# Росей

Эресей, Эресей Федерация

Россия, Российская Федерация

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |  Гимн | *Эресейни кърал гимни* |

Административ билги| Оноу формасы | Президент-парламент республика |
| Президент | Владимир Путин |
| Премьер-министр | Михаил Мишустин |
| Тил(лер)и | Орус тил |
| Ара шахары | Москва |

География билги| Уллу шахар(лар)ы | Москва, Санкт-Петербург, Новосибирск, Екатеринбург, Къазан, Красноярск, Тёбен Новгород, Челябинск, Уфа, Краснодар |
| Бютеу территориясы | 17 234 031 км2 (дунияда 1-чи) |
| Сууну юсю | 13 % |
| Сагъат бёлгеси |  +2…+12 |

Тарих билги| Къуралгъаны | 862 джыл |

Демография билги| Бютеу халкъы (2025) | 146 119 928 адам (дунияда 9-чу) |
| Къалынлыгъы | 8 адам/км2 |

Экономика билги| БИП (номинал) (2008) | $ 2 225 трлн (7-чи) |
| БИП (ном.) адам башына | $ 16 239 |
| Валютасы | Эресей сом (RUB, RUR) |

Башха билги| Домен(лер)и | .ru, .su, .рф |
| Телефон коду | +7 |

**Эресей Федерация**, **Эресей неда Россей, Россия** (орус. *Российская Федерация, Россия, РФ*) — Евразияда (Европаны кюнчыгъыш джанында эмда Азияны Шимал джанында) орналгъан къралды. Джерини ёлчеми бла эм уллу къралды Джер юсюнде (17 234 031 км² неда 12 % (1/9) саулай къургъакъ джерни, неда 12,65 % (1/8) адам джашагъан джерден).

Халкъыны саны — 146 119 928 адам. Адам саны бла Эресей Джер юсюнде тогъузунчу орундады. Халкъны кёбюсю — 73,1 % шахарлада джашайды. Халкъны къурамындан 79,83 % оруслуладыла. Россияни кърал тили — орус тилди.

Эресейни 18 кърал бла чеклери барды, аладан джер бла: Норвегия, Финляндия, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Белорус, Украина, Хачыпсы (Абхазия), Гюрджю, Къыбыла Тегей, Азербайджан, Къазакъстан, Къытай, Монголия, Шимал Корея; тенгиз бла — Япония, АБШ.

Эресейни ара шахары Москвады. Эресейде 16 шахар барды адам саны 1 миллиондан кёб, ала: Москва, Санкт-Петербург, Новосибирск, Екатеринбург, Къазан, Красноярск, Тёбен Новгород, Челябинск, Уфа, Краснодар, Самара, Дондагъы Ростов, Омск, Воронеж, Пермь, Волгоград.

## Тарихи

## Политикасы

Эресей 83 административ-территориал биримлеге бёлюнеди, аланы ичинде 21 республика (энчи къраллыкъла). Эресей Федерацияны Конституциясына кёре ол федератив демократ къралды.

Президенти — Владимир Путин.
Премьер-министри — Михаил Мишустин.

Эм уллу политика партия «Бирлешген Россия» (*«Единая Россия»*).

## Халкъы

Биринчи кере саулай халкъ санау Россей Империяда 1897 джыл ётгенди. Ол санаугъа кёре къралда — 67 миллион бла 473 минг адам джашагъанды. 1950—2008 джыллада халкъны саны тюрленнгенин график кёргюзтеди:

Россияны 1950—2008 дж. халкъ саны тюрленнгени
## Миллетлери

Эресейни миллетлери 2020| №
  | миллет
  | ㅤㅤㅤㅤㅤбитеу саныㅤㅤㅤㅤㅤ
  | %
  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1
  | оруслула
 | ▼105 579 179 | 71.73 |
| 2
  | татарлыла
 | ▼4 713 669 | 3,20 |
| 3
  | чеченлиле | ▲1 674 854
  | 1,14 |
| 4
  | башкъырлыла
 | ▼1 571 879 | 1,07
  |
| 5
  | чувашлыла
 | ▼1 067 139 | 0,73 |
| 6
  | аварлыла | ▲1 012 074 | 0,69 |
| 7
  | эрменлиле
 | ▼946 172 | 0,64 |
| 8
  | украинлиле | ▼884 007 | 0,60 |
| 9 | черкеслиле | ▲638 101 | 0,44 |
| 10 | даргинлиле | ▲626 601 | 0,43 |
| 11 | къазахлыла | ▼591 970 | 0.40 |
| 12 | къумукълула | ▲565 830 | 0,38 |
| 13
  | юнгюшлюле | ▲517 186 | 0,35 |
| 14
  | лезгинлиле | ▲488 608 | 0,33 |
| 15
  | тегейлиле | ▼485 646 | 0,33 |
| 16
  | мордвинлиле | ▼484 450 | 0,33 |
| 17
  | якутлула | ▲478 409 | 0,33 |
| 18
  | азербайджанлыла | ▼474 576 | 0,32 |
| 19
  | бурятлыла
 | ▼460 053 | 0,31
  |
| 20
  | марийлиле | ▼423 803 | 0,29 |
| 21
  | удмуртлула | ▼386 465 | 0,26 |
| 22
  | таулула | ▲351 315 | 0,25 |
| 23
  | таджиклиле | ▲350 236 | 0,24 |
| 24
  | узбеклиле | ▲323 278 | 0,22
  |
| 25
  | тувалыла | ▲295 384 | 0,20
  |
| 26
  | къырым татарлыла | ▲257 592 | 0,18
  |
| 27
  | белоруслула | ▼208 046 | 0,14 |
| 28
  | немчала | ▼195 256 | 0,13 |
| 29
  | къалмукълула
 | ▼179 547 | 0,12
  |
| 30
  | лакълыла | ▼173 416 | 0,12
  |
| 31
  | чыганлыла | ▼173 400 | 0,12
  |
| 32
  | табасаранлыла
 | ▲151 466 | 0,10 |
| 33
  | комиле | ▼143 516 | 0,10
  |
| 34
  | башха миллетле
  | 2 411 226
  | 1,66
  |
| 35
  | миллетин айтмагъанла
  | 16 594 759 | 1,01
  |

## Белгиле

|  |
| --- |
|   Бу, Россияны юсюнден тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |