Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kobay

| Kobay
 |
| --- |
|  |
| Rewşa parastinê
 |
| Kedî |
| Dabeşandina zanistî
 |
| Cîhan:
 | Ajal |
| Filûm:
 | Stûnpiştdaran (Chordata) |
| Bir:
 | Guhandar (Mammalia) |
| Kom:
 | Kojeran (Rodentia) |
| Binekom:
 | Hystricomorpha |
| Famîle:
 | Caviidae |
| Binefamîle:
 | Caviinae |
| Cins:
 | *Cavia* |
| Cure:
 | C. porcellus |
| Navê zanistî yê latînî
 |
| Cavia porcellus (Linnaeus, 1758) |
| Hevwate
 |
| *Mus porcellus*
*Cavia cobaya*
*Cavia anolaimae*
*Cavia cutleri*
*Cavia leucopyga*
*Cavia longipilis* |

**Kobay** (navê zanistî yê latînî: *Cavia porcellus*), cureyekî kojerên Amerîkayê Başûr in.

Kobay gelek caran ji bo lêkolîna zanistî tên bikaranîn.

## Pêşangeh

* Du kobayên beşrengîn.
* Bikaranîna kobayan di lêkolîna zanistî de.
* Kobayek ser destan.
* Kobaya pordirêj.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Cavia porcellus, ser Wîkîcureyê.
* Li Wikimedia Commons medyayên di warê Kobay de hene.
* ACBA – American Cavy Breeders' Association
* Domestic Guinea Pig Genome
* View the guinea pig genome
# Lawrasya

| Lawrasya |
| --- |
| * Superparzemîn
* paleocontinent
 |
| Dema bidawîbûnê | * Nayê zanîn
 |
|  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Lawrasya**, (bi îngilîzî: *Laurasia*) nêzîkî 335-175 milyon sal berê perçeyek ji bakurê du girseyên mezin ên bejahî bûn ku beşek ji superparzemîna Pangeayê pêk anîne. Beşa din jî ku superparzemîna Pengaeyê pêk anibû Gondwana bû. Lawrasya ji Gondwana bi qasî 215 yan jî 175 milyon sal (destpêka di serdema dawî ya trasî de) di dema perçebûna Pangeayê de veqetiyaye ku piştî parçebûnê ber bi bakur ve diçe û di dawiyê de bi vebûna Okyanûsa Atlantîk a Bakur ku 56 milyon sal berê vebûye, perçe dibe. Navê Lawrasyayê ji yekkirina navên *Laurentia* û *Asia*yê pêk hatiye.

Laurenşa, Avalonya, Baltîka û rêzek teranên piçûktir, li orjeniya Kaledonyayê de nêzîkî 400 milyon sal berê avakirina Lawrasya/Ewroamerîkayê pêk anîne. Paşê Lawrasya/Ewroamerîkayê bi Gondwana re li hev ketin û Pangaeayê ava kirine. Dûv re Qazaxistan û Sîbîrya ji Pangaeayê nêzîkî 290–300 milyon sal berê veqetiyane ku Lawrasya hatiye avakirin.

## Binêre

* Pangea
* Gondwana

## Çavkanî
# Amerîkaya Başûr

| Amerîkaya Başûr |
| --- |
| * Parzemîn
* subcontinent
* statistical territorial entity
* parçeyekî dinyayê
 |
|  |
| Amerîkaya Başûr |
| ﻿ / ﻿ |
| Pêk tê ji | * Arjentîn
* Bolîvya
* Brezîl
* Şîlî
* Kolombiya
* Ekwador
* Malvinas Islands
* Guyaneya Fransî
* Guyana
* Paraguay
* Perû
* South Georgia and the South Sandwich Islands
* Sûrînam
* Ûrûguay
* Venezuela
 |
| Rûerd | * 17.461.112 km²
 |
| Nifûs | 438.104.941 (2025)  |
| Saet | * UTC-6
* UTC-5
* UTC-4
* UTC-3
* UTC-2
 |
|  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Amerîkaya Başûr** an jî **Emerîkaya Başûr** parzemînê çarî di cîhanê da ye. Asya, Afrîka û Amerîkaya Bakur ji vê parzemînê mezintirin. Rûberê xwe 17.843.000 km² ye û li wir nêzîkî 355.070.000 kes hene.

## Dewlet û herêm

| Nîşan
 | Dewlet / Herêm
 | Rûerd
 | Paytex
 |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Arjentîn
 | 2.766.890 km2 (1.068.300 sq mi)
 | Buenos Aires
 |
|  | Bolîvya
 | 1.098.580 km2 (424.160 sq mi)
 | La Paz, Sucre
 |
|  | Brezîl
 | 8.514.877 km2 (3.287.612 sq mi)
 | Brasília
 |
|  | Şîle
 | 756.950 km2 (292.260 sq mi)
 | Santiago
 |
|  | Kolombiya
 | 1.141.748 km2 (440.831 sq mi)
 | Bogotá
 |
|  | Ekuador
 | 283.560 km2 (109.480 sq mi)
 | Quito
 |
|  | Giravên Falklandê
(Keyaniya Yekbûyî)

 | 12.173 km2 (4.700 sq mi)
 | Stanley
 |
|  | Guyanaya Fransî
(Fransa)

 | 91.000 km2 (35.000 sq mi)
 | Cayenne (Préfecture)
 |
|  | Guyana
 | 214.999 km2 (83.012 sq mi)
 | Georgetown
 |
|  | Paraguay
 | 406.750 km2 (157.050 sq mi)
 | Asunción
 |
|  | Perû
 | 1.285.220 km2 (496.230 sq mi)
 | Lima
 |
|  | Başûrê Georgia û Başûrê Giravên Sandwich (Keyaniya Yekbûyî)
 | 3.093 km2 (1.194 sq mi)
 | King Edward Point
 |
|  | Sûrînam
 | 163.270 km2 (63.040 sq mi)
 | Paramaribo
 |
|  | Ûrûguay
 | 176.220 km2 (68.040 sq mi)
 | Montevideo
 |
|  | Venezuela
 | 916.445 km2 (353.841 sq mi)
 | Karakas
 |
| Bi tevahî
 | 17.824.513 km2 (6.882.083 sq mi)
 |  |

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Amerîkaya Başûr de hene.
# Madagaskar

| Madagaskar
Repoblikan'i Madagaskar  |
| --- |
| * Dewleta serwerî
* dewleta giravî
* dewleta yekpare
* welat
 |
| * République de Madagascar
 |
|  |
|  **AlaMertal** |
| ﻿ / ﻿ |
| Dirûşm: Love, Land of Our Ancestors, Progress  |
|  Sirûd: Ry Tanindrazanay malala ô!  |
| Parzemîn | Afrîka  |
| Dewlet | Madagaskar  |
| Paytext | * Antananarivo
 |
| Ziman | zimanê fransî, Tsimihety Malagasy, Fiteny Antankarana, Plateau Malagasy, Tandroy, Tesaka Malagasy, Tanosy, Bara, zimanê malagasî, Northern Betsimisaraka Malagasy, Masikoro Malagasy, Sakalava Malagasy, Madagascar Sign Language û Southern Betsimisaraka Malagasy  |
| Dema avabûnê | * 1960
 |
| Birêvebirin |
|  • Awayê birêvebirinê | Komar  |
|  • Serokê rêveberiyê | Ruphin Zafisambo (2025–)  |
| Rûerd | * 587.295 km²
 |
| Nifûs | 31.964.956 (2024)  |
| Saet | * UTC+3
 |
| Plakaya erebeyê | RM |
|  |
| biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |

**Madagaskar** (bi navê **Medegeskar** jî tê nasîn, bi malagasî: Madagasîkara, bi fransî: Madagascar) an jî bi navê fermî **Komara Madagaskarê**, welatekî li rojhelatê Afrîkayê ye. Madagaskar giraveke li nav Okyanûsa Hindî de ye.

## Nifûs

Nifûs li gorî salan|

| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1960 | 5.099.371 | —     |
| 1961 | 5.223.621 | +2,4% |
| 1962 | 5.352.674 | +2,5% |
| 1963 | 5.486.593 | +2,5% |
| 1964 | 5.625.401 | +2,5% |
| 1965 | 5.769.219 | +2,6% |
| 1966 | 5.918.060 | +2,6% |
| 1967 | 6.072.270 | +2,6% |
| 1968 | 6.232.704 | +2,6% |
| 1969 | 6.400.454 | +2,7% |
| 1970 | 6.576.301 | +2,7% |
| 1971 | 6.760.352 | +2,8% |
| 1972 | 6.952.383 | +2,8% |
| 1973 | 7.152.391 | +2,9% |
| 1974 | 7.360.271 | +2,9% |
| 1975 | 7.575.757 | +2,9% |
| 1976 | 7.799.642 | +3,0% |
| 1977 | 8.031.589 | +3,0% |
| 1978 | 8.268.902 | +3,0% |
| 1979 | 8.507.958 | +2,9% |
| 1980 | 8.746.516 | +2,8% |
| 1981 | 8.983.494 | +2,7% |
| 1982 | 9.220.693 | +2,6% |
| 1983 | 9.462.343 | +2,6% |
| 1984 | 9.714.342 | +2,7% |
| 1985 | 9.981.113 | +2,7% |
| 1986 | 10.264.368 | +2,8% |
| 1987 | 10.563.491 | +2,9% |

 |

| Sal | Nifûs | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1988 | 10.877.757 | +3,0% |
| 1989 | 11.205.548 | +3,0% |
| 1990 | 11.545.782 | +3,0% |
| 1991 | 11.898.267 | +3,1% |
| 1992 | 12.263.899 | +3,1% |
| 1993 | 12.643.864 | +3,1% |
| 1994 | 13.039.754 | +3,1% |
| 1995 | 13.452.526 | +3,2% |
| 1996 | 13.882.646 | +3,2% |
| 1997 | 14.329.239 | +3,2% |
| 1998 | 14.790.245 | +3,2% |
| 1999 | 15.262.817 | +3,2% |
| 2000 | 15.744.811 | +3,2% |
| 2001 | 16.235.767 | +3,1% |
| 2002 | 16.736.029 | +3,1% |
| 2003 | 17.245.275 | +3,0% |
| 2004 | 17.763.367 | +3,0% |
| 2005 | 18.290.394 | +3,0% |
| 2006 | 18.826.126 | +2,9% |
| 2007 | 19.371.023 | +2,9% |
| 2008 | 19.926.785 | +2,9% |
| 2009 | 20.495.695 | +2,9% |
| 2010 | 21.079.532 | +2,8% |
| 2011 | 21.678.934 | +2,8% |
| 2012 | 22.293.914 | +2,8% |
| 2013 | 22.924.851 | +2,8% |
| 2017 | 25.570.895 | +11,5% |
| 2024 | 31.964.956 | +25,0% |

 |
| Çavkanî: Li ser Wîkîdaneyê bibîne  |

## Çavkanî

## Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Madagaskar de hene.