Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 19ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1915 – Navçeya Şino ji aliyê hêzên Rus ve hate dagirkirin.
* 1919 – Tevkujiya Pontusê.
* 1992 – Li Başûrê Kurdistanê hilbijartinên Giştî yên parlamenê pêk hatin.

### Cîhan

* 1939 – Pakta li Dijî-Naziyan di navbêra Brîtanya û Rûsyayê de hate mohrkirin.
* 1968 – Li Fransayê 2 mîlyon karker dest bi grevê kirin.
* 1993 – Li Kolombiyayê balafireke bi tîpa Being 727 kete xwarê, 132 kes di encama qezayê de mirin.
* 2002 – Tîmora Rojhilat bi awayekî fermî bû dewlet.

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 1895 – Helbestvanê Kûbayî Jose Julian Martî di şer de jiyana xwe ji dest da.
* 1978 – Endamê Komîta Navendî ya PKKê Xelîl Çavgun hat şehîdkirin.
* 1995 – Hesen Ocak hate kuştin.
* 2017 – Newşîrwan Mistefa, siyasetmedar û rewşenbîrekî kurd û rêkxerê giştî yê Tevgera Goran a Başûrê Kurdistanê bû.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 21ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1919 – Serhildana Şêx Mehmud Berzencî dest pê kir.

### Cîhan

* 1925 – Li Tirkiyê Rojnameya «Yoldaş» ku li Bursayê dihate weşandin, bi hinceta ku propagandaya komînîzmê dike, hate girtin.
* 1927 – Lîndberh bi tena serê xwe bi teyarê di ser Atlantîkê re derbas bû.
* 1963 – Albay Talat Aydemîr hewil da darbeyeke duyemîn pêkbîne. Li Enqereyê jî rêvebiriya leşkerî hate îlankirin.
* 1971 – Li Tirkiyê Partiya Nîzama Mîllî bi biryara Dadgeha Desturabingehîn hate girtin.
* 1982 – Bülent Ecevit, jiber daxûyaniyeke xwe ya ku da televizyona Holendayê bi 34 roj cezayê zîndanê hate cezakirin.
* 1994 – Yemena Başûr ji Yemenê veqetiya.
* 1991 – Serokwezîrê berê yê Hindistanê Raciv Gandhi, di encama suîkasteke bombeyî de hate kuştin. Di suîkastê de wekî din 16 kesî jiyana xwe ji dest da. Raciv mirovekî ji aliyê gel ve dihate hiskirin bû.

## Jidayikbûn

* 1843 – Louis Renault, dadnasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1864 – Max Weber, civaknasê alman
* 1968 – Lauren Hays, lîstikvan, pêşkeşvan û stranbêja amerîkî

## Mirin

* 1978 – Erebê Şemo, nîvîskarê kurd û bavê romana kurdî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 20ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1919 – Hêzên Brîtanî ji aliyê hêzên Kurd Şêx Mehmudê Berzencî ji bajarê Başûrê Kurdistanê Suleymaniyê hatin derxistin.
* 1929 – Serhildana Zîlanê dest pê kir.
* 1930 – Tevkujî û wêrana Stewrê destpê kir.

### Cîhan

* Li Suriyeyê erdhej çêbû~: 250 hezar kes mirin.
* 1293 – Li Japonyayê erdhej çêbû~: 30 hezar kes mirin.
* 1902 – Serxwebûna Kûbayê hate îlankirin.
* 1950 – Li Tirkiyê Celal Bayar, bi 345 dengên Koma Partiya Demokrat bû serokkomar.
* 1965 – Li Pakistanê balafira Boeing 720 li Kahîreyê kete xwarê~: 121 kesên tê de bûn, mirin.
* 1985 – 1150 mehkumên Fîlîstînî û Lûbnanî bi 3 Îsraîliyan hatin guhertin.

## Jidayikbûn

* 1935 – José Mujica, serokdewletê Ûrûguayê

## Mirin

* 1506 – Gerok Krîstof Kolomb ku Emerîkayê keşif kiribû, di 55 saliya xwe de mir.

## Cejn û salveger

(Cejn di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 23ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1919/20 – Bi serokatiya Şêx Mehmudê Berzencî de Tevgera Kurdistana Serxbixwe destpêkir.
* 1983 – Hêzên Çekdarên Tirk, bi destura Îraqê yekem operasyona xwe ya Başûrê Kurdistanê li darxist.
* 2001 – Artêşa Tirk, li herêma Yedîsu ya ser bi Çewlîgê li hemberî komeke gerîllayên hêzên parastina gel gaza kîmyayî bikaranî. Di encama êrîşa kîmyayî de 20 gerîlla ku di nava wan de berpirsyarê herêma Erziromê Ozden Bîngol û endamên hêzên parastina gel Gulcîhan Aktar, Sevda Aktar û Devrîm Han jî hene, jiyana xwe ji dest dan.

### Cîhan

* 1900 – Ajansa Nûçeyan ya bi navê Associated Press li New Yorkê hate sazkirin.
* 1939 – Hukumeta Brîtanî, biryar da ku wê Filistîn di sala 1949an de serbixwe bibe.
* 1949 – Komara Federal a Almanya hate damezirandin. Bajarê Bonê bû paytexta Komarê.
* 1949 – Artêşên komînîst ên Çînê neteweperestên Çînî ji Çîna reşayî derkirin.

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 1906 – Henrik Ibsen, rewşenbîr û nivîskarê norwêcî
* 1960 – Soghomon Tehlirian, wezîrê Osmaniyan ê esilermenî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 22ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1929 – Serhildana Zîlanê destpêkir.
* 1940 – Li gelemperiya Tirkiyeyê û Bakurê Kurdistanê rewşa awarte hate îlankirin.
* 1971 – Li Çewlîg û derdora wê erdhej çêbû. Di erdhejê de 870 kesî jiyana xwe ji dest dan û 5 hezar û 323 kes mal jî xerabûn.

### Cîhan

* Roja Neteweyî ya Yemenê ye.
* 1927 – Li Çînê erdhejek bi şîddetea 8.3an de qewimî, di karesatê de 200 hezar kes mirin.
* 1941 – Brîtanî êrîşî Îraqê kir.
* 1943 – Yekem balafira jet hate ceribandin.
* 1950 – Celal Bayar bû 3emîn Serokkomarê Tirkiyeyê.

## Jidayikbûn

1859 –Arthur Conan Doyle bijîşk û nivîskarê brîtanî

1978 – Ginnifer Goodwin lîstikvana amerîkî

## Mirin

* 1885 – Victor Hugo di 83 saliya xwe de wefat kir.
* 1910 – Jules Renard , nivîskar û rojnamevanê fransî wefat kir.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 25ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1925 – Yekem hejmara kovara "Zarî Kurmancî" li Rewandiz ji aliyê Damaw Hûsênê Mukriyanî ve hate derxistin.

### Cîhan

* 1810 – Danezana serxwebûna Arjentînê hate weşandin.
* 1915 – Bajarê Urmiye ji aliyê hêzên Rus ve hate dagirkirin.
* 1920 – Hêzên Çerkez Ethem, ketin Hendekê.
* 1946 – Danezana Serxwebûna Urdunê hate belavkirin.
* 1963 – Rêxistina Yekîtiya Afrîkayê (OAU) hate damezirandin.
* 1966 – Fanatîkên futbolê yên Peruyî û Arjentînî pevçinîn: 248 kes mirin.
* 1979 – Balafireke girêdayî rêyên hewayî yên Amerîkayê kete xwarê: 275 kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1803 – Ralph Waldo Emerson, fîlozof û helbestvanê amerîkî
* 1865 – Pieter Zeeman, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1865 - John Mott, xebatkerê incîlî yê xwediyê Xelata Nobelê ya Aştiyê
* 1921 – Jack Steinberger, fizîknasê amerîkî, xwediyê Xelata Nobelê ya Fizîkê
* 1948 - Bülent Arınç, parêzer û siyasetmedarê tirk

## Mirin

* 1983 - Necip Fazıl Kısakürek, nivîskar û helbestvanê tirk

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 24ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1999 – Kongreya Netewî ya Kurdistan KNK li paytexta Holendayê Amsterdam hate damezirandin.
* 2016 – Li Wanê xefka bibombe: Di encama teqîna ji aliyê şervanên PKK'ê de 6 leşkerên tirk, ku yek ji wan serdar bû, mirin û 2 jî brîndar bûn.

### Cîhan

* 1040 – Dewleta Selçûqiyan hate damezirandin.
* 1921 – Li Îrlendaya Bakur yekem hilbijartinên parlemenê hatin lidarxistin.
* Di navbêra 12 û 24 gulanê de Pîlsoudskî li Polonyayê darbe pêkanî.
* 1940 – Yek ji serokên Şoreşa Sovyetê Lev Trotskî li Meksîko Cityê rastî êrîşê hat.
* 1946 – Partiya Karkerên Sosyalîst a Tirkiyeyê hate damezirandin.
* 1964 – Li Peruyê di pêşbaziyeke futbolê de pevçûn derketin. Di pevçûnan de 135 kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1494 - Pontormo, wênesazê îtalyan
* 1686 – Daniel Gabriel Fahrenheit, fizîknas û endazyarê alman
* 1819 - Keybanû Victoria, keybanûya Keyaniya Brîtanyayê
* 1905 – Mîxaîl Şoloxov, nivîskarê rûs, xwediyê Xelata Nobelê ya Wêjeyê
* 1940 - Joseph Brodsky, helbestvanekî rûs-amerîkî, xwediyê Xelata Nobelê ya Wêjeyê
* 1946 - Tansu Çiller, siyasetmedara tirk, serokwezîrekê jin a yekem ya Tirkiyeyê
* 1972 – Laure Sainclair, lîstikvan , pornostêrk û stranbêjeke fransî

## Mirin

* 1543 - Nicolaus Copernicus, stêrnas
* 2023 - Tina Turner, stranbêja rock and roll, lîstikvan û dansvana amerîkî-swîsrî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---

## Çavkanî
# 26ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1913 – Komeleya Hêvî hate damezirandin.
* 1919 – Bajarê Helebce ji aliyê hêzên Şêx Mehmûd ve hate rizgarkirin.
* 1927 – Di navbêra 26ê gulan û 25 Tebaxê de Serhildana Mûtkiyê destpêkir.
* 1930 – Berxwedana Stewrê (Savur) destpêkir.

### Cîhan

* 1972 – Yekem peymana bi sînorkirina çekên leşkerî ya bi navê SALT-1 hate mohrkirin.
* 1983 – Li Tirkiyê Erdal İnönü yê Partiya Demokrat a Sosyal SODEPê damezirand.
* 1991 – Li Taylandê balafira Boeing 767 li bakûrê paytext Bangkokê kete xwarê, di encama qezayê de 223 kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1965 – Yek ji wênesazên Kurd Raşîd Hesso li Hesekê ji dayik bû.

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 27ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1925 – Seyîd Ebdulqadir, Seyîd Mihemed, Sadî, Xoce eskerî, Kemal Fewzî, Parêzer Hecî Ahdî (Bavê tujo) hatin îdam kirin.
* 1925 – Dadgeha Şêx Seîd û hevalên wî destpêkir. Şêx Seîd tevî 46 hevalên xwe di 29ê heziranê sala 1925an de ji aliyê Dadgeha serxwebûnê ya Amedê ve hatin dardekirin.
* 1947 – Rêpîvana dirêj a Mele Mistefa Barzanî dest pê kir.
* 1960 – Li Tirkiyeyê yekem car artêşê dest danî ser rêvebiriyê.
* 1983 – Li Batmanê traktorek kete çemê Batmanê de di bûyerê de 14 jinên Kurd ên karker xeniqîn.
* 1995 – Li Kurdistanê yekem car dayikên aştiyê çalakî lidarxistin.
* 2002 – Partiya Jina Azad PJA, 4:mîn Kongreya xwe ya asayî pêk anî. Di Kongrê de ku navbera rojên 27ê gulanê û 10 hezîranê pêk hat, bi giştî 267 delege û qasî 40 mêvan beşdar bûn.

### Cîhan

* 1921 – Danezana serxwebûna Efxanistanê hate belavkirin.
* 1952 – Peymana Parastina Civaka Serbixwe ya Ewropayê li Parîsê hate mohrkirin.
* 1960 – Li Tirkiyeyê yekem car artêşê dest danî ser rêvebiriyê.
* 1963 – Li Kenyayê yekem car hilbijartin hate kirin.
* 1977 – Du heb balafirên bi tîpên Boeing 727 li giravên Kanaryayê li hev qelibîn, di encama qezayê de 582 kes mirin.
* 1991 – Balafireke girêdayî Awistiryayê ya bi tîpa Boeing 767 înfîlaq kir; 223 kes mirin.
* 1999 – Dadgeha Tewanên şer a navneteweyî, Serokdewletê Yûgoslavyayê Slobodan Milošević bi berpirsê tevkujiyên li Kosovayê tawanbar kir.

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 1925 – Kemal Fewzî di Amed da mir.
* 1964 – Yekem serokwezîrê Hindistana Serbixwe Cevahirlal Nehru di 74 saliya xwe de mir.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 28ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1940 – Li Çewlîgê erdhej çêbû.
* 1971 – Kovarên Dev-Genç, TOS û AND hatin girtin.

### Cîhan

* 28 gulan roja Komarê ya Azerbeycanê ye
* 585 beriya mîladê – Şerê Halîsê
* 1902 – Thomas Alva Edison, pîl îcat kir.
* 1926 – Komara Portûgalê bi derbeyeke leşkerî hate xistin.
* 1964 – Kongreya Neteweyî ya Fîlîstînê l Qudsê hate lidarxistin.
* 1991 – Gerîllayên Eniya Şoreşger a Demokrat a Gelirî, (EPRDF), paytexta Etiyopya Addis Ababayê xistin destê xwe û destek dan hikûmdarê çepgir Mengistu Haile Mariam. Bi vî awayî di dîroka Afrîkayê de şerê herî dirêj ê hundurîn jî bi dawî bû. Şer 30 salan ajot.
* 1993 – Li Kamboçyayê ji 25 salan û vir ve cara yekem di bin desthilatiya Neteweyê Yekbûyî de hilbijartinên demokratîk hatin lidarxistin.
* 1995 – Li Rusyayê erdhej çêbû, encama karesatê de 2 hezar kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1912 – Patrick White, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1919 – Lauri Törni (m. 1965)
* 1925 – Bülent Ecevit (m. 2006)
* 1925 – Martha Vickers (m. 1971)
* 1944 – Gladys Knight
* 1945 – John Fogerty
* 1968 – Kylie Minogue
* 1971 – Marco Rubio
* 1999 – Cameron Boyce (m. 2019)

## Mirin

* 1849 – Anne Brontë, nivîskara brîtanî
* 1937 – Alfred Adler
* 1986 – Edip Cansever
* 1995 – Hunermendê navdar Tehsîn Taha li Holendayê wefat kir.
* 2014 – Maya Angelou, helbestvan, senarîst û parêzvana Mafê Mirovan a amerîkî
* 2025 – Hamit Geylani

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 29ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1922 – Serxwebûna Ekwatorê hate îlankirin.
* 1953 – Di cîhanê de yekem car kesekî ji New Zelandayê yê bi navê Edmund Hillary û kesekî ji Nepalê yê bi navê Norgay Tensing hilkişiyan çiyayê di cîhanê de herî bilind Everestê.
* 1985 – Li stadyûma Belçîqa Heyselê ji bo kûpaya Klûbên şampiyan ên Ewropayê wê di navbêra tîma Îtalya Juventus û tîma Îngîlîz Holîgananlarê de pêşbirka futbolê çêbû. Lê belê beriya pêşbirkê di navbêra fanatîkan de şer derket, di bûyeran de 39 kes mirin.
* 1996 – Li Îsraêlê hilbijartin hatinkirin. Di hilbijartinan de Serokê partiya Lîkûdê Benjamin Netanyahu hate desthilatdariyê.

## Jidayikbûn

* 1851 – Léon Bourgeois, dadnasê fransî
* 1874 – Gilbert Keith Chesterton, nivîskarê îngilîz

## Mirin

* 1971 – Siysetmendarê Kurd Seîd Elçî hate kuştin.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 30ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1994 – Rêveberê DEP ê Manîsayê Sidiq Yaslan bi awayekî mirî hate dîtin.
* 1992 – Rojnameya « Özgür Gündem » dest bi weşanê kir û di 2 sibata sala 1995an de jî hate girtin.
* 1998 – Ciwanê Kurd Hasan Akdag, bi armanca ku bigêhêje şoreşa Kurdistanê û şerê taybetî yê di hundurê xwe de têk bibe, li Almanyê, di zindana Lingende ku lê dima, agir berda bedena xwe. Akdag di nameya li dû xwe hiştibû de digot ku ew Şoreşa Kurdistanê weke jinayeke nû dibîne.

### Cîhan

* 1913 – Dewleta Arnawûdiyê hate damezirandin.
* 1967 – Li herêma rojhilatê Nîjerya'yê serxwebûna Bîafrayê hata îlankirin.
* 1972 – Li dewleta Bûrûndiyê di navbêra qabîlayan de pevçûn derket. Ev pevçûnên han bi mirina 300 hezar kesî bi encam bû.
* 1975 – Li Tirkiyeyê Partiya Sosyalîst hate damezirandin.
* 1982 – Spanya bû 18emîn endamê NATOyê.
* 1990 – Li Perûyê erdhejek bi pîvana 6.4 qewimî, di encamê de 135 kes mirin.

## Jidayikbûn

* 1908 – Hannes Alfvén, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 31ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1946 – Li navçeya Wan Vartoyê û Xinisê erdhejek bi şîddeta 6 noxteyan pêkhat. Di erdhejê de 839 kesî jiyana xwe ji dest da û 3 hezar mal bûn kavil.
* 1995 – Rojnameya « Berxwedan » dawî da jiyana xwe ya weşanê.
* 1999 – Li Girava Imraliyê Dadgeha Ewlekariya Dewletê ya Enqereyê heta 29 hezîranê 8 rûniştin pêkanî. Serokê Giştî yê KADEKê Abdullah Ocalan ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd Projeya xwe ya Koma Demokratîk eşreke kir.
* 2001 – Gelê Kurd dest bi kampanya îlankirina Beyankirina Nasnameyê kirin. Kurdistaniyan bi çalakiyên xwe yên cur be cur beşdarî kampanya « Ez jî PKKyîme », «~Ez xeta Nû ya PKKê destek dikim~» bûn.

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 2006 – Raymond Davis, Jr., fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê.

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# Hezîran

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Hezîran 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7
 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

**Hezîran** (**hizêran**, **xizîran**, **cehzeran** an jî **pûşper**), meha şeşem ya gregoryen e.

## Navên meha hezîranê

### Pûşper

Hevedudaniya ji peyva "pûş" û "per" e. Ji giyayê ne diriyê hişkolek re "pûş" tê gotin. Di vê demê de giyayê çiyan wisa hişk dibe her wekî bi per in, ba lê dixe û difirîne. Lewra bi navê "pûşper" hatiye binavkirin. Pûş, bixwe jî, navê şînatîya ku zûwa û hişk bûya ya. Gaye, di dema ku hişk dibe zer dibe. Malbatên ku sawalên wan hene, wî pûşî lev didina li hevdû didina sawalên xwe. Pûş, weke Kaya ku ji genim û nîskan derdikeve ya. Lê ferqîya wê ew a ku gaye hişk û zûwa ya. Pûş, kengi dibêt? Pûş, di dema ku palayî tê kirin de derdikeve. Lê pûş, pirr cûreyên ku dibin hene. Pûşê ku hinekî stûr a, ew ji aliyê jinan tê levdayîn li hevdû û ji bo pêxistina tanûran û şîncirandina wê tê bikarhanîn. Lê pûş pirr hûr jî, weke kaya sawêl tê levdayîn li hevdû û tê kirin li Kadîna Kayan de û piştre weke Rêsîyan tê dayin li sawalan. Di vê mehê de gaye hişk û zûwa dibêt û dibêt pûş.

### Hezîran (xizîran)

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Hezîran de hene.
 **Wîkîferheng: pûşper** – Mane, etîmolojî, werger û bêhtir
# 1ê hezîranê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Hezîran 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7
 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1924 – Piştî hevdîtinên Lozanê dewleta Tirk dest bi paqijkirina mûxalefeta hûndur kir. Kesên weke Elî Galîp, Çerkez Ethem, Refîq Xalit Karay, Refî Cevat Ulunay, Riza Tevfîk weke kesên li dijî têkoşîna Neteweyî hatin îlankirin û ji hemwelatibûna Tirkiyê hatin derxistin û hatin sûrgûn kirin.
* 1960 – Dewleta Tirk 485 girêgirên Kurdan sûrgûnî Sêwasê kirin û li vir di kampekê de hatin bi cîhkirin.
* 1966 – Li Betlîsê erdhej çêbû.
* 1975 Yekîtî Niştimanî Kurdistan YNK di bin serokatiya Celal Telabanî de li paytexta Surî Şamê hatiye avakirin.
* 1980 – Li Culemêrgê helîkopterên Tirkan gundiyên ku ji bo dirutina gîha ji sînor derbas dibûn, gûlebaran kirin, di encama bûyerê de 10 gundiyan jiyana xwe ji dest dan.

### Cîhan

* 1880 – Yekem telefona bi heqdest hatiye sazkirin.
* 1941 – Brîtanî êrîşî Bexdayê kirin.
* 1948 – Îsraîlî û Ereban agirbest îlan kir.
* 1959 – Serxwebûna welatê Tûnûsê hatiye îlankirin.
* 1961 – Yekem weşana stêro ya FMê hatekirin.
* 1973 – Li Yewnanîstanê rejîma monarşiyê bi dawîbû û rêvebiriya Komarê destpêkir.
* 1979 – Dev-Genç ji aliyê rêvebiriya leşkerî ve bi awayekî bê dem hatiye girtin.
* 1983 – Partiya Tirkiyeya Mezin bi biryara Desteya Ewlekariya Tirk MGKê hatiye girtin.

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 1885 – romanûs, nivîskarê yê bi navûdeng Vîctor Hugo çû ser dilovaniya xwe.
* 1971 – Yek ji pêşengên THKP-C Hûseyîn Cevahîr hatiye qetilkirin.
* 1992 – Nivîskara Jin a Kurd Rewşen Bedirxan jiyana xwe ji dest da.
* 1994 – Serokê DEP yê Konyayê Muhsîn Kiliç hatiye qetilkirin.
* 2007 – Dengbêjê navdar yê herêma Efrînê Apê Adîk di sed saliya xwe de çû ser dilovaniya xwe.

## Cejn û salveger

* Roja zarokên cîhanê ye!

---
# 3ê hezîranê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Hezîran 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7
 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1098 – Sefera xaçperestan a yekem: Piştî dorpêça 8 mehan kontrola Entakyayê kete destê xaçperestan.
* 1839 – Li Humen (lîmanek Çînê), Lin Tse-Hsu 1.2 milyon kg esrarê ku ji bazirganên Brîtanyayê hatibûn bi dest xistin da îmha kirin, Brîtanya jî vê sedemek (*casus belli*) qebûl kir û bi vî awayî di navbera wan de "Şerê Afyonê ya Yekem" dest pê kir.
* 1892 – Tîma fotbolê yê Înglistan, a bi navê *Liverpool FC*, hatiye damezrandin.
* 1925 – Firqeya Terakkî Perwer bi qerara Desteya Wezîran hatiye girtin.
* 1940 – Şerê Cîhanê yê Duyem: Luftwaffe (hêzên hewayî yên Almanyaya Nazî) Parîsê bombebaran kirin.
* 2006 – Yekîtiya Serbistan û Montenegroyê danezana serxwebûnê yê Montenegroyê bi dawî dibe.
* 2013 – Bi kêmî 119 kes di şewata ku di zeviya mirîşkan de, yê li parêzgeha Jilin ya li bakûrê Çînê derket hatine kuştin.

## Jidayikbûn

1986 – Rafael Nadal , tenîsvanê spanî

## Mirin

* 1657 – William Harvey, bijîşk û zanistvanê Înglîz
* 1924 – Franz Kafka, nivîskarê alman
* 1963 – Nâzım Hikmet Ran, nivîskar, helvestvan û şoreşgerê tirk
* 1964 – Frans Eemil Sillanpää, nivîskarê Fînlendî
* 1975 – Eisaku Satō, siyasetmedarê japon yê xwediyê Xelata Nobelê
* 1989 – Ayetula Xumênî, lîderekî dînî yê mezheba şiayan û siyasetmedarê îranî
* 2001 – Anthony Quinn, şanogerê meksîkî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 2ê hezîranê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Hezîran 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7
 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

## Jidayikbûn

1972 – Wentworth Miller, lîstikvan, fîlmnamenivîs û modelekî amerîkî ku li Keyaniya Yekbûyî hatiye cîhanê

## Mirin

* 1991 – Ahmed Arîf, helbestvanê esilkurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---