Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 25ê îlonê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Îlon 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 2017 - Giştpirsiya Serxwebûna Başûrê Kurdistanê, 2017.

### Cîhan

* 1981 – Belîze tevlî Neteweyên Yekbûyî bû.

## Jidayikbûn

* 1599 – Francesco Borromini, mîmarê swîsrî-îtalyan (m. 1667)
* 1644 – Ole Rømer, stêrnasê danîmarkî (m. 1710)
* 1683 – Jean-Philippe Rameau, bestekarê fransî (m. 1764)
* 1694 – Henry Pelham, serokwezîrê Keyaniya Yekbûyî (m. 1754)
* 1816 – Georg August Rudolph, siyasetmedarê alman (m. 1893)
* 1821 – Fortuné du Boisgobey, nivîskarê fransî
* 1984 – Ateş Gürpinar , siyasetmedarê alman

## Mirin

* 1536 – Johannes Secundus, helbestvanê holandî (jdb. 1511)
* 1777 – Johann Heinrich Lambert, zanyarê alman (jdb. 1728)
* 1918 – Mikhail Alekseev, generalê rûs (jdb. 1857)
* 1970 – Erich Maria Remarque, nivîskarê alman (jdb. 1898)
* 2003 – Edward Said, nivîskar û teorîsyenê wêjeyê
* 2011 – Wangari Maathai, zanista xwediya Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 26ê îlonê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Îlon 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

## Jidayikbûn

1985 – Talulah Riley lîstikvana brîtanî

## Mirin

* 2008 – Paul Newman, lîstikvan û derhênerê amerîkan (jdb. 1925)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 27ê îlonê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Îlon 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

## Jidayikbûn

* 1985 – Nicole Sienna , lîstikvan û fîlmçêkera amerîkî
* 1986 – Natasha Thomas, stranbêj,strannivîs û modela berê ya danîmarkî

## Mirin

* 1882 – Amadeo Preziosi, wênesazê maltî

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 28ê îlonê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Îlon 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* B.Z. 48 – Pompeyê Mezin piştî ku giha Misirê hatiye kuştin.
* 1538 – Li Prevezaya Yewnanistanê di navbera Osmaniyan û hevpeymanên xiristiyan de şerê li ser behrê qewimî. Di encamê de Venedîkî û hevalbendên wan têk çûn.
* 1867 – DYA'yê giravên Midwayê kirin bin desthiltiya xwe de.
* 1918 – Şerê cîhanî yê yekem: Hevalbendên Şerê cîhanî yê yekem di şerê li nêzîkê Flandersê zora Almanyayê birin.
* 1939 – Şerê cîhanî yê duyem: Almanyaya Nazî û Yekîtiya Sovyetan li ser dabeşkirina Polonyayê li hev kirin.
* 1944 – Şerê cîhanî yê duyem: Arteşa Yekîtiya Sovyetan kampa li Klooga ya Estonyayê ji destê naziyan rizgar kir.
* 1960 – Malî û Senegal tevlî Neteweyên Yekbûyî bûn.
* 1994 – Vapûra bi navê MS Estonia di Deryaya Baltikê de noqav bû. Di encamê de 852 kes xeniqîn.
* 1995 – Serokwezîrê Îsraêlê Îzhak Rabîn û Yaser Erefat li ser dayîna rêveberiya Urduna Rojavayê ya bo Filîstinê li hev kirin.

## Jidayikbûn

1990 – Kirsten Prout , lîstikvana kanadayî

## Mirin

* 1895 – Louis Pasteur, kîmyagerê fransî (jdb. 1822)
* 1966 – André Breton, helbestvanê fransî (jdb. 1896)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 29ê îlonê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Îlon 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* B.z. 522 – Serhildana Gomadayê medî ji aliyê Daryûsê Mezin ve hatiye şikandin. Bi têkçûna Gomada re, Daryûs dest bi kuştina magiyan kir.
* 1911 – Îtalyayê li dijî dewleta Osmanî şer da destpêkirin.
* 1923 – Filîstîn kete bin rêveberiya Brîtanî de.
* 1938 – Peymana Munîhê: Dewletên Fransa, Îtalya û Keyaniya Yekbûyî destûr dane Almanyayê ku herêma Sudet a Çekoslovakyayê dagir bike.
* 1941 – Şerê cîhanî yê duyem: Artêşa naziyan li geliyê Babîn Yar a li bajarê Kîevê dest bi kuştina cihûyan kir. Di du rojan de 33.771 cihû hatin kuştin.
* 1971 – Dewleta Omanê tevlî Yekîtiya ereban bû.

## Jidayikbûn

* 1936 – Silvio Berlusconi, siyasetmend û karsazê îtalî
* 1943 – Lech Wałęsa, siyasetmendê polon
* 1981 – Sîpan Xelat, gerîlayê PKKê

## Mirin

* 1902 – Émile Zola, nivîskarê fransî
* 1925 – Léon Bourgeois, dadnasê fransî
* 2009 – Evdilmelîk Firat, siyasetmendê kurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 30ê îlonê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Îlon 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1932 – Celadet Elî Bedirxan di hejmara nehem a kovara Hawarê de, ala kurdî wisa dida naskirin: *Ala kurdan, ji jor ber bi jêr ve, ser hev, sor, sipî û kesk e, di nava wê de roj diçirise.*

### Cîhan

* 1941 – Şerê cîhanê yê duyem: Artêşa naziyan li geliyê Babîn Yar a li bajarê Kîevê, di encama du rojan de 33.771 cihû qetilkirin.
* 1947 – Dewletên Pakistan û Yemen tevlî Neteweyên Yekbûyî bûn.
* 1961 – Madagaskar, kete bin rêveberiya Fransayê de.
* 2005 – Ji ber ku di rojnameya danîmarkî ya bi navê Jyllands-Posten de karîkaturên Muhemmed de derketin, li tevahiya cîhanê bawermendên misilman nerazîbûna xwe nîşan dan.
* 2006 – Muzîkvan û bestekarê kurd ê navdar Elî Ekber Moradî li San Franciscoyê konsera bi navê *Voices of Kurdistan* *(Dengê Kurdistanê)* da.
* 2009 – Li girava Sumatra ya Endonezyayê erdhejeke bi mezinahiya 7,6 Mw çêbû. Di encamê de 1.115 kesan jiyana xwe ji dest da.

## Jidayikbûn

* 1207 – Celaledînê Rûmî, mitesewifê îslamê
* 1870 – Jean Baptiste Perrin, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1928 – Élie Wiesel, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

## Mirin

* 1990 – Patrick White, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# Çiriya pêşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya pêşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

**Çiriya pêşîn** (**kewçêr** an **cotmeh** an **çirî** an jî **çiriyê êkê**), meha dehem ya gregoryen e.

## Navên meha çiriya pêşîn

### Kewçêr

Ji çêrîna kewan hatiye hevedudanîkirin. Di vê mehê de kewên koçber ber bi zivistanwarên xwe ve difirin û bi şev diçêrin. Li gor wê, ev meh weha hatiye bi nav kirin.

### Cotmeh

### Tişrîn/Teşrîn

Ev nav li Torê tê şuxilandin û ji zimanê siryaniyên Torê tê. Ji vê heyvê re "tişrîna pêşî" tê gotin.

## Bûyer

### Kurdistan

* Çiriya pêşîn a 1882 - Şêx Ubeydûllahê Nehrî ji terefê Osmaniyan surgunî Mekkeyê bû.
* 1ê çiriya pêşîn 1962 - Rojnameya Dicle-Fırat li Stembolê derket.
* 2ê çiriya pêşîn 1908 - Kurd Teavun ve Terakî Cemiyetî hate damezrandin.
* 9ê çiriya pêşîn 1956 - Şêx Mehmudê Berzencî çû ber dilovaniya Xwedê.
* 11ê çiriya pêşîn 2007 - Nîviskarê kurd Mehmed Uzun li Amedê çû rehmetê.
* 22ê çiriya pêşîn 1984 - Şaîrê kurd ê mezin Cîgerxwîn li Stockholmê çû ber dilovaniya Xwedê.
* 23ê çiriya pêşîn 1897 - Nîvîskarê kurd, bavê romana kurdî, Ereb Şemo ji dayik bû.
* 23ê çiriya pêşîn 1913 - Kovara "Hatevî" derket. Xwediyê wê Babanzade Ebdulezîz bû.
* 30ê çiriya pêşîn 1918 - Peymana Mondrosê hate îmzekirin
* 31ê çiriya pêşîn 1985 - Pisporê zimanê kurdî Prof. Qanadê Kurdo di 76 saliya xwe de çû ber dilovaniya Xwedê.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Çiriya pêşîn de hene.
 **Wîkîferheng: kewçêr** – Mane, etîmolojî, werger û bêhtir
# 2ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1991 – Serokê Giştî yê SHP Erdal İnönü, li Dêrsimê ji gel re got: "Tiştek nabe û kes nikare we birawestîne ku hûn di navbera xwe de bi kurdî biaxivin, bi zimanê xwe yê zikmakî li stranan guhdarî bikin. Lê zimanê we yê fermî jî tirkî ye."

### Cîhan

* 1889 – Dakotaya Bakur û Dakotaya Başûr weke 39emîn û 40emîn dewletan tevlî DYAyê bûn.
* 1953 – Parlamena Pakistanê navê welat weke *Komara Îslamî ya Pakistanê* guhert.

## Jidayikbûn

* 1815 – George Boole, matematîknas û fîlozofê brîtanî
* 1911 – Odysseus Elytis, hunermend û helbestvanê yewnanî
* 1929 – Richard E. Taylor, fîzîknasê kanadayî
* 1932 – Melvin Schwartz, fîzîknasê amerîkî
* 1965 – Shahrukh Khan, hunermendê Bollywoodê
* 1996 – Anntonia Porsild, modela taylendî

## Mirin

* 1950 – George Bernard Shaw, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 3ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 644 – Omer ibn Xetab li bajarê Medîneyê ji aliyê xulamekî îranî ve tê kuştin.
* 1812 – Artêşa Napoleon di *Şerê Vyazma* de têk diçe.
* 1903 – Bi piştgiriya DYA'yê welatê Panamayê ji Kolombiya diveqete.
* 1918 – Polonyayê ji Rûsya serxwebûna xwe îlan kir.
* 1986 – Dewletên Federal ên Mîkronezyayê ji DYA'yê serxwebûna xwe bi dest xist.
* 1994 – Navenda rojnameya Özgür Ülke ya li Stenbolê hatiye bombekirin. Di encamê de xebatkar Ersîn Yildiz jiyana xwe ji dest da.
* 2002 – Di hilbijartinên Tirkiyê de partiya ku serokê wê Recep Tayyip Erdoğan e dibe partiya yekemîn.

## Jidayikbûn

* 1558 – Thomas Kyd, nivîskarê îngilîz
* 1945 – Gerd Müller, futbolvanê alman

## Mirin

* 1957 – Wilhelm Reich, civaknas û psîkyatrîstê ji Awistriya-Mecaristanê
* 1996 – Abdullah Çatlı, zilamê dewleta kûr û endamê mafyaya tirk

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 5ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1919 – Fransiyan bajarê Kurdistanê Dîlok dagir kirin.
* 1992 – Bawer Rodî Qantoz û kurê wî ciwanê kurd ê bi navê Şûrzan Qantoz li Elezîzê ji aliyê hêzên tarî yên tirk ve hatin gulebarandin. Di encamê de *Şûrzan Qantoz* jiyana xwe ji dest da û bavê wî *Rodi Demirkapı* giran brîndar bû.

### Cîhan

* 1925 – Benito Mussolini hemû partiyên çepgir ên Îtalya girtin.
* 1930 – Reklama televizyonê ya pêşî li Londonê hatiye nîşandan.
* 1945 – Kolombiya tevlî Neteweyên Yekbûyî bû.
* 1970 – Enwer Sedat piştî mirina Cemal Abdulnasir bû serokdewletê Misirê.
* 1991 – Li Filîpînê di encama lehiyê de 7000 kesan jiyana xwe ji dest da.
* 2006 – Ji aliyê dadgeha Iraqê ve cezayê mirinê li dîktatorê Iraqê Sedam Huseyn hatiye birrîn.

## Jidayikbûn

* 1948 – William D. Phillips, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1885 – Will Durant, dîroknasê amerîkî
* 1992 – Athiya Shetty, aktrîsa hindistanî

## Mirin

* 2006 – Bülent Ecevit, siyasetmedarê tirk

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 6ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1913 – Rêberê tevgera serwxwebûna Hindistanê Mahatma Gandhi hatiye girtin.
* 1917 – Fînlandê serxwebûna xwe îlan kir.
* 1918 – Li Polonyayê komara duyem a polonî hatiye îlankirin.
* 1918 – Hêzên Brîtanî û fransî Tengava Çanakkale dagir kirin.
* 1917 – Hêzên *Artêşa Sor* ên Yekîtiya Sovyetan bajarê Kîevê ji destê hêzên naziyan xilas kirin. Lê berî ku hêzên nazî ji bajar derkevin gelek avahihyên kevnare xera kirin.
* 1983 – Di hilbijartinên fermî yên Tirkiye de Turgut Özal biser ket.
* 1985 – Li Bogota gerîllayên çepgir ên *Tevgera 19ê nîsanê* yên Kolombiyayê qesra dadgehê dagir kirin. Di encamê de 115 kes hatin kuştin.
* 1991 – Ajansa sîxuriyê ya Rûsya KGB hatiye girtin. Di encama wê de FSB hatiye avakirin.

## Jidayikbûn

* 1494 – Siltan Silêmanê Qanûnî, siltanê Împeratoriya Osmanî (m. 1566)
* 1831–Anna Leonowens - perwerdekar û nivîskara brîtanî-hindî

## Mirin

* 1893 – Çaykovksî, bestekarê rûs
* 2011 – Emerê Le'lê, helbestvanekî kurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 8ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1793 – Li Parîsê Muzeya Louvre hatiye vekirin.
* 1889 – Montana bû dewleta 41emîn a DYAyê.
* 1960 – John F. Kennedy bû 35emîn serokdewletê DYAyê.
* 1971 – Albûma çarem a koma brîtanî a muzîka rockê Led Zeppelinê derket.

## Jidayikbûn

* 1847 – Bram Stoker, nivîskarekî îrlendî
* 1923 – Jack Kilby, endezyarê xwediyê Xelata Nobelê

## Mirin

* 1953 – Îvan Bunîn, nivîskar û wergêrê xwediyê Xelata Nobelê
* 2009 – Vîtalî Gînzburg, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 7ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1918 – Kovara *Jîn*ê li Stenbolê dest bi weşanê kir.

### Cîhan

* 1917 – Împeratoriya Brîtanyayê bajarê Xazeyê dagir dike.
* 1944 – Franklin Delano Roosevelt cara çarem serokdewletiya DYA'yê bi dest xist.
* 1962 – Li Afrîkaya Başûr ji sedema derketina derveyî welat ya Nelson Mandela, pênc sal cezayê girtîgehê lê hatiye birrîn.
* 1982 – Li Tirkiyeyê makezagona dîktatorê tirk Kenan Evren bi hilbijartinê tê pejirandin.
* 2000 – George W. Bush weke serokdewletê DYA'yê hatiye hilbijartin.
* 2004 – Beşa kurdî ya Wîkîpediyayê bi navê "Wîkîpediya - ensîklopediya azad" kete weşanê.

## Jidayikbûn

* 1867 – Marie Curie, kîmyagera xwediya Xelata Nobelê (m.1934)
* 1879 – Lev Trotskî, siyasetmedar, fîlozof û şoreşgerê rûsî (m. 1940)
* 1888 – C. V. Raman, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê (m. 1970)
* 1913 – Albert Camus, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê (m. 1960)
* 1971 – Kazim Koyuncu, stranbêjê laz (m. 2005)
* 1986 – Doukissa Nomikou, pêşkeşvan,model û xwediyê sernavê pêşbaziya bedewiyê ya yewnan
* 1987 – Rachele Brooke Smith, lîstikvan û dansera amerîkî

## Mirin

* 1980 – Steve McQueen, lîstikvan û derhênerê amerîkî (jdb. 1930)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 9ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1861 – Maça yekemîn a tomarkirî ya futbolê li Kanadayê, *Zanîngeha Torontoyê* hatiye lîstin.
* 1872 – Şewateke mezin li Bostonê çêbû.
* 1925 – SS di dema Komara Weimar de weke rêxistineke girêdayî NSDAP ji bo parastina Adolf Hitler hatiye damezrandin.
* 1937 – Hêzên Japon, Şanghay dagir kirin.
* 1953 – Kamboca ji Fransa serxwebûna xwe bi dest xist.

## Jidayikbûn

* 1731 – Benjamin Banneker, astronom, matematîknas û weşanger (m. 1806)
* 1885 – Hermann Weyl, matematîknas, fîzîknas û fîlozofê alman (m. 1955)
* 1928 – Anne Sexton, nivîskar û helbestvanê amerîkî (m. 1974)
* 1929 – Imre Kertész, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
* 1938 – Ti-Grace Atkinson, nivîskara femînîst a amerîkan
* 1974 – Alessandro Del Piero, futbolvanê îtalyan

## Mirin

* 1918 – Guillaume Apollinaire, nivîskarê fransî (jdb. 1880)
* 1953 – Dylan Thomas, nivîskar û helbestvanê Walesî (jdb. 1914)
* 1970 – Charles de Gaulle, serokkomarê berê yê Fransa (jdb. 1890)
* 2011 – Îsmet Şerîf Wanlî, profesor û siyasetmedarê kurd (jdb. 1924)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 10ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

### Cîhan

* 1938 – Li Almanyaya Nazî, Şeva krîstalî ango *Kristallnacht* pêk hat. Di encama êrîşa naziyan de 1.668 kinîşt hatin talan kirin. Ji wan 267 hatin şewitandin.
* 1975 – Portugalê serxwebûna Angola pejirand.
* 1989 – Li Bulgaristanê rejîma komunîst hilweşiya.
* 2001 – Apple dest bi firotina IPod'an kir.

## Jidayikbûn

* 1483 – Martin Luther, reformîstê baweriya Protestanî
* 1919 – Mîxaîl Kalaşnîkov, general û çêkerê çeka kalaşnîkovê
* 1937 – Keremê Anqosî, siyasetmedar û nivîskarê kurd

## Mirin

* 1891 – Arthur Rimbaud, helbestvanê fransî
* 1938 – Mustafa Kemal Atatürk, damezrînerê komara Tirkiye

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 11ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1990 – Têkoşera kurd Türkan Temel ango *Bêrîvan* li bajarê Qersê ya Bakurê Kurdistanê hatiye kuştin.
* 2009 – Parêzvanê mafên mirovan û têkoşerê kurd Îhsan Fetahiyan ji aliyê rejîma Îranê ve li Sineyê hatiye darvekirin.

### Cîhan

* 1889 – Washington, weke dewleta 42emîn tevlî DYA'yê bû.
* 1926 – Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê rêya navdar a bi navê *U.S. Route 66* hatiye vekirin.
* 1938 – İsmet İnönü li meclîsa Tirkiyeyê weke serokkomar hatiye hilbijartin.
* 1965 – Koloniya brîtanî a li Afrîkayê ya dawî, Rhodesia, serxwebûna xwe îlan kir. Erda Rhodesia îroj li Zîmbabwe ye.
* 1968 – Li Maldîvê komara duyem hatiye îlankirin.
* 2000 – Bernameya Roj TV'yê Gava Sêyemîn destpê kir.

## Jidayikbûn

* 1821 – Fyodor Dostoyevskî, nivîskarê rûs
* 1864 – Alfred Hermann Fried, aştîxwazê xwediyê Xelata Nobelê
* 1944 – Kemal Sunal, aktorê esilkurd ê sînemaya Tirkiyeyê
* 1976 – Lisa Gleave, modela awistralî

## Mirin

* 1855 – Søren Kierkegaard, fîlozofê danîmarkî
* 1990 – Yannis Ritsos, helbesvanê yewnanî
* 2004 – Yaser Erefat, yek ji serokên gelê Filistinê
* 2009 – Îhsan Fetahiyan, parêzvanê mafên mirovan û têkoşerê kurd

## Cejn û salveger

* Roja serxwebûna Angolayê
* Roja serxwebûna Polonyayê

---
# 12ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1941 – Li Erzinganê erdhej çêbû. Di encamê de 40.000 kesî jiyana xwe ji dest da.

### Cîhan

* 1905 – Li Norwêcê di encama referandûmê de alîgirên monarşiyê li dijî alîgirên komariyê bi ser ketin.
* 1918 – Awistriya bû dewleta bi sîstema komarî.
* 1947 – Rojnameya almanî ya rojane Junge Welt, bi jêrnavê "Organa navendî ya ciwanên azad ên alman" derket.
* 1956 – Maroko, Sûdan û Tûnis tevlî Neteweyên Yekbûyî bûn.
* 1968 – Gîneya Rojbendî tevlî Neteweyên Yekbûyî bû.
* 1975 – Komor tevlî Neteweyên Yekbûyî bû.
* 1980 – Keştiya esmanî ya NASA'yê ya bi navê *Voyager I*, wêneyên xelekên gerstêrka Keywanê kişandin.
* 1981 – Keştiya esmanî *Columbia* ji bo ezman hatiye şandin. Bi vê re Columbia bû keştiya yekem ku du caran hatiye şandinî ezman.
* 1982 – Serokê partiya karkerên polonî Lech Walesa piştî girtina yazdeh mehan a girtîgehê, serbest hatiye berdan.
* 1998 – Alîkarê serokdewletê DYA'yê Al Gore Protokola Kyotoyê îmze kir.
* 1999 – Li bajarê Tirkiyeyê, Düzce, erdhejeke bi mezinahiya 7,2 çêbû.

## Jidayikbûn

* 1842 – Lord Rayleigh, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1982 – Anne Hathaway, lîstikvana amerîkî

## Mirin

* 1962 – Bror Abelli, lîstikvan, stranbêj û nivîskarê swêdî (jdb. 1880)
* 1989 – Dolores Ibárruri, nivîskar û ramyara baskî (jdb. 1895)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 13ê çiriya paşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya paşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8
 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1960 – Şewata Sînemaya Amûdê

### Cîhan

* 1805 – Hêzên Napoleon Bonaparte ketine bajarê Viyanayê.
* 1918 – Şerê cîhanê yê yekem: Hêzên Bloka Hevalbend paytexta Osmaniyan, Stenbol, dagir kirin.
* 1947 – Versiyona pêşketî ya çeka keleşkofê hatiye encamdan.
* 1957 – Yekîtiya Sovyetan keştiya fezayê *Sputnik-3* şande valahiyê. Di Sputnik-3 de du se hebûn.
* 1985 – Li Kolombiyayê volkanê bi navê Nevado del Ruiz teqiya: di encamê de nêzîkê 23.000 kesan jiyana xwe ji dest dan.
* 1994 – Di encama referandûmê de Swêdê biryar da ku tevlî Yekîtiya Ewropayê bibe.
* 1996 – Kofi Annan, bû sekreterê giştî yê Neteweyên Yekbûyî.

## Jidayikbûn

* 354 – Augustînus, teolog û fîlozofê xiristiyaniyê
* 1899 – Huang Xianfan, dîroknasê çînî

## Mirin

* 1981 – Xelîlê Çaçan Mûradov, nivîskar û rojnamevanê kurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---