Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mirovdostî

**Mirovdostî** an jî **fîlantropî** ​​ji "destpêşxeriyên taybetî, ji bo berjewendiya giştî, li ser kalîteya jiyanê disekine" pêk tê. Mirovdostî ​​bi destpêşxeriyên karsaziyê re, ku înîsiyatîvên taybetî yên ji bo berjewendiya kesane ne, li ser berjewendiya madî disekinin û digel hewldanên hikûmetê, yên ku ji bo berjewendiya gelemperî însiyatîvên gelemperî ne, berevajî dibe, berevajî, li ser dabînkirina karûbarên gelemperî. Kesê ku xêrxwaziyê dike mirovekî xêrxwaz e. Mirovdostî ​​ji xêrxwaziyê cûda ye, her çend hinek li hevûdu hebin jî. Mirovdostî ​​armanc dike ku êşa pirsgirêkek taybetî ya civakî derxîne, lê xêrxwazî ​​hewl dide ku sedema bingehîn a pirsgirêkê çareser bike.

## Çavkanî
# Dorothy Appleby

Dorothy Appleby

|  |  |
| --- | --- |
| Jidayikbûn | 6ê kanûna paşîn a 1906an Portland (en) |
| Mirin | 9ê tebaxa 1990an (84 salî) Long Island (en) |
| Hevwelatî | Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê |
| Pîşe | Aktrîs |
| Salên çalak | Dp. 1931 |

**Dorothy Appleby** (jdb. 6 kanûna paşîn 1906 – m. 9 tebax 1990) lîstikvaneke fîlimê ya amerîkî bû. Wî di navbera 1931 û 1943an de di zêdeyî 50 fîliman de beşdarî kiriye.

## Çavkanî
# Mildred Natwick

Mildred Natwick

|  |  |
| --- | --- |
| Jidayikbûn | 19ê hezîrana 1905an Baltimore |
| Mirin | 25ê çiriya pêşîn a 1994an (89 salî) New York City |
| Cihê goristanê | Maryland |
| Hevwelatî | Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê |
| Perwerde | Bennett College (en) |
| Pîşe | Aktrîs, koleksiyonîstê hunerê, muzîkvan |
| Salên çalak | 1932-1988 |
| Qadên xebatê | Fîlm, televîzyon, şano |
| Partiya siyasî | California Republican Party (en) |
| Şêweyê hunerê | Western (en) |
| Xelat | Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie (1974) |

**Mildred Natwick** (jdb. 19ê hezîrana 1905an - Mirin li 25ê çiriya pêşîn a 1994an) lîstikvaneke amerîkî ya film û televîzyonê bû. Di 1967an de, wê ji ber rola gêrandina xwe ya di *Barefoot in the Park* de Xelata Oscarê stend. Ew di 1957an û 1972an de ji bo du Xelatên Tony hatiye berbijarkirin. Herwesa wê Xelata Primetime Emmy jî standiye.

## Sedema Mirnê

25ê çiriya pêşîn a 1994an, di 89 saliya xwe de li Manhattanê li mala xwe ji ber penceşêrê mir.

## Fîlmên hilbijartî

* *The Long Voyage Home* (1940) - Freda
* *The Enchanted Cottage* (1945) - Mrs. Abigail Minnett
* *Yolanda and the Thief* (1945) - Aunt Amarilla
* *The Late George Apley* (1947) - Amelia Newcombe
* *A Woman's Vengeance* (1948) - Nurse Caroline Braddock
* *The Kissing Bandit* (1948) - Isabella
* *3 Godfathers* (1948) - The Mother
* *She Wore a Yellow Ribbon* (1949) - Abby Allshard
* *Cheaper by the Dozen* (1950) - Mrs. Mebane
* *The Quiet Man* (1952) - The Widow Sarah Tillane
* *Against All Flags* (1952) - Molvina MacGregor
* *The Trouble with Harry* (1955) - Miss Ivy Gravely
* *The Court Jester* (1955) - Griselda
* *Teenage Rebel* (1956) - Grace Hewitt
* *Tammy and the Bachelor* (1957) - Aunt Renie
* *Arsenic & Old Lace* (1962, TV Movie) - Martha Brewster
* *Barefoot in the Park* (1967) - Ethel Banks
* *If It's Tuesday, This Must Be Belgium* (1969) - Jenny Grant
* *The Maltese Bippy* (1969) - Jenny Grant
* *Trilogy* (1969) - Miss Miller (segment "Miriam")
* *Miriam* (1970)
* *Do Not Fold, Spindle, or Mutilate* (1971, TV Movie) - Shelby Saunders
* *The House Without a Christmas Tree* (1972, TV Movie) - Grandma Mills
* *Money to Burn* (1973, TV Movie) - Emily Finnegan
* *The Snoop Sisters* (1973–1974, TV series) - Gwendolyn Snoop Nicholson
* *Daisy Miller* (1974) - Mrs. Costello
* *At Long Last Love* (1975) - Mabel Pritchard
* *Hawaii Five-O* (1978) Episode: "Frozen Assets" - Millicent Shand
* *Kiss Me Goodbye* (1982) - Mrs. Reilly
* *Murder She Wrote* (1986, TV series) - Carrie McKittrick
* *Dangerous Liaisons* (1988) - Madame de Rosemonde (final film role)

## Çavkaniyên Gotarê

## Girêdanên derve

* Mildred Natwick li ser IMDbê
* Mildred Natwick papers, 1932-1985, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
# ISO 4217

**ISO 4217** kurteya Pereyên Welatan e, ku ji aliyê Rêxistina Navneteweyî ya Tesbîtkirina Nirxan ve hatiye destnîşankirin. Ev kurteyên ji bo navê pereyên welatan ji bo naskirin û tesbîtkirina darî çav a pereyên welatan di danûstendina pereyan a navneteweyî de tên bikaranîn.

## Pereyên Welatan Yên Niha tên bikaranîn

| ISO-Code | Pere | qurûş | Dewlet | ji kengî ve derbas dibe | yyyy
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| AED | 784 | Dirhem
 | 100 Fîl | Emîrtiyên Erebî yên Yekbûyî |  |
| AFN
 | 971
 | Efxanî
 | 100 Pûl
 | Efxanistan
 | 2002
 |
| ALL
 | 008
 | Lek
 | 100 Qindarka
 | Albanya
 |  |
| AMD
 | 051
 | Dram
 | 100 Lumma
 | Ermenistan
 |  |
| ANG
 | 532
 | Gulden
 | 100 Cent
 | Antilên Holandî
 |  |
| AOA
 | 973
 | Kwanza
 | 100 Lwei
 | Angola
 | 1999
 |
| ARS
 | 032
 | Peso
 | 100 Centavo
 | Arjentîn
 | 1991
 |
| AUD
 | 036
 | Dollar
 | 100 Cent
 | Awistralya, Kirîbatî, Naurû, Tuvalû
 |  |
| AWG
 | 533
 | Florîn
 | 100 Cent
 | Aruba
 |  |
| AZN
 | 944
 | Manat
 | 100 Qepik
 | Azerbaycan
 | 2006
 |
# Xelata wêjeyî

**Xelata wêjeyî** an jî **xelata edebî** xelatek e ku bi gelemperî ji bo destkeftiyên taybetî di warê wêjeyê de ji nivîskaran re tê dayîn. Xelata wêjeyî ji bo berhemeke takekesî an jî ji bo xebata jiyanî ya nivîskarekî tê dayîn. Xelatên wêjeyî beşeke girîng a karsaziya wêjeyî ne.

Xelatên wêjeyî ji aliyê sazî, komele, akademî, weqf, weşanxane, yane an jî kesan ve di navberên rêkûpêk de têne dayîn.

## Çavkanî
# X (Twitter)

| X
X  |
| --- |
| * Xizmeta medyaya civakî
* mîkroblognivîsî
* platforma naverokê ya ji aliyê bikarhêneran ve tê çêkirin
* civaka serhêl
* very large online platform
 |
| * X
 |
|  |
|  **Logoya X** |
| Dewlet | Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê  |
| Ziman | Pirzimanî  |
| Çêker | * Jack Dorsey
* Biz Stone
* Evan Williams
 |
| Dema avabûnê | * 21 adar 2006
 |
| Damezrîner | * Jack Dorsey
* Noah Glass
* Biz Stone
* Evan Williams
 |
| Cihê baregehê | * Bastrop
 |
| Weşanxane | * X Corp.
 |
| Rengê fermî | Reş û spî, Şîn, spî  |
| Malper | x.com  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**X**, berî wek **Twitter** dihat naskirin, karûbareke mîkroblog û tora civakî ya amerîkî ye ku bikarhênerên wî li ser platformê peyamên ku wekî "tweet" tê binavkirin parvedikin. Di sala 2013an de yek ji 10 malperên ku herî pir hatine ziyaretkirin. Di sala 2020an de malper gihîşte 339,6 mîlyon bikarhênerên çalak. Bikarhênerên qeydkirî dikarin tweetan bişînin, tweettan biecibînin û ji nû ve tweetan retwet bikin lê bikarhênerên neqeydkirî tenê dikarin tweetên ku bi gelemperî vekirîne bixwînin.

## Çavkanî
# Şanoname

**Şanoname** an jî **piyes** karekî edebî ye ko bi merema nimandin anko leyîstina di şanoyê da dihêt nivîsîn û bi rengekê edetî bi awayê hevpeyvîn û danûstandina di navbera çenda kesan da ye. Şanoname pirr caran ne bi wê meremê ko bihêt xwandin, lê ji bo wê ko bibe şano dihêt nivîsîn. Kesê ko karê wî nivîsîna şanonameyan be *şanonamenivîs* e.

## Çavkanî
# Ala DYAyê

| Ala DYAyê |
| --- |
| * Alaya neteweyî
 |
| * Flag of the United States of America
 |
|  |
| Bernav: Old Glory  |
| Welat | * Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê
 |
| Dewlet | Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê  |
| Dema avabûnê | * 14 hezîran 1777
 |
| Motîv | * Five-pointed star
* field
* canton
 |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Ala neteweyî ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê**, ku pir caran wekî **ala DYAyê** jî tê binav kirin, ji sêzdeh xetên horizontal ên wekhev pêk tê, yên ku bi sor û spî vediguherin. Ser û binê alayê sor e, û çargoşeyek şîn li kantonê heye, ku jê re "yekîtî" tê gotin. Kanton pêncî stêrên piçûk ên spî dihewîne, ku di neh rêzên horîzontal de hatine rêz kirin, ku rêzên şeş stêrkan bi rêzên pênc stêrkan re li hev dikin. Ev 50 stêrkên li ser alê 50 eyaletên DYAyê temsîl dikin, û 13 xet nûnertiya sêzdeh koloniyên brîtanî dikin ku serxwebûna xwe ji Brîtanyaya Mezin ragihandin, û bûn yekem dewletên DYAyê. Navên din ên alê "Stêrk û Rêz", "Rûmeta Kevin", û Star-Spangled Banner in.

## Çavkanî
# Şerê Cîhanî yê Sêyem

| Şerê Cîhanî yê Sêyem |
| --- |
| * Hypothetical war
* şerê nukleer
* bûyera pêşerojî
* şerê cîhanî
 |
|  |
| * Şerê cîhanî yê duyem

* World War IV
 |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

Rewşa siyasî ya cîhanê di sala 2024 de
**Şerê Cîhanî yê Sêyem** e ku şerê cîhanî nîşaneya şerê tehrî Şerê Cîhanî yê Duyem ( 1939 - 1945 ). Tê payîn ku ew dê li ser bingeheke gerdûnî bi pir texmînên curbicur pêk were ku ew ê bibe şerekî navokî û xwezaya wêranker. Ev şer hatiye nirxandina xwe bû û xeyal bandorên wan by a hejmarek ji rayedarên sivîl û leşkerî, ew hatiye jî di film de hejmara fîlmên û lêkolînê li gelek welatan, ku tê de bi bikaranîna bi sînor yên bombeyên atomê, ku bibe sedema ji tunebûnê ya planet . Bi pêşkeftina di pêşbaziya çekan de û beriya hilweşîna Yekîtiya Soviyeta berê û bidawîbûna Şerê Sar, hinekan di wê demê de di fikirin ku dibe ku di navbera Dewletên Yekbûyî û Yekîtiya Soviyetê de şerekî apocalypse- yê gengaz be.   hesibandin an saet ji Rabûna jiyîn 1947 de, " a sembola dîrokî yên " Şerê Cîhanê III ji ber ku ketin li Truman Hînkirina nav bandora di 1947 de . Krîza mûşekan a Kubayê di sala 1962-an de jî wekî demek dîrokî hate hesibandin ku ew yek ji zûtirîn demên Şerê Cîhanê yê Sêyem bû.

## Navlêkirina Şerê Sar

Hin lêkolîner û dîroknas pêşniyar kirine ku Şerê Sar were "Şerê Cîhanî yê Sêyem" were binavkirin ji ber ku ew şerekî cîhanî bû ji hêla şervanên proxî yên ji Dewletên Yekbûyî û NATO - yê ji aliyekî ve û Yekîtiya Soviyetê û Hevpeymana Warsor ji aliyekî ve. Di hevpeyvînek televîzyonê de 2006 de, serokdewletê berê yê Amerîkî George W. Bush şerê li dijî terorê wekî "Şerê Cîhanê yê sêyemîn" binav kir.

## Pirtûk û fîlimên li ser wê

Wekî encamek ji şerê navokî ya ku bi destpêka sedsala bîstî ve ceribandinên yekem ên navokî re, û avêtina du bombeyên atomî li ser Hiroşîma û Nagasaki, du bajarên Japonî yên ku piştî dawiya Şerê Cihanê yê Duyemîn ( 1945 ) ve hat avêtin, gelek nûs û fîlim derketin holê ku behs dikin û qala vî şerê navokî dikin û xilas dikin jibo mirovahiyê. Ji destpêka sedsala bîstan û hejmarek pirtûk û romanên nûjen ên zanyar derdikevin holê .

### Pirtûk

### Fîlim

* Roj Roja Erdê Tebaxê, 1951
* Blast from the Past, 1999
* The Sum of All Fears, 2002
* Adnan û Lina series anîmasyon çêkirin destê Japanese

## Girêdanên derve
# Çiyayê Loa

**Çiyayê Loa** yek ji çiyayên volkanîk ên li DYAye. Li federedewleta Hawaii ye. Di zimanê kevnexwediyên giravên Hawaii de navêwê tê wateya *"çiyayê dirêj".*

* Bilindahî (berzî): 4.170 m
* Koordînat: 19° 28' N, 155° 35' W
* Aktîvbûna dawî: 24'ê adarê - 15'ê avrêlê 1984

## Girêdanên derve

* Hawaiian Volcano Observatory / USGS (îngîlîzî) Girêdana arşîvê 2015-08-09 li ser Wayback Machine
*  Girêdana arşîvê 2012-10-24 li ser Wayback Machine
* Mauna Loa (îngîlîzî) Girêdana arşîvê 2014-11-17 li ser Wayback Machine
# 23ê çiriya pêşîn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **Çiriya pêşîn 2026** | >>
 |
| Du
 | Sê
 | Ça
 | Pê
 | În
 | Şe
 | Ye
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4
 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| **Rojên salê** |

## Bûyer

### Kurdistan

* 1913 – Kovara "Hatevî" derket.(Xwediyê wê Babanzade Ebdulezîz bû.)
* 1994 – Gerîlaya esilalman a PKK ya bi navê Andrea Wolf ji aliyê leşkerên tirk ve dîl hate girtin û piştre hate înfazkirin.
* 2005 – Hiquqnas û nivîskarê kurd Kemal Seyîd Qadir li Hewlerê winda bû. Piştre hate zanîng ku di destê hêzên PDKyê de ye.
* 2011 – Li parêzgeha Wanê, erdhejeke bi mezinahiya 7.2 çêbû. Di encamê de 605 kes mirin û 4.152 kes jî birîndar bûn.

### Cîhan

* 1994 – Polîsên Londonê berdevkê wê demê yê ERNK yê bi navê Kanî Yilmaz digire û diavêje girtîgehê.
* 1944 – Artêşa Yekîtiya Sovyetan kete Mecaristanê.
* 1972 – Li Zonguldakê di encama teqîna du kanên madenê de 20 karker mirin û 76 brîndar bûn.
* 1983 – Li Bêrûtê li dijî biryargehên aştiyê yên DYA û Fransa êrîş pêk hat. Di encamê de 241 leşkerên amerîkî û 58 leşkerên fransî mirin.

## Jidayikbûn

* 1875 – Gilbert Newton Lewis, fîzîknas û kîmyanasê amerîkî
* 1897 – Ereb Şemo, nîvîskarê kurd û bavê romana kurdî
* 1905 – Felix Bloch, fîzîknasê swîsrî-amerîkî
* 1940 – Pelé, futbolvanê efsanewî yê Brezîlê
* 1960 – Randy Pausch, profesor û nivîskarê amerîkî

## Mirin

* 1944 – Charles Glover Barkla, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
* 2011 – Nusrat Bhutto, siyasetmedara Pakistanê yê esilkurd

## Cejn û salveger

(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

---
# 1976

◄ |
Sedsala 19an |
**Sedsala 20an**
| 21ê

◄◄ |
◄ |
1972 |
1973 |
1974 |
1975 |
**1976**
| 1977
| 1978
| 1979
| 1980
| ►
| ►►

## Bûyer

### Cîhan

(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

### Kurdistan

## Jidayikbûn

* 11ê çiriya paşîn – Lisa Gleave , modela awistralî

## Mirin

(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)