Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yemen

| الجمهورية اليمنية  Yemen الجمهوريّة اليمنية  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**God, Country, Revolution, Unity  |
| **Sirûd:**National anthem of Yemen  Duration: 49 seconds.0:49 |
|  |
| **Yemen li ser nexşeyê** Wikimedia | © OpenStreetMap |
| **Paytext** | * Sanaa (1990–)
* Aden

 15°30'Bk, 48°0'Rh |
| Zimanên fermî | * zimanê erebî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * erebiya standard a nûjen
* Sanʽani Arabic
* Yemeni Arabic
* Hadhrami Arabic
* Razihi
 |
| Rêveberî | komar, pergala serokatiyê (de jure)  |
|  •  | Serokdewlet | Rashad al-Alimi (2022–)  |
|  •  | Serokwezîr | Salem Saleh bin Braik (Ahmad Awad Bin Mubarak, 2025–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 22 gulan 1990  |
|  •  | Rûerd | 455.503 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 28.250.420 (2017)  |
| Demjimêr | * UTC+3
* Asia/Aden
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +967 |
| **Malper**   |

**Yemen** (bi erebî: ٱلْيَمَن, xwendin: *el-Yemen*), bi fermî **Komara Yemenê** (bi erebî: الجمهورية اليمنية, xwendin: *el-Cumhûriyeh el-Yemeniyeh*), dewletekî li başûr-rojavayê Nîvgirava Erebistanê ye. Yemen ji bakur ve bi Erebistana Siûdî û ji rojhilat ve bi Omanê sinordar e. Paytexta vê bajarê Sanaa ye. Zimanê fermî erebî ye.

## Nifûs

Nifûs li gorî salan| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1984 | 9.402.070 | —     |
| 1994 | 15.831.757 | +68,4% |
| 2004 | 19.685.161 | +24,3% |
| 2009 | 22.492.035 | +14,3% |
| 2012 | 24.259.561 | +7,9% |
| 2014 | 26.183.676 | +7,9% |
| 2017 | 28.250.420 | +7,9% |
| Çavkanî: Li ser Wîkîdaneyê bibîne  |

## Galerî

*
* Jambiya, xencera yemenî

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Yemen de hene.
# Gurcistan

| **საქართველოSakartveloGurcistan** |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Ala |  Nîşan |

 |
| **Sirûda netewî:თავისუფლება* |
| Agahiyên gelemperî |
| Paytext | Tibîlîsî |
| Zimanên fermî | Gurcî |
| Sîstema siyasî | Komar |
| Serokdewlet | Salomê Zûrabîşvîlî |
| Dirav | Larî (ლარი) |
| Dem | +4 |
| Koda telefonê | +995 |
| Nîşana înternetê | .ge |
| Rûerd û Gelhe |
| Rûerd Giştî | 69 700 km² |
| Gelhe Berbelavî | 3.720.400 (2016) kes 53,4 kes/km² |
| Serxwebûn |
| Serxwebûn | 26'ê gulanê , 1918 |

Nexşeya Gurcistanê
**Gurcistan** (*Curciya* jî jê re dibêjin, bi gurcî: საქართველო *Sakartvelo*) yek ji welatên cîranên Kurdistanê ye. Li Qefqazê, li rojhilata Deryaya Reş e. Li Gurcistanê derdora 48.000 kurd jî dijîn ko pirranî êzîdî in. Rûberê wê nêzîkî 69.700 km² ye û li wir dora 4,7 milyon kesan hene (di sala 2004an de). Paytexta Gurcistanê Tibîlîsî (bi gurcî: თბილისი, *Tbilisi*).

## Erdnîgariya û Bajarên Gurcistanê

1. Komara Xweserî ya Abxazyê : Soxûmî, Gagra, Galî, Gûdaûta, Gûlîrîpşî, Oçamçîrê
2. Komara Xweserî ya Acaristanê : Batûmî, Kêda, Kobûlêtî, Xêlvaçaûrî, Şûaxêvî, Xûlo
3. *Osetyaya Başûr* : *Tsxînvalî*, Axalgorî, Cava

* Tbîlîsî - peytext
* Gûrya
* Îmêretî
* Kaxêtî
* Kvêmo Kartlî
* Mtsxêta-Mtîanêtî
* Raça-Lêçxûmî û Kvêmo-Svanêtî
* Samêgrelo û Zêmo Svanêtî
* Samtsxê-Cevaxêtî
* Şîda Kartlî

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Gurcistan de hene.
 **Wîkîferheng: Gurcistan** – Mane, etîmolojî, werger û bêhtir
* Full information about (country) Georgia (english, german, russian, georgian)
# Qirgizistan

| Кыргызстан  Qirgizistan Кыргызстан  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Oasis on the Great Silk Road  |
| **Sirûd:**Kırgız Respublikasının Mamlekettik Gimni   |
|  |
| **Qirgizistan li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Bîşkek

 41°Bk, 75°Rh |
| Zimanên fermî | * zimanê rûsî
* zimanê qirgizî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê qirgizî
* zimanê rûsî
* zimanê ûzbêkî
* zimanê dunganî
 |
| Rêveberî | komara parlamenter  |
|  •  | Serokdewlet | Sadyr Japarov (2021–)  |
|  •  | Serokwezîr | Sooronbay Jeenbekov (2016–2017), Sapar Isakov (2017–2018), Muhammetkaliy Abulgaziyev (2018–2020), Kubatbek Boronov (2020–2020), Sadyr Japarov (2020–2020), Artyom Novikov (2020–2021), Ulukbek Maripov (Prime Minister of Kyrgyzstan, 2021–2021), Ulukbek Maripov (2021–2021), Akylbek Japarov (2021–2024), Adylbek Kasymaliev (2024–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1991  |
|  •  | Rûerd | 199.951 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 7.281.800 (2025)  |
| Demjimêr | * UTC+6
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +996 |
| **Malper**   |

**Qirgizistan** bi fermî **Komara Qirgizistanê** welatekî çiyayî yê Asyaya Navîn e. Qirgizistan welatekî bejahî ye ku di navbera rêzeçiyayên çiyayên Tian Shan û Pamirê de cih digire. Gelê vî welatî bi piranî koçer in û welatekî kevinê Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst e ku bi parçebûna sovyetan re di sala 1991an de rizgariya xwe bidest xistiye. Qirgizistan li bakur bi Qazaxistanê re, li rojava bi Ûzbekistan re, li başûr bi Tacîkistanê re û ji rojhilat û başûrê rojhilat bi Çînê re sinorê bejahiyê parvedike. Li welêt qirgizên etnîkî nêzîkî 7 milyon kes in û li pey qirgizan jî hindikahiyên girîng ên ûzbek û rûs hene.

## Herêmên Qirgizistanê

Qirgizistan ji 7 herêman (*oblastary*) û bajarekî pêk tê. Navenda birêvebiriya wan bi yek awayî tê binavkirin (yên bi navên cuda ne di nava parantezê de hatine nivisandin):

### Oblastên Qirgizistanê

1. Bîşkek sharry
2. Batken oblasty
3. Tchoui *oblasty* (Bîşkek)
4. Jalal-Abad *oblasty*
5. Naryn *oblasty*
6. Och *oblasty*
7. Talas *oblasty*
8. Yssyk Koul *oblasty* (Karakol)

|  |
| --- |
|  |

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Qirgizistan de hene.
# Tacîkistan

|  **Ҷумҳурии Тоҷикистон *Jumhurii TojikistonKomara TacîkistanêTacîkistan** |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Ala |  Nîşan |

 |
| **Sirûda netewî:Surudi Milli* |
| Agahiyên gelemperî |
| Paytext | Duşenbe |
| Zimanên fermî | Tacîkî |
| Zimanên nefermî | Rûsî |
| Serokdewlet Serokwezîr | Emomalî Rahmon (ango: Emamelî Rehman) Oqil Oqilov |
| Dirav | Somoni (TJS) |
| Dem | UTC +5 |
| Koda telefonê | +992 |
| Nîşana înternetê | .tj |
| Rûerd û Gelhe |
| Rûerd Giştî | 143.100 km² |
| Gelhe | 6.127.000 (2000) kes |
| Serxwebûn |
| Serxwebûn | 9ê îlona 1991 |

**Tacîkistan** welatekî Asyaya Navîn e. Serbajarê Tacîkistanê Duşenbe ye.
Li 25 kanûna pêşîn 1991ê de Yekîtîya Komarên Sovyet ên Sosyalîst bela bû û Tacîkistanê serxwebûna xwe ragihand. Tacîkistan di nava hişkatiyê de dorpêçayî ye. Rûbera wê 143,100 km² e û gelheya wê nêzî 10,000,000 e. Li başûrê bi Efxanistanê, li bakurê bi Qirqîzistanê, li rojhilatê bi Çînê û li rojavayê bi Uzbekistanê re hevtixûbe.

Ev dewlet ji çar parêzgehan pêk tê ku piraniya xelkê wê tacîk in û bi zimanê farsiya tacîkî diaxivin. Bo cara pêşîn mela, ramanwer, perwerdekar, helbestvan û rojinbîrê kurd û bavê vejîna kurdan; Ehmedê Xanî(1650-1707), peyva TACÎK di Mem û Zîna xwe de aniye: "ev qulzuma rom û behra tacîk # hindî ku biken xurûc û tehrîk // kurmanc dibin bi xûn mulettex # wan jêkvedikin misalê berzex" Mem û Zîn: malikên 224-5. Mebesta Xanî ji Qulzuma Romê; deryaya reş û ji Behra Tacîk; deryaya Mezenderanê/Xezerê bûye; yanî tixûbê kurdistanê. Tacîk li vir bi wateya Faris e.

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Tacîkistan de hene.
# Qazaxistan

| Қазақстан Республикасы  Qazaxistan Қазақстан Республикасы  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Sirûd:**Menıñ Qazaqstanym   |
|  |
| **Qazaxistan li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Astana (1997–)
* Almatî (1991–1997)

 48°Bk, 68°Rh |
| Zimanên fermî | * zimanê qazaxî
* zimanê rûsî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê qazaxî
* zimanê rûsî
* zimanê ûyxûrî
* zimanê dunganî
 |
| Rêveberî | pergala serokatiyê  |
|  •  | Serokdewlet | Qasim-Comart Tokayev (2019–)  |
|  •  | Serokwezîr | Älihan Smaiylov (2022–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1991 (dissolution of the Soviet Union)  |
|  •  | Rûerd | 2.724.900 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 20.139.914 (2024)  |
| Demjimêr | * UTC+5
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +7 |
| **Malper**   |

**Qazaxistan** (bi qazaxî: Қазақстан *Qazaqstan*) an jî **Komara Qazaxistanê** (bi qazaxî: Қазақстан Республикасы *Qazaqstan Respublïkası*) welateke li Ewropayî-Asyayî navîn e. Serbajarê Qazaxistanê Astana (berê Nur-Sultan) ye.

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Qazaxistan de hene.
# Maldîv

| ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ  Maldîv ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**The sunny side of life  |
| **Sirûd:**Gaumiii salaaam   |
|  |
| **Maldîv li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Malé

 4°10'48"Bk, 73°30'36"Rh |
| Zimanên fermî | * zimanê maldîvî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * zimanê maldîvî
* zimanê inglîzî
 |
| Demonîm | maldîvî |
| Rêber |
|  •  | Serokdewlet | Mohamed Muizzu (2023–)  |
|  •  | Serokwezîr | Mohamed Muizzu (2023–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 26 tîrmeh 1965 (Serxwebûnî), 11 çiriya paşîn 1968 (komar)  |
|  •  | Rûerd | 298 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 436.330 (2017)  |
| Demjimêr | * UTC+5
* Indian/Maldives
 |
| Hatûçûna ajotinê | * Çep
 |
| Koda telefonê | +960 |
| **Malper**   |

Nexşeya Maldîvê
**Komara Maldîvan**, ( ހިވެދި ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖ ), welatekî Asyaya başûr e. Maldîv ji 1196 giravan pêk tê. Ji van gravan li 203 heban mirov dijîn. Ekonomiya Maldîv paldayî, masîvanî û turîzm ê. Rêveberiya monarşî di 11'ê sermaweza 1968'a de hatê hilkirin û komar ava bû li bîn kargêriya serok İbrahim Nasir.

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Maldîv de hene.
# Taywan

| 中華民國  Taywan 中華民國  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Sirûd:**National Anthem of the Republic of China, The Song to the Auspicious Cloud, China Heroically Stands in the Universe, The Song to the Auspicious Cloud   |
|  |
| **Taywan li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Taipei (1949–)
* Kuang-chou (1949–1949)
* Ch'ung-ch'ing (1949–1949)
* Nan-ching (1946–1949)
* Chengdu (1949–1949)
* Nan-ching (1928–1937)
* Jingzhao (1912–1928)
* Ch'ung-ch'ing (1937–1946)

 24°Bk, 121°Rh |
| Zimanên fermî | * Standard Taiwanese Mandarin
* Taiwanese Hakka
* Taiwanese Hokkien
* Amis
* Paiwan
* 金門話
* Wuqiu dialect
* Matsu dialect
* Taiwanese Sign Language
* Saisiyat
* Puyuma
* Atayal
* Tsou
* Bunun
* Rukai
* Truku
* Seediq
* Sakizaya
* Yami
* Kavalan
* Kanakanavu
* Saaroa
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * Standard Taiwanese Mandarin (most frequent value)
 |
| Rêveberî | pergala nîvserokatiyê, demokrasî (1996–), constitutional republic  |
|  •  | Serokdewlet | Lai Ching‑te (nirxa herî nû, President of the Republic of China, 2024–)  |
|  •  | Serokwezîr | Cho Jung-tai (nirxa herî nû, 2024–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 1 kanûna paşîn 1912 (Provisional Government of the Republic of China)  |
|  •  | Rûerd | 36.193 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 23.317.031 (2025), 23.262.544 (2026)  |
| Demjimêr | * UTC+8
* Asia/Taipei
* Taiwan time
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +886 |
| **Malper**    |

**Taywan**, bi fermî **Komara Çînê**, welatekî li başûrî rojhilatê Asyayê ye. Serbajarê Taywanê Taipei ye.

## Wênedank

*

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Taywan de hene.
# Viyetnam

| Socialist Republic of Vietnam  Viyetnam Việt Nam  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Independence – Freedom – Happiness  |
| **Sirûd:**Tiến Quân Ca  Duration: 1 minute and 3 seconds.1:03 |
|  |
| **Viyetnam li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Hanoi

 16°0'Bk, 108°0'Rh |
| Zimanên fermî | * Zimanê viyetnamî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * Tày
* Zimanê viyetnamî
* Eastern Cham
* Bulo Stieng
* Khua
 |
| Rêveberî | dewleta yekpare, pergala yekpartiyî, komar  |
|  •  | Serokdewlet | Tô Lâm (2024–)  |
|  •  | Serokwezîr | Phạm Minh Chính (2021–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 2 tîrmeh 1976 (yekîtiya siyasî), 2 îlon 1945 (Declaration of Independence of the Democratic Republic of Vietnam, declaration of independence), 1804 (names of Vietnam, nav, –1839)  |
|  •  | Rûerd | 331.690 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 96.208.984 (2019)  |
| Demjimêr | * UTC+7
* Asia/Ho\_Chi\_Minh
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +84 |
| **Malper**    |

**Viyetnam** an jî **Komara Sosyalîst a Viyetnamê** welatekî li başûrê rojhilatê Asyayê ye. Paytexta Viyetnamê Hanoi ye.

## Galerî

* Tengava Ha Longê

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Viyetnam de hene.
# Myanmar

| Republic of the Union of Myanmar  Myanmar ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ala | Mertal |

 |
| **Dirûşm:**Let the journey begin  |
| **Sirûd:**Kaba Ma Kyei   |
|  |
| **Myanmar li ser nexşeyê** |
| **Paytext** | * Naypyidaw (2005–)
* Yangon (1948–2005)

 22°Bk, 96°Rh |
| Zimanên fermî | * zimanê bûrmayî
 |
| Zimanên tên bikaranîn | * Rakhine
* zimanê bûrmayî
* Moken
* Kanan
* Mru
 |
| Rêveberî | komar  |
|  •  | Serokdewlet | Myint Swe (Win Myint, 2021–)  |
|  •  | Serokwezîr | Min Aung Hlaing (derbeya leşkerî li Myanmarê 2021, Aung San Suu Kyi, 2021–)  |
| Avakirin |
|  •  | Dema avakirinê | 4 kanûna paşîn 1948  |
|  •  | Rûerd | 676.577,2 ±0.1 kîlometre çargoşe  |
| Gelhe |
|  •  | Giştî | 53.370.609 (2017)  |
| Demjimêr | * UTC+6:30
* Asia/Yangon
 |
| Hatûçûna ajotinê | * rast
 |
| Koda telefonê | +95 |
| **Malper**   |

**Myanmar** (*Pyidaungzu Myanma Naingngandaw*), welatekî li rojhilat-başûrê Asyayê li qeraxê deryaya Andamanê û kendava Bengalê, di navbera Hindistan, Laos, Bengladeş û Taylendayê de ye.

## Nifûs

Nifûs li gorî salan|

| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1960 | 21.486.424 | —     |
| 1961 | 21.961.594 | +2,2% |
| 1962 | 22.446.690 | +2,2% |
| 1963 | 22.947.286 | +2,2% |
| 1964 | 23.471.163 | +2,3% |
| 1965 | 24.023.640 | +2,4% |
| 1966 | 24.606.874 | +2,4% |
| 1967 | 25.218.411 | +2,5% |
| 1968 | 25.853.304 | +2,5% |
| 1969 | 26.504.295 | +2,5% |
| 1970 | 27.166.045 | +2,5% |
| 1971 | 27.836.624 | +2,5% |
| 1972 | 28.517.301 | +2,4% |
| 1973 | 29.209.751 | +2,4% |
| 1974 | 29.916.891 | +2,4% |
| 1975 | 30.640.635 | +2,4% |
| 1976 | 31.379.211 | +2,4% |
| 1977 | 32.130.628 | +2,4% |
| 1978 | 32.896.129 | +2,4% |
| 1979 | 33.677.496 | +2,4% |
| 1980 | 34.474.755 | +2,4% |
| 1981 | 35.288.662 | +2,4% |
| 1982 | 36.114.948 | +2,3% |
| 1983 | 36.942.428 | +2,3% |
| 1984 | 37.756.446 | +2,2% |
| 1985 | 38.546.211 | +2,1% |
| 1986 | 39.307.611 | +2,0% |
| 1987 | 40.042.444 | +1,9% |

 |

| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1988 | 40.753.329 | +1,8% |
| 1989 | 41.445.433 | +1,7% |
| 1990 | 42.123.003 | +1,6% |
| 1991 | 42.782.387 | +1,6% |
| 1992 | 43.422.423 | +1,5% |
| 1993 | 44.052.710 | +1,5% |
| 1994 | 44.686.091 | +1,4% |
| 1995 | 45.329.862 | +1,4% |
| 1996 | 45.991.828 | +1,5% |
| 1997 | 46.664.455 | +1,5% |
| 1998 | 47.321.204 | +1,4% |
| 1999 | 47.925.630 | +1,3% |
| 2000 | 48.453.000 | +1,1% |
| 2001 | 48.894.203 | +0,9% |
| 2002 | 49.261.313 | +0,8% |
| 2003 | 49.577.152 | +0,6% |
| 2004 | 49.875.169 | +0,6% |
| 2005 | 50.181.020 | +0,6% |
| 2006 | 50.500.070 | +0,6% |
| 2007 | 50.828.959 | +0,7% |
| 2008 | 51.174.018 | +0,7% |
| 2009 | 51.540.490 | +0,7% |
| 2010 | 51.931.231 | +0,8% |
| 2011 | 52.350.763 | +0,8% |
| 2012 | 52.797.319 | +0,9% |
| 2013 | 53.259.018 | +0,9% |
| 2017 | 53.370.609 | +0,2% |

 |
| Çavkanî: Li ser Wîkîdaneyê bibîne  |

## Not

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Myanmar de hene.
# Wîkîpediya

| Wîkîpediya
 |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Malper
 | wikipedia.org |
| Ziman
 | Bi 304 zimanan
 |
| Avabûn
 | 15ê kanûna paşîn a 2001ê Bi kurdî: 7ê kanûna paşîn a 2004an
 |
| Xwedî
 | Weqfa Wikimedia
 |
| Dirûşm
 | Ensîklopediya azad
 |
| biguhêre |

**Wîkîpediya** (bi inglîzî: Wikipedia) ensîklopediyeke pirzimanî ya azad e ku ji aliyê civakek dilxwazê wîkîpediyayê ve tê nivîsandin û tê berdewam kirin. Wîkîpediya di dîrokê de xebata referansê ya herî mezin û herî zêde ye ku li çar aliyên cihanê tê xwendin. Wikipedia di dîrokê de xebata referansê ya herî mezin e û ensîklopediya herî zêde ye ku tê xwendin û bi domdarî di nav deh malperên herî zêde deye ku tê ziyaretkirin ku di tîrmeha sala 2024an de ji aliyê Semrush ve di rêza pêncemîn de û ji hêla Similarweb ve di rêza heftemîn de cih girtiye. Wîkîpediya ji hêla Weqfa Wîkîmedyayê ku rêxistineke ne-qezenc a amerîkî ye tê birêvebirin ku bi piranî ji hêla bexşan ve tê fînansekirin.

Wîkîpediya projeyeke navneteweyî ku niha bi 304 zimanan cihanê têne nivîsandin. Li gorî daneyên sala 2024an Wîkîpediyaya kurdî li gorî zêdebûna gotaran di nav lîsteya sed wîkîpediyayên cîhanê de ye û di rêza 84an de cih digire. Taybetiya vê ensîklopediyê ev e ku her kes dikare her gotarê biguherîne û naverokan li gotaran zêde bike. Her çiqas ji bo bikarhênerekê çalak nav û profîla wî/wê ya ji bo xebatan mihûm be jî lê ji bo guhertina xweqeydkirin li wîkîpediyayê ne pêwîst e. Zêdekirin naverokên gotaran û nivîsandina gotaran bi şêwazek fermî û bi zimanek bêalî têne nivîsandin.

Wîkîpediyaya herî mezin wîkîpediya îngilîzî ye ku tê de ji 7.198.538î zêdetir gotar hene. Di hemû zimanên ku di Wîkîpediyayê de xwedî malper in ji 17.000.000î zêdetir gotar hene.

Logoya Wîkîpediyayê dinyayeke ku ji tîpên alfabeyên cûr bi cûr pêk hatiye. Wekî Wîkîpediya ev dinya jî vekirî ye.

## Wîkîpediyaya kurdî

 *Gotara bingehîn: Wîkîpediyaya kurdî*
Taybetiyeke girîng ya Wîkîpediyaya kurdî ev e ku yekem ensîklopediya bi zimanê kurdî ye ku cara yekemîn e li ser înternetê de ensîklopediyeke bi zimanê kurdî hatiye nivîsandin. Beşa kurdî ya Wîkîpediya di 7ê kanûna paşîn a sala 2004an de ji aliyê Erdal Ronahî ve hatiye destpêkirin. Li Wîkîpediyaya kurdî ki ji aliyê bikarhênerên çalakên Wîkîpediya kurdî her ku diçe pêşve diçe ku heya niha 91.866 gotarên bi kurdî hatiye nivîsandin.

## Dîrok

Wîkîpediya cara yekem di 15 çileya sala 2001ê de ji aliyê Weqfa Wîkîmedyayê bi zimanê îngilîzî hatiye destpêkirin.

## Lîsans

Naveroka Wîkîpediyayê di bin Lîsansa Belgekirina Azada GNU (GNU Free Documentation License)de tê weşandin. Ev tê wateyê azad e û wê her dem azad bibe. Her kes dikare naveroka Wîkîpediyayê gora keyfa xwe belav bike. Kes nikare Wîkîpediyayê bifroşe an bikire. Naveroka Wîkîpediyayê naveroka azad e. Nivîsbariya Wîkîpediya bi navê MediaWiki jî nivîsbariya azad e.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Wîkîpediya de hene
# Kovar

Kovara kurdî ya navdar Hawar ku ji bo standardîzekirina zimanê kurdî giring bû
**Kovar** weşana nivîskî ya li gorî demeke diyarkirî ye. Kovarên hefteyî û mehane hene. Kovarên kurdî yên bi nav û deng Hawar, Gelawêj, Nûdem, Nûbûn, Peyv, Kovara W û gelekî din in.

Di warê rûpel û mezinahiyê de her çi qas pîvanek ji bo kovarê tune be jî, li gor armanc û daxwaza rêveçûnê cureyê kovaran diguherin. Kovar her çi qas bi piranî mehane derkevin jî, kovarên heftane, du mehane, sê mehane, şeş mehane û salane jî hene.

Di warê naverokê de kovarên cur bi cur hene: kovarên zanistî, kovarên çand, huner û wêjeyî, kovarên zimanzanî, kovarên civaknasî û hwd gelek in. Tevî ku gelek kovar ji bo teşvîka pêşxistina ziman, wêje, zanist û şaxekî zanistî naveroka xwe amade dikin jî, gelek kovar jî hene ku tu caran ji bo teşvîkê tu nivîsan naweşînin û dema ku nivîsa mirovekî/ê weşandin, ew kes êdî pisporê wê mijarê tê dîtin.

## Rewşa niha ya kovarvaniya kurdî

Niha nav welat û derveya welat gelek kovar derdikevin, piraniya wan li Kurdistana Başur. Li Kurdistana Başur zêdeyî 400 kovar hene. Ger Kurdistana Başur derbasî elfebeya latinî be hemû gelê Kurd dikarê ji wan kovarên hêja sûdverbigre. Ên ku li Kurdistana Bakur derdikevin kêşeya wan a aborî û bêxwendewanî heye. Hin beşên wek sînema, şano, teknolojî û hwd de kovar dernakeve.

## Lîsteya kovarên kurdî

* Lîsteya kovarên kurdî

## Di DMOZ de lîsteya rojane ya malperên kovarên Kurdî

* Kovar,  Girêdana arşîvê 2011-08-30 li ser Wayback Machine Malperên Kovarên Kurdî

## Girêdanên derve

* Pirtûkxaneya dîjîtal a kurdî Girêdana arşîvê 2012-12-03 li ser Wayback Machine Lîsteya kovarên Kurdî ser xêtê.
# Strannivîs

**Strannivîs** muzîkvanek e ku bi profesyonelî pêkhateyên muzîkê çêdike û ji bo stranan gotinan dinivîse. Di heman demê de ji strannivîsek re dibe ku bestekar jî were gotin, her çend ev peyva paşîn bi gelemperî ji bo kesên ji çensa muzîka klasîk û muzîka fîlmê tê bikaranîn, lê di heman demê de bi nivîsandin û berhevkirina berhevoka muzîka orjînal an nivîna muzîkê re têkildar e.

Strannivîsek ku bi giranî gotinên stranekê dinivîse wekî *gotinnivîs* tê binavkirin. Zexta pîşesaziya muzîkê ji bo hilberîna hitên populer tê vê wateyê ku nivîsandina stranan bi gelemperî çalakiyek e ku ji bo wê peywir di navbera hejmarek kesan de têne belavkirin.

Mînakî, strannivîsek ku di nivîsandina stranan de jêhatî ye dibe ku bi karê afirandina melodiyên orîjînal re bi strannivîsek re were berhevkirin. Stranên pop dibe ku ji hêla endamên koma komê an ji hêla nivîskarên karmendan ve bêne çêkirin - strannivîsên ku rasterast ji hêla weşanxaneyên muzîkê ve têne xebitandin.Hin strannivîs wekî weşangerên muzîka xwe dixebitin, hinên din weşanxaneyên derveyî hene.

## Çavkanî
# Stranbêj

Stranbêja frensayî Édith Piaf (1962)
**Stranbêj** kesek e ku stranan dibêje. Navekê din ji bo stranbêjan jî "hozan" e.

## Binêre

* Dengbêj

## Çavkanî