Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Синтаксис

**Синтаксис** – кывтэчас да сёрникузя йылісь велӧтӧм.

Кыввез йитсьӧны ӧтамӧдныскӧт туйдӧттэз сьӧрті и аркмӧтӧны кывтэчассэз да сёрникузяэз. Нылӧн неӧткодьыс тыдалӧ вежӧртасын и тэчӧмын.

Кыв йылісь наукалӧн тор, кӧда велӧтӧ кывтэчассэзлісь и сёрникузяэзлісь тэчӧмсӧ да вежӧртассӧ, шусьӧ синтаксисӧн.

Синтаксис пыдына йитсьӧ морфологиякӧт, кӧда велӧтӧ кыввезлісь вежласьӧм. Синтаксис да морфология ӧтлаын аркмӧтӧны грамматика (кыв лад велӧтӧм).

Синтаксискӧт тшӧтш велӧтсьӧ пунктуация — туйдӧттэз, кӧдна сьӧрті сёрникузя шӧрын да сы помын сувтӧтсьӧны косталан пассэз.
# Лив кыв

**Лив кыв** (лив: *līvõ kēļ*) — урал вужись чудь-йӧгра группаись неважын öшöм ни кыв

## Лив анбур

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a | Ā ā | Ä ä | Ǟ ǟ | B b | D d | Ḑ ḑ | E e | Ē ē | F f | G g |
| H h | I i | Ī ī | J j | K k | L l | Ļ ļ | M m | N n | Ņ ņ | O o |
| Ō ō | Ȯ ȯ | Ȱ ȱ | Ö ö | Ȫ ȫ | Õ õ | Ȭ ȭ | P p | R r | Ŗ ŗ | S s |
| Š š | T t | Ț ț | U u | Ū ū | Y y | Ȳ ȳ | V v | Z z | Ž ž |

|  |
| --- |
|  **Чудь-йӧгра кыввез** |
| **Йӧгра увтыр** | **Мадьяр кыв** | **Маньси кыв** | **Ханты кыв** |
| **Перым увтыр** | **Коми кыв** (стандарттэз: *зыряна* | *перем*) | **Удмурт кыв** |
| **Мари увтыр** | **Мари кыв** (стандарттэз: *олык* | *курык*) |
| **Мордва увтыр** | **Мокша кыв** | **Эрзя кыв** |
| **Чудь увтыр** | **Фин кыв** | **Эст кыв** | **Вепс кыв** | Водь кыв | **Карел кыв** | Лив кыв † | Ижора кыв |
| **Саам увтыр** | **Саам кыв** (стандарттэз: *анараш* | давви | *кильдин* | *колтта* | *оарьел* | *юлев*) |
| **Важын ӧшӧм кыввез** | Меря кыв † | Мещера кыв † | Мурома кыв † |
|  | † Ӧшӧм кыввез |
# Беларусь

|
**Республика БеларусьРэспубліка Беларусь** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **|** |
| Дӧрапас | Вужпас |

 |
|  |
| **Гимн**: Мы, беларусы |
| **Мезман лун** | 1990 юль 27 лун |
| **Аркман кад** | 1918 |
| **Каналан кыв** | беларус кыв, роч кыв |
| **Юркар** | Минск |
| **Юралісь** | Лукашенка Аляксандр |
| **Мувывтор** му югытас **ва увтын %** | 207 595 км² 85’ местаын етша |
| **Оліссезлӧн лыд** Му югытас **Тшӧкыта** | 9 498 700 (2016) 87’ местаын 45,8 морт/км² |
| **Валюта** | рубель (BYR, код 974) |
| **БПЛ** му югытас БПЛ/морт му югытас | US$ 171 703 млн (2016) 70’ местаын US$ 18 060 62’ местаын |
| **Интернет домен** | .by |
| **Телефон код** | +375 |
| **Кад кытш** | UTC+3 |

**Беларусь** (роч. **Белоруссия**) — беларус отирлӧн канму Асыввыв Европаын. Беларуссэз дыр олӧмась поляккез да московиттэз увтын. XVIII вексянь Роч империяын. Октябся революция бӧрын Беларусь лоис республикӧн Советскӧй Союзын, а 1991 годӧ, СССР разьсикӧ – мезмыт канмуӧн.

Талуня Беларусь межаасьӧ сэтшӧм канмуэзкӧт: Рочму, Украина, Польска, Летува, Латвия. Беларусь оз пет саридззез дорӧ.
# Ԉ

| **Ԉ кирилича шыпас** |
| --- |
|  |
| **Ӧння коми шыпассэз** |
| А | Б | В | Г | Д | Е | Ё |
| Ж | З | И | Ӏ | Й | К | Л |
| М | Н | О | Ӧ | П | Р | С |
| Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш |
| Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я |  |  |
| Важ коми шыпассэз |
| Ԁ | Ԃ | Ӂ | Җ | Ӝ | Ԅ | Ӟ |
| Ԇ | Ӥ | Ї | Ј | Ԉ | Ԋ | Ө |
| Ԍ | Ԏ | Ӱ | Ӵ | Ҍ | Ӭ |  |  |
| Славяналӧн важ шыпссэз |
| (Ҁ) | (Ѹ) | Ѡ | (Ѿ) | (Ѻ) | Ѣ | Ꙗ |
| Ѥ | ІѢ | Ѧ | Ѫ | Ѩ | Ѭ | Ѯ |
| Ѱ | Ѳ | Ѵ | (Ѷ) | Ын |  |  |
| Мӧдік шыпассэз |
| Ӑ | Ӓ | Ә | Ӛ | Ӕ | Ԝ | Ғ |
| Ӻ | Ӷ | Ҕ | Ґ | Ѓ | Ђ | Ӗ |
| Ҽ | Ҿ | Є | Ѕ | Ҙ | Ԑ | Ӡ |
| Ӣ | Ҋ | Қ | Ҟ | Ҡ | Ӄ | Ҝ |
| Ԟ | Ԛ | Ӆ | Ԓ | Ԡ | Љ | Ԕ |
| Ӎ | Ԣ | Ҥ | Ң | Ӊ | Ӈ | Њ |
| Ӫ | Ҩ | Ҧ | Ԥ | Ҏ | Ԗ | Ҫ |
| Ҭ | Ћ | Ќ | Ӳ | Ӯ | Ү | Ұ |
| Ў | Ҳ | Ӽ | Ӿ | Һ | Ҵ | Џ |
| Ҷ | Ӌ | Ҹ | Ӹ | Ԙ |
| **Пасйӧт.** Вугоккезӧ босьтӧм шыпассэз аспондасиныс оз олӧ. |

**Ԉ, ԉ** — коми кылын одззася шыпас, вӧлі молодцов анбурын.