Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 26ê adarê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Adar 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1982 – Li bajarê Îdirê di encama aşûtê de 15 kes mirin.

### Cîhan

* 1668 – Li Hindistanê îngilîzan kontrola Bombayê bidest xistin.
* 1812 – Li Karakasê erdhej çêbû, 20 hezar kes di encama karesatê de mirin.
* 1910 – Henri Fabre yê fransî, yekem car balafira deryayê îcat kir.
* 1913 – Şerê yekemîn yê Balkanan bi dawî bû.
* 1942 – Naziyan, dest bi şandina cihûyan a kampa komkirinê yên Auschwitzê kirin.
* 1971 – Bengladeşê danazana Serxwebûna xwe belav kir. Lê belê piştî ku Bangladeşê serxwebûna xwe îlan kir, li Rojhilatê Pakistanê îcar şerê nav xweyî dest pê kir.
* 1975 – Melikê Erebistana Siûdî di encama sûîkastekê de hate kuştin.
* 1979 – Di navbera Îsraêl û Misirê de li Washington D.C. peymana aştiyê hate mohr kirin.
* 1979 – Di salvegera "Kizildere"yê de bûyer çêbûn. Li Stembolê qehwexaneyek hate gulereşandin. Di bûyerê de kesek mir.
* 1979 – Li Tirkiyeyê *Federasyona Şifêr û Otomobîlvanan* li hemû welêt biryara berxwedanê wergirt.
* 1989 – Li Yekîtiya Sovyetê hilbijartina yekemîn Borîs Yeltsîn qezenç kir.
* 1992 – Sekreterê HEP'a Farqînê Ahmet Turan hate kuştin.
* 1994 – Berendamê DEP'ê yê şeredariya Nizîbê Mehmet Şen bi destê kontrayan hate şehîdkirin.
* 1995 – Li navçeya Yozgat Sorgunê li ocaxeke komirê ya girêdayî madenkariya Matsanê saet li derdora 15:30an de gaza madenê teqiya. Di encamê de 38 kes di bin xirbeyan de man, mirin û 8 karker jî birîndar bûn.
* 1999 – Gerîlayê kurd Şêxmûs Karakoyun yê bi navê kod Firat Amed Hûsên, li taxa Wanê Xaçortê dikeve çembera artêşa tirk de û di encama şer de jiyana xwe ji dest dide.

## Jidayikbûn

* 1874 – Robert Frost, helbestavnê xwediyê Xelata Pulitzerê
* 1905 – Viktor Frankl, norolog û psîkyatrîstê awistirî
* 1913 – Paul Erdős, matematîknasê mecar
* 1938 – Anthony James Leggett, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1949 – Patrick Süskind, senaryonivîsê alman
* 1951 – Carl Wieman, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê

## Mirin

* 1827 – Ludwig van Beethoven, bestekarê navdar
* 1911 – Tennessee Williams, nivîskarê amerîkî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 27ê adarê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Adar 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1991 – Bajarê Kerkûkê ku ji aliyê xelkê kurd ve hatibû rizgakirin, ji aliyê rejîma Iraqê ve bi heftiyekê hate dagirkirin. Di encam dagirkirinê de bi sedan kurd hatin kuştin, gelek ji wan jî ber bi çiyan û sînoran ve der bi derbûn.
* 1994 – Li gelemperiya Kurdistan û Tirkiyeyê hilbijartinên giştî çêbûn.
* 1999 – Gerîlayên kurd Fatîh Kaya yê bi navê kod Zuhat Berxwedan, Fîkret Akar yê bi navê kod Mihemed, Nesîme Yaman ya bi navê kod Deîla Goyî li navçeya Amed Gencê jiyana xwe ji dest dan.

### Cîhan

* 922 – Xwediyê gotina "En El Haq" Mensûrê Helac hate îdamkirin.
* 1914 – Yekem car li Brukselê xwîna mirovekî ji bo mirovekî din hate neqilkirin.
* 1924 – Kanadayê, daxûyakirin ku ew Yekîtiya Sovyetê bi fermî nas dike.
* 1950 – Holendayê, daxûyakirin ku bi ew bi fermî Komara Gel a Çînê nas dike.
* 1968 – Kozmonotê Sovyetê yekem mirovê derket fezayê Yurî Gagarîn di 34 saliya xwe de di qazayeke balafirê de mir.
* 1970 – Li Gedîzê erdhejeke li gorî pîvana Richterê 9 pile, qewimî. Di karesatê de 1087 kes mirin, bi hezaran kes jî bê star û bê mal man.
* 1977 – Li Giravên Kenariyê, balafirên bi tîpên KLM û Pan Am li hev qelibîn, di encamê de 583 kes mirin.
* 1997 – Li eyaleta Amerîka Kalîforniyayê 39 kesan bi hev re întîhar kirin.

## Jidayikbûn

* 1845 – Wilhelm Conrad Röntgen, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1901 – Eisaku Satō, siyasetmendê xwediyê Xelata Nobelê
* 1963 – Quentin Tarantino, derhênerê amerîkî

## Mirin

* 922 – Mensûrê Helac, helbestvan û ramîner
* 1967 – Jaroslav Heyrovský,kîmyager û dahênerê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

* **Roja Şanoyê ya Cîhanê**

---
# 28ê adarê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Adar 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1980 – Di berxwedana Şikestûnê de Ahmet Kurt, Mehmet Kurt û Salman Dogru şehîd ketin.
* 1986 – Fermandarê *Hêza Rizgariya Kurdistan*, HRK'ê, Mahsum Korkmaz li çiyayê Gabarê şehîd ket.
* 2000 – Heyetek ji *Meclîsa Parlementerên Konseya Ewropayê* hate Amedê. Serokê heyetê,parlementerê mecar, Andres Barsoniy bersiv da gotinên Bülent Ecevit ên weke "Li herêmê pirsgirêka Kurdî tune, pirsgirêka feodal heye. Barsoniy got; "Hûn navê wê çi lê dikin bikin, li herêmê pirsgirêkek heye û divê ev pirsgirêk were çareserkirin."

### Cîhan

* 1802 – Asteroîda Pallasê ji aliyê Heinrich Wilhelm Olbers ve hate vedîtin.
* 1839 – Şerê navxweyî yê Spanyayê bi dawî bû.
* 1866 – Yekem ambûlans dest bi kar kir.
* 1917 – Osmaniyan, cihû ji Telavîvê derxistin.
* 1933 – Li hemberî cihûyan û maxazayên wan kampanyaya boykotkirinê hate destpêkirin.
* 1941 – Nivîskara înglîz Virginia Woolf, întixar kir.
* 1949 – Tirkiyeyê, Îsraêlê bi fermî nas kir.
* 1963 – Cevdet Sunay, weke serokkomarê Tirkiyeyê hate hilbijartin.
* 1977 – Li Giravên Kenariyê qezaya herî mezin ya di dîroka hewatiyê de qewimî. Du balafirên jûmbo tîpê Boeing-747 ên girêdayî rêyên hewayî ya KLM û PanAmê li hev qelibîn û di encama qazayê de 574 kes mirin û 70 kes bi birîndarî rizgar bûn.
* 1994 – Li Îtalyayê hilbijartinên giştî çêbûn. Di hilbijartinan de serokê tevgera bi meyla rastgir ya bi navê "Forza Italia" (Haydê Îtalya) Silvio Berlusconi qezenç kir.
* 1995 – Li Fransayê hilbijartin hatin çêkirin, di hilbijartinan de kevnparêz bi ser ketin.
* 1999 – NATO'yê çeperên Serbistanê bombebaran kir.

## Jidayikbûn

* 1472 – Fra Bartolommeo, wênesazê italî
* 1605 –Nişiyama Soin, helbestvanê haikai-no-renga ya serdema Edoyî ya destpêkê
* 1790 – William Henry Hunt, wênesazê îngilîz
* 1862 – Aristide Briand, siyasetmendê xwediyê Xelata Nobelê
* 1868 – Maksîm Gorkî, nivîskarê rûs
* 1930 – Jerome Isaac Friedman, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1948 – Grîşayê Memê, nivîskarê kurd
* 1988 – Kacey Jordan , pornostêrka amerîkî

## Mirin

* 1941 – Virginia Wolf, nivîskara îngîlîz
* 1943 – Sergei Rahmaninov, bestekarê rûs
* 1969 – Dwight Eisenhower, 34emîn serokdewletê DYA'yê
* 1986 – Mahsum Korkmaz, fermandarê HRK'ê
* 1994 – Eugène Ionesco, leyznivîs (dramaturg) û nivîskarê romanî û fransî (jdb. 1909)

## Cejn û salveger

* Şehîdbûna Fermandarê mezin ê Hêza Rizgariya Kurdistan HRKê Mahsum Korkmaz (Egîd) li çiyayê Gabarê.

---
# 29ê adarê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Adar 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1929 – Ekrem Cemîl Paşa, ji bo sîxurên Atatürk ên li pey wî, mecbûr ma here Sûriyê.
* 1991 – Fermandarê ARGK'ê Haydar Altun li Botanê dîl kete destê leşkeran û piştre jî hate kuştin.
* 1994 – Hêzên dewletê bi darê zorê koricitî li ser gundiyên Bêavî û Basûkê yên ser bi Şirnexê ferz kir. Lê dema ku gundiyan ev yek qebûl nekirin, gund dan ber bombeyan û di encama bombebaranê de 41 kurdan jiyan xwe ji dest dan.
* 2016 – Li Şirnexê di dema qedexeya derve de (roja 16.), nîşangirê/a YPS'ê polîsekî tirk kuşt.
* 2016 – Li Nisêbînê di dema qedexeya derve de (roja 16.), çawîşekî tirk xwe kuşt.

### Cîhan

* 1798 – Komara Swîsreyê hate damezirandin.
* 1827 – Bestekar Ludwig Van Beethoven li Viyanayê bi merasîmeke ji 10 hezar kesî pêk dihat, hate binaxkirin.
* 1965 – Li Arjentînê derbeya leşkerî pêk hat.
* 1972 – Piştî 20 salan yekem car destûra derbasbûnê ji *Berlîna Rojava* ber bi *Berlîna Rojhilat* ve hate dayîn.
* 1973 – Piştî peymana agirbestê ya 27ê kanunê ya di navbera Viyetnam û DYA'yê de hêzên Amerîkayê di rojeke weke îro de Viyetnam terikandin.
* 1989 – Parlementerê Sêrt yê ANAPê İdris Arikan, li parlemena Tirkiyeyê parlementerê Sêrtê yê DYPê Abdülrezzak Ceylan bi demançê kuşt.
* 2004 – Bulgaristan, Estonya, Lîtvanya, Letonya, Romanya, Slovakya û Slovenyayê ji bo NATO'yê hatin pejirandin.

## Jidayikbûn

* 1790 – John Tyler, siyasetmedarê amerîkî (m. 1862)
* 1824 – Ludwig Büchner, fîlozof û zanyarê fizîkê yê alman (m. 1899)
* 1869 – Kalust Sarkis Gulbenkyan, karsazê ermenî (m. 1955)
* 1883 – Memduh Şevket Esendal, nivîskarê tirk (m. 1952)
* 1902 – Marcel Aymé, nivîskar û wêjevanê fransî
* 1916 – Eugene McCarthy, siyasetmedarê amerîkî (m. 2005)
* 1918 – Sam Walton, karsazê amerîkî (m. 1992)
* 1937 – Gordon Milne, lîstikvanê futbolê yê îngilîz
* 1940 – Astrud Gilberto, stranbêjê brezîlî
* 1941 – Joseph Hooton Taylor Jr., astrofizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1943 – John Major, siyasetmedarê brîtanî
* 1943 – Vangelis, muzîkarê yewnan
* 1950 – Mory Kanté, muzîkarê maliyî
* 1981 – Nihal Yalçın, lîstikvan û şanogera Kurd a Zaza.

## Mirin

* 1910 – Şêx Evdirehmanê Axtepî, helbestvanê kurd
* 1991 – Haydar Altun, fermandarê ARGK'ê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---

## Çavkanî
# 30ê adarê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Adar 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1947 – Li meydana Çwarçira ya bajarê Mehabadê serokê Komara Mahabadê, Qazî Mihemed, û serkideyên din hatin darvekirin.
* 1994 – Endamê DEPê Ahmet Tekeş hate qetilkirin.
* 1995 – Endamê HADEP'a Samandag ya Xetayê Mehmet Latîfecî bi êrîşeke çekdarî hate kuştin.
* 1995 – Televîzyona Kurdî MED-TV'yê dest bi weşana xwe ya ceribandinê kir.

### Cîhan

* 1912 – Siltanê dewleta Fasê Mulay Hafid, peymanek mohir kir ku li gorî vê peymanê welatê wî dikeve bin desthilatiya Fransayê.
* 1944 – Balafirên brîtanî, Neirenbergê bombebaran kirin.
* 1945 – Rûsyayê, dewleta Awistriyayê dagir kir.
* 1948 – Li Bexdayê kovara Nizar dest bi weşana xwe kir. Kovar ji du heftiyan carekê ji aliyê Eladdîn Sucadî ve dihate weşandin.
* 1955 – Brîtanya tevlî pakta Îraq û Tirkiyeyê bû.
* 1972 – *Viyetnama Bakur*, Viyetnama Başûr dagir kir.
* 1972 – Sazûmankarê partiya THKP-C, Mahir Çayan û hevalên wî li Kizildereyê hatin kuştin.
* 1976 – Evroj weke *roja xakê* ya Filîstînê hate îlankirin. Her sal di 30'ê adarê de filîstînî vê rojê weke roja *Axa Niştiman* pîroz dikin.
* 1981 – Li Washingtonê li hemberî serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, Ronald Reagan, sûîkastek çêbû. Di sûîkastê de Reagen bi birîndarî rizgar bû. Tê îdîakirin ku sûîkast ji aliyê Neo-Naziyekî ve hatiye kirin.
* 1998 – Koçaryan, ji serokdewletiya Ermenistanê re hate hilbijartin.

## Jidayikbûn

* 1844 – Paul Verlaine, helbestvanê fransî
* 1853 – Vincent van Gogh, wênesazê holendî

## Mirin

* 1896 – Seyîd Fehîmê Arwasî, zanyarê kurd
* 1925 – Rudolf Steiner, feylezof, perwerdekar, zanyar, hunermend û nivîskar, her wiha sazumankarê antropozofîtê
* 1947 – Mihemmed Huseyîn Saîf Qazî, wezîrê parastinê yê hikûmeta Komara Mahabadê
* 1947 – Hacî Baba Şêx, serokwezîrê Komara Mahabadê
* 1947 – Qazî Mihemed, serokê Komara Mahabadê
* 1972 – Mahir Çayan, rêberê partiya THKP-C
* 1992 – Mele Ebdulalahê Timoxî,

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 31ê adarê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Adar 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1947 – Serokê Komara Kurdistanê ya Mahabadê Qazî Muhammed, Wezîrê Parastinê yê Komarê Mihemed Hûseynê Seyfî Qazî, û endamê parlemena Îranê Sadrî Qazî ku di heman demê de biryarê Qazî Mihemed bû, li Meydana Çarçira ya Komara Mahabadê hatibû îlan kirin, hatin dardekirin. Ev dîrok li gorî salnemya Seyfî dibe, 10ê meha 1ê 1326.
* 2016 – Li Amedê, hêzên HPG'ê bi erebeya bombekirî erîşî polîsên tirk kirin. Di encamê de 7 polîs mirin û 13 jê polîs 27 kes brîndar bûn.

### Cîhan

* 1651 – Li Perûyê erdhejeke dijwar qewimî.
* 1745 – Cihû ji Pragê hatin dertixûbkirin.
* 1880 – Cara yekem bi temamî bi elektrîkê bajar hate ronîkirin.
* 1889 – Barûya Eyfelê ya li payexta Fransa, Parîsê, hate vekirin.
* 1918 – Ji bo sûdwergirtina ji tava-rojê pergala katjimêra havînê cara yekem li Amerîkayê hate pêkanîn.
* 1923 – Yekem maratona dansê li New Yorkê bi dirêjahiya 27 saetan hate kirin.
* 1948 – Endamên rêxistina kontr-gerîlla Hanagahê trena Hayfa-Yafayê rûxandin, di encama bûyerê de 40 filîstînî mirin.
* 1986 – Balafira rêyên-hawayê ya Meksîkayê, Boeing 727 kete xwarê, 167 kes mirin.
* 1991 – Xelkê Başûrê Kurdistanê ji ber êrîşên dewleta Îraqê, dest bi koçberiyeke mezin kirin ku bi milyonan kes ji cih û warên xwe bûn û derketin dervehî sînoran.
* 1991 – Pakta Warşovayê hate fesihkirin.
* 1992 – *Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî*, firotina lewazimên leşkerî û balafiran li Lîbyayê qedexe kir.
* 1991 – Li Tirkiyeyê 10 hezar û 500 karkerên endamê sendîkaya Hava-Îşê dest bi grevê kirin.
* 2000 – Aş û dûman ji Ûsûyê derket.

## Jidayikbûn

* 1596 – René Descartes, fîlozofê fransî
* 1809 – Nîkolay Gogol, nivîskarê rûs
* 1890 – William Lawrence Bragg, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1906 – Sin-Itiro Tomonaga, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1914 – Octavio Paz, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1934 – Carlo Rubbia, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1978 – Tony Yayo, rapvanê amerîkî

## Mirin

* 1917 – Emil von Behring, bakteriyologê alman
* 1980 – Jean-Paul Sartre, nivîskar û fîlozofê rêbaza hebûnparêziyê
* 1995 – Selena, stranbêja amerîkan
* 2001 – Clifford Shull, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 2004 – Arsênê Reşît Polatov, hunermendê pandomîmê yê kurd

## Cejn û salveger

* Roja bîranîna Şehîdên Kurdistanê

---

## Çavkanî
# Nîsan

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

**Nîsan** (an jî **avrêl**) meha çarem ya gregoryen e. Nîsan 30 roj diajo

romania favoritii sunteti voi si cantece pentru cei dragi luna aprilie 2022 este cu bine paste fericit!! A la calendar? Da

## Navên meha nîsanê

### Avrêl

Ji peyvên av û rêl (daristana çiyan) hatiye himatê. Di vê mehê de av dikeve rêlan jî; ango rêl jî şiyar dibin.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Nîsan de hene.
 **Wîkîferheng: nîsan** – Mane, etîmolojî, werger û bêhtir
# 2ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1994 – Reveberê DEP'a Şemzînanê Kazim Sîgîn hatiye kuştin.
* 1995 – Li Başûrê Kurdistanê, di dema operasyona artêşa tirk ya bi navê *Çelik* de 7 cotkarên kurd ku li ser rê bûn û dixwestin biçin navçeya Sersingê, ji aliyê leşkerên tirk ve hatin serjêkirin.
* 2001 – Gerîlayê kurd Müslüm Aslan yê bi navê kod *Serkeftin* ê ji Efrînê, li çiyayên Garê jiyana xwe ji dest da.
* 2002 – Damezirandina Partiya Çareseriya Demokratîk ya Kurdistan PÇDKê li bajarê Brukselê bi civîneke çapemeniyê hatiye îlankirin.
* 2016 – Li Nisêbînê di dema qedexeya derve de (roja 20.), hêzên YPSê bi vedana xefka bombeyî ya di avahiyekê de 6 leşkerên tirk kuştin. Di heman êrîşê de 4 leşker jî brîndar bûn.

### Cîhan

* 1845 – Bezm-î Alem Valîde Siltan, ji bo misilmanên feqîr yekem nexweşxaneya sîvîl a bi navê "nexweşxaneya Gureba" ji xizmêtê re vekir.
* 1970 – Serxwebûna Qeterê hatiye îlankirin.
* 1902 – Yekemîn sînema hatiye damezrandin.
* 1922 – Stalîn bû sekreterê giştî yê *Partiya Komînîst a Yekîtiya Sovyetê*.
* 1948 – Çîroknivîsê tirk, Sabahattin Ali bi komployekê hatiye kuştin.
* 1962 – Yekem filîmê derhênerê rûsî, Andrey Tarkovskî, Zarokiya Îvan li Rûsyayê hatiye nîşandan. Ji awirê hûnera sînemayê ev filîm pir girînge û filîmê mezûniyeta Tarkovskî ye jî.
* 1973 – Leşkerên Îsraêlê li ser Bêrûtê operasyon lidarxistin. Di operasyonê de 3 serokê *rêxistina Rizgariya Filîstînê* hatin kuştin. Li ser vê yekê li Libnanê xwepêşandanên berfireh ên piştgiriya bi Filîstînê re hatin lidarxistin.
* 1982 – Piştî ku Arjentînê giravên Falklandê dagir kir, di 2ê nîsanê û 14ê hezîranê de di navbêra brîtanî û Arjentînê de şerê Falklandê derket.
* 1985 – Îsraêlê di berdêla ku filîstîniyan 3 leşkerên Îsraêlê serbest berdan 1100 filîstînî serbest berdan.

## Jidayikbûn

* 1725 – Giacomo Casanova, nivîskar, leşker, sîxûr, dîplomat û maceraperestê îtalî
* 1805 – Hans Christian Andersen, nivîskarê danîmarkî
* 1840 – Émile Zola, nivîskarê fransî
* 1862 – Nicholas Murray Butler, fîlozofê xwediyê Xelata Nobelê
* 1897 – Soghomon Tehlirian, wezîrê Osmaniyan ê esilermenî
* 1899 – Peyami Safa rojnamevan, kunciknivîs û romannivîsekî tirk
* 1946 – Ebubekir Pamukçu, alîgirê MHPê û sîxûrê dewleta tirk
* 1975 – Fadime Şahindal, keçika kurd
* 1984 – Breanne Benson, pornostêrka albanî-amerîkî

## Mirin

* 1914 – Paul Heyse, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1923 – Topal Osman, kujerê kurdên Qoçgiriyê
* 1948 – Sabahattin Ali, çîroknivîsê tirk
* 1953 – Siegfried Bernfeld, psîkoanalîstê cihû
* 1974 – Georges Pompidou, serokkomarê Fransayê
* 1995 – Hannes Alfvén, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 2005 – Papa Yûhena Pawlos II, papayê polon

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---

## Çavkanî
# 3ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1925 – Bongilan û Mûş ketin destên hêzên Şêx Seîd.
* 1959 – Weşanên PDKê Xebat û Azadî dest bi weşanê kirin.
* 1976 – Li Bazîd û gundên wê erdhejek qewimî. Di erdhejê de 5 kes mirin û 80 mal wêran bûn.
* 1994 – Piştî ku Hatîb Dîcle û Orhan Dogan bi awayekî dij-kanûnî hatin binçavkirin, mafê destnadana parlementerên din ên DEPê jî hatiye rakirin û ew hatin binçavkirin.
* 1994 – Li navçeya Şirnex Cizîrê Abdurahman Avşar ku ji aliyê hêzên ewlekariya tirk ve hatibû binçavkirin, termê wî hatiye dîtin.

### Cîhan

* 1933 – Yekem car balafirek di ser girê Everestê re derbas bû.
* 1948 – Plana Marshall, ji aliyê kongreya DYA'yê ve hatiye pejirandin.
* 1975 – Pêşbirkvanê rûsî Anatolî Karpov bû şampiyonê sedrencê yê cîhanê.
* 1978 – Îsraêlê diyar kir ku ewê leşkerên xwe yên li Libnanê vekişîne.

## Jidayikbûn

* 1778 – Pierre Bretonneau, bijîşkê fransî

## Mirin

* 1990 – Şahin Dönmez, îtîrafkarê PKKê
* 1991 – Graham Greene, nivîskarê îngilîz

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 4ê nîsanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Nîsan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1914 – Komîteya tirk a bi navê Komîteya yekîtî û pêşketinê *(İttihat ve Terakki)* ji bo perçiqandina serhildanên kurd li hev civiya.
* 1959 – Rojnameya bi navê Xebat yekem hejmara xwe li Başûrê Kurdistanê derxist.
* 1994 – Kuştineke faîlê wê nediyar pêkhat. Li Batmanê di encama êrîşeke çekdarî de Şerîf Gezer ê 18 salî û Suleyman Yigit ê 17 salî jiyana xwe ji dest dan.
* 2002 – Partiya Karkerên Kurdistan PKK, 8emîn kongreya xwe li darxist û navê xwe weke *Kongreya Azadî û Demokrasiya Kurdistan* KADEK guhert. Encamên kongreyê di 16ê nîsanê de li paytexta Belçîka Brukselê bi civîneke çapemeniyê ji rayagiştî re hatin eşkerekirin.
* 2016 – Li Nisêbînê di dema qedexeya derve de (roja 22.), hêzên YPSê bi rokêtavêjan erîşî leşkerên tirk kirin. Di encamê de serdarek û berbazek mirin û 2 leşker jî brîndar bûn.

### Cîhan

* 1905 – Li Hindistanê erdhej çêbû. Di encamê de 20 hezar kes mirin.
* 1920 – Li Orşelîmê şerê ereb û cihûyan.
* 1953 – Keştiya binavê ya *TCG Dumlupınar (D-6)* a tirkan noqî bin avê bû, 88 leşkerên tirk ên deryavan mirin.
* 1959 – Senegal û Sudana Fransî bi peymanekê federasyona Maliyê avakirin.
* 1968 – Yek ji serokên têkoşîna bê fermaniya sîvîl û mafên mirovan Martin Luther King di 39 saliya xwe de li Memphisê hatiye kuştin. Luther, li Amerîkayê serokatiya tevgera ku mafên welatiyan diparast, dikir. Martin Luther King bi merasîmeke ku 150 hezar kes beşdar bûbûn, hatiye definkirin.
* 1979 – Serokdewletê Pakistanê, yê ji desthilatdariyê hatibû daxistin, Zulfikar Ali Butto hatiye bidarvekirin.

## Jidayikbûn

* 1661 – Uejima Onitsura , helbestvanê haikû yê Japon
* 1949 – Abdullah Ocalan, serokê giştî yê PKKê
* 1950 – Giyasettin Sayan, siyasetmendê kurd
* 1965 – Hugh Jackman, lîstikvanê awistralyayî

## Mirin

* 1841 – William Henry Harrison, serokdewletê nehem ê DYA'yê
* 1968 – Martin Luther King, keşe û pêşengê tevgera parastina mafê mirovan
* 1979 – Zulfikar Ali Butto, serokdewletê Pakistanê
* 1997 – Alparslan Türkeş, serokê MHPê

## Cejn û salveger

* Rojbûna Abdullah Öcalan.

---

## Çavkanî