Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 12ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* BZ 521 – Ferwertîşê medî li Medyayê li dijî Daryûsê Mezin serî hilda.
* 1923 – Li Parîsê ji bo nexweşiya derdê kopanê serûm hate çêkirin.
* 1969 – Koma muzîkê Led Zeppelin albûma xwe ya yekem derxist.
* 1973 – Hejmara yekem a rojnameya bi tirkî Millî Gazeteyê derket.
* 1991 – Şerê Kendavê; Kongreya DYA'yê destûr da ku bi hêzên leşkerî Iraqê ji Kuweytê derxe.
* 1995 – Endamê partiya kurdên Kurdistana Bakur; HADEP a Edeneyê Bahattin Oğuz ji aliyê kontrayan ve hate kuştin.
* 2006 – Li Erebistana Siyûdiyê di dema ayîna kevir avêtina şeytên de, 362 hecî mirin.
* 2006 – Kujerê neteweperest ê tirk, Mehmet Ali Ağca, serbest hate berdan.
* 2010 – Li Haîtiyê bi mezinahiya 7,0 a li gorî pîvana Richter erdhej qewimî. Di encamê de nêzîkê 316.000 kesan jiyana xwe ji dest da û 250.000 kes jî brîndar bûn.

## Jidayikbûn

* 1628 –Charles Perrault,nivîskarê fransî
* 1876 – Jack London, nivîskarê amerîkî
* 1905 – Nihal Atsız, yek ji pêşengên îdeolojiya tirkperestiyê
* 1973 – Hande Yener, stranbêj û strannivîsa tirk

## Mirin

* 1976 – Agatha Christie, nivîskara navdar a îngilîz

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 13ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 2001 – Enstîtuya Kurdî ya Tehranê hate damezrandin.

### Cîhan

* 1785 – Yek ji rojnameyên pêşîn ên cîhanê *Daily Universal Register* a ku piştre navê wê weke The Times hate guhertin, cara pêşîn çap bû.
* 1915 – Li bajarê Avezzano li Îtalyayê, erdhej qewimî. Di encamê de 29.800 kesan jiyana xwe ji dest da.
* 1964 – Li Kolkatayê li dijî misilmanan bûyer pêk hatin. Di encamê de bêhtirî 100 kesî jiyana xwe ji dest da.
* 1971 – Redkarê wijdanî yê polîtîk ê yekem, Pepe Beúnza li Spanyayê hate girtin.
* 1992 – Japonyayê, ji ber ku di şerê cîhanê yê duyem de bi hezaran pîrekên korêyî bi zorê weke bendeyên seksê bikaranîbûn, lêborîna xwe xwest.
* 2001 – Li El Salvadorê bi mezinahiya 7,6 a li gorî pîvana Richterê erdhej qewimî. Di encamê de bêhtirî 800 kesî jiyana xwe ji dest da.
* 2007 – Li bakurê Japonyayê, di Okyanûsa Mezin de erdhejeke bi mezinahiya 8,3 a li gorî pîvana Richterê qewimî.

## Jidayikbûn

* 1864 – Wilhelm Wien, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1901 – A. B. Guthrie, Jr., romannivîs, senaryonivîs û dîroknasê amerîkan (m. 1991)
* 1904 – Richard Addinsell, bestekarê inglîz (m. 1977)
* 1906 – Zhou Youguang, zimannas, sînolog û akademîsyenê çînî (m. 2017)
* 1910 – Yannis Tsarouchis, wênesaz û îlustratorê yewnan (m. 1989)
* 1921 – Necati Cumalı, nivîskar û helbestvanê yewnan-tirk (m. 2001)
* 1925 – Gwen Verdon, aktrîs û danskera amerîkan (m. 2000)
* 1927 – Sydney Brenner, biyolog û akademîsyenê başûrafrîkî, xwediyê Xelata Nobel (m. 2019)
* 1936 – Renato Bruson, operabêjê talyan
* 1938 – Tord Grip, lîstikvanê futbolê û antrenadorê swêdî
* 1940 – Edmund White, romannivîs, yadnivîs û ceribandin nivîsê amerîkan (m. 2025)
* 1941 – Pasqual Maragall, akademîsyen û siyasetmedarê ketelan, serokê 127em ê Hikûmeta Otonom a Ketelonyayê (Generalitat)
* 1946 – Ordal Demokan, fizîknas û akademîsyenê tirk (m. 2004)
* 1947 – Carles Rexach, lîstikvan û antrenadorê ketelan
* 1949 – Rakesh Sharma, fermande, pîlot û kozmonotê hindistanî
* 1950 – Gholam Hossein Mazloumi, lîstikvanê futbolê û menecerê futbolê (m. 2014)
* 1959 – Winnie Byanyima, endazyar, siyasetmedar û dîplomatê ûgandayî
* 1972 – Vitaly Scherbo, cîmnastê belarûsî
* 1980 – Krzysztof Czerwiński, orgjen û bestekarê polonî
* 1982 – Kamran Akmal, lîstikvanê *cricket*ê yê pakistanî
* 1983 – Ender Arslan, lîstikvanê basketbolê yê tirkî
* 1992 – Dinah Pfizenmaier, lîstikvana tenîsê ya alman
* 1995 – Natalia Dyer, aktrîsa amerîkan
* 1997 – Luis Díaz, lîstikvanê futbolê yê kolombiyayî
* 2005 – Iker Bravo, Spanish footballer

## Mirin

* 1909 – Şêx Rizayê Talebanî, helbestvanê kurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

* Gaxand, sersala elewiyên Dêrsimê.

## Çavkanî

---
# 19ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1829 – Berhema navdar a Johann Wolfgang von Goethe ya bi navê *Faust* cara pêşîn li ser dikê hate pêşkêşkirin.
* 1917 – Şerê cîhanê yê yekem; Hêzên almanan bi zeplînan bombe barandin ser bajarê Yarmouth ê Înglîstanê. Di vê êrîşa ku cara yekem zeplîn hatibûn bikaranîn de, bêhtirî 20 kesan mirin.
* 1942 – Şerê cîhanê yê duyem; Hêzên japon welatê Burmayê dagir kirin.
* 1949 – Kûba Îsraêlê bi awayê dîplomatîk nas kir.
* 1969 – Xwendakarê çek ê bi navê Jan Palach, ku li dijî dagirkirina Çekoslovakyayê ya ji aliyê YKSS'yê ve pêk hatibû, bedena xwe dabû ber agir, jiyana xwe ji dest da.
* 1977 – Li Miami-Florîdayê cara pêşîn berf barî.
* 1988 – Di meclîsa Tirkiyeyê de parlementerê SHP'yê Mehmet Ali Eren got; *Li Tirkiyeyê pirsgirêka kurdan heye û zext li ser kurdan tê kirin.* Bi vê axaftinê di meclîsê de pevçûn derket.
* 1991 – Şerê Kendavê; Di êrîşa Iraqê ya bi moşekan de 15 kes brîndar bûn.
* 1993 – Çekya û Slovakya tevlî Neteweyên Yekbûyî bûn.
* 2001 – *Kongreya Aboriya Kurdistanê* ya yekem li bajarê Holendayê Rotardamê pêk hat. Di encamê de biryara avakirina KARSAZê hate girtin.
* 2007 – Rojnamevanê ermenî Hrant Dink li Stenbol (Tirkiye) hate kuştin.

## Jidayikbûn

* 1736 – James Watt, dahênerê îngilîz
* 1809 – Edgar Allan Poe, helbestvan û çîrokvanê amerîkan
* 1999 – Krystyna Pyszková, modela çekyayî

## Mirin

* 1865 – Pierre-Joseph Proudhon, fîlozofê fransî
* 1915 –Anna Leonowens - perwerdekar û nivîskara brîtanî-hindî
* 2007 – Hrant Dink, rojnamevanê ermenî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 22ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1946 – Komara Kurdistanê ji aliyê Qazî Mihemed ve li Meydana Çarçirayê hate îlankirin.

### Cîhan

* 1771 – Spanyayê giravên Falklandê bi dev Brîtanyayê ve berdan.
* 1905 – Li Rûsyayê şoreşa 1905ê dest pê kir. Hêzên çar, êrîşî karkeran kir. Di encamê de 500 karkeran jiyana xwe ji dest da. *(Yekşema xwînî 1905)*
* 1941 – Şerê cîhanê yê duyem: Hêzên Brîtanyayê bajarê Tobrukê *(Lîbya)* ji destê Îtalyayê stand.
* 1949 – Hêzên Mao Zedong, bajarê Pekînê bi dest xistin.
* 1995 – Pirsgirêka Îsraêl-Filîstînê; Li bajarê Netanyayê du êrîşkerên bombeyî xwe teqandin. Di encamê de 19 cihûyan jiyana xwe ji dest da.
* 2007 – Li Bexdayê di encamên êrîşên bombeyî de herî kêm 88 kesan jiyana xwe ji dest da.

## Jidayikbûn

* 1561 – Francis Bacon, fîlozofê îngilîz
* 1891 – Franz Alexander, psîkoanalîstê mecar
* 1906 – Robert E. Howard , nivîskarê amerîkan
* 1908 – Lev Davidovich Landau, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1915 – Heinrich Albertz, siyasetmedarê alman
* 1937 –Uwe Hans Wilken nivîskarê alman
* 1947 –Vladimir Oravsky nivîskarê swêdî li Çekoslovakyayê ji dayik bûye

## Mirin

* 1901 – Keybanû Victoria, keybanûya Brîtanyayê
* 1922 – Fredrik Bajer, siyasetmedarê xwediyê Xelata Nobelê
* 2018 – Ursula K. Le Guin, nivîskareke amerîkî

## Cejn û salveger

* Îlankirina Komara Kurdistan ya Mehabadê

---
# 21ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1926 – Serhildana Hezroyê.
* 1926 – Rojnameya *Jiyan* li Silêmaniyê dest bi weşanê kir.
* 1986 – Wexerkirna hunermendê mezin Eyaz yusif zaxoyî.
* 1993 – Endamê partiya kurdên Bakurê Kurdistanê yê şaxa Elihê yê HEPê Mehmet Ertan hate kuştin.
* 1996 – Rojnameya Azadiya Welat dest bi weşanê kir.
* 2007 – Li Dutaxê erdhejeke bi mezinahiya 5,0 a li gorî pîvana richter qewimî. Ziyan giha avahiyan.

### Cîhan

* 1720 – Swêd û Prûsyayê peymana Stockholmê îmze kirin.
* 1899 – Şîrketa hilberîner a tirimbêlan, Opelê yekemîn erebeya xwe çêkir.
* 1941 – Şerê cîhanê yê duyem: Awistralya û Keyaniya Yekbûyî êrîşî Lîbyayê kirin.
* 1999 – Li DYA'yê li dijî tilyakfiroşan yek ji mezintirîn operasyonan pêk hat. Di encamê de 4.300 kg kokaîn hate desteserkirin.
* 2003 – Li bajarê Colima ya Meksîkê erdhejeke bi mezinahiya 7,6 a li gorî pîvana momentê qewimî. Di encamê de 29 kes mirin û nêzîkê 10.000 kesan bê mal man.

## Jidayikbûn

* 1965 – Jam Master Jay, rapvanê amerîkan
* 1991 – Dilber Cizîrî, stranbêja kurd

## Mirin

* 1924 – Vladîmîr Îlyîç Lenîn, serokê Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst
* 1950 – George Orwell, nivîskarê brîtanî
* 2002 – Fadime Şahindal, keçika kurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 24ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1848 – Li Kalîforniyayê zêr hate dîtin.
* 1862 – Bajarê Bûkareştê weke patyexta Romanyayê hate îlankirin.
* 1942 – Şerê cîhanê yê duyem; Bajarê Bangkokê ji aliyê hêzên hevalbend ve hate bombebarandin û [[Taylenda]yê li dijî Keyaniya Yekbûyî û DYA'yê îlana şer kir.
* 1943 – Şerê cîhanê yê duyem; Konferansa Kazablankayê ku Franklin Delano Roosevelt û Winston Churchill beşdar bûbûn, bi dawî bû.
* 1972 – Li daristanên Guamê leşkerekî japon ê ji şerê cîhanê yê duyem ve xwe di veşart hate dîtin.
* 1993 – *Partiya Xebatê ya Neteweparêz* navê xwe kir Partiya Tevgera Neteweparêz *(MHP)*.
* 2001 – Li bajarê Amedê serokê ewlekariya bajêr Gaffar Okkan û çar parêzkarên wî di encama êrîşa Sofîkan de hatin kuştin.
* 2006 – Li bajarê Ehvaz a başûr rojavayê Îranê, di encama du teqînan de 8 kes mirin û 40 kes jî brîndar bû.
* 2007 – Filmê derhênerê kurd Huner Salim yê bi navê Dol derket.
* 2011 – Li balafirgeha Domodedovo ya Rûsyayê, di encama êrîşa bombeyî de herî kêm 35 kes mirin û 180 kes jî brîndar bû.

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 661 – Îmam Elî, xelîfeyê çarem ê misilmantiyê
* 1965 – Winston Churchill, serokwezîrê Brîtanyayê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 23ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1994 – Endamê partiya kurdên Bakurê Kurdistanê yê şaxa Amedê yê DEPê A. Selam Kizman hate kuştin.

### Cîhan

* 393 – Împeratorê Romayê Theodosius I kurê xwe Honorius weke alîkarê împerator da nasandin.
* 1719 – Di nav Împeratoriya Romê ya Pîroz de mîrektiya Liechtensteinê hate damezrandin.
* 1793 – Rûsya û Prûsyayê cara duyem welatê Polonyayê di nav xwe de parve kirin.
* 1870 – Li Montanayê artêşa amerîkî, bi pirranî jin û zarok, 173 çermsor kuştin.
* 1943 – Şerê cîhanê yê duyem: Hêzên Keyaniya Yekbûyî bajarê Trablûsê *(Lîbya)* ji destê artêşa alman-îtalî stand.
* 1943 – Şerê cîhanê yê duyem: Hêzên DYA û Awistralyayê, hêzên japonyayê li herêma Papuayê têk birin.
* 1973 – Li Viyetnamê agirbest hate îlankirin.
* 1995 – Sendîkaya Perwerdehiyê ya Tirkiyeyê Eğitim-Sen hate damezirandin.
* 1996 – *Komeleya Piştgiriya Malbatên Girtiyan* TUYAD li Tirkiyeyê hate damezirandin.

## Jidayikbûn

* 1783 – Stendhal, nivîskarê fransî (m. 1842)
* 1907 – Hideki Yukawa, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê (m. 1982)
* 1930 – Derek Walcott, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1955 – Şivan Perwer hunermendê kurd
* 1984 – Arjen Robben, futbolvanê holendî

## Mirin

* 1989 – Salvador Dalî, wênesazê ketalan (jdb. 1904)
* 2002 – Robert Nozick, fîlozofê amerîkî (jdb. 1938)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 25ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1991 – Desteya wezîran a hikumeta tirk axaftin û stranên bi kurdî serbest kir.
* 1993 – Serokê OZDEP a bajarê Erzînganê Cemal Akar ji aliyê hêzên tarî ve hate revandin, piştre cendekê wî hate dîtin.
* 1978 – Partiya TÎKP hate damezirandin.

### Cîhan

* 1554 – Bajarê São Pauloyê hate damezrandin.
* 1579 – Peymana Utrechtê hate îmzekirin û tixubên Holendayê roja me hatin sazkirin.
* 1881 – Thomas Edison û Alexander Graham Bell şîrketa Oriental a telefonan ava kirin.
* 1918 – Ûkraynayê ji Rûsyaya Bolşevîkan serxwebûna xwe îlan kir.
* 1955 – Yekîtiya Sovyetan bi Almanyayê re şerê xwe bi dawî anî.
* 1995 – Rûsyayê ceribandina moşekê ya Norwêcê bi şaşî weke êrîşeke amerîkan fêhm kir û xwe ji bo bersivdana nukleerî amade kir.
* 1996 – Li DYA'yê cara talî cezayê darvekirinê pêk hat. Sûcdarê kuştinê Billy Bailey, li dewleta Delawareyê hate darvekirin.
* 1999 – Li Kolombiyayê erdhejeke 6,0 a li gorî pîvana richter qewimî. Di encamê de herî kêm 1000 kesî jiyana xwe ji dest da.
* 2005 – Di dema ziyaretkirina bawermendan a li perestgeha Mander Devi ya Hindistanê de geremol qewimî û herî kêm 258 kesan jiyana xwe ji dest da.

## Jidayikbûn

* 1627 – Robert Boyle, kîmyagerê îrlendî
* 1982 – Noemi, stranbêjeke îtalî
* 1945 - Helmut Rellergerd nivîskarekî almanî

## Mirin

* 1975 – Charlotte Whitton, siyasetmenda kanadayî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 26ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1531 – Li Lîzbonê (Portûgal) erdhejeke mezin qewimî. Di encamê de bi hezaran kesan jiyana xwe ji dest da.
* 1837 – Michigan weke dewleta 26em tevlî DYA'yê bû.
* 1861 – Ji sedema şerê sivîl ê amerîkanan dewleta Louisiana ji DYA'yê veqetiya.
* 1870 – Dewleta Vîrjînyayê ku ji sedema şerê sivîl ji DYA'yê veqetiya bû, dîsa tevlî DYAyê bû.
* 1905 – Li Pretoria ya Afrîkaya Başûr elmasa herî mezin a cîhanê hate dîtin. Ew 3,106.75 qerat (0.62135 kg) bû û navê "Cullinan" lê hate kirin.
* 1924 – Navê bajarê Sankt Petersburgê ji bo rûmetdayîna Lenîn weke Lenîngrad hate binavkirin.
* 1942 – Şerê cîhanê yê duyem: Hêzên amerîkan cara pêşîn gihane Ewropayê. Li bakurê Îrlendayê bicih bûn.
* 1965 – Zimanê hindî bû zimanê fermî yê Hindistanê.
* 1980 – Di navbera Îsraêl û Misirê de têkiliyên dîplomatîk destpêk kirin.
* 2001 – Li bajarê Gujarat a Hindistanê erdhejek qewimî. Di encamê de bêhtirî 20.000 kesan jiyana xwe ji dest da.

## Jidayikbûn

* 1865 – Sabin Arana nivîskarê baskî û damezrînerê Partiya Neteweperest a Baskî (m. 1903)
* 1904 – Seán MacBride, siyasetmendê xwediyê Xelata Nobelê (m. 1988)
* 1925 – Paul Newman, lîstikvan û derhênerê amerîkan (m. 2008)
* 1953 – Anders Fogh Rasmussen, serokwezîrê Danîmarkayê
* 1988 – KC Rebell, rapvanê zimanê almanî yê esilkurd

## Mirin

* 1823 – Edward Jenner, bijîşkê brîtanî (jdb. 1749)
* 1948 – Kazım Karabekir, generalê artêşa osmaniyan (jdb. 1882)
* 2020 – Kobe Bryant, basketbolvanekî amerîkî li Calabasas, Kalîforniyayê de mir. (jdb. 1978)

## Cejn û salveger

* Hindistanê di bin serokatiya Mahatma Ghandî de serxwebûna xwe daxuyand!

---
# 29ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1814 – Fransayê di şerê Brienne de zora Rûsya û Prûsyayê bir.
* 1861 – Kansas weke dewleta 34em tevlî DYA'yê bû.
* 1900 – Li Fîladelfiya ya Pensîlvanyayê bi heşt tîman lîga beyzbolê ya amerîkî hate damezrandin.
* 1916 – Şerê cîhanê yê yekem: Parîs cara yekem ji aliyê zeplînên almanan ve hate bombebarandin.
* 1926 – Di cihanê de yekemîn televizyon hate sazkirin.
* 1944 – Şerê cîhanê yê duyem: Li bajarê Cisterna hêzên alman û amerîkî dest bi şer kirin.
* 1944 – Şerê cîhanê yê duyem:Li bajarê Kaniūkai ya Lîtvanyaya îroyîn, nêzîkê 38 zarok, pîrek û zilam hatin qetilkirin.
* 1950 – Li Îranê di encama erdhejê de 1500 kesî jiyana xwe ji dest da.
* 1989 – Mecaristanê weke dewleta yekem a bloka rojhilatê, têkiliyên dîplomatîk bi Korêya Başûr re da destpêkirin.
* 2002 – George W. Bush dewletên Iraq, Îran û Korêya Bakur weke dewletên alîkarê terorîzmê nîşan dan.

## Jidayikbûn

* 1860 – Anton Çexov, nivîskarê rûs
* 1866 – Romain Rolland, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1944 – Yoweri Museveni, serokdewletê Ûgandayê

## Mirin

* 1933 – Sara Teasdale, helbestvana amerîkî
* 1963 – Robert Frost, helbestvanê xwediyê Xelata Pulitzerê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 28ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1517 – Artêşa Osmaniyan bajarê Qahîreyê dagir kir.
* 1871 – Şerê Fransa-Prûsyayê: Di dorpêçkirina Parîsê de Fransa teslîm bû û şer bi dawî bû.
* 1909 – Hêzên artêşa amerîkan ji Kûbayê vekişiyan.
* 1918 – Di bûyerên şerê sivîl ê Fînlandê de serhildêran bajarê Helsinkiyê zemt kirin.
* 1921 – Serokê *Partiya Komunîst a Tirkiyeyê* Mustafa Suphî tevî 15 hevalên xwe di Deryaya Reş de ji aliyê Kemalîstan ve hate fetisandin.
* 1932 – Japonê êrîşî Şanghayê kir.
* 1935 – Îslenda bû yekem welatê rojavayî ku zarokjiberbirin bi destûra fermî hate pejirandin.
* 2006 – Li bajarê Polonyayê Katowiceyê banê pêşengehekê ji sedema giraniya berfê rûxiya. Di encamê de 65 kes mirin û bêhtirî 170 kesî brîndar bû.

## Jidayikbûn

* 1225 – Thomas Aquinas, keşeyê îtalî
* 1955 – Nicolas Sarkozy, serokkomarê Fransayê

## Mirin

* 814 – Karlê Mezin, damezrînerê Împeratoriya Romê ya Pîroz
* 1725 – Pyotrê Mezin, çarê Rûsyayê
* 1939 – William Butler Yeats, helbestvanê xwediyê Xelata Nobelê
* 1970 – Werner Caskel, dîroknas, profesorê fîlolojiya rojhîlatê û nivîskarekî berhemên dîrokî ku bi eslê xwe alman bû
* 1996 – Joseph Brodsky, helbestvanê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 30ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1950 – Kovara Şark Mecmuası ji aliyê Musa Anter û Şêxmus Elçî ve hate weşandin.

### Cîhan

* 1648 – Di navbera Holenda û Spanyayê de peymana Münsterê hate girêdan û şerê heşt salan bi dawî bû.
* 1847 – Navê bajarê Kalîforniyayê *Yerba Buena* weke San Francisco hate guhertin.
* 1933 – Adolf Hitler desthilatdariya Almanyayê zemt kir.
* 1942 – Şerê cîhanê yê duyem: Hêzên Japonyayê girava Ambonê zemt kirin.
* 1944 – Şerê cîhanê yê duyem: Hêzên amerîkî li Majuroyê bi cih bûn.
* 1948 – Serokê efsanewî yê Hindistanê Mahatma Gandî, ji aliyê hindiyekî bi navê Nathuram Godse ve hate kuştin.
* 1956 – Mala serokê tevgera mafên mirovan ê li DYA'yê, Martin Luther King, rastî erîşa bombeyî hat.
* 1972 – Pakistan, ji *Komeleya Gelan a Brîtanî* veqetiya.
* 1982 – Yekemîn vîrusa komputerê ji aliyê Richard Skrenta ve hate nivîsandin.
* 2003 – Belçîkayê zagona zewaca hevzayendan hate pejirandin. Bi vê re Belçîka piştî Holendayê re bû dewleta duyem ku ev maf dabû mirovan.

## Jidayikbûn

* 1882 – Franklin D. Roosevelt, serokdewletê 32em ê DYA'yê
* 1927 – Sven Olof Joachim Palme, serokwezîrê Swêdê
* 1955 – Judith Tarr, nivîskara amerîkî
* 1966 – Andrey Skoch, Cîgirê Dumaya Dewletê ya Federasyona Rûsyayê, xêrxwaz

## Mirin

* 1948 – Mahatma Gandî, serokê efsanewî yê Hindistanê
* 1969 – Dominique Pire, keşeyê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---

## Çavkanî
# 31ê kanûna paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1919 – Kovara Kurdistan li Stenbolê ji aliyê Mîhrî Hîlav ve hate weşandin.

### Cîhan

* 1808 – Komara Ragusayê ji aliyê Fransayê ve hate dagirkirin.
* 1906 – Karkerên Bolşevîk û danerê *Partiya Demokratîk a Civakî*, Îvan Vasîlyevîç Babûşkan hate gulebarankirin.
* 1919 – Rewşenbîrê Tirk Muamer Aksoy hate kuştin.
* 1929 – Yekîtiya Sovyetan, Lev Trotskî mişextî kir.
* 1946 – Komara Gel a Federal a Yûgoslavyayê hate îlankirin.
* 1950 – Serokdewletê DYA'yê Harry S. Truman, ragihand ku ew di pêvajoyeke pêşdexistina bombeya hîdrojenê de ne.
* 1953 – Ji sedema lehiya li Deryaya Bakur li Holandayê 1.800 û li Keyaniya Yekbûyî bêhtirî 300 kesî jiyana xwe ji dest da.
* 1968 – Dewleta Naûrûyê ji Awistralyayê serxwebûna xwe îlan kir.
* 1990 – Yekemîn McDonald's a li welatê Yekîtiya Sovyetan li bajarê Moskowê hate vekirin.
* 2010 – Avatar bû filîmê yekem ku bêhtirî 2 milyar dolarên amerîkî qezenc kir.

## Jidayikbûn

* 1902 – Alva Myrdal, civaknasa xwediya Xelata Nobelê
* 1935 – Kenzaburo Oe, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1983 – Belçim Bilgin Erdoğan, aktrîsa kurd

## Mirin

* 1933 – John Galsworthy, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1955 – John Mott, rêberê mesîhî yê xwediyê Xelata Nobelê
* 1974 – Ekrem Cemîl Paşa, rewşenbîr û têkoşerê kurd

## Cejn û salveger

* 1946 – “Komara Gel a Federal ya Yugoslavyayê hate îlankirin.”

---