Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Тамил тил

| Тамил тил *தமிழ்* |
| --- |
|  |
| **Къралла**: | Индия, Шри-Ланка, Сингапур, Малайзия, Кения |
| **Официал статусу**: | Финляндияда, Къыбыла Азия, Къыбыла-Кюнчыгъыш Азия, Африка |
| **Бютеу сёлешгенле**: | 70млн |
| **Джазыу системасы**: | Тамил джазма |
| **Категориясы**: | Дравид тилле |
| **Генетика классификациясы** |
|
- Дравид юйюр
0- Къыбыла-дарвидий бутакъ
00- Тамил-каннад къауум  |
| **Тил кодлары** |
| **ISO 639-1** | ta |
| **ISO 639-2** | tam |
| **Википедияда** |
| **Бёлюмю**: | ta.wikipedia.org |
| тюрлендириу  |

**Тамил тил** (там. *தமிழ்*) — дравид тилледен эм къыбыладагъыды. Бу тилде къыбыла Индияны халкъы сёлешеди. Аны тышында тамил тилде Цейлон айрымканны шималындада сёлешедиле.

Тамил Надуда миллетчиликни айныгъаны себебли, тамил тилни сёзлюгю, алгъаракъ кёб санда болгъан индоарий тилледен келген сёзледен ариуланнганды. Андан сорада, тамил тилде бек бай 2300 джыллыкъ адабият барды эмда бу тил классика тилге саналады.

Тамил тилни европачы тинтиучю болуб, биринчи немец миссионер Бартоломей Цигенбальг болгъанды, ол XVIII ёмюрде бу тилни грамматикасы бла сёзлюгюн джазгъанды.

Тамил тил талай джерде официал тилге саналады:

* Индияда,Тамил-Наду штатны официал тили болады.
* Шри-Ланкада
* Сингапурда бу тилде индус халкъны асламы сёлешеди.

Малайзияда тамил тилде индусланы уллу кесеги сёлешеди. Аны тышында тамил тилде Кенияны къыбыласында да сёлешедиле.

Къарачай-малкъар тилге (орус тилни юсю бла) тамил тилден «катамаран» (கட்டு மரம்) сёз киргенди, кёчюрмеси «бир-бирине байланнган тёнгертке» болады.

## Джазма

Кесини энчи джазмасы барды.

## Белгиле

11 джюзджыллыкъда тамил тилде джазма эсгертме

|  |
| --- |
|   Викигёзенде (*Wikimedia Commons'*да) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: **Тамил тил**. |
# Малайзия

Малайзия

малай. *Malaysia*

|  |  |
| --- | --- |
|  Малайзияны байрагъы
 |  Малайзияны герби
 |

 | Девиз | *малай.* Bersekutu Bertambah Mutu' **(«Бирлик — кючлюктю»)** |
|  Гимн | *Negaraku* («Мени къралым») |

Административ билги| Оноу формасы | Сайлау монархия парламент монархия |
| Король | Султан Ибрагим Исмаил |
| Корольну заместители | Назрин Муизуддин Шах |
| Бириничи-министр | Анвар Ибрагим |
| Тил(лер)и | малай тил |
| Ара шахары | \*Куала-Лумпур3.133333, 101.6833333°08′ N 101°41′ E﻿ / ﻿3.133333° N 101.683333° E   |

География билги| Уллу шахар(лар)ы | Куала-Лумпур, Джохор-Бару, Ипох, Кучинг |
| Бютеу территориясы | 330 803 км2 (дунияда 66) |
| Сууну юсю | 0,3 % |
| Сагъат бёлгеси |  UTC+8 |

Тарих билги| Эркинлиги | Уллу Британиядан |
|  | 1957 джылны 31 августа |

Демография билги| Этник къауумлары | \* 70.5% Бумипутра
* + 57.3% Малайла
	+ 13.2% Сабахны, Саравакны, Оранг Аслыны тамырлы группала эмда башхала
* 22.9% Къытайла
* 6.6% Индийлиле
 |
| Бютеу халкъы (2020) | 32,447,385 адам (дунияда 43) |
| Къалынлыгъы | 101 адам/км2 |

Экономика билги| БИП (номинал) (2024) | $ 445,519 млрд (36) |
| БИП (ном.) адам башына (2024) | $ 13315 (67) |
| ААИ (2025) | 0,819 (бек мийик) (67) |
| Валютасы | малайзийяны ринггити |

Башха билги| ISO 3166-1 коду | MY |
| Домен(лер)и | .my |
| Телефон коду | +60 |

**Мала́йзия** (малай. *Malaysia* [məlejsiə]) — Къыбыла-Кюнчыгъыш Азияда орналгъан, Къыбыла-Къытай тенгиз бла Кюнбатыш эмда Кюнчыгъыш Малайзиягъа бёлюнген кърал. Бютеулей Малайзияны территориясы — 330 803 км².

Малайзия - 13 штатлагъа эмда 3 федерал территориялагъа бёлюннген федератив парламент монархияды.

Кърал тил — малай тил.

Конституция бла ара шахары — Куала-Лумпур, административ ара шахары — Путраджая.

## Белгиле
# Кувейт

Кувейт

араб. دولة الكويت‎

|  |  |
| --- | --- |
|  Кувейтни байрагъы
 |  Кувейтни герби
 |

 |  Гимн | *ٱلنَّشِيد ٱلْوَطَنِيّ* («Къралны джыры») |

Административ билги| Оноу формасы | дуалист монархия |
| Эмир | Мишааль аль-Ахмед аль-Джабер ас-Сабах |
| Тил(лер)и | араб тил |
| Ара шахары | Эль-Кувейт |

География билги| Уллу шахар(лар)ы | Эль-Кувейт |
| Бютеу территориясы | 17 818 км2 (дунияда 152) |
| Сагъат бёлгеси |  +3 |

Демография билги| Бютеу халкъы (2024) | 4 349 380 адам (дунияда 121) |
| Къалынлыгъы | 250,6 адам/км2 |

Экономика билги| БИП (номинал) (2024) | $ 161,8 млрд (59) |
| ААИ (2022) | ▲0,84 (бек мийик) (49) |
| Валютасы | кувейтны динары |

Башха билги| ISO 3166-1 коду | KW |
| Домен(лер)и | .kw |
| Телефон коду | +965 |

**Куве́йт**, официал аты - **Куве́йтКърал** (араб. دولة الكويت‎ — Даулату-ль-Кувайт‎) — къыбыла-кюнбатыш Азияда, Кюнчыгыш Арабияны кесегинде орналгъан кърал. Шималда Иракъ, къыбылада Сауд Арабия чеклешеди. Кюнчыгышдан Фарс богъаз бла джуулады. Сууда Иран бла чеклешеди.

Бютеулей Кувейтни территориясы - 17 818 км², суу джагъасы - 499 км. Кувейтни 2024 джылда халкъыны саны — 4 349 380 адам.

Ара шахары - Эль-Кувейт. Официал тили - араб тил.

## Белгиле

|  |
| --- |
|   Бу, тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |
# Къатар

Къатар

араб. دَوْلَةُ قَطَرْ‎

|  |  |
| --- | --- |
|  Къатарны байрагъы
 |  Къатарны герби
 |

 |  Гимн | *السلام الأميري* («Эмиримге салам!») |

Административ билги| Тил(лер)и | Араб тил |
| Ара шахары | Доха25.3, 51.51666725°18′ N 51°31′ E﻿ / ﻿25.3° N 51.516667° E   |

География билги| Уллу шахар(лар)ы | Доха |
| Бютеу территориясы | 11 586 км2 (дунияда 158) |
| Сагъат бёлгеси |  UTC+3:00 |

Демография билги| Бютеу халкъы (2023) | 3 063 005 адам (дунияда 139) |
| Къалынлыгъы | 264 адам/км2 |

Экономика билги| БИП (номинал) (2025) | $ 222,780 млрд (54) |
| БИП (ном.) адам башына (2025) | $ 71 650 (9) |
| ААИ (2022) | ▲0,875 (бек мийик) (40) |
| Валютасы | катарны риалы (QAR) |

Башха билги| ISO 3166-1 коду | QA |
| Домен(лер)и | .qa |
| Телефон коду | +974 |

**Къатар** (араб. قَطَرْ‎ [ˈqɑtˁɑr]), официал аты — **Къатар Кърал** (араб. دَوْلَةُ قَطَرْ‎ [ˈdawlat ˈqɑtˁɑr]) — Къыбыла-Кюнчыгъыш Азияда, Катар джарымайрымканда, Араб джарымайрымканны кюнчыгъыш кесегинде орналгъан кърал.

Кыбылада Сауд Арабия бла чеклешеди, башха джанындан Фарсы богъаз бла джууулады. Тенгиз бла шимал-кюнбатышда Байхрейн бла къыбыла-кюнчыгъышда БАЭ бла чеклешеди.

Ара шахары - Доха.

## Белгиле