Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 14ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1940 – Şerê cîhanê yê duyem: Bajarê Îngilistanê, Coventry ji aliyê hêzên alman ve hatiye bombekirin. Di encamê de gelek sivîlan jiyana xwe ji dest da û katedrala bajar bi tevahî xera bû.
* 1941 – Şerê cîhanê yê duyem: Li bajarê Slonim a Polonyayê hêzên alman 9000 cihû kuştin.
* 1969 – NASA'yê ji bo peywira duyema ya bimirov a ji bo lêgerîna li ser heyvê keştiya Apollo 12 şande fezayê.
* 1975 – Spanya ji welatê Sahraya Rojava derket.
* 1984 – Yaneya tirk a futbolê ya neteweyî li hemberî Îngilistanê 8-0 têk çû.
* 2001 – Yekîtiya hêzên efxan ên bakurî, rêveberiya paytext Kabûlê bi dest xistin.
* 2002 – Li Arjentînê bi pêkhatina krîza aboriyê, dewlet bi 805 milyon dolaran bûbû deynbarê Bankaya Cîhanê.

## Jidayikbûn

* 1719 – Leopold Mozart, bestekarê Awistriyayî, bavê Wolfgang Amadeus Mozart (m. 1787)
* 1740 – Johann van Beethoven, bavê Ludwig van Beethoven û mamosteyê wî yê yekem
* 1972 – Josh Duhamel, model û lîstikvanê amerîkî
* 1923 – Günter Dönges, nivîskarê alman
* 1970 – Julie Lynn Cialini, playmate, model û lîstikvana amerîkî
* 1973 – Dilnarîn, stranbêj û dansera kurd

## Mirin

* 1716 – Gottfried Wilhelm Leibniz, fîlozof û matematîknasê alman
* 1831 – Georg Wilhelm Friedrich Hegel, fîlozofê alman
* 1989 – Semendê Siyabendov, leşker, nivîskar, asûdar û ramyarekî Kurdê sovyetî mir.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 15ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1889 – Li Brezîlê komarî hatiye îlankirin.
* 1945 – Venezuêla tevlî Neteweyên Yekbûyî bû.
* 1983 – Komara Tirk a Bakurê Kîprosê hatiye damezrandin lê tenê ji aliyê Tirkiye ve hatiye pejirandin.
* 1988 – Dewleta Filistînê ji aliyê *Konseya Neteweyî ya Filistînê* vehate îlankirin. Serokwezîrê Tirkiyeyê Turgut Özal, daxuyand ku ew dewleta Filistînê nas dikin.
* 2007 – Rojnameya tirkî Taraf derket.

## Jidayikbûn

* 1862 – Gerhart Hauptmann, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1952 – Xelîl Cindî, nivîskar û lêkolînerê kurd
* 1965 – Bengi Yıldız, parlementerê BDP yê Êlihê

## Mirin

* 1916 – Henryk Sienkiewicz, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1937 – Seyîd Riza, pêşengên serhildana Dêrsimê bû.
* 1959 – Charles Thomson Rees Wilson, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1967 – Michael Adams, pîlotê DYA'yî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 16ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 2023 - Podcasta Qehwe û Felsefeyê di Roja Felsefeyê ya Cihanê de li ser platformên dîjîtal dest bi weşanê kir.

### Cîhan

* 1849 – Li Rûsyayê dadgehekê cezayê mirinê li Fyodor Dostoyevskî birrî lê piştre ev hatiye guhertin û bû cezayê sekan kişandinê.
* 1869 – Kanala Sûweyşê hatiye vekirin.
* 1907 – Herêma çermsoran û herêma Oklahoma bûne yek û weke dewlete 46emîn a bi navê Oklahoma tevlî DYA'yê bû.
* 1945 – Rêxistina Hevotinî, Zanistî û Çandî ya Neteweyên Yekbûyî (UNESCO) hatiye damezrandin.
* 2000 – Bill Clinton piştî şerê Viyetnamê bû serokdewletekê amerîkî yê yekem ku serdana Viyetnamê kir.

## Jidayikbûn

* 1717 – Jean le Rond d'Alembert, fîlozof û matematîkzanê fransî (m. 1783)
* 1922 – José Saramago, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê (m. 2010)
* 1938 – Robert Nozick, fîlozofê amerîkî (m. 2002)

## Mirin

* 1831 – Carl von Clausewitz, serhêz, reformîstê artêşê, zanyar û rewîşdarê leşkeri yê prûsî
* 2000 – Ahmet Kaya, bestekar û hunermendê kurd (jdb. 1957)
* 2006 – Milton Friedman, aborînasê amerîkî, Xelata Nobel a aboriyê li sala 1976ê (jdb. 1912)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 17ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1997 – Fermandarê ARGK, Hüseyin Özbey (Harûn), li navbera Sason û Pasûrê bi heşt hevalên xwe re şehîd ket.

### Cîhan

* 1869 – Kanala Suweyşê ku Deryaya Sor û Deryaya Navîn bi hev ve girêdidê bi şahiyekê hatiye vekirin.
* 1873 – Bajarên bi navê Buda û Peşt bi awayê fermî bûne yek û êdî weke Budapeşt hatin binavkirin.
* 1922 – Sîbîrya, tevlî Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst bû.
* 1939 – Piştî xwepêşandana xwendekarên çek ên li dijî naziyan neh xwendekar hatin kuştin û 1200 xwendekarên çek ji bo kampên naziyan hatin şandin. Ji wê rojê ve *Roja Navneteweyî ya Xwendekaran* tê pîrozkirin.
* 1989 – Li Çekoslovakyayê li dijî rejîma komunîst Şoreşa Qedîfe destpê kir. Gel bê tundî li qadan bi findan civiyan.
* 2007 – Ekuador, piştî 15 salan vegeriya nav rêxistina OPECê.

## Jidayikbûn

* 1749 – Nicolas Appert, dahênerê fransî

## Mirin

* 1990 – Robert Hofstadter, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1993 – Firîca Hecî Cewarî, bijîşka kurd û keça Heciyê Cindî
* 1997 – Hüseyin Özbey (Harûn), fermandarê ARGKê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 18ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1912 – Li Stembolê nexweşiya kolerayê belav bû.
* 1918 – Letonyayê ji Rûsyayê serxwebûna xwe îlan kir.
* 1926 – George Bernard Shaw diravên Xelata Nobelê qebûl nekirin û got "Ez dikarim Alfred Nobel ji bo dahênana dînamîtê efû bikim, lê tenê şeytanekî di şeklê mirovan de dikaribû Xelata Nobelê îcat bike".
* 1936 – Adolf Hitler û Benito Mussolini, hikûmeta General Franco ya li Spanyayê damezrandî, naskirin.
* 1943 – Şerê cîhanê yê duyem; Di Şerê Berlînê de 440 balafirên Hêzên Esmanî yên Brîtanyayê, bombe li Berlînê reşandin, lê ziyaneke kêm da bajar û 131 alman hatin kuştin. Herwiha neh firokeyên Hêzên Esmanî yên Brîtanyayê hatin daxistin û 53 zilamên di hundirên wan de hatin kuştin.

## Jidayikbûn

* 1897 – Patrick Blackett, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1939 – Margaret Atwood, helbestvan romannivîsa Kanadayî

## Mirin

* 1922 – Marcel Proust, nivîskarê fransî (jdb. 1871)
* 1952 – Paul Eluard, helbestvanê fransî
* 1962 – Niels Bohr, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 19ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 2005 – Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP), bi hemû rêveber û endamên xwe ve tevlî DTP bû û DEHAP fesih kir.

### Cîhan

* 1095 – Konseya Clermontê ji bo nîqaşkirina şandina hêzên yekem ên Xaçperestan, bi banga papa kom bû.
* 1946 – Efxanistan, Îslenda û Swêd tevlî Neteweyên Yekbûyî bûn.
* 1969 – Futbolvanê efsanewî yê Brezîlê, Pelé, gola xwe ya 1000î tomar kir.
* 1977 – Balafireke Boeing 727 ya Portûgalê li Giravên Madeira kete xwarê. Di encamê de 130 kesan jiyana xwe ji dest dan.
* 1977 – Serokê Misir, Enwer Sedat, bû serokê yekem ê ereb ku serdana fermî ya Îsraêlê kir.
* 1988 – Li Pakistanê Benazir Butto bû serokwezîr.

## Jidayikbûn

* 1917 – Indira Gandhi, serokwezîra Hindistanê (m. 1984)
* 1942 – Sharon Olds, helbestvana amerîkan
* 1953 – Patîko, serkerdekî serbazî ya rêxistina baskî ETA
* 1978 – Věra Pospíšilová-Cechlová, atleta çekî

## Mirin

* 1492 – Camî, helbestvanê faris

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 20ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1917 – Li Ûkraynayê sîstema komarî hatiye îlankirin.
* 1940 – Mecaristan, tevlî dewletên Peymana Sêalî bû. Di vê yekîtiyê de Almanyaya Nazî û Îtalyaya Mussolînî hebûn.
* 1959 – Keyaniya Yekbûyî, Awistriya, Danîmarka, Norwêc, Portûgal, Swêd û Swîsre peymana rêxistina bi navê Yekîtiya Bazirganiyê ya Serbest a Ewropayê *(EFTA)* îmze kirin.
* 1985 – Microsoftê Windows 1.0 derxiste piyaseyê.
* 1989 – Şoreşa Qedîfe: Li bajarê Çekya, Pragê, hejmara xwepêşanderan ji 200.000 kesan gihaşt nîv milyon kesan.
* 1959 – Peymana Mafên Zarokan a Neteweyên Yekbûyî hatiye pejirandin.

## Jidayikbûn

* 1858 – Selma Lagerlöf, nivîskara swêdî û xwediya Xelata Nobelê
* 1901 – Nazim Hîkmet Ran, helbestvan û nivîskarê tirk
* 1909 – Semendê Siyabendov, leşker, nivîskar, asûdar û ramyarekî kurdê sovyetî
* 1923 – Nadine Gordimer, nivîskara xwediya Xelata Nobelê
* Tania Estrada, pêşkeşvana televîzyonê, model û xwediya sernavê pêşbirkiya bedewiyê ya meksîkî
* 1973 – Mizgîn Hesko, helbestvana kurd

## Mirin

* 1910 – Lev Tolstoy, romannivîsê rûs

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 21ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1386 – Tîmûrleng bi hêzên xwe re bajarê Tibîlîsî dagir kir.
* 1783 – Li Parîsê Jean-François Pilâtre de Rozier û Marquis d'Arlandes bi *nepoxa germhewayî* cara pêşîn firîn.
* 1789 – Karolînaya Bakur, bû 12emîn dewleta DYA'yê.
* 1877 – Thomas Edison, da zanîn ku wî fonograf îcat kiriye.
* 1918 – Ala Estonyayê ji aliyê çalakvanên pêş-serxwebûnê ve hatiye bikaranîn û weke ala fermî ya Estonyayê hatiye pejirandin.
* 1979 – Konsolxaneya DYA'yê ya li Îslamabadê, rastî êrîşê hat û hatiye şewitandin. Di encamê de çar kes mirin.
* 1980 – Li Las Vegas-Nevadayê di otelekê de şewat derket. Di encamê de 87 mirin û 650 kes brîndar bû.
* 2002 – Li kombûna Pragê ya NATO'yê de bangewaziya tevlîbûna rêxistinê li Lîtvanya, Letonya, Estonya, Bulgaristan, Romanya, Slovakya û Slovenyayê hatiye kirin.

## Jidayikbûn

* 1694 – Voltaire, fîlozofê fransî
* 1902 – Isaac Bashevis Singer, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1924 – Îsmet Şerîf Wanlî, profesor û siyasetmedarê kurd

## Mirin

* 1970 – C. V. Raman, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 22ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1858 – Bajarê Denver a li Koloradoyê hatiye damezrandin.
* 1943 – Libnanê ji Fransayê serxwebûna xwe bi dest xist.
* 1943 – Şerê cîhanê yê duyem: Serokdewletê DYA'yê Franklin D. Roosevelt, serokwezîrê Brîtanyayê Winston Churchill, û serokê çînî Chiang Kai-Shek li Qahîre, Misirê civiyan û di derbarê têkbirina Japonê de nîqaş kirin.
* 1963 – Serokê DYA John F. Kennedy, li Dallasê di suîkastekê de hatiye kuştin.
* 1975 – Sîstema monarşiyê careke din li Spanyayê pêk hat. Juan Carlos bû keyê Spanyayê.
* 1986 – Mike Tyson di 20 salî ya xwe de bû şampiyonê herî ciwan ê boksê.
* 1989 – Di encama êrîşeke bombeyî ya li rojavayê Bêrûtê de serokê dewleta Libnanê, René Moawad, hatiye kuştin.
* 2005 – Angela Merkel, bû serokwezîra yekemîn a hikûmeta Almanyayê.

## Jidayikbûn

* 1852 – Paul Henri Balluet, siyasetmedarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1869 – André Gide, nivîskarê fransî
* 1890 – Charles de Gaulle, serokkomarê berê yê Fransa
* 1908 – Nathan Ackerman, psîkoanalîst û mamosteyê zanîngehê
* 1966 – Nicholas Rowe, lîstikvanê skotlendî
* 1986 – Andrew J. West, lîstikvanê amerîkî.

## Mirin

* 1916 – Jack London, nivîskarê DYA'yî
* 1963 – John F. Kennedy, 35emîn serokdewletê DYA'yê
* 2011 – Danielle Mitterrand, hevjîna serokkomarê Fransayê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 23ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1844 – Dukîtiya Schleswig-Holsteinê ji Danîmarkayê serxwebûna xwe bi dest xist.
* 1938 – Adolf Hitler ji bo cihûyên ku xwediyê bêhtirî 5.000 mark zagona stendina baca ji sedî bîst derxist.
* 1940 – Romanya, tevlî dewletên Peymana Sêalî bû. Di vê yekîtiyê de Almanyaya Nazî û Îtalyaya Mussolînî hebûn.
* 1946 – Behriyeya Fransayê bajarê *Hai Phong* ê Viyetnamê topbaran kir. Di encamê de 6.000 sivîlan jiyana xwe ji dest da.
* 1971 – Nûnerên Komara Gel a Çînê cara yekem tevlî civînên Neteweyên Yekbûyî û Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî bûn.
* 1980 – Li başûrê Îtalyayê erdhej pêk hat. Di encamê de 4.800 kesan jiyana xwe ji dest da.
* 1996 – Balafireke Etiyopyayê hatiye revandin. Piştî ku sotemeniya wê xilas, balafir kete Okyanûsa Hindî û 123 kesên têde mirin.

## Jidayikbûn

* 1837 – Johannes Diderik van der Waals, fîzîknasê holandî.
* 1860 – Hjalmar Branting, serokwezîrê berê yê Swêdê.
* 1920 – Paul Celan, helbestvanê alman ê cihû.
* 1978 – Tanja Bruske, nivîskar û rojnamevana alman.
* 1992 – Miley Cyrus, stranbêj û lîstikvana amerîkan.

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 24ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1925 – Li Erzeromê piştî îlankirina zagona şewqeyan xwepêşandanên nerazîbûnê pêk hatin. Li 13 xwepêşandêran cezayê darvekirinê hatiye birrîn û li Erzeromê heyvekê rewşa awarte hatiye îlankirin.
* 1976 – Li Bêgiriya Wanê bi mezinahiya 7,2 a li gor pîvana Richterê erdhej çêbû. Di encamê de 3.840 kesan jiyana xwe ji dest da.

### Cîhan

* 380 – Theodosiusê Mezin şahiya xwe ya fermî ya têketina bajarê Konstantînopolîsê pêk anî.
* 1940 – Slovakya, tevlî dewletên Peymana Sêalî bû. Di vê yekîtiyê de Almanyaya Nazî û Îtalyaya Mussolînî hebûn.
* 1976 – Firîna yekemîn a bi zeplînê ji aliyê endazyarê fransî Henrî Giffard ve pêk hat.
* 1983 – Îsraêlê ji bo serbestberdana 6 leşkerên xwe 4800 Filistînî serbest berdan.
* 2007 – Di hilbijartinan de partiya Kevin Rudd bi radeyeka dengdayîna bilind biserket û ew bû 26emîn serokwezîrê Awistralyayê.

## Jidayikbûn

* 1632 – Baruch Spinoza, fîlozofê holandî yê bi eslê xwe cihû
* 1926 – Tsung-Dao Lee, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1974 – Azad, rapvanê esilkurd ê Almanyayê

## Mirin

* 1958 – Robert Cecil, dîplomatê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 25ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1667 – Li Kafkasyayê erdhejek pêk hat. Bajarê Şemaxî xera bû û nêzîkê 80.000 mirovî jiyana xwe ji dest da.
* 1703 – Bagera herî mezin a tomarkirî ya başûrê Îngilistan pêk hat. Di encamê de 9.000 mirov mirin.
* 1759 – Li Deryaya Navîn erdhejek pêk hat. Di encamê de ziyana mezin giha Bêrût û Şamê. Herwiha di navbera 30.000-40.000î de mirov mirin.
* 1936 – Almanya û Japon, li dijî rejîma Bolşevîk peymana yekbûnê girêdan.
* 1960 – Roja navneteweyî ya li dijî zordariya li ser jinan: Xwişkên bi navên Minerva, Maria Teresa û Patria Mirabel ku wekî perperok jî tên bîr anîn, hatin qetilkirin. Her sê li Komara Domînîkê li dijî dîktatoriya Trujillo li ber xwe dabûn.
* 1973 – Li Yewnanistanê darbeya leşkerî pêk hat.
* 1975 – Sûrînam, bû welatekî serbixwe.
* 1992 -Parlemena federal a Çekoslovakyayê bi dengdanê biryar da ku welat di 1ê kanûna paşîn 1993an de weke Çekya û Slovakya bibin du dewlet.
* 1999 – Dadgeha bilind a cezayê ya nehê ya tirk, cezaya mirinê ya li ser rêberê PKK Abdullah Öcalan pejirand.
* 2000 – Li Azerbaycanê Bakuyê erdhejeke bi mezinahiya 7 a li gorî pîvana Richter pêk hat. Di encamê de 26 kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1917 – Alparslan Türkeş, siyasetmedarê neteweperest ê tirk (m. 1997)

## Mirin

* 1903 – Sabin Arana nivîskarê baskî û damezrînerê Partiya Neteweperest a Baskî (jdb. 1865)
* 1950 – Johannes V. Jensen, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê (jdb. 1873)
* 1999 – Didier Anzieu, psîkoanalîstê fransî (jdb. 1923)
* 2012 – Arşevê Oskan, helbestvan û nivîskarê kurd (jdb. 1967)

## Cejn û salveger

* Roja navneteweyî ya li dijî zordariya li ser jinan

---
# 26ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1971 – Şoreşgerê kurd Sait Kırmızıtoprak, bi du hevalên xwe re ji aliyê KDP ve hatiye kuştin.

### Cîhan

* 1548 – Artêşa Osmaniyan bajarê Helebê dagir kir.
* 1842 – *Zanîngeha Notre Dame* ya li dewleta Indiana ya DYA'yê hatiye damezrandin.
* 1942 – Li Yûgoslavyayê *Konseya Antî-Faşîst a Rizgariya Gel* hatiye damezrandin.
* 1944 – Şerê cîhanê yê duyem: Moşekeke naziyan a *V-2* li Londonê li firoşgehekê ket. Di encamê de 168 kesên di dikanê de mirin.
* 1944 – Şerê cîhanê yê duyem: Artêşa naziyan bi moşekên V-1 û V-2 êrîş birin ser bajarê Belçîka, Antwerpenê.
* 1950 – Tirkiye tevlî Şerê Koreyê bû.

## Jidayikbûn

* 1909 – Eugène Ionesco, şanonivîs û nivîskarê ê fransî (m. 1994)
* 1931 – Adolfo Pérez Esquivel, çalakvanê xwediyê Xelata Nobelê

## Mirin

* 1971 – Sait Kırmızıtoprak, şoreşgerê kurd
* 2010 – Palle Huld, nivîskar û aktorê danîmarkî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 27ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1978 – Partiya Karkerên Kurdistan (PKK) li gundê Fîsê (Lîce/Amed) weke partiyeke marksîst-lenînîst hatiye damezrandin.
* 2005 – Şakirê Miho, li Silêmaniyê xelata zêrîn a Pîremerd wergirt.

### Cîhan

* B.Z. 520 – Serhildana Araxa li Babîlê têk çû.
* 1095 – Papa Ûrban II li Konseya Clermontê Sefera xaçperestan a yekem daxuyand.
* 1228 – Bi daxwaziya Metran Robert dêrek li Velehradê tê avakirin ku ew bingeha bazîlîkaya îroyîn bû.
* 1912 – Spanyayê li ser peravên Marokoyê desthilatdariya xwe daxuyand.
* 1943 – Li Amasya, Çorum, Tokat, Ordu û Kastamonuyê erdhej çêbû. Di encamê de 4016 kes mirin û 23.785 mal xera bûn.

## Jidayikbûn

* 1701 – Anders Celsius, stêrnas, matematîknas û fîzîknasê swêdî

## Mirin

* 1953 – Eugene O'Neill, dramatîkerê amerîkî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 28ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1998 – Li navçeya Çelê ya Colemêrgê firokeyeke artêşa tirk ji aliyê PKK ve hatiye daxistin. Di encamê de 16 leşker mirin.
* 2015 – Tahir Elçi parêzerê kurd û serokê Baroya Amedê di dema çalakiya xwedîlêderkertina Minareya Çarling û sekinandina şerê li Kurdistanê de, bi guleyekê hatiye kuştin.

### Cîhan

* 1893 – Pîrekan cara yekem di hilbijartinên Zelendaya Nû de deng dan.
* 1936 – Japon, dagirkirina Etiyopyayê ya ji aliyê Îtalyayê ve pêk hatibû pejirand.
* 1958 – Çad, Gabon û Komara Kongo bûne komarên xweser.
* 1960 – Morîtanyayê ji Fransayê serxwebûna xwe bi dest xist.
* 1964 – Partiya alman NPD li bajarê Hannoverê hatiye damezrandin.
* 1975 – Tîmora Rojhilat ji Portûgalê serxwebûna xwe îlan kir.
* 1991 – Osetyaya Başûr ji Gurcistanê serxwebûna xwe îlan kir.

## Jidayikbûn

* 1757 – William Blake, helbestvan û wênesazê îngilîz
* 1820 – Friedrich Engels, fîlozofê alman
* 1881 – Stefan Zweig, nivîskarê awistirî
* 1950 – Russell A. Hulse, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1964 – Şêrko Fatah, nivîskarê kurd
* 1979 – Sarah Perry, nivîskara îngilîz

## Mirin

* 1954 – Enrico Fermi, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1968 – Enid Blyton, nivîskara îngilîz.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 29ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 800 – Karlê Mezin ji bo lêpirsînkirina îddayên di derbarê sûcdariyên Papa Leo III de giha Romayê.
* 1922 – Mezela Tutankhamun ji bo gel hatiye vekirin.
* 1944 – Komara Gel a Albanyayê hatiye damezrandin.
* 1945 – Komara federal a Yûgoslavyayê hatiye damezrandin.
* 1947 – Neteweyên Yekbûyî, parçekirina ji hev ya Filîstîn û Îsraêlê pejirand. Bi vê re dewleta Îsraêl hatiye damezrandin.
* 1972 – Helbestvan Can Yücel, ji ber pirtûka xwe ya bi navê "Sosyalîzm û Mirov li Kubayê" ji bo cezayê lêbirrîn ê 7,5 salan kete girtîgehê.
* 1978 – 913 endamên terîqeta bi navê *Perestgeha Gel* li daristanên Guyanayê bi hev re jehr xwarin û xwe kuştin.

## Jidayikbûn

* 1825 – Jean-Martin Charcot, norlogê fransî
* 1924 – Danielle Mitterrand, hevjîna serokkomarê Fransayê
* 1932 – Jacques Chirac, serokkomarê berê yê Fransayê

## Mirin

* 1932 – Evdila Cewdet, bijîşk, helbestvan û siyasetmedarê kurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---