# Artêşa Gel a Koreyê

| Leşkeriya Komara Demokratîk a Gel a Koreyê ** 조선인민군
* wergerandin: Chosŏn inmin'gun* |
| --- |
| Alaya Artêşa Gel a Kore |
| Emblema Artêşa Gel a Kore. |
| Damezrandin | 25 nîsan 1932 (mafxwestin) 8 sibat 1947 (rewşa niha) |
| Yekîne | * Artêşe Gel a Kore
* Deryayî yên Artêşa Gel a Kore
* Hezên Hewayî yên Koreya Bakur
* Hêzên Stratejîk ên Artêşa Gel a Kore
* Hêzên Operasyona Taybet ên Koreya Bakur
* Nobetgirên Sor ên Karker-Gundî
 |
| Navend | Pyongyang, Koreya Bakur |
| Rêbertî |
| Serfermandar | Mareşal Kim Jong-un |
| Wezîrê Hêzên Çekdar | Gelemperî Ri Yong-gil |
| Fermandariya Giştî | Cîgirê Mareşal Ri Myong-su |
| Hêza karkirinê |
| Temena leşkerî | 25 nîsan |
| Leşkeriya bêgavî | 17 salî |
| Berdeste ji bo xizmeta leşkerî | 6,515,279 mêr, temen 15-29 6,418,693 jin, temen 15-29 (2010) |
| Lêhatina ji bo xizmeta leşkerî | 4,836,567 mêr, temen 15-29 (2010), 5,230,137 jin, temen 15-29 (2010) |
| Gihiştina leşkeriya temena salane | 207,737 mêr (2010), 204,553 jin (2010) |
| Personelên çalak | 1,190,000 (2012) (5. birêzkirin) |
| Personelên rezerve | 600,000 rezerve (2012) 5,889,000 paramîlîter (2012) (1. birêzkirin) |
| Lêçûn |
| Sermîyan | ~$10 trîlyon |
| Ji sedî TBH | ~25% |
| Pişesazî |
| Dabînkerên navxweyî | * Kargeha Çekên Chongyul
* Kargeha Tankê ya Ryu Kyong-su
* Kargeha Motoran a Sungri
 |
| Hinardeya salane | $100 mîlyon |
| Gotarên têkildar |
| Dîrok | Şerê Koreyê Pevçûnên Koreyî DMZ Şerê Vîetnamê Şerê Yom Kippur Şerê Navxweyî yên Sûriyê |
| Navref | Navrefên leşkeriya berawirdî yên Koreyê |

**Artêşa Gel a Kore** (**AGK**; Chosŏn'gŭl: 조선인민군; *Chosŏn inmin'gun*) regezekî hêza leşkerî ya Koreya Bakur û di bin siyaseta Songun, saziya navendî yên civakên Koreya Bakur e. Kim Jong-un Serfermandarê Artêşa Gel a Kore ye û Serokê Giştî yê Komîsyona Leşkerî ya Navendî ye. Hêza parastina AGKê ji pênc yekîneyan pêk tê:

* Hêzên Bejayî
* Hêzên Deryayî
* Hêzên Hewayî
* Hêzên Stratejîk a Roket
* Hêzên Operasyona Taybet.

Tevî Nobetgirên Sor ên Karker-Gundî di bin parastina kontrola AGKê de ye.

AGKê dijminên xwe yên sereke wek Komara Hêzên Çekdar ên Koreyê û Hêzên Dewletên Yekbûyî yên Koreyê, li seranserê Herêma Parastina Koreyê ji ber Peymana Agirbestê ya tîrmeha 1953'an de buye, diparêze û hember digre. Wekî ku ji 2016, bi 5,889,000 personelên paramîlîter, ew mezintirîn rêxistina paramîlîter ên li ser erdê ne. Ev hejmar nûnertiya ji xelkên 25% e.

## Dîrok

Koreya Bakur bi awayekî fermî ji dewrana damezrandina AGKê vegeriyan avakirina Kim Il-sung ya Artêşa gerîlayan a li dijî Japonê. Di sala 1978'an de, "Roja Weqfa ya Leşkerî" ji 8ê sibat heta 25ê nîsanê, wek roja binavkirî yê damezirandina vê artêşê di sala 1932'an de guhertin.

Di sala 1939 de, Artêşa Dilxwaz ên Koreyê (ADK), li Yan'an, Çînê ava bu. Du kesên berpirsyar ji bo Artêşa Kim Tu-bong û Mu Chong bûn. Di heman demê de, dibistaneke nêzîkî Yan'an ji bo perwerdeya rêberên leşkerî û siyasî de ji bo paşerojeke serbixwe ya Koreyê hat avakirin. Di sala 1945'an de, ADKê bi piranî ya mêran nêzîkî 1,000 leşkerên Koreyî ji Artêşa Împaratoriya Japonî mezin bûn. Di vê heyamê de, ADKê li gel Hêzên Komunîst ên Çînê ji ku ew çek û cebilxane yên xwe kişandin, şer kirin. Piştî têkçûna ya Japonî, ADKê ji nav Hêzên Komunîst ên Çînê li rojhilatê Jilinê çûn, ku dixwestin leşkerên etnîkî yên ji koreyê li Çînê bi dest bixin, bi taybetî jî ji Yanbianê û tevahiya Koreyê.

Hema piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn û di dema dagirkeriya Yekîtiya Sovyetê ya beşa Koreya Bakur de, di paralela 38emîn li navenda Artêşa Sovyetê ya 25emîn li Pyongyangê daxuyaniyek xetabarê hemû komên berxwedana çekdarî li bakurê nîvgiravê derxistin û di 12ê çiriya pêşîn a 1945'an de hilweşandin.

Du hezar Koreyî bi tecrûbeyên berê ya di Artêşa Sovyetê ji bo amadekirina hêzên elimîn bi destûr ji navenda leşkerî ya Sovyetê ji cihên cuda li seranserê welat hatine şandin û hêza li ser 21ê çiriya pêşîn a 1945'an de hatine afirandin.

Li navenda pêwîstiya ji bo yekîneyeke cuda ji bo ewlekariyê li dora rêhesin û damezirandina yekîneyê di 11ê kanûna paşîn a 1946an de hate hestkirin. Hat ragihandin, ku yekîne di 15'°e tebaxê de ji heman salê çalak de wek çavdêriya hêzên ewlekariyê û afirandinê ya hêzên çekdar ên neteweyî heyî.

Peymangehên leşkerî yên wekî Akademiya Pyongyangê û Akademiya Navendî ya Miduriyetê (No. 2 Karmendên Dibistana AGKê di sala 1949an de amade bû) (di Kanûna 1948an de Akademiya Leşkerî ya AGKê bû), di nêzîk de ji bo perwerdeya karmendên leşkerî û siyasî yên ji bo hêzên çekdar ên nû dan pey.

Piştî leşkerî pêk hat û dezgehên ji bo hînkirina leşkerên xwe yên nû hatine çêkirin, Midûriyeta Disîplînê ya Kolorduyê ya Artêşa Gel a Koreyê birêxistin kirin.

## Çavkanî