# Лос-Анджелес

*Бу атны (неда терминни) башха магъаналары да барды, къарагъыз: Лос-Анджелес (магъаналары)*.

| **Лос-Анджелес** Los Angeles |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Герби |  Байрагъы |

 |
| Орналгъаны |
| Координатлары: | 34.033333, -118.26666734°02′00″ N 118°16′00″ W﻿ / ﻿34.033333° N 118.266667° W
 |
| Тенгизден мийиклиги: | 71 метр т. м. |
| Сагъат бёлгеси: | UTC-8, джай UTC-7 |
| Къралы: |  АБШ |
| Штаты: |  Калифорния
 |
| Округу: | Лос-Анджелес
 |
| Къуралгъанды: | 4 сентябрь, 1781
 |
| Шахар болгъанды: | 4 апрель, 1850 |
| Картада кёрюнюмю:

|  |
| --- |
| Лос-Анджелес (АБШ) |

 |
| Статистика билгиле |
| Майданы: | 1 290,6 км² |
| Халкъыны саны: | 3 833 995 (2008) |
| Басыннганы: | 3168 адам/км² |
| Агломерациясы: | 17 775 322 |
| Административ билгиле |
| Башчысы: | Эрик Гарсетти |
| Официал сайты: | www.lacity.org
 |
| Телефон коду: | 213, 310, 323, 424, 661, 818 |
| Почта индекси: | 90001–90068, 90070–90084, 90086–90089, 90091, 90093–90097, 90099, 90101–90103, 90174, 90185, 90189 |
| тюрлендириу  |

**Лос-Анджелес** (Лос-Анжелос, Лос-Анжелес, Лос-Анхелес) (ингил. *Los Angeles*, исп. *Los Ángeles*, дагъада **L.A.** эмда **City of Angels** — *Мёлеклени шахары* деген атла бла белгилиди) — АБШ-да Калифорния штатны къыбыласында Шош океанны джагъасында шахарды. Джашагъан адамланы саны бла штатында эм уллу шахар болады, къралда — экинчиди (2006 джылда джашагъанланы саны 3 849 378 болгъанды). Шахар, кеси бла атлы округну административ аралыгъыды, 17 млн-дан кёб адам джашагъан Уллу Лос-Анджелес агломерацияны да аралыгъыды. Лос-Анджелесде джашагъанлагъа «Angelenos» (айтылыуу: *анджеленос*) дейдиле.

Лос-Анджелес — дунияда эм уллу культура, илму, экономика, окъуу аралыкъладан бириди. Андан сора да шахар, кёз ачыу индустрияны (кино, музыка, телевидение, компьютер оюнла) эм уллу дуниялыкъ аралыкъларындан бириди.

## Тарихи

Бусагъатдагъы Лос-Анджелес болгъан джерде XVI ёмюрде тонгва бла чумаш индейлиле джашагъандыла. Бусагъатдагъы Лос-Анджелесни джагъасына джюзюб келиб тохтагъан биринчи европачы тенгизледе джюрюучю Хуан Родригес Кабрильо болгъанды, ол 1542 джыл «*Сан Сальвадор*» бла «*Ла Виктория*» кемеледе 1542 джылны 27 июлюнда Ла Навидад шахардан (Мексика) чыгъыб 28 сентябрда Сан Диего бухтада тюшгенди. Ол заманда тенгиз джагъада Янг-На деген индейли элчик болгъанды. Кабрильо, 1543 джылны 3 январында ёлгенди эмда Сан-Мигель айрымканда (кечирек «Хуан Родригес» (исп. *Juan Rodriguez*) ат берилгенди) басдырылгъанды. Кесини джюзюуюню юсюнден Кабрильо, лоцманы келтириб бусагъатда Севильяда (Испания) сакъланыб тургъан журналда джазгъанды.

Къуру 227 джыл озгъандан сора алайгъа Гаспар Портоланы башчылыгъында эндиги экспедиция тюшгенди. 1771 джыл миссионер Хуниперо Серра биринчи миссияны тамалын салгъанды. Ол заманнга бусагъатдагъы Лос-Анджелесни территориясында тонгва индейлилени 3 мингнге джууукъ адам джашагъан 30-гъа джууукъ джерлешими болгъанды. 1781 джыл 4 сентябрда эки Калифорнияны да губернатору Фелипе де Невени буйругъу бла миссияны къатында 46 адамдан испан колонист къауум, *Порсьюнкула сууда мёлеклени патчахы Къыз Мариямны эли* (исп. *El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles sobre El Río Porciúncula*) атлы джерлешимни къурагъандыла. 1820 джылгъа бу, Калифорнияда эм уллу джерлешим болгъанды: алайда 650 адам джашагъанды.

Мексиканы бойсунмаулугъу баймланнгандан сора Лос-Анджелес, къысха заманны ичинде Мексиканы къурамына кирегеди. Мексиканы американ-мексикан къазауатда хорланнганындан сора шахар, 1848 джылдан мамырлыкъ кесаматха кёре АБШ-гъа берилгенди (бютеу Огъары Калифорния бла бирге). 1850 джылда Лос-Анджелес официал халда шахар статусха ие болгъанды.

## Халкъы

Шахарда джашагъанланы раса къурамы былайды: 49,0 % акъла, 10,0 % негрле, 0,4 % индейлиле, 11,1 % азиатла, 0,3 % — Шош океанны айрымканларыны тамырлы халкъыны келечилери, 26,9 % — башха расалыны келечилери. Халкъны 48,9 % кесин латиноамериканлы деб белгилейди.

Тергеулеге кёре шахарда эм джайылгъан ингилиз бла испан тилди: 42,2 % бла 41,7 %. Къалгъанланы туугъан тиллери: корей (2,4 %), тагал (2,3 %), эрмен (1,7 %), къытай (1,5 %), къаджар (1,3 %) эм башха тилледи.

## Галерея

* Шахар аралыкъны кёрюнюмю
* Шахар аралыкъ кечегиде
* Голливуд бульвар

## Панорама сурат

Лос-Анджелесни дуппурладан океаннга дери панорама сураты
## Джибериуле

* Шахарны официал сайты(ингил.)
* Лос-Анджелесни альманахы(ингил.)
* Лос-Анджелес в кинохронике 1898 года(орус.)
* Орус Лос-Анджелес. Шахарда джашагъан орус тиллилени сайтлары(орус.)
* Лос-Анджелесни архитектурасыны фотогалереясы(ингил.)
* Лос-Анджелесде улоу(орус.)

|  |
| --- |
| **Къайнакъла:** |

|  |
| --- |
|   Викигёзенде (*Wikimedia Commons'*да) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: **Лос-Анджелес**. |

|  |
| --- |
|   Бу, АБШ-ны юсюнден тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |