Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Сан-Диего

| **Сан-Диего** ингил. *San Diego* |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Герби |  Байрагъы |

 |
| Орналгъаны |
| Координатлары: | 32.715, -117.162532°42′54″ N 117°09′45″ W﻿ / ﻿32.715° N 117.1625° W
 |
| Тенгизден мийиклиги: | 22 метр т. м. |
| Сагъат бёлгеси: | UTC−8:00,
UTC−7:00 Джай заман |
| Къралы: |  АБШ |
| Штаты: |  Калифорния
 |
| Округу: | Сан-Диего округ |
| Картада кёрюнюмю:

|  |
| --- |
| Сан-Диего (АБШ) |

 |
| Къуралгъанды: | 1769 джылда |
| Шахар болгъанды: | 1850 джылда |
| Статистика билгиле |
| Майданы: | 963,6 км² |
| Халкъыны саны: | 1 386 932 (2020) |
| Басыннганы: | 1494,7 адам/км² |
| Агломерациясы: | 3 298 799 |
| Административ билгиле |
| Статусу: | Округну административ арасы |
| Башчысы: | Тодд Глория |
| Официал сайты: |
 |
| Телефон коду: | 619, 858 |
| Почта индекси: | 92101-92117, 92119-92124, 92126-92140,
92142, 92145, 92147, 92149-92155,
92158-92172, 92174-92177, 92179, 92182,
92184, 92186, 92187, 92190-92199 |
| **Викигёзенде  Медиафайлла** |
| тюрлендириу  |

**Сан-Дие́го** (ингил. *San Diego*) — АБШ-ны къыбыла-кюнбатыш кесегинде, Къыбыла Калифорнияны Шош океанны джагъасында, Мексика бла чекни къатында орналгъан, Сан-Диего округну административ арасы болгъан шахар. 2020 джылда болгъан тергеу бла Сан-Диегода 1 386 932 адам джашаеди (Калифорнияда экинчи шахар, АБШ-де 8-чи), агломерациясында уа 3 298 799 адам (АБШ-де 18-чи агломерация).

## Джибериуле

*  - Сан-Диегоны официал сайты.
*  - Сан-Диего округну официал туристликни юсюнден сайты.

## Белгиле
# Британ Колумбия

|  |
| --- |
| Канаданы провинциясы/территориясы |
| **Британ Колумбия** ингил. *British Columbia*
Британ Колумбия провинциясы |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Британ Колумбияны байрагъы | Британ Колумбияны герби |

 |
| Британ Колумбия Канаданы картасында |
| **Девизи** | лат. *Splendor Sine Occasu* *(«Кюн батхансыз аламатлыкъ»)* |
| **Демография билги** |
| **Ара шахар** | Виктория |
| **Эм уллу шахар** | Ванкувер |
| **Уллу шахарла** | Ванкувер, Суррей, Бернаби, Ричмонд |
| **Официал тил** | ингилиз тил |
| **Халкъы** | 5 000 879 (2021 джыл) Канадада 3 орун |
| **Басыннганы** | 5.41 адам/км² |
| **География билги** |
| **Майдан** | 5 орун |
| • бютеулей  | 944 735 км²  |
| • суу юсю  | 19 548,9 км² (2.1 %) |
| • Канаданы майданындан  | 9.5 % |
| **Тенгиз дараджагъа кёре мийиклик** |  |
| • эм уллу | 4663 м  |
| • эм гитче  | 0 м |  |
| **Тарих билги** |
| **Канада конфедерациягъа** | 1871 джылны 20 июль
7 кирген |
| Алгъа атла  | Бирлешген Колония Британ Колумбия |  |
| **Политика билги** |
| **Биринчи-министр** | Дэвид Эби |
| **Лейтенант-губернатор** | Джанет Остин |
| **Закончыгъарыучу орган** | Британ Колумбияны Легислатив Ассамблеясы |
| **Башха билги** |
| **Сагъат бёлге** | −8 |
| **Къысхартыу** | BC |
| **Официал сайт** |  |
| **Викигёзенде  Медиафайлла** |

**Британ Колумбия** (ингил. *British Columbia* [ˌbrɪtɨʃ kəˈlʌmbiə], фр. *Colombie-Britannique*) — Канаданы кюнбатышында орналгъан, конфедерациягъа 7-чи (1871 джылда) кирген провинциясы.

Ара шахары — Виктория, эм уллу шахары — Ванкувер.

## Белгиле

|  |
| --- |
|   Бу, Канаданы юсюнден тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |
# Кърал

**Кърал** — социал, маданият интереслери бла бирикген, белгили бир территориягъа ие, кесини оноу системасы, сауутлу кючлери, тыш эмда ич суверинитети болгъан джамагъатны къуралышыды.

|  |
| --- |
|   Бу, политиканы юсюнден тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |
# Франция

Француз Республика

фр. *République française*

|  |  |
| --- | --- |
|  Францияны байрагъы
 |  Францияны герби
 |

 | Девиз | *Liberté, Égalité, Fraternité* («Эркинлик, Тенглик, Къарнашлыкъ») |
|  Гимн | *Марсельеза* |

Административ билги| Оноу формасы | Къатыш республика |
| Президент Биринчи-министр | Эмманюэль Макрон Себастьен Лекорню |
| Тил(лер)и | Француз тил |
| Ара шахары | Париж48.85, 2.3548°51′ N 2°21′ E﻿ / ﻿48.85° N 2.35° E   |

География билги| Уллу шахар(лар)ы | Париж, Лион, Марсель, Лилль, Бордо |
| Бютеу территориясы | 674 843 км²/547 030 км2 (дунияда 41-чи) |
| Сууну юсю | 0,26 % |
| Сагъат бёлгеси |  +1 |

Тарих билги| Къуралгъаны | 843 (Верден кесамат) 1958 (Бешинчи республика) |

Демография билги| Бютеу халкъы (2008) | 64 473 140/61 875 822 адам (дунияда 20-чы) |
| Къалынлыгъы | 114 адам/км2 |

Экономика билги| БИП (номинал) (2008) | $ 2,843 трлн. (5-чи) |
| БИП (ном.) адам башына | $ 45 858  |
| Валютасы | Евро (EUR, код 978) |

Башха билги| Домен(лер)и | .fr |
| Телефон коду | +33 |

**Фра́нция** (фр. *France*), официал аты **Францу́з Респу́блика** (фр. *République française*) — Кюнбатыш Европада орналгъан къралды. Халкъыны кёбюсю галл-римлилени туудукълары болгъанлыкъгъа эм роман тилде сёлешгенликге, Франк атлы герман тайпаны этнониминден келеди къралны аты.

Халкъы — 64,5 млн адамды, ала ичинде 90%-ден кёбю — Францияны гражданлары. Дин тутханла — кёбюсюне католикледиле (76%-ден кёбю). Закон чыгъарыучу орган — эки палаталы парламентди (Сенат эм Францияны миллет джыйылыуу).

Административ-территориал бёлюннгени: 26 регион (аладан 22 метрополияда эм 4 тыш тенгиз регион), аланы ичинде 100 департамент (96 метрополияда эм 4 тыш тенгиз департамент).

Ара шахары — Париж.

## Географиясы

## Халкъы

## Сауутлу кючлери

## Экономикасы

## Джибериуле

* France from the BBC News
* France at *UCB Libraries GovPubs*
* Weather Forecast

## Белгиле

|  |
| --- |
|   Бу, Франияны юсюнден тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |
# Гренада

Гренада

ингил. *Grenada*
ант. креол. *La Gwenad*

|  |  |
| --- | --- |
|  Гренаданы байрагъы
 |  Гренаданы герби
 |

Гранада эки Американы картасында

Гренаданы картасы

 | Девиз | *(ингил.* Ever conscious of God we aspire, build and advance as one people*)* |
|  Гимн | *Hail Grenada* |

Административ билги| Оноу формасы | Конституциялы монархия |
| Король | III Чарльз |
| Генерал-губернатор | Сесиль Ла Гренейд |
| Биринчи-министр | Дикон Митчелл |
| Тил(лер)и | ингилиз тил |
| Ара шахары | Сент-Джорджес12.05, -61.7512°03′ N 61°45′ W﻿ / ﻿12.05° N 61.75° W   |

География билги| Уллу шахар(лар)ы | Сент-Джорджес, Гренвилл |
| Бютеу территориясы | 344 км2 (дунияда 222) |
| Сууну юсю | 1,6 % |

Тарих билги| Эркинлиги | Уллу Британиядан |
|  | 1974 джылда 7 февралда |

Демография билги| Бютеу халкъы (2024) | 114 621 адам (дунияда 197) |
| Къалынлыгъы | 333,2 адам/км2 |

Экономика билги| БИП (номинал) (2019) | $ 1,218 млрд доллар (172) |
| БИП (ном.) адам башына (2019) | $ 11 193 (66) |
| ААИ (2022) | 0,793 (мийик) (73) |
| Валютасы | кюнчыгъыш-кариб доллары (XCD) |

Башха билги| ISO 3166-1 коду | GD |
| Домен(лер)и | .gd |
| Телефон коду | +1-473 |
| Халкъла арасы организациялары | БМО, МБ, ККъА, КБ, ЛАККъБ, АКъО, КККъО |

**Грена́да** (ингил. *Grenada* [ɡrɪˈneɪdə]) — Кариб тенгизни къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, Гренада айрымкан эмда Гренадина айрымканланы къыбыла кесегинде орналгъан айрымкан кърал.

Бютеулей Гренаданы территориясы - 344 км², суу джагъасы - 121 км.

Ара шахары - Сент-Джорджес. Официал тили - ингилиз тил.

## Географиясы

Гренаданы эм уллу айрымканы Гренада Антил архипелагны эм къыбыла айрымканыды. Ол Венесуэла бла Тринидад эм Тобагодан 140 км шималда орналады. Гренадагъа кирген Гренадинле арымканланы къыбыла кесегинде айрымканла: Карриаку (эм уллу), Пти-Мартиник, Ронд, Кай, Даймонд, Лардж, Салин эмда Фрегат.

## Дагъыда къарагъыз

* Шимал Америка
* Латин Америка эмда Кариблени къралларыны бирлешиую
* Кюнчыгыш Кариб къралланы организациясы
* Кариб тенгиз
* Антил айрымканла

## Белгиле
# Аруба

| **АрубаAruba* |
| --- |
| Регион |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Къралы | Нидерландла |
| Ара шахары | Ораньестад |
| Уллу шахарлары | Ораньестад, Синт-Николас, Ноорд |
| Бёлюмлери | {{{бёлюмлери}}} |
|  |
| Территориясы - Суу | 180 км² км² 0 % |
| Халкъы Басыннганы | 106 203 (2022) 560.4 адам/км² |
| Къуралгъанды | 1986 |
| башчыны постуну аты | Альфонсо Бекхудт |
| Официал тил(лер)и | нидерланд тил, папьяменто тил |
| ISO 3166-2 | NL-AW |
| www.aruba.com — официал сайты |
|  |

**Ару́ба** (нидерл. и папьям. *Aruba*) — Кариб тенгизни къыбылада, Венесуэланы суу джагасыны къатында орналгъан гитче айрымкан бла самоуправление алгъан кърал кибик. Аруба Гитче Антил айрымканладан эм кюнбатышты.
# Журналистика

**Журналистика** — бусагъатда магъаналы болгъан фактланы, багъаланы эмда комментарийлени джыйылыуун хайырланыб, социал къауумланы дуниягъа къарамларын, ангыларын актуализациясыды. Кёбчюлюк информацияны мадарларыны (КИМ) полисистемасыны бир кесегиди, ол демек джамагъатды кёб функциялы институтларына киреди, сёз ючюн басма, телевидение, радио, интернет кибик.

Джамагъат излемлени къарамындан, журналистика илму-практикалыкъ билимни бир къауумун кёбчюлюк ангыгъа алдырырыуду.

Журналистикада эки баш агъым барды - тинтиучю журналистика эмда излеучю журналистика. Тинтиучю журналист, кёбюсюне ачыкъ билги къайнакъла бла ишлейди, излеучю уа хар кимгеда белгили болмагъан, джабыкъ информация бла хайырланады. Демократ къраллада излеучю журналистлеге «демократияны эгерлери» дейдиле.

**Журналистика-илму** — суратлау, культурологиялыкъ, тарих, социологиялыкъ эмда башха дисциплиналаны системасыды, журналистиканы джамагъатда орнун тинтеди.

**Журнализм** — журналистни КИМ-ни кенг спектринде социологиялыкъ ишлемнини бир тюрлюсюдю. Аллында журналистика къуру басма бла чекленнгенди (газет-журнал журналистика), артдан кёбчюлюк информацияны джангы мадарлары чыкъгъаны бла радио и телевидение да къошулгъанды, XX ёмюрню ахырына уа интернетде да чыкъгъанды журналистика.

## Джибериуле

* «Заман» газет
* «Къарачай» газет

|  |
| --- |
|   Викигёзенде (*Wikimedia Commons'*да) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: **Журналистика**. |
# Швеция

Швеция Королевство

Konungariket Sverige

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |  Гимн | *Du gamla, Du fria (Сен буруннгуса, Сен эркинсе)* |

Административ билги| Оноу формасы | Конституциялы монархия |
| Король Премьер-министр | XVI Карл Густав Фредрик Рейнфельдт |
| Тил(лер)и | швед тил |
| Ара шахары | Стокгольм |

География билги| Уллу шахар(лар)ы | Гётеборг, Мальмё |
| Бютеу территориясы | 449 964 км2 (дунияда 54-чю) |
| Сууну юсю | 8,67 % |
| Сагъат бёлгеси |  +1 |

Тарих билги| Къуралгъаны | 900-юнчю джыллада |

Демография билги| Бютеу халкъы (2009) | 9,263,872 адам (дунияда 88-чи) |
| Къалынлыгъы | 21,9 адам/км2 |

Экономика билги| БИП (номинал) (2008) | $ 512,900 млрд. (21-чи) |
| БИП (ном.) адам башына | $ 55,427 |
| Валютасы | Швед крона (SEK) |

Башха билги| Домен(лер)и | .se |
| Телефон коду | +46 |

**Швеция** (швед. *Sverige*), **Швеция королевство** (швед. *Konungariket Sverige*) — Шимал Европада, Скандинав джарымайрымканда орналгъан къралды.

Ара шахары — Стокгольм

## Белгиле

|  |
| --- |
|   Бу, швецияны юсюнден тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |