Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dwight D. Eisenhower

He die Sie ös op **Stolberjer Platt**
(Sije op Stolberjer Platt)
un jeschrieve wie moch öt kallt
(Sije jeschrieve wie moch öt kallt)

Eisenhower em Joohr 1956
**Dwight "Ike" David Eisenhower** (\* 14. Oktober 1890 ä Denison (Texas); † 28. Määz 1969 ä Washington D.C.) woch tösche 1953 un 1961 dr 34. Präsident van d USA.

## Si Lääve

### Sing Juurend

Ike, op Ripuaresch sprecht mo dat Aik us, önö Amerikaner dütscher Herkonft, wood als dreides Kengk va David Jacob Eisenhower un Ida Elizabeth Stover ä Denison jeboore. Am 11. Juli 1916 hiirode hä öt Mamie Geneva Doud (1896 - 1979). Met hör kräät hä 2 Kenger, wobei e at vrüsch storv.

Am 14. Juni 1911 troon hä öt Militär beij un jäng no d Militärakademi va West Point. Di schloss hä 1915 met Ärfolsch aav. Donoo klomm hä en d Räng van öt Militär hüüdr und wood 1917 Käptn. Bes 1941 reichde öt zm Stapschef van d 3. US-Armee un Aik wood sujar Brijadejeneral.

Em 2. Weltkresch jäng dä Opstiich wiir. Hä wood önö Viir-Stääre-Jeneral un woch sujar vöör dr D-Dei, d Invasiun en d Normandi, zoständich.

Aik an dr Daach vöör d Invasiun en d Normandi
No dr Kresch övvernomm hä dat Amt als Militärjuverneur van d US-Soldate en öt besätzde Dütschland.

Wi öt völl Amerikaner jäng, hott hä ö Küddelche met sing Sekretärin, öt Kay Summersby, ö nätt Vrommisch us Irland.

1947 wood Aik dr Präsident van d Kolambia University.

1950 wood Aik dr Chef van d NATO-Soldate ä Europa. Zwei Joohr spiidr, am 31. Mai 1952 joov hä si Militärwerk op, dänn hä mood sisch op dr Waahlkampf vöör d Präsidentschaft vörbereite.

### Aik en d Politik

Eisenhower Daller, Prägung vun 1972
Aik mängelnde en Vorträje tösche d USA un Korea suwi Taiwan öröm. Usserdem sproch hä sisch jäje d Rassetrännung va Schwazze un Wisse ä Schülle uss.

Öt duurde bes 1952, iih Aik sisch entschloss, zm US-Präsident z kandideere. Dat fluppde un hä wood 1953 dr 34. Präsident van d USA.

En d Politik woch hä önö jemäßichte Präsident, dä öt d Republikaner un d Demokrate räät maade. En sing Zitt veel d Jründung van d NASA.

1961 joov hä öt Amt op. Singe Nachfoljer wood John F. Kennedy. Aik storv am 28. Määz 1969 ä Washington D.C..

## Websiije

* Övver Aik
* Söök „Dwight D. Eisenhower“ im Kattalooch bëij de → *Deutsche Bibliothek*

Lėß met\_de USA ier Prëssidënte

George Washington |
John Adams |
Thomas Jefferson |
James Madison |
James Monroe |
John Quincy Adams |
Andrew Jackson |
Martin Van Buren |
William Henry Harrison |
John Tyler |
James K. Polk |
Zachary Taylor |
Millard Fillmore |
Franklin Pierce |
James Buchanan |
Abraham Lincoln |
Andrew Johnson |
Ulysses S. Grant |
Rutherford B. Hayes |
James A. Garfield |
Chester A. Arthur |
Grover Cleveland |
Benjamin Harrison |
Grover Cleveland |
William McKinley |
Theodore Roosevelt |
William Howard Taft |
Woodrow Wilson |
Warren G. Harding |
Calvin Coolidge |
Herbert C. Hoover |
Franklin D. Roosevelt |
Harry S. Truman |
Dwight D. Eisenhower |
John Fitzgerald Kennedy |
Lyndon B. Johnson |
Richard Nixon |
Gerald Ford |
Jimmy Carter |
Ronald Reagan |
George H. W. Bush |
Bill Clinton |
George W. Bush |
Barack Obama |
Donald Trump | Joe Biden |
Donald Trump
# Motto

E **Motto** eß äänlesch wi en Övverschref, odder enne Waahlshproch. Et wed ävver nit immer unbedingk bovvedröver jeschrevve, wi en Övverschref, un et wed öf jewäähßeld, häd alls-enne köötere Beshtannd, wi-enne Waahlshproch.

En Seßijohn em Karneval hät e Motto, de nääkßte Sessijon hät dann en annder Motto.

En Forannshtalldung hät öf e Motto, suwije „Hük danß de Bärin mem Bär“ förrenne Danß-Ovend med Damewahl em schöönßte Danß-Kaffee (Tanzcafé Brömmel) nörtlish der Alpe.

En Handlung kann unger enem Motto shtonn un shtattfienge. Da heiß et dann „Dä hät däm zwei mol eine jekleev, noh däm Motto ‚dubbelt jekleäv hällt besser.‘“ - oder eso en där Aat.

En Motto kann oresuwat wi en Thema sin, wenn-et förre-beishpel öm et Shpille jeehjt, dann hät me enne Rolle-Shpell-Ovent med em Motto - ov Thema - „Meddel-Allder“ un de Lück jevve al de alde Rettere un Borsch-Frölleins un jöke öm Päd erüm, unso.

Dat Woot „Motto“ küdd\_ussem\_Lattëijnesche, muttum hëijß do esu fill wie e Jemorrmelle, wat mer esu für sesh henn säät.
# Hebräisch (Sprooch)

**Hebräesch** es en Sprooch, di em Ojinaal **עברית** jeschrevve weed, un dat moß mer vun räähß noh lengks lässe, alsu andersch eröm wi bei uns.
Et klengk wi *Ivrit* (    aanhüüre ? / (*i*)).
Et es en Ampsschprooch en dämm Shtaat Ißraäll, un en Shprooch us em Hillije Land em noodößlijje Zippel fun Affrika, un stammp vum ahle Hebräesch uß jenou dä Jääjend af, en Sprooch uß dä Zick vun de Römer un Jesus, di hück nit mieh jekallt weed.
Mer dav\_et domet och nit verwääßelle.
Wann hück eine mem ahle Hebräesch aanköhm, dä däht mer en Issra'äll wall verschtonn, ävver ene Minsch vun fröher künnt mem Neu-Hebräesch vun hückzedaachs nit vill aanfange.