Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# UTC-10

**UTC-10** yek Beşên Demjimêrê ye. Alaska-Hawaii Standard Time(AHST) jî tê nav kirin. Bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC-9 dibin û tê Hawaii Daylight Time(HDT) nav kirin. Li ew dernan tê bikaranin;

* Giravên Cook
* Polynesiya Fransî
* DYE
	+ Alaska (hin deran)
	+ Hawaii
# UTC-9

**UTC-9** yek Beşên Demjimêrê ye. Alaska Standard Time (AKST) an jî Yukon Standard Time(YST) tê nav kirin. Bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC-8 dibin û Alaska Daylight Time(ADT) an jî Yukon Daylight Time(YDT) tê nav kirin. Li wan dernan tê bikaranin;

* Polynesia Fransî
* DYA
	+ Alaska (bi gelemperî)

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC-9
# UTC-8

**UTC-8** yek Beşên Demjimêrê ye. Pacific Standard Time(PST) an jî Pacific Time tê nav kirin. Bi biharî hin deran ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC-7 dibin û Pacific Daylight Time(PDT) tê nav kirin. Li ew dernan tê bikaranin;

* Kanada (bi pişkî)
* Meksîk (bi pişkî)
* DYA
	+ Kalîforniya
	+ Îdaho (bi pişkî)
	+ Nevada
	+ Oregon (bi pişkî)
	+ Washington DC (bi pişkî)

## Girêdanê Web

* Bajarên di UTC-8
# UTC-6

**UTC-6** navçeyakê demjimêrî ye. Mountain Standard Time (MST), an jî Central Time Time (CT) tê nav kirin. Bi biharî hin deran ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC-5 dibin. Li ew dernan tê bikaranin;

* Kosta Rîka
* El Salvador
* Gûatemala
* Hondûras
* Nîkaragûa
* Kanada (bi pişkî)
* DYA
	+ Alabama\*
	+ Arkansas\*
	+ Florîda\* (bi pişkî)
	+ Illinois\*
	+ Indiana\* (bi pişkî)
	+ Iowa\*
	+ Kansas\* (bi pişkî)
	+ Kentakî\* (bi pişkî)
	+ Louisiana\*
	+ Michigan\*
	+ Minnesota\*
	+ Mîsîsîpî\*
	+ Missouri\*
	+ Nebraska\*
	+ Dakotaya Bakur\*
	+ Oklahoma\*
	+ Dakotaya Başûr\* (bi pişkî)
	+ Tênêsî\* (bi pişkî)
	+ Teksas\* (bi pişkî)
	+ Wisconsin\*
* Şîlî
* Ekûador
* Belîze

## Giredanên Der

* Bajarên di navçeyê UTC-6 da
* Demjimêra Havîn Girêdana arşîvê 2007-03-12 li ser Wayback Machine
# UTC-2

**UTC-2** yek Beşên Demjimêrê ye. Li Ew dernan tê bikaranin;

* Brezîlya-Giravên Okyanûs de
	+ Fernando de Noronha, Trindade, Martim Vaz
* Georgia yê Başûr Giravên Sandwich ê Başûr

## Girêdanên derve

* Bajaren dem UTC-2
# UTC-7

**UTC-7** navçeyakê demjimêrî ye. Mountain Standard Time (MST) tê nav kirin. Bi biharî hin deran ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC-6 dibin û Mountain Daylight Time(MDT) tê nav kirin. Li ew dernan tê bikaranin;

* Kanada (bi pişkî)
* Meksîk (bi pişkî)
* DYA
	+ Arîzona
	+ Kalîforniya
	+ Îdaho (bi pişkî)
	+ Kansas(bi pişkî)
	+ Montana (bi pişkî)
	+ Nevada (bi pişkî)
	+ Nû Meksîk (bi pişkî)
	+ Dakotaya Bakur (bi pişkî)
	+ Oregon (bi pişkî)
	+ South Dakota (bi pişkî)
	+ Teksas (bi pişkî)
	+ Utah
	+ Wyoming

## Giredanên Der

* Bajarên UTC-7
* [1] Girêdana arşîvê 2007-03-11 li ser Wayback Machine
# UTC-1

**UTC-1** yek Beşên Demjimêrê ye. Li ew dernan tê bikaranin;

* Kap Verde
* Gronland(Pişkî)
* Portekîz
* Azûran

## Girêdanên derve

* Find cities currently in UTC-1
# UTC+0

**UTC+0** yek Beşên Demjimêrê ye. Greenwich Mean Time (GMT) an jî Western European Time (WET) tê nav kirin. Bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn li hin wan (bi \*) derbaza UTC-1 dibin û Alaska Daylight Time (ADT) an jî Greenwich Daylight Time (GDT) û Western European Daylight Time (WET) tê nav kirin. Li wan dernan tê bikaranin:

* Burkîna Faso
* Côte d'Ivoire
* Gambiya
* Gana
* Gronland
* Guyana
* Gînê-Bîsso
* Îzlanda
* Japan
* Lîberya
* Malî
* Morîtanya
* São Tomé and Príncipe
* Senegal
* Sierra Leone
* Togo
* Giravên Faroe\*
* Îrlanda\*
* Portekîz\*
* Spanya
* Brîtanya\*

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+0
# UTC+1

**UTC+1** yek Beşên Demjimêrê ye. Ew li wan navçeyên demê tê bikaranîn:

* Central European Time
* West Africa Time
* British Summer Time\*
* Irish Summer Time\*
* Western European Summer Time\*

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+1 da
# UTC+3

**UTC-3** yek Beşên Demjimêrê ye. Bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn hin welat(yên bi \*\*) derbaza UTC-2 dibin. Li ew dernan tê bikaranin;

### Welatên navçeyê demjimêreke tenê bê Demjimêra Havîn

* Arjentîn,
* Surînam

### Welatên navçeyê demjimêreke tenê bi Demjimêra Havîn

* Ûrûguay

### Welatên çend navçeyê demjimêran

* Brezîl (bi pişkî, dema fermî)
* Grînlenda
* Guyanaya Fransî
# UTC+2

**UTC+2** yek Beşên Demjimêrê ye. Li wan navçeyên ev dema tê bikaranin:

* Eastern European Time
* Egypt Standard Time
* Central Africa Time
* Israel Standard Time
* South Africa Standard Time
* Central European Summer Time
* West Africa Summer Time

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+2
# UTC+4

**UTC+4** yek Beşên Demjimêrê ye. Ermenîstan û Azerbaycan di biharî de heta payîzî ji bo nerîtê Demjimêra Havînê derbaza UTC+5 dibin. Ew li wan deran tê bikaranin;

* Azerbaycan
* Gurcistan
* Mauritus
* Oman
* Reunion
* Seyşelan
* Mîrnişînên Erebî yên Yekbûyî
* Rûsya
	+ Samara Oblast
	+ Udmurtia
* Ermenîstan

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+4 de
# UTC+5

**UTC+5** navçeyakê demjimêrî ye. Ew Pakistan Standard Time, West Asia Standard Time.
an jî Yekaterinburg Time tê nav kirin. Bi biharî hin deran(welatên bi \*) ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC+6 dibin. Li wan dernan tê bikaranin;

* Maldîv
* Pakistan
* Tacîkistan
* Uzbekistan
* Tirkmenistan\*
* Rusya (bi pişkî)
* Qezexistan

## Giredanên Der

* Bajarên bi UTC+5
* Demjimêra Havîn di UTC+5 Girêdana arşîvê 2007-03-11 li ser Wayback Machine
# UTC+6

**UTC+6** yek Beşên Demjimêrê ye. Ew li wan deran tê bikaranîn;

* Bengladeş
* Rûsya(bi pişkî)
* Qazaxistan

## Giredanen Der

* Bajarên UTC+6
* Demjimêra Havîn ji bo UTC+6:00 Girêdana arşîvê 2007-03-11 li ser Wayback Machine
# UTC+8

**UTC+8** yek Beşên Demjimêrê ye. Bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn hin welat(yên bi \*\*) derbaza UTC+7 dibin. Li ew dernan tê bikaranin;

## Navçeyên Demjimêrê

* Australian Western Standard Time
* Chinese Standard Time
* Chungyuan Standard Time
* Hong Kong Time
* Malaysian Standard Time
* Philippine Standard Time
* Singapore Standard Time

### Welat

* Awistralya
* Brûney
* Çîn
* Taywan
* Îndonezya
* Malezya
* Mongolya\*
* Filîpîn
* Rûsya
* Sîngapûr
# UTC+9

**UTC+9** yek Beşên Demjimêrê ye. Korea Standard Time(KST) an jî Japan Standard Time(JST) tê nav kirin. Li Rûsyayê bi biharî de heta payîzî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn UTC+10 tê bikaranin. Ew li wan deran tê bikaranin;

* Tîmora Rojhilat
* Îndonezya (li rojhilat)
* Japonya
* Korêya Başûr
* Palau
* Rûsya
	+ Amur Oblast
	+ Şita Oblast
	+ Komara Saka

Nexşa Navçeya demêyê UTC+9
## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+9 de
# UTC+7

**UTC+7** yek Beşên Demjimêrê ye. Indochina Time (IT) tê nav kirin. Hin welat bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC+8 dibin. Ew Li van dernan tê bikaranin;

* Laos
* Taylenda
* Kamboca
* Viyetnam
* Îndonezya
* Rusya (bi pişkî

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+7
* Demjimêra Havîn ji bo UTC+7 Girêdana arşîvê 2007-03-11 li ser Wayback Machine
# UTC+10

**UTC+10** yek Beşên Demjimêrê ye. Australian Eastern Standard Time (AEST) tê nav kirin. Hin welat bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn derbaza UTC+11 dibin û Australian Eastern Daylight Time(AEDT) an jî Yukon Daylight Time(YDT) tê nav kirin. Li wan dernan tê bikaranin;

* Awûstralya (bi pişkî)
* Rusya(bi pişkî)

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+10
* Demjimêra Havîn ji bo UTC+10:00 Girêdana arşîvê 2007-03-11 li ser Wayback Machine
# UTC+11

**UTC+11** yek Beşên Demjimêrê ye. Ew li welatên jêr tê bikaranîn. Ew li hin derên Awûstralya bi biharî ji bo nerîtê Demjimêra Havîn jî tê bikaranîn. Ew li wan deran tê bikaranîn;

* Kaledoniya Nû
* Rusya(bi pişkî)
* Vanûatû

## Giredanen Der

* Bajarên UTC+11
* Demjimêra Havîn ji bo UTC+11:00 Girêdana arşîvê 2007-03-11 li ser Wayback Machine
# UTC+12

**UTC+12** yek Beşên Demjimêrê ye. Ew li wan deran tê bikaranin;

* Fîjî
* Giravên Gilbert, Kirîbatî
* Giravên Marshall
* Zelanda Nû
* Kosrae, Micronesia
* Naûrû
* Rûsya:
	+ Kamşatka Oblast
	+ Koryak Autonomous Okrug
	+ Şukotka Autonomous Okrug
* Tuvalu
* Girava Wake
* Wallis û Futuna

## Girêdanên derve

* Bajarên di UTC+12 de
# UTC+14

**UTC+14**, easternmost time zone tê nav kirin, yek Beşên Demjimêrê ye. Li ew deran tê bikaranin;

* Kiribati (li hin deran)
* Giravên Rêzê(Line Islands)
* Girava Christmas
# UTC+13

**UTC+13** yek Beşên Demjimêrê ye. Li wan dernan tê bikaranin;

* Giravên Enderbury, Kiribati
* Zelanda Nû (ji bo Demjimêra Havîn)
* Tonga

## Girêdanên derve

* Bajarê UTC+13 de
# Fizîknas

Fizîknas
**Fîzîknas** an jî **zanyarê fizîkê** ew zanyar e ku li ser fizîkê dixebite û pirtûg dinivîse re.

## Xebatên fîzîkê

## Fîzîkvanên navdar

* Aristoteles
* Arşîmed
* Bîrûnî
* Îbn Heysem
* Isaac Newton
* Albert Einstein

## Çavkanî
# 19ê kanûna pêşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Kanûna pêşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 2006 – Partiya Demokrasiya Beşdar hatiye damezrandin.

### Cîhan

* 1805 – Artêşa Napoleon Bonaparte kete bajarê Warşovayê.
* 1984 – Çîn Û Brîtanya li ser dewrkirina Hong Kongê li hev hatin. Biryar hatiye dayîn ku Hong Kong di 1997an de tevlî Çînê bibe.
* 1986 – Hikûmeta Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst da zanîn ku, wan mişextiya hundirîn a li ser dijberê rejîmê Andrey Saxarov rakiriye û hevjîna wî Yelena Bonner jî efû kirine.
* 1997 – Li Endonezyayê balafirek kete çemê Musiyê. Di encamê de 104 kesan jiyana xwe ji dest da.
* 2001 – Li Arjentînê ji sedema qeyrana aborî alozî derket. Li bajarê Buenos Aires û gelek deverên din talan destpê kir.
* 2011 – Artêşa amerîkî piştî 8 salan bi awayê fermî ji Iraqê vekişiya. Di navbera heşt salan de 4.474 leşkerên amerîkî li Iraqê hatin kuştin.

## Jidayikbûn

* 1833 – Vital Cuinet, erdnîgarzanê fransî
* 1852 – Albert Abraham Michelson, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1934 – Pratibha Patil, siyasetmedara hindî
* 1961 – Eric Allin Cornell, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 1973 – Müge Anlı, spîker û rojnamevana tirkperest

## Mirin

* 1848 – Emily Brontë, nivîskara îngilîz
* 1953 – Robert Andrews Millikan, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 2000 – Mehmûd Baksî, nivîskarê kurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 1931

◄ |
Sedsala 19an |
**Sedsala 20an**
| 21ê

◄◄ |
◄ |
1927 |
1928 |
1929 |
1930 |
**1931**
| 1932
| 1933
| 1934
| 1935
| ►
| ►►

## Bûyer

### Cîhan

12ê nîsanê –Keyê Spanyayê Alphonse yê XIII, bêyî ku ji textê xwe were xwarê welêt terk kir û li Spanyayê komarî hatiye îlankirin.

### Kurdistan

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)

## Mirin

* 10ê nîsanê – Xelîl Cîbran (Cûbran) Fîlozofê amerîkî yê eslê xwe ji Lûbnanê nivîskarê ceribandin û romanê, helbestvan û wênasaz
* 18ê çiriya pêşîn – Thomas Alva Edison, dahênerê amerîkî
# 9ê gulanê

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Gulan 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3
 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1991 – Nivîskarê Kurd Rehîme Qazî li bajarê Bako çû ser dilovaniya xwedê.
* 1994 – Kurdê bi navê Ehmed Tekîn dema ku ji Amedê diçû Lîceyê, di kontrola rê de ji aliyê hêzên artêşa Tirk ve hate binçavkirin û hate windakirin.

### Cîhan

* 1945 – Şerê Cîhanê yê Duyemîn bi dawî bû.
* 1948 – Komara Demokrasiya Gel a Çekoslavakyayê hate qebûlkirin.
* 1955 – Almanya Federal bû endamê NATOyê.
* 1980 – Partiya Kedê ya Tirkiyê ji aliyê Dadgeha Desturabingehîn ve hate girtin.

## Jidayikbûn

* 1860 – Sir James Matthew Barrie, nivîskar û dramatîkarekî inglîz, jidayîk bû.

## Mirin

(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 1907

◄ |
Sedsala 19an |
**Sedsala 20an**
| 21ê

◄◄ |
◄ |
1903 |
1904 |
1905 |
1906 |
**1907**
| 1908
| 1909
| 1910

| ►
| ►►

## Bûyer

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

### Kurdistan

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê salê de ji dayîk bûn)

* Nadoyê Xudo Maxmedov, dîroknasê kurd

## Mirin

(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
# 1881

◄ |
Sedsala 18an |
**Sedsala 19an**
| 20an
| ►

◄◄ |
◄ |
1877 |
1878 |
1879 |
1880 |
**1881**
| 1882
| 1883

| ►
| ►►

## Bûyer

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

* Mustafa Kemal Ataturk di vê salê de li Selanîkê hatiye dinyayê. Selanîk niha di nav sînorên Yewnanistanê de ye.Niha mala Ataturkê muzeyek e.

### Kurdistan

## Jidayikbûn

(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)

## Mirin

(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)