Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 30ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1955 – Li navçeya Mêrdîn Nisêbînê navenda tendûrûstiyê hatiye vekirin.
* 1976 – Li Qersê dîsa erdhej çêbû, 3 kes mirin, 6 kes birîndarbûn û ji hezarî zêdetir mal jî zerar dîtin.
* 1993 – Li navçeya Amed Dîcleyê bûyereke faîlê wê ne diyar qewimî. Li navçeya Dîcleyê saet li texma 20:30an de malek hatiye bombekirin, di encama teqînê de Îbrahîm Akengînê 16 salî jiyana xwe ji dest da.
* 2016 – Li Nisêbînê di dema qedexeya derve de (roja 48.), hêzên kurdî êrîş kirin. Yek jê serpel du leşkerên tirk hatin kuştin û 2 polîs jî brîndar bûn.

### Cîhan

* 1945 – Mêrkûjê bi milyonan mirovan Adolf Hitler di 56 saliya xwe de xwe întîhar kir. Di heman demê de jina Hitler Eva Braun jî di 33 saliya xwe de întîhar kir.
* 1975 – Bajarê Saigonê kete destê şervanên Viyetnamê û hêzên leşkerî yên Amerîkayê hatin xistin der û piştî yekbûna Viyetnama Başûr û Bakur, şer bi dawî bû.
* 1789 – George Washington, bû yekem serokê Dewletên Yekbûyî.
* 1911 – Li Portekîzê mafê dengdanê ji jinan re hatiye dayîn.
* 1991 – Li Bangladeşê firtone rabû; di encama karesatê de sed û yek hezar (101.000) mirov mirin.

## Jidayikbûn

1986 – Dianna Agron, lîstikvan, stranbêj û dansereke amerîkan

## Mirin

* 1945 – Mêrkûjê bi milyonan mirovan Adolf Hitler di 56 saliya xwe de xwe întîhar kir. Di heman demê de jina Hitler Eva Braun jî di 33 saliya xwe de întîhar kir.
* 1933 – Serokê dewleta Perûyê Cerno hatiye kuştin.
* 1993 – Li navçeya Amed Dîcleyê bûyereke faîlê wê ne diyar qewimî. Li navçeya Dîcleyê saet li texma 20:30an de malek hatiye bombekirin, di encama teqînê de Îbrahîm Akengînê 16 salî jiyana xwe ji dest da.

## Cejn û salveger

* 30 nîsanê roja Neteweyî ya Hollandayê ye.

---

## Çavkanî
# Gulan

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

**Gulan** meha pêncem ya gregoryen e. Li Kurdistanê di vê mehê de gul tên çinîn

romania favoritii sunteti voi luna mai 2022 este cu bine paste fericit!! A la calendar? Da

Yekê gulanê roja karkerên cîhanê ye.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Gulan de hene.
 **Wîkîferheng: gulan** – Mane, etîmolojî, werger û bêhtir
# 2ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

## Jidayikbûn

* 1860 –Theodor Herzl, nivîskar, qunciknivîs û rojnamevanekî awistirî-mecar yê ji Cihûtiyê bû.
* 1940 – Şêrko Bêkes, helbestbêj û şaîrê gewre yê kurd (m. 2013)

## Mirin

* 1519 – Leonardo da Vinci, zanistê îtalî
* 1980 – Yek ji kadroyên PKKê Alî Çîçek hate girtin û ew di zîndana Amedê de bi cîhkirin. (Bn.15 îlon) Akîf Yilmaz çalakiya rojiya mirinê ya 14 tîrmehê de cîh girt û di roja 63emîn ya çalakiyê de roja 15 îlona sala 1982an de jiyana xwe ji dest dide.
* 1983 – Li başûrê Kurdistanê endamê komîteya navendî ya PKKê Mehmet Karasungur û Îbrahîm Bîlgîn ji aliyê hêzên YNKê ve hatin şehîd kirin.
* 1992 – Rêveberê HEPê yê Nisêbînê Îsmaîl Irmak ji aliyê hêzên tarî ve hate kuştin.
* 1998 – Endamê Komîsyona Ciwanan a HADEP a Boluyê Kenan Mak ji aliyê faşîstan ve hate kuştin.
* 1998 – Gerîllayê Kurd Zîver Sariyildiz yê bi navê kod Hemze ku di 1965an de li gundê Cizîrê Emerînayê hate dinê û di sala 1990î de tevlî nav refên gerîlla bû, li Çiyayê Cudî jiyana xwe ji dest da.
* 1999 – Gerîllayê Kurd Adîl Adnan Şêxmûs yê bi navê kod Kendal Ebab ku di sala 1977an de li Qamişloyê hatibû dinê û di sala 1994an de li herêma Behdînanê tevlî nav refên gerîlla bû, li Çiyayê Sipî jiyana xwe ji dest da.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 3ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1943 – Rojnameya Roja Nû li Bêrûdê dest bi weşanê kir. Rojname bi tîpên latînê dihate weşandin û ji aliyê Kamûran Bedirxan ve di hate meşandin.
* 1975 – Li navçeyên Agirî Eleşkîrt û navçeya Erzerom Xoresanê bûyer derketin. Beşekî gel bi hêzên ewlekariyê pevçûn.
* 1997 – Tam jî di roja azadiya Çapemeniyê de Rojnameya Demokrasiyê jiber nivîseke wê li gorî xala 312an ya Qanûna Cezayê Tirk hategirtin.

### Cîhan

* 1901 – Li Florîdayê 1700 mal şewitîn.
* 1915 – Frensiyan biryargeha prensê alman bombe kirin.
* 1991 – Rêxistina Neteweyên Yekbûyî ya Lêkolîn û Çandê UNESCO 3 gulanê weke Roja Azadiya Çapemeniyê qebûl kir.

## Jidayikbûn

* 1972 – Kristin Lehman, lîstikvana kanadayî
* 1975 – Christina Hendricks lîstikvan û modela berê yê amerîkî.

## Mirin

* 1973 – Înternasyonalê kurd Avnî Gokoglu, dema ji Filistînê vedigeriya ji aliyê leşkerên tirk ve hate şehîdkirin.
* 1993 – Karkerê bi navê Arîf Aydin li Batmanê di encama êrîşeke çekdarî ya hêzên tarî hate kuştin.
* 1998 – Xwendekarê zanîngeha Bolu Abant Îzzet Baysal Kenan Mak, li pêşiya Nûnertiya Komeleyên Ûlkû Ocaklari ji aliyê 19 kesên şovenîst bi 7 darbeya kêrê hate kuştin. Kenan Mak, ji Dêrsîmê bû û diçû sinifa 4an ya Zanîngehê.

## Cejn û salveger

* Roja Neteweyî ya Polonyayê

---
# 4ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1995 – Malbatên windahiyan ji bo dîtina xizmên xwe li ber deriyê Lîseya Galatasray ya Stenbolê dest bi çalakiya rûniştinê kirin.

### Cîhan

* 1868 – Bajarê Phoenix hate damezrandin.
* 1982 – Tirkî weke zimanê Fermî hate qebûlkirin.
* 1979 – Li Brîtanyayê, Margaret Thatcher, bû yekem serokwezîra welêt.
* 1994 – Di navbêra Serokê Rêvebiriya Otonom ya Fîlîstînê rêvebiriya Telavîvê de hin peyman hatin mohrkirin. Li gorî vê peymana ku dibêje "Pêwîste ji Fîlîstîniyên li Şerîa Rojava û Gazzê dijîn Otonomî were dayîn û her wiha peymana Kahîreyê hate mohrkirin.
* 1998 – Endamê HADEP a Kagithaneya Stenbolê Bîlal Vural Hakim Atik bi dest faşîstan hate kuştin.

## Jidayikbûn

* 1994 - Heresh Kurdi, Gemşevanê kurd

## Mirin

* 1938 – Carl von Ossietzky, pasîfîst, nivîskar û rojnamevanê alman.
* 1980 – Josîp Broz, serokdewletê Yugoslavyayê ku weke Mareşal Tîto tê naskirin.
* 2009 – Jane Randolph, lîstikvana amerîkî
* 2020 – Seîd Gabarî hunermedê kurd.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 6ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1996 – Li paytexta Suriye Şamê li hemberî Serokê Giştî yê KADEKê Abdullah Ocalan suîkastek hate lidarxistin. Paşê hate diyarkirin ku suîkast ji aliyê Seroka DYP Tansu Çîllerê ve hatiye pilankirin.

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

## Jidayikbûn

* 1758 – Maximilien Robespierre, parêzer û siyasetmedarê fransî (m. 1794)
* 1868 – Gaston Leroux , rojnamevan û nivîskarê fransayî
* 1890 – Thomas Bois, kurdolog û mîsyonerê fransî

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 5ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1932 – Komara Tirk ji bo Kurdan Zagona Îskana Mecbûrî derxist.
* 1994 – Hêzên artêşa Tirk avêtin ser gundê Turaliyê. Birayên Îkram Îpek û Servet Îpek û Seyîtxan Yolur hatin binçavkirin û paşê jî ti xeber ji wan nehat girtin.
* 2009 – Rojnameya kurdî Hawar dest bi weşanê kir.

### Cîhan

* 1930 – Li Bîrmanyayê erdhej çêbû. Di encama vê karesatê de 6 hezar kes jiyana xwe ji dest dan.
* 1930 – Peymana aştiyê ya di navbêra Japonya û Çînê de hate mohrkirin.
* 1949 – Konseya Ewropayê bi beşdariya 10 welatan li Strazburgê hate damezirandin.
* 1972 – Qezeyeke din ya balafiran çêbû. Balafira Alîtalîa DC-8 kete xwarê~: di encama ketina balafirê de 115 kes mirin.
* 2000 – Tav, Merkûr, Venûs, Mars, Jûpîter û heyv hatin rastî hev.

## Jidayikbûn

* 1818 – Nivîskarê berhema bi navûdeng ya bi navê Kapîtal û xwediyê ilmê Marksîzmê Karl Marks ji dayikbû.
* 1978 – Santiago Cabrera, lîstikvanê şîleyî ku li Venezuela dayîk bû

## Mirin

* 1821 – Napoleon Bonaparte mir.
* 1902 – Bret Harte, nivîskarê amerîkan mir.
* 1995 – Gerîllaya Kurd Şadiye Turan ya bi navê kod Xezal li herêma Başkale jiyana xwe ji dest da.
* 1999 – Gerîllayê Kurd Taceddîn Şahîn yê bi navê kod Ferhat Berwar li navçeya Başkaleyê li dijî çeperên artêşa Tirk çalakiyeke cangorî lidarxist.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 7ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1918 – Bajarê Kerkûk ji aliyê Brîtanî ve hate dagirkirin.
* 1993 – Partiya Demokrasiyê DEP hate avakirin. Parlementerên vê partiyê bi darbeyeke sîvîl ku li parlemenê hate lidarxistin, hatin girtin.
* 1999 – 7 ciwanên Kurd ên Rojhilatê Kurdistanê ku qaçaxçitiya mazotê dikirin, li herêma Şemzînanê ji aliyê leşkerên Tirk ve hatin kuştin.
* 2002 – 12 kes ji ber xebatên li ser zimanê kurdî li Mêrdînê ji aliyê polîsan ve hatin desteserkirin.

### Cîhan

* 1639 – Di navbêra Împeratoriya Osmanî û Îranê de Peymana Qesra Şîrîn hate mohrkirin. Bi vê peymanê Kurdistan bû du perçe.
* 1832 – Yewnanistan bû Komara serbixwe.
* 1915 – Keştiya rêwîhilgir ya Brîtanî Lûsîanîa, li peravên girava Îslandayê di encama torpîlakirina keştiyên binavê yên Alman, niqû bin avê bû û hezar û 198 kesê tê de bûn, wiha bûn.
* 1917 – Li Filistînê, şerê cihû û Ereban destpêkir.
* 1983 – Otela bi navê Lalelî Washington şewitî. 36 tûrîst mirin 65 jî birîndarbûn.
* 1995 – Di hilbijartinên Serokkomariyê yên li Fransayê de Jacques Chirac bi serket. Balkêşe ku piştî 7 salan di sala 2002an de jî di heman rojan de Chirac dîsa hilbijartinên Serokkomariyê qezenç dike.

## Jidayikbûn

* 1711 – David Hume, fîlozof, dîroknas û aborînasê Skotlendî
* 1840 – Pyotr Ilyich Tchaikovsky, bestekarê muzîkê
* 1861 – Rabindranath Tagore, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1867 – Władysław Reymont, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1892 – Siegfried Bernfeld, psîkoanalîstê cihû
* 1911 – Rıfat Ilgaz, helbestvan, nivîskarê tirk
* 1953 – Müslüm Gürses, stranbêjê tirk
* 1968 – Traci Lords

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 8ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1949 – Li Colemêrgê erdhej çêbû.
* 1992 – Li navçeya Sêrt Êlihê li gundê Doganca Kurdekî bi navê Ehmet Bayrak ji aliyê leşkerên Tirk ve hate gulebarankirin û jiyana xwe ji dest da.

### Cîhan

* 1902 – Li Martînîkê çiyayê volkanîk Pele teqiya, di encama vê karasata mezin de 30 hezar mirov mirin.
* 1945 – Tevgera Faşîst ya Hitler têk çû.

## Jidayikbûn

* 1888 – Serokê Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê Harry Truman ji dayik bû.

## Mirin

* 1997 – Deryager û deryanasê bi navûdeng Kaptan Cousteau mir.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 10ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1946 – Li bajarê Mahabadê radyoya Dengê Komara Mahabadê hate vekirin.
* 1994 – Piştî windakirina Tahsîn Çîçek û Elî Îhsan Çîçek vê carê jî kurê Tahsîn Çîçek Çayan Çîçek ji aliyê dewleta Tirk ve ji malê hatin girtin û paşê jî hate windakirin.

### Cîhan

* 1876 – Yekem car li ser çapemeniya Tirk sansûr hate pêkanîn.
* 1933 – Paraguayê li hemberî Bolîvyayê şer îlan kir.
* 1968 – Li Parîsê di navbêra Emerîka û Vîetnama Bakûr de hevdîtinên aştiyê destpêkir.
* 1994 – Nelson Mandela bû yekem serokê reşik ê Efrîqaya Başûr.
* 1997 – Li Îranê erdhejek dijwariya 7 noqte 1 pêkhat. Di vê bûyerê de 1500 kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1878 – Gustav Stresemann, serokwezîrê împeratoriya almanî.

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 11ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1919 – Serhildana Elîkê Batê destpêkir.
* 1992 – Hunermend û şoreşger Mizgîn (Gurbet Aydin) li Tatwanê şehîd ket.
* 1994 – Partiya Demokrasiya Gel HADEP ango Halkin Demokrasî Partîsî hate damezirandin.

### Cîhan

* Stembol bi navê xwe yê wê demê Konstantînopolîs bû paytexta Împeratoriya Romê.
* 1949 – Îsraêl ji bo Neteweyê Yekbûyî hate qebûlkirin.
* 1965 – Li Hindistanê gerdelûl rabû, di encama vê karesatê de 35 hezar kes mirin.

## Jidayikbûn

1955 – Nihat Hatipoğlu, akademîsyen û olnas

## Mirin

* 2002 – Gurbet Aydin li Tatwanê şehîd ket.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 13ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1987 – Xelkê navçeya Şarezor a Başûrê Kurdistanê rabû raperînê.
* 1974 – Jina kurd Leyla Qasim û Hewalên wê ji alî rejîma Iraqê ve hatin îdam kirin.
* 2016 – Şervanên PKK'ê li gundê Aşuta Çelê êrîşî baregeha leşkerî kirin. Di encamê de 8 leşker mirin û firokeyek hate xistin.

### Cîhan

* 1643 – Bi erdheja Santiagoyê nîvê gel mirin.
* 1981 – Li Romayê Alî Axca yê eslê ûlkûcû li Romayê li dijî Papa Jean Paulê duyemîn sûîkastek lidarxist.
* 1998 – Hindistanê 5 ceribandinên nûkleer kir.

## Jidayikbûn

* 1938 – Chris Kutschera (Paul Maubec), lêkolîner, nivîskar û rojnamevanê fransî
* 1987 – Candice Accola, aktrîsa amerîkî

## Mirin

* 1930 – Fridtjof Nansen, ajalnas û lêkolînerê xwediyê Xelata Nobelê.
* 1990 – Nivîskarê kurd Heciyê Cindî

## Cejn û salveger

* Roja Dayikan!

---

## Çavkanî
# 12ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1974 – Leyla Qasim, Cewad Hemewendî, Nerîman Fûad, Hesen Hemereşîd û Azad Silêman Mîran li Bexdayê ji aliyê rejîma Bees hatin sêdarekirin.
* 1988 – Li Başûrê Kurdistanê Eniya Neteweyê ya ji 8 partiyan pêkhatî, hate sazkirin.
* 1998 – Li dijî serokê Komeleya Mafên Mirovan a li Tirkiyeyê Akin Birdal suîkastek pêk hat.

### Cîhan

* 1926 – Maraşal Józef Piłsudski tevî yekîneya xwe ya 15 kesan paytext Warşovayê bi destxist.
* 1943 – Artêşa alman ya li Efrîka Bakûr teslîm bû.
* 1947 – Welatên ereb, ji bo serxwebûna Filistînê bang li Neteweyê Yekbûyî kirin.
* 1951 – Yekemîn bombeya hîdrojenê li Derya Pasîfîkê hate teqandin.
* 1965 – Yekem kozmonotê Rusî Aleksey Leonov, li fezayê meşiya.
* 1965 – Di 12 gulan û 2 hezîranê de li Pakistanê gerdelûl rabû; 12 hezar kes mirin.
* 1971 – Li Burdûr û hawirdora wê bi şev erdhejek dijwar rû da. Di erdhejê de 57 kes mirin û 1.162 mal jî hilweşiyan.

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 1972 – Birayê Şêx Mehmudê Berzencî Şêx Letîfê Berzencî koça xwe ya dawîn kir.
* 1974 - Leyla Qasim, Cewad Hemewendî, Nerîman Fûad, Hesen Hemereşîd û Azad Silêman Mîran li Bexdayê ji aliyê rijêma Bees hatin sêdarekirin.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 15ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1932 – Yekem hejmara Kovara *Hawarê* li paytexta Suriye Şamê derket.
* 1954 – Yekemîn hejmara kovara Hetaw li bajarê Hewlêrê derket.
* 1963 – Rojnameya mehane ya'Roja Newé' li Stenbolê dest bi weşanê kir.

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

* Leyal Ebûd

## Mirin

* 1976 – Nivîskar û rewşenbîrê kurd Edîp Karahan çû ser dilovaniya xwe.

## Cejn û salveger

* Cejna zimanê kurdî

---
# 14ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1958 – Li Elezîzê erdhej çêbû.
* 1997 – Artêşa Tirk tevî bi dehan hezar leşker, 2 hezar koricî û 250 tang û her wiha bi piştgiriya esmanî êrîşî Başûrê Kurdistanê kir. Di vê êrîşê de ku di heman salvgera damezirandina dewleta Îsraêlê de hate lidarxistin, arman ji holê rakirina hêzên gerîllayên Kurd yên girêdayî PKKê bû.

### Cîhan

* 1943 – Keştiyeke bin-avê, keştiyeke nexweşexaneyê da ber torpîlê, di encamê de 299 kes mirin.
* 1948 – Dewleta Îsraêlê hate damezirandin. Yekser piştî îlankirina dewleta Îsraêlê ango di heman şevê de di navbêra artêşên Ereb û hêzên siyonîst de şer derket. Şer heta 13 Çileya sala 1949an dom kir.
* 1955 – Piştî damezirandina NATOyê bi 5 salan bi beşdariya Albanyayê, Bulgaristan, Çekoslovakya, Almanya Rojhilat, Mecaristan, Polonya, Romanya û Yekîtiya Sovyetê de Pakta Warşovayê hate damezirandin.
* 1963 – Kûweyt bû endamê 111emîn ê Neteweyên Yekbûyî.

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

* Roja Dermansazên Cîhanê ye
* Roja Cotkarên Cîhanê
* Li Paraguayê roja Serxwebûnê ye.

---
# 17ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1982 – Êvara ku 17 gulanê bi 18ê gulanê ve girê dide, Ferhat Kurtay, Necmi Öner, Eşref Anyik û Mahmut Zengin li zîndana Amedê canê xwe dan ber agir û şehîd ketin. Lewma her sal di meha gulanê de şehîtbûna van çar mirovan weke Şeva Çaran tê bîranîn.
* 1994 – 19 balafirên artêşa Tirk bi bahaneya ku bargehenên gerîllayên KADEKê heye, dan navçeya Qeladizê dan bombebaran kir û di encama vê êrîşê de 58 kesê sîvîl jiyana xwe ji dest dan.
* 1998 – Endamê HADEP a Kagithaneya Stembolê Hakîm Atîk ku di 4 mehê de hatibû birîndarkirin, li nexweşxaneyê şehîd ket.

### Cîhan

* 1874 – Norwêc ji Swêdê veqetiya û serxwebûna xwe îlan kir.
* 1996 – Nivîskar Yaşar Kemal li Spanyayê **Xelata Navnetewî ya Ketalonyayê** wergirt.
* 1940 – Almanya di pêşengiya dîktator Adolf Hitler de kete Fransayê û ev bajar dagir kir.
* 1971 – Mahîr Çayan û hevalên wî serkonsolosê Îsraêlê Efreîm Elrom revandin.
* 1976 – Li Ûzbêkistanê erdhej çêbû, hezar kes di encama vê karesatê de mirin.
* 1983 – Peymana aştiyê ya Îsraêl û Libnanê hate mohrkirin.

## Jidayikbûn

* 1749 – Edward Jenner, bijîşkê brîtanî (m. 1823)
* 1961 – Bruce Thomas, lîstikvanê amerîkî

## Mirin

* 1998 – Lîstîkvan û stranbêj Frank Sinatra çû ser dilovaniya xwe (jdb. 1915)

## Cejn û salveger

* Salvegera Şeva Çaran: Şehîtbûna Ferhat Kurtay, Necmî Oner, Eşref Anyik û Mahmut Zengîn li zîndana Amedê.

---
# 16ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1926 – Serhildana Agiriyê destpêkir.

### Cîhan

* 1875 – Venezûelayê erdhej çêbû~: 16 hezar kes mirin.
* 1993 – Süleyman Demirel bû serokkomarê 9emîn ê Komara Tirkiyeyê. Li dewsa cîhê Demîrel yê serokatiya DYPê Tansu Çîller hate hilbijartin. Demîrel, di 16 gulana 2000î de wezîfeya wî ya Serokkomartiyê bi dawî bû
* 2000 – Ehmed Nejdet Sezer ji Serokkomartiya Tirkiyeyê re hate hilbijartin.

## Jidayikbûn

## Mirin

* 1703 – Charles Perrault, nivîskarê fransî
* 2007 – Siyasetmedarê kurd Mele Mihemedê Neyo li nexweşxaneyeke Şamê çû ser dilovaniya xwe.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 18ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1804 – Napoleon Bonaparte, weke împeratorê Fransayê hate îlankirin.
* 1974 – Hîndîstanê yekem bombeya atomê teqand.

## Jidayikbûn

* 1048 - Omer Xeyam, helbestvan, fîlozof, matematîknas û stêrnasê îranî
* 1872 – Bertrand Russell, fîlozofê brîtanî xwediyê Xelata Nobelê
* 1920 – Papa Yûhena Pawlos II, papayê polon
* 1962 - Nathaniel Parker, lîstikvanê brîtanî

## Mirin

* 1781 – Túpac Amaru II, serhildêrê perûyî
* 1973 – Yek ji serokên şoreşa Tirkiyeyê Îbrahîm Kaypakkaya li zîdana Amedê hate qetilkirin.
* 1977 – Ji kadroyên serokatiyê yê Partiya Karkerên Kurdistan PKKê Hakî Karer li Entabê di encama qoployek, ji aliyê Stêrka Sor ve hate lidarxistin bi xayîntî hat qetil kirin. Ev şehadeta wî di tekoşîn û berxwedana netewî ya Kurdistanê wek dabana pêngavek nû hat îlan kirin.
* 1936 – Nivîskarê di cîhanê de bi navûdeng Maksîm Gorkî wefat kir.
* 1973 – Îbrahîm Kaypakkaya li Amedê hate qetilkirin.
* 1978 – Halîl Çavgun li Hîlwanê hate şehîtxistin.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---