Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Сидней

*Бу атны (неда терминни) башха магъаналары да барды, къарагъыз: Сидней (магъаналары)*.

| **Сидней** Sydney |
| --- |
|  Сиднейни опера театры бла финанс району |
| Орналгъаны |
| Координатлары: | -33.869444, 151.20833333°52′10″ S 151°12′30″ E﻿ / ﻿33.869444° S 151.208333° E
 |
| Сагъат бёлгеси: | UTC+10, джай — UTC+11 |
| Къралы: |  Австралия |
| Штаты: | Джангы Къыбыла Уэльс
 |
| Къуралгъаны: | 26 январь, 1788 джыл |
| Картада кёрюнюмю:

|  |
| --- |
| Сидней (Австралия) |

 |
| Статистика билгиле |
| Майданы: | 12.144,6 км² |
| Халкъыны саны: | 4 504 469 (2009) |
| Басыннганы: | 371 адам/км² |
| Административ билгиле |
| Официал сайты: | www.cityofsydney.nsw.gov.au/
 |
| Телефон коду: | +61 2 |
| тюрлендириу  |

**Сидней** (ингил. *Sydney*) — Австралияны эм уллу шахарыды, 2009 джылда шахарда джашагъанланы саны 4,5 миллион адам чакълы бир болгъанды. Сидней, Джангы Къыбыла Уэльс штатны ара шахарыды. Шахарны тамалын *Биринчи флотха* башчылыкъ этиб келген Артур Филлип 1788 джылда салгъанды. Сидней, Австралияда биринчи европалы колониал джерлешимди. Шахаргъа ат, ол сагъатда Уллу Британияны колонияларыны министри болгъан лорд Сиднейни сыйы ючюн берилгенди.

## Белгиле

|  |
| --- |
|   Викигёзенде (*Wikimedia Commons'*да) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: **Сидней**. |

|  |
| --- |
|   Бу, тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |
# 1957 джыл

## Болгъан ишле

* 2 май — Къыбыла Африкада британ гимнни миллет гимн халда хайырланыуу джасакъланнганды.

## Туугъанла

## Ёлгенле

|  |
| --- |
|   Бу, тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |

|  |
| --- |
|   Викигёзенде (Wikimedia Commons) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: **1957 джыл**. |
# Правительство

| Толтуруучу власть  |
| --- |
| * Толтуруучу власть
* Къралны башчысы
	+ Диктатор
	+ Монарх
	+ Президент
* Правительство
	+ Правительствону башчысы
		- Канцлер
		- Толтуруучу властны башчысы
		- Биринчи-министр
	+ Министрлени кабинети
	+ Министрлик
	+ Министр
	+ Кърал оноуну системасы
		- Кърал оноуну президент системасы
		- Кърал оноуну джарым президент системасы
		- Кърал оноуну парламент системасы
	+ Парламент демократия
	+ Парламент монархия
	+ Парламент республика
	+ Къатыш кърал оноу система
	+ Кърал оноуну Вестминстер системасы
* Тизимле
	+ Президентлени тизими
	+ Кърал башчыланы тизими
	+ Правительстволаны тизими
* Губернатор
* Мэр
 |
| кёр • сюз • тюр. |

**Правительство** — кърал оноуну этген баш коллегиялыкъ толтуруучу органды.

Правительствону баш нюзюрю — къралны закон чыгъарыучу органы (парламентни) алгъан оноуун джашаугъа киргизиудю.

## Правительствону стркутурасы

Правительство аннга кирген членледен къуралады, (министрледен) эмда къралны башчысы бла (король бла, президент бла) неда премьер-министр бла (правительствону председатели, канцлер, министрлени совети неда кабинетини председатели бла) башчылыкъ этиледи.

Федератив къраллада ара (федерал) правительство эмда федерациягъа кирген кърал къуралышланы правительстволары болады

Коалиция правительство — талай партияны келечисинден къуралгъан правительстводу, ол кёбюсюне коалициялыкъ кесаматха кёре къуралады.

## Правительствону функциялары

Толтуруучу властны органы болуб, правительство, законланы тындырыугъа эмда кърал ишлени оператив оноууна джоралагъан ишни бардырады. Правительствону баш нюзюрю къралда рахатлыкъны сакълу эмда гражданланы хакъларын гарантия этиудю.

## Правительствону къуралыууну принциплери

Толтрууучу властны органларыны къуралыууну джорукълары хар къралдада бирча болмайды.
Парламент кърал оноу формасы болгъан къраллада, правительствону къураргъа эркинлик парламентге сайлаулада хорлагъан партиягъа неда коалициягъа бериледи. Партияланы бирида кёбчюлюгню алмаса, парламентге ётген партияланы араларында коалиция келишиу ючюн кёрюшюуле башланадыла, аны эсебинде не правительство къуралады, неда (коалиция къуралалмаса) джангы парламент сайлаула бардырыладыла.

Россия Федерацияда, 1993 джылны Конституциясына кёре, толтуруучу властный федерал органларыны структурасы Правительствону Председатели бла Президентге теджеледи, эмда Президент къабыл этеди неда этмейди. ЭФ-ны Конституциясы толтуучу властный федерал органларына Федерацияларыны субъектлеринде кеслерини джерли органларыны къураргъа хакъ береди.

## Дагъыда къарагъыз

* Халкъ
* Джамагъат
* Кърал
* Политика клуб

## Литература

* Samuel E. Finer. The History of Government from the Earliest Times (правительствону эм буруннгу заманладан бери тарихи), 3 томда. Oxford University Press: Оксфорд, 1997 бла 1999.
# 1799 джыл

## Болгъан ишле

## Туугъанла

## Ёлгенле

|  |
| --- |
|   Бу, тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |

|  |
| --- |
|   Викигёзенде (Wikimedia Commons) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: **1799 джыл**. |
# Андалусия

| **АндалусияAndalucía* |
| --- |
| Автоном область |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Къралы |  Испания |
| Ара шахары | Севилья |
| Уллу шахарлары | Севилья, Малага, Кордова |
| Бёлюмлери | 8 провинция: Альмерии Кадиса Кордовы Гранады Уэльвы Хаэна Малаги Севильи |
|  |
| Территориясы - Суу | 87.268 км² {{{Суу проценти}}} % |
| Халкъы Басыннганы | 8.285.692 (2009) 94,95 адам/км² |
| Къуралгъанды | 28 февраль 1980 |
| башчыны постуну аты | Мануэль Чавес |
| Официал тил(лер)и | испан тил |
| ISO 3166-2 | AN |
| www.juntadeandalucia.es — официал сайты |
|  |

**Андалусия** (исп. *Andalucía*, лат. *Vandalitia*) — испан автоном областды. 8 провинциядан къуралады: Альмерия, Кадис, Кордова, Гранада, Уэльва, Хаэн, Малага эм Севилья. Ара шахары Севильяды. Андалусия Европаны къыбыла-кюнбатыш къыйырында орналыбды, къыбылада Гибралтар ачыкъ богъаз бла эм Джерлеарасы тенгиз бла джууулады, кюнбатышда Португалия бла чеклешеди эм Атлантика океан бла джууулады. Испанияны ичинде Андалусия шималда Эстремадура эмда Кастилия — Ла-Манча бла чеклешеди, кюнчыгъышда — Мурсия бла.

Андалусияны провинциялары

|  |
| --- |
|   Викигёзенде (*Wikimedia Commons'*да) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: **Андалусия**. |