aşitiyê girtiye.

Sala 1943î ji aliyê Nazîyan ve dîl tê girtin û wî dişînin kampa tunekirinê ya Buchenwald. Wî di jiyana xwe de bo aşitî û maf ê karkeran têkoşiyaye. Ji ber ku di zaroktiyê de diviyabû bixebitiya û malbata wî xizan bûye, nekariye xwandineke birêkûpêk bike û dibistanan bidawîbike. Hêj di 16 saliya xwe de dikeve nava baskên sendîkayan. Di demeke kurt de di karê sendîkayî de navê wî tê bihîstin û kariyereka mezin çêdike. Di dema dagirkeriya Almanan a Fransa de dîl tê girtin û di dawiya şerê cîhanî yê duyem de ji aliyê artêşên DYAyê ve tê felatkirin.
# Sekulerîzm

| Sekulerîzm |
| --- |
| * Type of world view
* Îdeolojî
 |
| Welatên ne sekuler ên cîhanê (yên xwediyê oleke fermî ya dewletê) |
| Pêk tê ji | * anti-clericalism
* ateîzm
* naturalîzm
* nonsectarian
* antireligion
 |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Sekulerîzm** pêvajoya ji hev veqetandina dewlet û olê ye û di hiqûqê de wek “prensîba veqetandina dewleta civaka sîvîl û civaka olî” û “bêalîbûna dewletê ya di derbarê mezhebên olî de" tê famkirin. Armanca sekulerîzmê fxurtkirina "saziyên giştî an taybet e, yên ku ji dêr û kesayetiyên dînî serbixwe ne".

Sekulerîzm ji du pêvajoyan çêdibe: Yekem, ji pêvajoya derûnî/şexsî ya ji hev veqetandina ol û dewletê, û ya duyem ji laîkbûnê, pêvajoya konkrêt a cudabûna hêza cîhanî ji saziyên olî. Ev têgîn ji aliyê teolog Friedrich Gogarten (1887-1967) ve hatiye çêkirin ji bo lihevhatina dêrên xiristiyanî bi laîkbûna dewletê. Aliyê olî bi gelemperî nêrînên cîhanê yên ku têgeha laîktiyê li ser wan hatiye avakirin wekî îdeolojîk dihesibîne - lê rexnegir jî vê îdîayê wekî îdeolojîyek weha tawanbar dikin.

## Sekulerîzm di cîhana îslamî de

Di destpêka sedsala 20an de, di encama mijûlbûna bi ramanên ewropî re, li hin welatên misilman ramanek laîk pêş ket. Li Tirkiyê, piştî serkeftina şerê rizgariyê (1919-1923), Mustafa Kemal Atatürk bernameyeke nûjenkirina sekulerîst da destpêkirin, ya ku ji bo rêberên siyasî yên din li cîhana îslamî bû nimûne. Yek ji navdartirîn ramanwerên laîk ên cîhana îslamî Elî Ebderrezaq bû, yê ku di sala 1925an de pirtûka xwe Îslam û Bingehên Hikûmetê (el-Islām wa-uṣul al-ḥukm) weşand û tê de got ku divê Misilman di hilbijartina pergala xwe ya desthilatdariyê de azad bin, ji ber ku Muhemmed pergalek wiha ava nekiribû û Quran û sinetê jî di vî warî de diyar nekiribû.

## Çavkanî
# Sûcê nefretê

| Sûcê nefretê |
| --- |
| * Cureyê sûc
 |
|  |
| Pêk tê ji | * mêrkujî
* bullying
* harassment
* verbal abuse
* insult
* mate crime
* graffiti
* hate mail
 |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Sûcên nefretê** (bi îngilîzî: *hate crime*) ew sûc in ku mexdûr ji ber esl, dîn û zayenda xwe ji hêla sûcdar ve bi qestî tên hilbijartin û rastî êrişê tên. Wek mînak, sucên ku ji ber antîsemîtîzm, nijadperestî, zayendperestî an zenofobî pêk tên, û her weha sûcên li dijî endamên komên din ên civakî yên wekî bêmal, astengdar, hevzayend, lezbiyen û kesên transgender, dikevin nav sûcên nefretê.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Li Wikimedia Commons medyayên di warê Sûcê nefretê de hene
# Dibistana malê

Homeschooling
**Dibistana malê**, **perwerdehiya malê**, **homeschooling**, fêrkirina zarrokan di nav mal de ye. Perwerdehiya malê pirraniya caran ji aliyê dêbavan yan mamostayekê taybet ve tê encamdan.

Berî ku hikûmet yasayekê bidane ku xelik neçar be biçe zanîngehên hikûmî, pirraniya zarrokan zanîn û perwerda xwe ji aliyê xêzan û civakê xwe ve werdigirt.

Li gelek welatan homeschooling, di serdemên hevçerx de, wekî rêyeka pêgihur e li şûna zarrok li zanîngehên hikûmî yan taybet bixwînin û ew jî helbijartineka yasayî ye bo dêbavan. Li him miletên din, wekî Almanyayê, Homeschooling wekî karekê narewa û ne yasayî tê hijmartin û ji ber hin egerên taybet hatiye rawestandin, li sala 2016, nêzîkî 2,3 miliyon qotabiyan homeschooling li Amerîkayê (Wîlayetên Êkgirtî), Brian 2016, encam da.

Homeschooling li Rojhilata Navîn tune ye. Hin kurdan, yên ku kar digel rêxirawên nehikumî kirîn, serbor li gel homeschooling hene, çimkî ecnebî pirrî caran homeschooling li gel zarrokên xwe encam didin ji ber nebûna pêguheran.

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Dibistana malê de hene.
# Agnostîsîzm

Çêkerê gotina agnostîzmê Thomas Henry Huxley
**Agnostîsîzm** an jî **nezanîparêzî** bizaveke felsefî ye ku di sedsala 19an de hatiye çêkirin. Li gorî boçûna vê felsefeyê mirov ji aliyê dînî ve nikare bizanibe ka Xweda heye yan na û ji aliyê zanistê ve jî nizane gerdûn çawa hatiye afirandin. Bi giştî ev felsefe bi awayekî gumanbar li tiştan dinêre. Ateîzm û agnostîsîzm ne heman tişt in. Ji ber ku boçûnek dibêje Xweda nîne, û ya din dibêje hebûn û nebûna Xwedê nikare were zanîn. Kesên xwediyê vê boçûnê weke agnostîk têne binavkirin. Gotina agnostîk, ji zimanê yewnanî tê û ew dikare weke "kesê/a bêzanebûn" were wergerandin. Gotina agnostîk cara yekem ji aliyê biyologê îngilîz Thomas Henry Huxley ve di sala 1869an de hatiye bikaranîn. Li gorî Huxley agnostîsîzm ne baweriyek e, lê rêbazek e û ew rêbaz jî girêdayî aqil e.

## Çavkanî