# Баш бет

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Хар ким да джазалгъан эркин энциклопедияВикипедиягъа хош келигиз! | Проектде **2831** статья барды.
5 июнь 2026, Байрым кюн (джангырт). |
|  Биринчи атлам    Cтатья къурау    Форум    Алфавит индекс    Категорияла    Embassy |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|

Бюгюн... (5 июнь) |
| --- |
| Александр III-ге эсгертмени ачылыуу* 1783 — Къарнашла Жозеф-Мишель бла Жак-Этьенн Монгольфье, биринчи хауа шарны ийгендиле.
* 1909 — Санкт-Петербургну Знаменская майданында III Александргъа эсгертме (*суратда*) ачылгъанды.
* 1940 — Экинчи дуния къазауат: немец аскерни Парижни алыуу.
* 1947 — АБШ-ны кърал секретары Дж. Маршалл, къазауатдан сорагъы Европагъа болушуу программаны ачыкълагъанды.
* 1953 — АБШ-ны Сенаты, Къытайны БМО-гъа кириуюн унамагъанды.
* 1967 — Джууукъ Кюнчыгъышда Алтыкюнлюк араб-израиль къазауат башланнганды.
* 1977 — Apple II персонал компьютер сатылыугъа чыкъгъанды.
* 2006 — Сербия, бойсунмаулугъун баямлагънды. Сербия бла Черногорияны кърал бирлиги ахыр халда джокъ болгъанды. Башха кюнледе • Шаблон
 |
|

Сайланнган статья |
| Москва кърал университетни баш мекямы**М. В. Ломоносов атлы Москва кърал университет** (орус. *Московский государственный университет имени М. В. Ломоносова*) — Россияны алчы эмда эм эски классика университетлерини бириди, Россияда илму бла маданиятны аралыгъыды. 1940 джылдан бери Михаил Ломоносовну атын джюрютеди.

МКъУ-ну къурамында 15 илму-тинтиу институт, 40 факультет, 300 кафедра эм 6 филиал (аны ичинде 5 — БКъБ-ни къралларында). Университетде 35 минг студент, 5 минг аспирант, докторант, соискатель эм 10 минг чакълы бир хазырланыу бёлюмлеринде, бютеулей 50 минг чакълы бир адам окъуйду. Факультетлери бла илму-тинтиу аралыкълада 4 минг профессор бла устаз, 5 минг чакълы бир илму къуллукъчу ишлейди. Болушлукъчу эмда баджарыучу персоналны саны 15 минг адам чакълы бирди. 1992 джылдан бери МКъУ-ну ректору физика-математика илмуланы доктору, академик, Виктор Антонович Садовничийди.
Университетни къуралыуу И. И. Шувалов бла М. В. Ломоносовну теджеулери бла байламлыды. Университетни къуралыууну юсюнден декретге императрица Елизавета Петровна 12 (23) январь 1755 джыл къол салгъанды.
* *Статьяны баргъаны*

Сайланнган статьяла • Кандидатла • Шаблон |
|

Эм керекли статьяла |
|
Алгъа Мета-викиде теджелген **бу тизме** — билимни хар бары бёлюмюнден 1000-ге джууукъ эм магъаналы статьяладан къуралады.
Къарачай-Малкъар Википедияны эм баш нюзюрлеринден бири — бу тизмедеги статьяланы къурагъан эмда джараулу информациядан толтургъанды.
Сиз, тизмедеги статьяланы къураб (неда башха тилледен кёчюрюб) эмда толтуруб, проектге болушургъа боллукъсуз.
Статьяланы тизмеси • Шаблон

Статьяны атын джаз да башла:
  |

 |  |

|

Бюгюннгю сурат |
| --- |
| Шаблон:Potd/20262012-06-5 (krc)
Снаг чучхур, ТасманияБашха суратла • Шаблон |
|

Иги статья |
| **Берли́н операция** — совет аскерлени Экинчи дуния къазауатны кюнчыгъыш-европачы сермешиу театрында ахыр стратегиялы операцияларыны бири болгъанды, ол операцияны баргъанында Къызыл Аскер Германияны ара шахары Берлинни кючлегенди, эмда Уллу Ата Джурт Къазауат бла Экинчи дуния къазауатны Европада хорлам бла бошагъанды. Операция 23 кюнню баргъанды — 16-чы апрелден 8-чи майгъа дери, ол кюнлени ичинде совет эмда поляк аскерле кюнбатышха 100—220 км теренликге киргендиле. Сермешиулени фронтуну кенглиги — 300 км болгъанды. Операцияны къурамында: Штеттин-Росток, Зелов-Берлин, Котбус-Потсдам, Штремберг-Торгаус эмда Бранденбург-Ратен фронт алгъа уруш операцияла бардырылгъандыла.
1945 джылны январында-мартында 1-чи Белорус фронтну эмда 1-чи Украин фронтну аскерлери Висла-Одер, Кюнчыгъыш-Померан, Огъары-Силез эм Тёбен-Силез операцияланы эсебинде Одер эмда Нейсе сууланы ётгендиле. Кюстрин плацдармдан Берлиннге дери къысха джол бла 60 км къалгъанды. Ингилиз-американ аскерле немец аскерлени рур къауумун къаушатыб, апрелни ортасына ал бёлеклери бла Эльбагъа чыкъгъандыла. Эм магъаналы къайнакъ бёлгеледен къуру къалгъан Германияда индустрия тохтагъан халгъа келгенди.
* *Статьяны баргъаны*

Иги статьяла • Кандидатла • Шаблон |
|

Сиз билемисиз? |
| *Википедияны джангы статьяларындан:** Кюнню массасы, **Кюн системаны** бютеу массасындан 99,866 % чакълы бирди.
* **Кърымтатар тилни** диалектлери бири биринден энчи тилле кибик айрыдыла.
* АБШ-ны **Лос-Анджелес** шахарында джашагъанланы къуру 42,2 %-ине ингилиз тил, ана тили болады.
* **Къабарты-черкес тилде** къуру къысыкъ тауушланы саны 48 болады.
* Австралияны **эм уллу шахарыны аты**, Уллу Британияны колонияларыны министрини сыйы ючюн берилгенди.
* Гаспыралы Исмаилни **къызы**, Азербайджанны премьер-министрини юй бийчеси болгъанды.
* Бахрейнде джашагъанланы **75 % чакълы бири шиитле** болгъанлыкъгъа, патчах юйюр суннитликни тутады.
* Европаны **эм узун сууу**, бютеулей да Россияда саркъады. Джангы чыгъарма • Архив • Шаблон
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Википедия, ичиндегисини тюзлюгюню юсюнден гарантия бермейди. Проектни иеси — Викимедиа фондду, алай а ол бу сайтда болгъан халатла ючюн джууаблы тюлдю. Хар къатышхан кесини этген къошуму ючюн джууаблыды. |

 |