# Баш бет

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Хар ким да джазалгъан эркин энциклопедияВикипедиягъа хош келигиз! | Проектде **2860** статья барды.
16 июль 2026, Орта кюн (джангырт). |
|  Биринчи атлам    Cтатья къурау    Форум    Алфавит индекс    Категорияла    Embassy |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|

Бюгюн... (16 июль) |
| --- |
| Атом бомбаны биринчи джетишимли сынау* 622 — Муслиман орузламаны башланнганы.
* 1676 — Ёлюр отланы юсюнден иш: маркиза де Бренвилье ичиу бла азабха эмда асмакъгъа ашырылгъанды.
* 1945 — Нью-Мексикода (АБШ) атом бомбаны (*суратда*) биринчи джетишимли сынау.
* 1950 — Мараканасо — Бразилияны футболуну тарихинде эм уллу кёлю чыгъыу.
* 1965 — Монблан тауну (Альпланы эм мийиктёппеси — 4807 м) тюбю бла ётген, Франция бла Италияны байлагъан туннель ачылгъанды.
* 1969 — Аполлон-11 кемени старты, адамла тарихде биринчи кере Джерден башха космос объектни (Айны) юсюне баргъандыла.
* 1990 — УССР-ни Баш Совети Украинаны суверенитетини юсюнден Декларацияны къабыл этгенди.
* 1994 — Шумейкеров — Леви комета Юпитерге тюшгенди. Башха кюнледе • Шаблон
 |
|

Сайланнган статья |
| Москва кърал университетни баш мекямы**М. В. Ломоносов атлы Москва кърал университет** (орус. *Московский государственный университет имени М. В. Ломоносова*) — Россияны алчы эмда эм эски классика университетлерини бириди, Россияда илму бла маданиятны аралыгъыды. 1940 джылдан бери Михаил Ломоносовну атын джюрютеди.

МКъУ-ну къурамында 15 илму-тинтиу институт, 40 факультет, 300 кафедра эм 6 филиал (аны ичинде 5 — БКъБ-ни къралларында). Университетде 35 минг студент, 5 минг аспирант, докторант, соискатель эм 10 минг чакълы бир хазырланыу бёлюмлеринде, бютеулей 50 минг чакълы бир адам окъуйду. Факультетлери бла илму-тинтиу аралыкълада 4 минг профессор бла устаз, 5 минг чакълы бир илму къуллукъчу ишлейди. Болушлукъчу эмда баджарыучу персоналны саны 15 минг адам чакълы бирди. 1992 джылдан бери МКъУ-ну ректору физика-математика илмуланы доктору, академик, Виктор Антонович Садовничийди.
Университетни къуралыуу И. И. Шувалов бла М. В. Ломоносовну теджеулери бла байламлыды. Университетни къуралыууну юсюнден декретге императрица Елизавета Петровна 12 (23) январь 1755 джыл къол салгъанды.
* *Статьяны баргъаны*

Сайланнган статьяла • Кандидатла • Шаблон |
|

Эм керекли статьяла |
|
Алгъа Мета-викиде теджелген **бу тизме** — билимни хар бары бёлюмюнден 1000-ге джууукъ эм магъаналы статьяладан къуралады.
Къарачай-Малкъар Википедияны эм баш нюзюрлеринден бири — бу тизмедеги статьяланы къурагъан эмда джараулу информациядан толтургъанды.
Сиз, тизмедеги статьяланы къураб (неда башха тилледен кёчюрюб) эмда толтуруб, проектге болушургъа боллукъсуз.
Статьяланы тизмеси • Шаблон

Статьяны атын джаз да башла:
  |

 |  |

|

Бюгюннгю сурат |
| --- |
| Шаблон:Potd/20262012-07-16 (krc)
Керти рогатка (*Ceratophrys cornuta*). Табийгъат билимни кърал музейи, Карлсруэ, ГерманияБашха суратла • Шаблон |
|

Иги статья |
| Амстердамны герби
**Амстерда́м** — Нидерландланы ара шахары эмда эм уллу шахарыды. Шимал Голландия провинцияда, къралны кюнбатышында, Амстел суу бла Эй сууну аякъларында орналгъанды. Амстердам, Шимал тенгизге канал бла байланыбды.
2010 джылны октябрына Амстердам муниципалитетде джашагъан адамланы саны 767 849 болгъанды. Тийреси бла бирге (шахар округ) шахарда — 2,2 млн адам джашайды. Амстердам, Европада 6-чы болгъан Рандстад агломерациягъа киреди.
Шахарны аты эки сёзден къуралгъанды: *Амстел* бла *дам*. Амстел, къатында саркъгъан сууну атыды, *дам* а уа «дамба» сёздю. XII ёмюрде бу, гитче чабакъчы элчик болгъанды, алай а Нидерландланы Алтын ёмюрлерини заманында, Амстердам дунияны эм магъаналы портларыны бири эмда уллу сатыу-алыу аралыкъ болгъанды.
Шахар, тюрлю-тюрлю культураланы джыйылгъан джериди — 2009 джылны апрелине шахарда 177 миллетни келечиси джашагъанды.
Амстердам, аны тышында Нидерландланы финанс эмда культура аралыгъыды.
* *Статьяны баргъаны*

Иги статьяла • Кандидатла • Шаблон |
|

Сиз билемисиз? |
| *Википедияны джангы статьяларындан:** Кюнню массасы, **Кюн системаны** бютеу массасындан 99,866 % чакълы бирди.
* **Кърымтатар тилни** диалектлери бири биринден энчи тилле кибик айрыдыла.
* АБШ-ны **Лос-Анджелес** шахарында джашагъанланы къуру 42,2 %-ине ингилиз тил, ана тили болады.
* **Къабарты-черкес тилде** къуру къысыкъ тауушланы саны 48 болады.
* Австралияны **эм уллу шахарыны аты**, Уллу Британияны колонияларыны министрини сыйы ючюн берилгенди.
* Гаспыралы Исмаилни **къызы**, Азербайджанны премьер-министрини юй бийчеси болгъанды.
* Бахрейнде джашагъанланы **75 % чакълы бири шиитле** болгъанлыкъгъа, патчах юйюр суннитликни тутады.
* Европаны **эм узун сууу**, бютеулей да Россияда саркъады. Джангы чыгъарма • Архив • Шаблон
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Википедия, ичиндегисини тюзлюгюню юсюнден гарантия бермейди. Проектни иеси — Викимедиа фондду, алай а ол бу сайтда болгъан халатла ючюн джууаблы тюлдю. Хар къатышхан кесини этген къошуму ючюн джууаблыды. |

 |