Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 5ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* Berî Zayînê 2348 Keştiya Nûh li Çiyayê Agiriyê bû.
* 1991 – Koçberiya mezin a kurdên li Başûrê Kurdistanê destpê kir. Bi deh hezaran kurdan ji ber zilma Sedam Huseyn reviyan, koçî Bakurê Kurdistanê kirin.
* 1997 – Gerîlayê kurd yê bi navê Baqî Tatli yê bi eslê xwe ji Meletiyê, di 20 saliya xwe de li navenda bajarê Çewlîgê çalakiyeke cangorî li darxist.
* 1909 – Rojnamevan Hesen Fehmî û 3 hevalên wî yekem car ji ber sedemên polîtîk hatin kuştin.
* 1999 – Gerîlaya kurd ya bi navê kod Rûken ku bi eslê xwe ji Gimgimê bû, li Çêrmeyê jiyana xwe ji dest da.
* 2016 – Li Silopiyê hêzên kurdî bi rokêtavêjan êrîşî polîsên tirk kirin. Di encamê de polîsek mir û çar jî brîndar bûn û ji aliyê walîtiyê ve qedexeya derketina derve hatiye îlan kirin.

### Cîhan

* 1794 – Georges Jacqus Danton bi giyotînê hat kuştin.
* 1931 – Filîstîniyan di serokatiya Îzeddîn Qassam de li hemberî dagirkerên brîtanî bi fiîlî cîhad dan destpêkirin.
* 1971 – Di bûyerên tundûtîjiyê yên li Pakistanê de bi hezaran kes jiyana xwe ji dest dan.
* 1986 – Li *Berlîna Rojava* dîskoyeke ku leşkerên tirk û amerîkan têde bûn, hatiye bombekirin.
* 1992 – Sarayevo hatiye dorpêçkirin û şerê Bosniya û Herzegovînayê despê kir.
* 1994 – Hikûmeta tirk ji sedî sed û sihû pênc (135%) duvalualasyon çêkir.
* 1996 – Di bin pêşengiya Hrant Dink de ji aliyê komeke dilxwazên ermenî ve rojnameyê Agosê dest bi weşan kir.
* 2008 – Lîstikvanê bîlardê yê ji Amedê, Hacı Arap Yaman li Belçîka bû şampiyonê *Pêşbirka Bîlardê ya Artîstîk*.

## Jidayikbûn

* 1588 – Thomas Hobbes, fîlozofê înglîz (m. 1679)
* 1955 – Akira Toriyama, mangavanê japon

## Mirin

* 1794 – Georges Jacques Danton, parêzer û siyasetmedarê fransî (jdb. 1759)
* 1909 – Hesen Fehmî, rojnamevan (?)
* 2003 − Mihemedê Canşah, dengbêjê kurd (jdb. 1933)
* 2003 – Hemreş Reşo, siyasetmedar û nivîskarê kurd (jdb. 1939)
* 2005 – Saul Bellow, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê (jdb. 1915)

## Cejn û salveger

* Roja Parêzeran

---

## Çavkanî
# 6ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1963 – Komeke xwendekarên Sêwregê kovara bi navê Keko derxistin.
* 1970 – Kovara *DDKO Bülteni* dest bi weşana xwe kir.
* 1994 – Li Amedê Burhanettin Ayaz yê 20 salî di encama êrîşeke çekdarî ya faîlê wê ne diyar de, jiyana xwe ji dest da.

### Cîhan

* 1841 – John Tyler weke serokdewletê dehem ê DYA'yê dest bi peywira xwe kir.
* 1920 – Anjansa Anadoluyê (A.A) hatiye damezirandin.
* 1967 – Di encama berxwedana filîstîniyan de hêzên Îsraêlê ji başûrê Libnanê derketin.
* 1973 – Fahri Korutürk weke serokkomarê şeşem ê Tirkiyeyê dest bi peywira xwe kir.
* 1980 – Li Eskişehirê, sendîka û rêxistinên girêdayî DİSKê mîtîngek li darxistin. Di mîtîngê de polîs çek bikaranî, 5 çalakger jiyana xwe ji dest dan û 4 kes jî birîndar bûn.
* 1994 – Li paytexta Rwanda Kîgalê, otomobîla ku serokkomarê Ruandayê Juvenal Habyarîmana û serokdewletê Burundî Cyprien Ntaryamira tê debûn, teqiya û di encamê de her du serokkomar mirin. Dotira rojê di navbera komên etnîk yên Hutu û Tutsî de li gelemperiya welêt şer derket. Tenê di mehên nîsan û tîrmehê de bi kuştina Hutuyên di mûxalefetê de nêzî mîlyonek kes hatin kuştin.

## Jidayikbûn

* 1949 – Horst Ludwig Störmer, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1964 – David Woodard, serokê orkestrayê
* 1971 – Seren Serengil, pêşkêşvan, stranbêj û lîstikvana tirk
* 2002 – Diana Kalaşova, stranbêja kurd

## Mirin

* 1199 – Richard I, keyê Îngilistanê yê dema Xaçperestan

## Cejn û salveger

* Roja Qedrê; şeva ku Quran daketiye cîhanê.

---
# 7ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1990 – Gerîllayê Kurd Omer Îbrahîm yê bi navê kod Medenî (Ji Başûrê Biçûk Dêrikê) li Geliyê Momata ya Beytulşebabê jiyan xwe ji dest da.
* 1994 – Li navçeya Amed Sîlvanê kesekî bi navê M. Elî Durak di encama êrîşeke bi daran, jiyana xwe ji dest da.

### Cîhan

* 1906 – Yekem car li Fînlendayê mafê dengdanê ji jinan re hatiye dayîn.
* 1939 – Yekîneyên îtalî, Albanya dagir kirin.
* 1946 – Destûra bingehîn a *Rêxistina Tendurustiyê ya Cîhanê* (WHO) ji aliyê 61 welatî ve hatiye pejirandin.
* 1952 – Şoreşa gundî û karkerên Bolîvyayê pêk hat.
* 1956 – Eniya rizgariya Cezayirê hatiye damezrandin.
* 1963 – Mereşal Josip Broz Tito heta mirinê bû serokwezîrê Yûgoslavyayê.
* 1963 – Komara Sosyalîst ya Yûgoslavyayê hatiye îlankirin.
* 1979 – Serokê giştî yê *Partiya Kedkarên Tirkiyeyê* Mihri Belli, dema ku diçû navenda partiyê ya li Sultanahmetê ji aliyê hin kesan ve gule li ser hatiye reşandin, bi awayekî giran birîndar ji bûyerê rizgar bû.
* 1987 – Di doza MHPê de, 5 îdam, 9 mûebbet, 219 cezayê girtîgehê hatine dayîn. Alparslan Türkeş jî bi 11 salan hatiye mehkumkirin.

## Jidayikbûn

* 1889 – Gabriela Mistral, helbestvana xwediya Xelata Nobelê
* 1944 – Gerhard Schröder, siyasetmedarê alman
* 1979– Zbych Trofimiuk, lîstikvanê awistrilyayî bi eslê polonyayî
* 1983 – Franck Ribéry, futbolvanê fransî
* 1991 – Anne-Marie, stranbêja brîtanî

## Mirin

* 1947 – Henry Ford, hilberînerê otomobîlan

## Cejn û salveger

* Roja Tendurûstiyê ya Cîhanê

---
# 8ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1987 – Endamê komîteya navendî ya PKKê Mehmet Sevgat (Bedran) di şerê li çiyayê Herekolê de jiyana xwe ji dest da.
* 1994 – Metin Güzelê 17 salî, û li navçeya Mêrdîn Nisêbînê Aziz Gürbüz di encama êrîşeke çekdarî de jiyana xwe ji dest dan.
* 1999 – Milîtanekî kurd li navçeya Colemêrg, Geverê, li hemberî parêzgerê Colemêrgê Nîhat Canpolat çalakiyeke xwekujî pêk anî. (Nîhat Canpolat yê bi navê kod Serdar Fadîme di sala 1977an de li bajarê Başûrê Rojavayê Kurdistanê, Hesîçeyê hatiye dinê, di sala 1995an de tevlî nav refên ARGKê bû)
* 2000 – Endamê Kongreya Kurdistanê Îbrahîm Ehmed, di 86 saliya xwe de li bajarê Londonê çû ser dilovaniya xwe.

### Cîhan

* 1830 – Yewnanistanê serxwebûna xwe îlan kir.
* 1916 – Li Norwêcê mafê dengdan û hilbijartinê ji jinan re hatiye dayîn.
* 1933 – Li Almanyayê di nava qademeya dewletê de dest bi paqijkirina kesên ne ji nijada Arîne hatekirin.
* 1950 – Saziya sîxuriyê ya Komara Demokratîk a Almanyayê, ya bi navê Stasi hatiye damezrandin.
* 1951 – Li Îskenderûn, Edene û Rihayê erjdhej çêbû.
* 1966 – Leonid Brejnev, bû serokê nû yê Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst.
* 1969 – Komeleya rojnamevanên Dîlokê hatiye sazkirin.
* 1970 – Balafirên Îsraîlê, dibistana Bahrûl-Bakar a li Misirê dan ber bombeyan. Di vê êrîşê de 30 zarokan jiyana xwe ji dest dan.
* 1973 – Pêşengê kûbîzmê û peykersaz û wênesazê spanî yê di cîhanê de bi navûdeng Pablo Picasso di 91 saliya xwe de koça xwe ya dawîn kir.
* 1975 – Li Libnanê şerê navxweyî destpê kir.
* 1997 – *Komeleya Aştiyê* hatiye sazkirin.
* 1995 – Li Dîlokê *Laboratuvara Aflatoksin a Navneteweyî* ku bi desteka Neteweyên Yekbûyî hatiye sazkirin, dest bi xebatên xwe yên ceribandinê kir.

## Jidayikbûn

* 1938 – Kofi Annan, heftemîn sekreterê giştî yê NY'yê

## Mirin

* 1931 – Erik Axel Karlfeldt, helbestvanê xwediyê Xelata Nobelê
* 1973 – Pablo Picasso, peykersaz û wênesazê spanî
* 1987 – Mehmet Sevgat (Bedran), endamê komîteya navendî ya PKKê
* 2000 – Îbrahîm Ehmed, siyasetmend û nivîskarê kurd
* 2008 – Cemşîd Bender, dîroknasê kurd

## Cejn û salveger

* 8- 14 nîsanê Heftiya Tendûrûstiyê.

---
# 9ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1914 – Şêx Şehabedîn û Seyîd Eliyê Hîzanî li Bedlîsê hatin dardekirin.
* 1992 – Kovara Tewlo dest bi weşanê kir.
* 1994 – Endamê Saglik-Senê Necati Aydin roja ku ji DGM ya Amedê serbest hatiye berdan, ji aliyê hêzên ewlekariyê ve ji nû ve hatiye binçavkirin. Paşê cesedê wî li ser rêya Sîlvanê hatiye dîtin.
* 1994 – Endamê DEP'a Êlihê Medeni Göktepe hatiye kuştin.

### Cîhan

* 1204 – Hêzên sefera xaçperestan a çarem, êrîşî bajarê Konstantînopolîsê kirin û bajar talan kirin.
* 1914 – Yekem filîmê rengdar ê bi navê *Cîhan, şehwet û şeytan* li Londonê hatiye nîşandan.
* 1948 – Rêxistina bi navê Irgûn a cihû li kampa Filîstînê ya bi navê *Deir Yasisinê* tevkujiyek pêkanîn.
* 1961 – Li Viyetnama Başûr Ngo-Dinh-Diem weke serokkomar hatiye hilbijartin.
* 1968 – Keşe û pêşengê tevgera parastina mafê mirovan Martin Luther King ê ku di 4ê nîsanê de li Memphisê hatibû kuştin, bi merasîmeke ku 150 hezar kesî pêkhatî, hatiye definkirin.
* 1998 – Serokê baskê leşkerî yê Hamasê Muhyedîn Eş-Şerîf ji aliyê sîxûrên MOSSADê ve hatiye kuştin.

## Jidayikbûn

* 1336 – Tîmûrleng, împeratorê mongol
* 1821 – Charles Baudlaire, nivîskarê fransî
* 1875 – Jacques Futrelle, nivîskarê amerîkî
* 1978–Rachel Stevens, stranbêj, kesayetiya wêneguhêzê, lîstikvan û karsaza ​​îngilîz

## Mirin

* 1588 – Mimar Sinan, mîmarê navdar
* 1626 – Francis Bacon, fîlozofê îngilîz
* 1936 – Ferdinand Tönnies, civaknas û fîlozofê alman
* 1998 – Muhyedîn Eş-Şerîf, serokê baskê leşkerî yê Hamasê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 10ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1928 – Komara Tirkiyeyê yasaya "layiqiyê qebûlî destûra xwe ya bingehîn kir.
* 1930 – Hikûmeta Îraqî diyar kir ku zimanê kurdî li herêma kurdan zimanê fermî ye.
* 1956 – Li herêma Kurdistanê, Bêrecûkê pira herî dirêj a Tirkiyeyê li ser çemê Firatê hatiye avakirin. Pir, 720 metir dirêje û li ser 5 lingan hatiye rûnandin û 5 milyon lîreyê tirk (ên wê demê) mesref lê çûne.
* 1993 – Endamê HEP a Farqînê M.Halîm Yalçinkaya hatiye kuştin.
* 1993 – Reveberê HEP'a Qoserê Şeyhdavut Yalçinkaya di encama êrîşeke çekdarî de hatiye kuştin.
* 1999 – Gerîlayê kurd Mehmet…..yê bi navê xwe yê kod Harun Kato, li Xakurkê jiyana xwe ji dest da. (Harun Kato, di sala 1975an de li Basê ji dayik bû. Di sala 1991ê de tevlî nav refên gerîlla bû.

### Cîhan

* 1938 – Yek ji serokên sosyalîzmê Troçkî enternasyonala çarem damezrand.
* 1946 – Li Japonê yekem car bi beşdariya jinan jî, anketek hatiye çêkirin.
* 1972 – Li Îranê li gorî pîvana Richterê bi mezinahiya 7.1ê erdhejek qewimî. Di erdhejê de 5.054 kes mirin.
* 1973 – Hêzên Îsraêlê êrîşî ser Bêrûtê kirin û yek ji serokên filîstînî Ebu Yusuf En-Neccar, Kemal Advan û Kemal Nasir kuştin.
* 1982 – Komek cihû yên ji aliyê Kahana, xwestin bi darê zorê bikevin Mescîdî Aqsayê.
* 1988 – Li Efxanistan Îslamabadê cebilxane teqiya, 90 kes mirin.
* 1993 – Yek ji serokên reşikan ê Afrîkaya Başûr Chris Hani hatiye kuştin.
* 1998 – Di navbera katolîk û protestanên li Îrlendaya Bakur de peymana aştiyê ya Belfastê hatiye mohrkirin.

## Jidayikbûn

* 1762 – Giovanni Aldini ; bijîşk û fîzîknasê îtalyan
* 1968 – Metin Göktepe, nûçegihanê tirk
* 1973 – Selahattin Demirtaş, siyasetmedarê kurd

## Mirin

* 1919 – Emiliano Zapata, şoreşgerê meksîkî
* 1931 – Xelîl Cîbran, helbestvan û wênasaz
* 1950 – Fevzi Çakmak, siyasetmend û leşkerê tirk

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

## Çavkanî

---
# 11ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1991 – Li Tirkiyeyê qanûna bi navê *têkoşîna li dijî terorê* hatiye qebûlkirin.
* 1994 – Li navçeya Bedlîs Tetwanê Murat Toygunê 23 salî di encama êrîşeke çekdarî ya kujerên wê ne diyar de, jiyan xwe ji dest da.
* 1996 – Gerîlayê kurd Îzzet Çelîk ê bi navê kod Sînan di şerekî li Girêkor/Çiyayê Agiriyê de jiyana xwe ji dest da. (Sînan, di sala 1980'yî de li gundê navçeya Îdirê Mûşyaliyê hatiye dinê, di sala 1993yan de tevlî nav refên gerîla bû, dema şehîd ket 16 salî bû)
* 1998 – Gerîlayê kurd Hakî Kizilkaya yê bi navê kod Özgür Devrim li herêma Hesen Dînk-Qulpê di şerekî de jiyana xwe ji dest da. (Ozgur, di sala 1981 Li Îzmîrê hatiye dinê, di sala 1994an de tevlî nav refên gerîlla bû, dema şehît ket 13 salîbû.)
* 1999 – Gerîlayê kurd Erkan Tayhan ê bi navê kod Yaşar, (di sala 1975an de li Qerqeliyê hatiye dinê, di sala 1993yan de tevlî nav refên gerîlayan bû) li Geliyê Zîlanê jiyana xwe ji dest da.

### Cîhan

* 1899 – Spanyayê, Puerto Rico ji rêveberiya DYA'yê re hêlişt.
* 1919 – Sîngapûrê ji Keyaniya Yekbûyî serxwebûna xwe îlan kir.
* 1919 – Saziya Xebatê ya Navneteweyî, ILO, bi awayê fermî hatiye damezrandin.
* 1993 – Diya serokê giştî yê PKKê Abdullah Öcalan Esma Uveyş Ocalan li Misisa Edeneye çû ser dilovaniya xwe.
* 2001 – Li Afrîkaya Başûr di maçeke sporê de pevçûn derket, di encama pevçûna di navbera aliyan de 43 kes mirin û 100 kes jî brîndar bûn.
* 2002 – Li Tunisê kinîştek hatiye bombekirin; di encamê de 21 kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1980 – Bero Bass, rapvanê kurd

## Mirin

* 1977 – Jacques Prévert, helbestvanê fransî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 13ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1909 – Rojnameya Kurdistanê hatiye girtin ji aliyê Osmaniyan ve.
* 1919 – Bajarê Qersê ji aliyê brîtanî ve hatiye dagirkirin.
* 1995 – Rojnameya Yeni Politikayê dest bi weşanê kir. Her wiha ev rojname di 16ê tebaxa sala 1995an de hatiye girtin.
* 1995 – Gundê Bismilê yê bi navê Qamişli ji aliyê leşkerên tirk ve hatiye şewitandin.

### Cîhan

* 1796 - Cara pêşîn fîlek ji Hindistanê birine DYA'yê
* 1839 - El Salvadorê serxwebûna xwe îlan kir.
* 1849 - Mecaristan bû xwediyê komariyê.
* 1941 – Stalîn, bi Japonyayê re paktek mohr kir ku li gorî vê wê êrîşî hevdu nekin.
* 1946 – Naziyan li kampa komkirinê ya bi navê Matthausen ya li Awistriyayê 58 gardiyan bi darde kir.
* 1994 – Saziya raser radyo û televizyonê ya tirk RTÜK hatiye damezirandin.

## Jidayikbûn

* 1743 – Thomas Jefferson, serokdewletê sêyem ê DYA'yê
* 1906 – Samuel Beckett, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1939 – Seamus Heaney, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

## Mirin

* 1965 – Jean de La Fontaine, çîroknivîsê fransî

## Cejn û salveger

* Sersala Nû ya Bûdîstan

---
# 15ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1963 – Kovara Dengê dest bi weşanê kir.
* 1987 – Hêzên Iraqê êrîşeke bi kîmyayî birin ser gundê Şêx Wesan a li başûrê Kurdistanê û di encama êrîşê de 26 jin û zarok mirin.
* 1992 – Li navçeya Amed Sîlvanê Abdulselam Çiçek di encama êrîşeke çekdarî ya faîlê wê ne diyar de jiyana xwe ji dest da.
* 1999 – Gerîlayên kurd Welat Saroxan (di sala 1977an de li Hesekê hatiye dinê û di sala 1994an de tevlî nav refên gerîllabû) û Tahîr Îlke yê bi navê kod Serhat (di sala 1979an de li Şirnexê hatiye dinê û di sala 1997an de tevlî nav refên gerîla bû) li herêma Silopiyê jiyana xwe ji dest dan.

### Cîhan

* 1865 – Dema serokdewletê DYA'yê Abraham Lincoln, li *Ford's Theatre* bi hevjîn û mêvanên xwe re şano temaşe dikir, rastî êrîşeke çekdarî hat û jiyana xwe ji dest da.
* 1930 – *Partiya Karkerên Viyetnamê* hatiye damezirandin.
* 1986 – Balafirên amerîkî yên bombebaranê yên tîpê F-11, çeperên leşkerî yên li Trablusê dan ber bombeyan. Di encama êrîşê de 37 kesên ku di nav wan de keçeke 15 mehî ya serokê Lîbyayê Muemer Qedafî jî hebû, mirin.
* 1994 – Peymana herî berfireh a cîhanê ya aboriyê GATT, bi îmzeya 120 welatan hatiye qebûlkirin.

## Jidayikbûn

* 1452 – Leonardo da Vinci, zanistê îtalî
* 1710 – William Cullen, bijîşk û kîmyagerê navdar
* 1874 – Johannes Stark, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1941 – Renato Rosaldo, mirovnasê amerîkî
* 1990 – Emma Watson, lîstikvan û çalakvaneke îngilîz

## Mirin

* 1865 – Abraham Lincoln hatiye kuştin.
* 1912 – Jacques Futrelle, nivîskarê amerîkî
* 1927 – Gaston Leroux, rojnamevan û nivîskarê fransayî
* 1980 – Jean Paul Sartre, fîlozof û nivîskarê fransî
* 1998 – Pol Pot, serokê Partiya Komûnîst a Kamboçyayê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 14ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1925 – Şêx Saîd û 47 hevalên wî ji aliyê rejîma tirk ve hatin girtin.
* 1925 – Reveberên rêxistina Azadî Xalîd Begê Cîbranî û Yusuf Ziya Beg li Bedlîsê hatin bi darvekirin.
* 1959 – Komeleya Azadî û Jiyanawe û Yekîtî Kurd KAJÎK li Başûrê Kurdistanê hatiye sazkirin.
* 1987 – Tirkiye, ji bo endametiya *Civata Aborî ya Ewropayê* serî lê da.
* 1988 – Rejîma Iraqê li herêma Başûrê Kurdistanê, Germiyan û Şehrezorê dest bi Enfalê, ku bi kuştina 182 hezar Kurdistanî bi encam bû, kir. 182 hezar kurd piştî ku hatin binçavkirin hatin windakirin, kal û pîr hatin gulebarandin, Keçên ciwan ji ereban re hatin firotin û kesên destek dabûn pêşmergeyan hatin dardekirin. Yên din jî li kampên komkirinê yên li Besra, Bexda û deverên din ên Iraqê hatin komkirin.
* 1994 – Rojnameya Özgür Gündemê hatiye girtin. Di dema weşana xwe de 26 xebatkarên rojnameya Özgur Gündemê (di 18 mehan de) hatin kuştin.
* 1996 – Gerîllayê Kurd Avdilcelîl Ozan (di 26 tîrmeha sala 1992an de tevlî nav refên gerîlla bibû) li herêma Colemêrgê jiyana xwe ji dest da.
* 1998 – Gerîllayê Kurd Gûlcan Dûndar yê bi navê xwe yê kod Agirî li operasyona ku hêzên artêşa Tirk li herêma Botan Bestayê dan destpêkirin, di şerekî li qûntara çiyayê Herekolê de jiyana xwe ji dest da. (Agirî, di mijara sala 1976an de li Selhê ya ser bi Mîdyadê hatiye dinê, di kanuna sala 1991ê de tevlî nav refên gerîlla bû, fermandarê yekîneyê bû)
* 1998 – PDK, Şemdin Sakıkê ku ji nava PKKê reviyabû, li Dihokê radestî hêzên artêşa tirk kir.
* 2001 – Gerîllayên Kurd yê bi navên kod Bedran Diyar, (Bedran, ji Hezroyê û di sala 1999an de tevlî nav refên gerîlla bibû), Cesur Agirî (Cesur, ji Efrînê bû), Hogir (Ji Erganiyê bû, di sala 1984an de hatiye dinê, di 1999an tevlî nav refên Gerîlla bibû) Mahîr (Ji Qersê bû), Ferhat (ji Suleymaniyê bû, di sala 1997an de tevlî nav refên gerîlla bibû) li herêma Amed şehît Remziyê jiyana xwe ji dest dan.

### Cîhan

* 1912 – Keştiya Titanic li derdora Newfoundlandê noqî avê bû. Di keştiyê de 1.517 kesên ku nehatin rizgarkirin jiyana xwe ji dest dan.
* 1930 – Helbestvanê rûsî yê navdar Mayakovskî dawî li jiyana xwe anî.
* 1931 – Li Spanyayê komar hatiye îlankirin.

## Jidayikbûn

* 216 Manî – damezrînerê ola manîxizmê
* 1126 – Îbn-î Ruşd Fîlozof, dadnas, bijîşk û nivîskarê ereb
* 1961 – Robert Carlyle lîstikvanê skotlendî
* 1974 – Federica Tommasi , pornostêrka îtalyan

## Mirin

* 1925 – Xalîd Begê Cibirî, rêveberê rêxistina Azadiyê
* 1930 – Mayakovskî, helbestvanê rûs
* 1985 – Enver Hoce, serokê Albanyayê
* 1986 – Simone de Beauvoir, nivîskarê fransî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 17ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1925 – Yek ji qewremanên doza netewî ya Kurd, Dr. Fuat û Şêx Eyûbê Sêwregî yê ji Karabahçeyê bi biryara Dadgeha Şerq Îstîklal hatin dardekirin. Dr. Fuat, bi îddîaya ku -di rojên ku Şêx Seîd Amedê dorpêçkiribû, bi kincên netewî yên kurdî li Amedê geriya ye û ji Ferîd Paşa re, derbarê serhildana Kurdan de name şandiye û lewma têkîliya wî bi serhildana Kurdan re heye, hatiye îdamkirin. (çavkani rojnameya Dunya 15 gulan 1957)
* 1999 – Li bajarê Almanya Bonnê meşa bi navê *Ji bo azadiya Abdullah Ocalan, aştî û mafên gelê Kurdistanê; meşa yekîtiya neteweyî* hatiye li darxistin.
* 1999 – Li Qilabanê welatparêzekî bi navê Mehmet Baban, ji aliyê endamên kontrgerîla ve hatiye qetilkirin.
* 1999 – Konvoya SİPê ku ji mîtînga gundê İçerenköyê vedigeriya, rastî êrîşa komek ulkuciyan hat û di encam êrîşê de ku di nava destên polêsan de pêkhat, endamê SİPê Hüseyîn Duman jiyana xwe ji dest da.

### Cîhan

* 1924 – Li Îtalyayê di encama hilbijartinan de partiya Benito Mussolini bi ser ket.
* 1948 – Elpidio Quirino bû serokdewletê şeşem ê Fîlîpînê.
* 1961 – Kûbayiyên li mişextbûyî yên ji aliyê DYA'yê ve dihatin piştgirîkirin, êrîşî rêveberiya Fidel Castro kirin. Li di encamê de biserneketin.
* 1992 – Di encama serdegirtineke malan de, yek ji kadroyên serokê Dev-Yolê Sabahat Karataş û hevalên wê Eda Yüksel û Taşkin Usta hatin înfazkirin.

## Jidayikbûn

1951 – Olivia Hussey lîstikvaneke arjentînî - brîtanî

## Mirin

* 1925 – Şêx Eyûbê Sêwregî, qewremanê doza neteweyî ya kurd
* 1925 – Dr. Fûad, bijîşk, nivîskar û yek ji têkoşerên doza azadiya Kurdistanê
* 1942 – Jean Baptiste Perrin, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1986 – Hêmin Mukriyanî, hozan, ramyar û helbestvanê kurd
* 1993 – Turgut Özal, serokkomarê heştem ê Komara Tirkiyeyê

## Cejn û salveger

* Roja Serxwebûna Sûriye
* Li Japonyayê roja parastina zarokan

---