Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಅನಂತಪುರ

| ಅನಂತಪುರ
అనంతపురం |
| --- |
| ನಗರ |
| ಅನಂತಪುರದ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ್ |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ರಾಜ್ಯ | ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ |
| ಪ್ರಾಂತ್ಯ | ರಾಯಲಸೀಮಾ |
| ಜಿಲ್ಲೆ | ಅನಂತಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆ |
| Elevation | ೩೩೫ m (೧೦೯೯ ft) |
| Population (2011) |
|  • ನಗರ | ೫,೬೨,೩೪೦ |
|  • Metro | ೩,೪೧,೮೯೫ |
| Languages |
|  • Official | ತೆಲುಗು |
| Time zone | UTC+5:30 (IST) |
| PIN | 515001 |
| Telephone code | 08554 |
| Vehicle registration | AP02 |

ಅನಂತಪುರವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಅನಂತಪುರವು ಹೈದ್ರಾಬಾದಿನಿಂದ ೩೫೫ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

### ಇತಿಹಾಸ

ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ೧೩೬೪ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ದಿವಾನನಾದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವಡೆಯರ್ ಎಂಬವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ.೧೭೫೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಗೂಟಿಯ ಮರಾಠ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಮೊರಾರಿ ರಾವ್ ಎಂಬವನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ.೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೈದರಾಲಿ ಗೂಟಿಯೊಂದಿಗೆ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದ.ಮುಂದೆ ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ಮರಣಾನಂತರ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ನಿಜಾಮರ ಪಾಲಾಯಿತು.ನಿಜಾಮನು ಇದನ್ನು ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ.

### ಹವಾಮಾನ

ಇಲ್ಲಿ ಒಣಹವೆಯಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ೨೨ ಇಂಚಿನಷ್ಟು ಮಾತ್ರಾ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

### ಜನಜೀವನ

೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩,೬೨,೩೪೦.ಲಿಂಗಾನುಪಾತ;೯೯೫ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತೆ:೮೧.೮೮% ಇದೆ.ತೆಲುಗು,ಉರ್ದು,ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಠಳಗಳು.

* ಹಿಂದೂಪುರ- ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರ.
* ಕದಿರಿ - ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಲದಮರವಿರುವ ಸ್ಥಳ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ.
* ಲೇಪಾಕ್ಷಿ - ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ, ಇಲ್ಲಿನ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ವಿಜಯನಗರದ ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ.
* ತಾಡಪತ್ರಿ - ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ.
* ಪೆನುಕೊಂಡ- ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜಧಾನಿ.
* ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿ - ಸತ್ಯಸಾಯಿಬಾಬಾ.
* ರಾಯದುರ್ಗ - ವಿಜಯನಗರದ ಕೋಟೆ.
* ಧರ್ಮಾವರಮ್- ರೇಶ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.
* ಹೇಮಾವತಿ- ಪಲ್ಲವರ ರಾಜಧಾನಿ.
* ಉರವಕೊಂಡ- ಬುಧಗಾವಿ ಪದ್ಮಪಾಣಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

* Anantapur.com
# ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ

| ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ |
| --- |
| ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ |
|  |
| ಸ್ಥಳ |  ಭಾರತ |
| ಎತ್ತರ | 28 metres (92 ft) |
| ಸ್ವಾಮ್ಯ | ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ |
| ನಿರ್ವಾಹಕ | ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆ |
| ವೇದಿಕೆ | ೪ |
| Construction |
| ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ | ಇದೆ |
| Other information |
| ಸ್ಥಿತಿ | ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ |
| ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಂಕೇತ | MAQ |
| ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ | ಹೌದು |

**ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ**(ನಿಲ್ದಾಣ ಕೋಡ್: MAQ) ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೇ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ

ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ 1907 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. 1929-1930ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಂಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿತ್ತು. ಇದು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಪೇಶಾವರದ ನಡುವೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

## ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಾದ ಚೆನ್ನೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್, ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಮುಂಬೈ, ಥಾಣೆ, ದೆಹಲಿ, ಅಜ್ಮೀರ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ.

## ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ

* ಮಂಗಳೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ
* ಮಂಗಳೂರು

## ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು

* MAQ/Mangalore Central (Mangalore)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ

| ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ |
| --- |
|  The *Battle of Kunersdorf*, by Alexander Kotzebue, 1848. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ಕಾಲ: | 1754 or 1756–1763 |
| ಸ್ಥಳ: | ಯುರೋಪ್, ಆಫ್ರಿಕ, ಭಾರತ, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ |
| ಪರಿಣಾಮ: | ೧೭೬೩ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ |
| ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೈಬದಲು: | Great Britain and Spain gained New France. Prussian control over most of Silesia was confirmed. |

 |
| ಕದನಕಾರರು |
|  Kingdom of Prussia  Kingdoms of Great Britain and Ireland  Electorate of Hanover  Kingdom of Portugal Brunswick Hesse-Kassel |  Holy Roman/Austrian Empire  Kingdom of France  Russian Empire  Kingdom of Sweden  Kingdom of Spain Electorate of Saxony Kingdom of Naples and Sicily Kingdom of Sardinia |

**ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ** (೧೭೫೪ ಮತ್ತು ೧೭೫೬–೧೭೬೩), ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಯುದ್ಧ. ಇದರಲ್ಲಿ **ಪಾಮರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧ** ಮತ್ತು **ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯುದ್ಧ**ಗಳೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಈ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಇದನ್ನು "ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ"ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.. ಆದರೆ ಕದನಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಆ ದೇಶಗಳ ವಸಾಹತುಗಳು ಮಾತ್ರ ಆಗಿದ್ದವು.

## ಆಕರಗಳು
# ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ

| ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮದ್ರಾಸ್ |
| --- |
| ಮರೀನಾ ಬೀಚ್ ನೋಟ |
| ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ |
| ದೇಶ |  ಭಾರತ |
| ರಾಜ್ಯ |  ತಮಿಳುನಾಡು |
| ಪ್ರದೇಶ | ಚೋಳನಾಡು |
| ಸಮಯದ ವಲಯ |
| ಪಿನ್ ಕೋಡ್ | 600XXX |
| ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್ | 44 |
| ಜಾಲತಾಣ |  |

**ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ**, ಹಿಂದೆ **ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ 38 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಚೆನ್ನೈ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಗ್ರೇಟರ್ ಚೆನ್ನೈ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ತಿರುವಳ್ಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಚೆಂಗಲ್ಪಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

2011 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,646,732 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ 989 ಮಹಿಳೆಯರ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1 ನೇ ಶತಮಾನದ CE ಯಲ್ಲಿನ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯ ಯುಗದವರೆಗೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಅಂದಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಚೆನ್ನೈನ ಮೆಗಾಸಿಟಿ, ಇದು ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಚೆನ್ನೈ ಮಹಾನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ, ಚೆನ್ನೈ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಏರಿಯಾ. 2018 ರಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಹೊಸದಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಗ್ರೇಟರ್ ಚೆನ್ನೈ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪಕ್ಕದ ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸೇನಾಪತಿಯ ತಂದೆ ದಾಮರ್ಲಾ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ನಾಯಕರಿಂದ *ಚೆನ್ನೈ ಎಂಬ* ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆಯು 426 ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಿರುವಳ್ಳೂರು, ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಮತ್ತು ಚೆಂಗಲ್ಪಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಒಳನಾಡಿನ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದ 12°59' ಮತ್ತು 13°9' ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದ 80°12' ಮತ್ತು 80°19' ನಡುವೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ 6 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 'ಸ್ಯಾಂಡಿ ಶೆಲ್ವಿಂಗ್ ಬ್ರೇಕರ್ ಸ್ವೀಪ್ಟ್' ಬೀಚ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಇಳಿಜಾರು 1:5000 ರಿಂದ 1:10,000 ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. 2 ರಿಂದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ತುಂಬಾ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ ಮೀ ನಿಂದ 10 ಮೀ ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಮೌಂಟ್, ಪಲ್ಲವರಂ ಮತ್ತು ತಾಂಬರಂನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

* ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ
# ಅರುಣಗಿರಿನಾಥ

| Arunagirinathar |
| --- |
| Arunagirinathar Statue at Venjamakoodalur Temple, near Karur. |
| ಜನನ | 15th Century A.D. Thiruvannamalai ತಮಿಳುನಾಡು India |
| ಗೌರವಗಳು | Tamil Poet |
| ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ | Saivism |

|  |
| --- |
|
ಈ ಲೇಖನ ಅಥವಾ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕೈಪಿಡಿಯ ಶೈಲಿ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ **ವಿಕೀಕರಣ** (format) ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.
ವಿಕೀಕರಣದ ನಂತರ ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ.  |

**ಅರುಣಗಿರಿನಾಥ** : 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ತಮಿಳು ಕವಿ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ
ಉತ್ತರ ಆರ್ಕಾಟು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲ್ಲಿರುವ ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೈ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ತಾಯಿ ಮುತ್ತಮ್ಮೈ.
ಅಕ್ಕನ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಓದದೆ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ದುರ್ವ್ರ್ಯಸನಗಳಿಗೆ
ಬಲಿಯಾಗಿ, ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಸೋದರಿ
ಇದಕ್ಕ್ಕಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿ ಬಿರುನುಡಿಯಲು ಮನನೂಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ.
ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೈ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರದ ಮೇಲೇರಿ ಸಾಯಬೇಕೆಂದು ಕೆಳಗೆ
ಹಾರಿದ. ಆಗೊಬ್ಬ ಸನ್ಯಾಸಿ (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನೆ ಆ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ) ಅವವನ್ನು
ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಗೊಡದೆ ಹಿಡಿದು ಕಾಪಾಡಿದುದಲ್ಲದೆ, ದೈವಜ್ಞಾನೋಪದೇಶ ಮಾಡಿದ.
ಮುರುಗನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹಾಡುವಂತೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ. ಕೂಡಲೇ ಅರುಣಗಿರಿನಾಥ
ಭಕ್ತಿಪರವಶನಾಗಿ ಹಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಇದಾದ ಮೇಲೆ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೈನ
ಒಂದು ಮಠದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸ ತೊಡಗಿದ. ಅರುಣಗಿರಿಯ ನಾಥವನ್ನು ಅಂದರೆ ತನ್ನ
ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವನ್ನು ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಅನುದಿನವೂ ಸ್ತುತಿಸಿ ಅರ್ಚಿಸಿದ, ಕೆಲವು ಕಾಲಾನಂತರ
ಶೈವ ನಾಯನಾರುಗಳಂತೆ ತಾನೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಲಿಯ ದೇವರನ್ನು
ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಂಡ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ
ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ, ಹಲವು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ, ದೇವರ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು
ಕೊಂಡಾಡುವ ಈ ಗೀತೆಗಳು, ತಿರುಪ್ಪುಗಳ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾಗಿವೆ.
ಭಾರತವನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ವಿಲ್ಲಿಪುತೂರಾರ್ ಈತನ ಸಮಕಾಲೀನ. ಈತ
ಸಾಧಾರಣಪಂಡಿತವನ್ನು ಕಂಡರೆ ವಾದಕ್ಕೆಳೆದು, ಸೋಲಿಸಿ ಸೋತವರ ಕಿವಿಗಳನ್ನು
ಕೊಯ್ಯುತಿದ್ದ. ಅರುಣಗಿರಿನಾಥ ಈತನ ಗರ್ವಭಂಗಮಾಡಿದರೂ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ದಯೆಯಿಂದ
ಕಂಡುಕೊಂಡ.
ಅರುಣಗಿರಿನಾಥನ ಪವಾಡಗಳು ಹಲವಿವೆ. ಅಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು ಅವನ
ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯನಿಗೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಿದ್ದು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಯಿಲ್‍ವಿರುತ್ತಂ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಪವಾಡ,
ದೇವಲೋಕದ ಪುಷ್ಪವಾದ ಕರ್ಪಕ ಮಲರ್ ಎಂಬುವನ್ನು ತರಲು ಗಿಳಿರೂಪದಲ್ಲಿ
ಹೋದುದು. ಜೀವವಿಲ್ಲದ ಇವನ ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿದ ಜನರು, ಸತ್ತನೆಂದು ತಿಳಿದು
ದೇಹವನ್ನು ದಹಿಸಿಬಿಡಲು, ಕವಿ ಗಿಳಿರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದನಂತೆ.
ನಮಗೆ ದೊರೆಯುವ ತಿರುಪ್ಪುಗಳ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ
ಹಾಡುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಕಂದರ್ ಅನುಭೂತಿ, ಕಂದರ್ ಅಲಂಕಾರಂ,
ಕಂದರ್ ಅಂತಾದಿ, ತಿರುವಗುಪ್ಪು, ವೇಲ್‍ವಿರುತ್ತಂ ಮತ್ತು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ
ಮಯಿಲ್‍ವಿರುತ್ತಂ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈತ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸಂಗೀತರೂಪದಲ್ಲಿ ತಾಳಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅನುಪ್ರಾಸಾದಿ
ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಈ ಹಾಡುಗಳು ರಚಿತವಾಗಿವೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ ಮೇಲೆ
ವಿಶೇಷಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಇವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ
ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಾಧಾರಣ. ಹಾಡುಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಭೂಯಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ
ಶಬ್ದಗಳು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುವಾಗ ಸಹಜವಾಗಿ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೂ ಆಗದೆ
ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿವೆ. ಇದು ಈ ಕವಿಯ ವೈಶಿಷ್ಯ. ತಿರುಪ್ಪುಗಳ್‍ನಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯೆಯರ ನಡತೆಗಳ
ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಶೃಂಗಾರ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಇದೆ.
ಒಂದೊಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ಎಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ
ಹಾಡುಗಳು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವು
ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಭಕ್ತಿಸ್ತೋತ್ರಗಳಾಗಿರುವುವಾದರೂ ಅನ್ಯದೈವಸ್ತುತಿಗಳು,
ಅನ್ಬಿನ್ ಶಿರಪ್ಪು (ಪ್ರೀತಿಯ ಹಿರಿಮೆ), ಶಿವ£ಡಿಯಾರ್ ಇಣಕ್ಕಂ (ಶಿವಭಕ್ತ ಸಂಗ), ಆಶೈ
ಅಡಕ್ಕಂ (ಆಸೆವನ್ನು ಅಂಕಿತಗೊಳಿಸುವುದು), ಅಯೋಗ್ಯರನ್ನು ಹಾಡಿಹೊಗಳುವುದರಿಂದ
ಬರುವ ಕೇಡು, ಮತೀಯಕಲಹಗಳ ನಿಷ್ಫಲತೆ, ತೊಂಡಿನ್ ಶಿರಪ್ಪು (ಸೇವೆಯ ಮಹತ್ವ)
ಮುಂತಾದ ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮೂಲಕೃತಿಗಳು ಇವೆ:
ಅರುಣಗಿರಿನಾಥ
# ಕಲ್ಯಾಣಿ

ಭೋಗಾನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಯಾಣಿ
ಭಾರತೀಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಕರಿಣಿ, ತೀರ್ಥ, ಕುಂಡ, ಸರೋವರ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೂ ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳಿಗೂ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ನಂಟು ಇದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕೆಲವು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಲಾಶಯಗಳು ಇವಾಗಿವೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಮೊದಲು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ

ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿರುವ **ಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಯಾಣಿ**
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿರುವದರಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರ . ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾದ ಹಂಪಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ, ವಿಜಯನಗರದ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾದ **ಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಯಾಣಿ**ಯು ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ವಿಮಾನ (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ)

ಏಳು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ವಿಮಾನ
ವಿಮಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲಿನ ರಚನೆ. ಕಳಿಂಗ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಡಿಶಾದ ಮಾದರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಮಾನವು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಶಿಖರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ದ್ವಾರಗೃಹಗಳು ಅಥವಾ ಗೋಪುರಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, ಗೋಪುರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ತಕ್ಷಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿರುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಘಟಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ಅಂತಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ತಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ನಾಲ್ಕು ತಲಗಳವರೆಗೆ ಹೊಂದಿರುವ *ಜಾತಿ ವಿಮಾನಗಳು* ಮತ್ತು ಐದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ತಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ *ಮುಖ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು.*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು

| ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು\* |
| --- |
| UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ |
|

---

 |
| **ರಾಷ್ಟ್ರ** | ಭಾರತ |
| **ತಾಣದ ವರ್ಗ** | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ |
| **ಆಯ್ಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು** | i, ii, iii, iv |
| **ಆಕರ** | 250 |
| **ವಲಯ**\*\* | ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ |
| **ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ** |
| **ಘೋಷಿತ ವರ್ಷ** | 1987  (11ನೆಯ ಅಧಿವೇಶನ) |
| **ವಿಸ್ತರಣೆ** | 2004 |
| \* ಹೆಸರು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿರುವಂತೆ. \*\* UNESCO ರಚಿಸಿರುವ ವಲಯಗಳು. |

**ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು** ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿವೆ. ಚೋಳ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳಪುರಮ್‍‍ನ ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ದಾರಾಸುರಂನ ಐರಾವತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳೆನಿಸಿವೆ. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿದ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮುಂದೆ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಉಳಿದೆರಡನ್ನು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳಪುರಮ್‍ನ ದೇವಾಲಯ
ಐರಾವತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ದಾರಾಸುರಮ್
 ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ತಂಜಾವೂರು
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ

| **ಭಾರತದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು**  |
| --- |
| ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳು| ಆಗ್ರಾ ಕೋಟೆ | ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳು | ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು | ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ | ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ | ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಮತ್ತದರ ಸ್ಮಾರಕಗಳು | ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ | ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ | ಕೋನಾರ್ಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ | ಖಜುರಾಹೋದ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ | ಚಂಪಾನೇರ್-ಪವಾಗಢ್ ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನ | ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಟರ್ಮಿನಸ್ | ತಾಜ್ ಮಹಲ್ | ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ | ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು | ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ | ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ | ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ | ಬಾಮ್ ಜೀಸಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಮತ್ತಿತರ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು | ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳು | ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು | ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ‌ನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ | ಮಹಾಬೋಧಿ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣ | ಮಾನಸ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ | ಸಾಂಚಿಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳು | ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ | ಹಂಪೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ | ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿ |
# ಸಿಂಗೀತಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್

| ಸಿಂಗೀತಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ |
| --- |
|  |
| ಹುಟ್ಟು | (೧೯೩೧-೦೯-೨೧)೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೧ ಗುಡೂರು, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ,ಭಾರತ |
| ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್ | ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |
| ಉದ್ಯೋಗಗಳು | ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ನಿರ್ಮಾಪಕರು Screenwriter ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು |
| ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | National Film Awards Filmfare Awards South Karnataka State Film Awards Nandi Awards |

**ಸಿಂಗೀತಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್**(ಜನನ ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೧) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕರು,ನಿರ್ಮಾಪಕರು.ಇವರು ಕನ್ನಡ.ತೆಲುಗು,ತಮಿಳು,ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.ಪುಷ್ವಕ ವಿಮಾನ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿದೇಶಕರು.
# ಬಡಗ ಚಿತ್ರರಂಗ

ಬಡಗ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಬಡಗ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದುವರೆವಿಗೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

* ೧೯೭೯ ಕಾಲ ತಪ್ಪಿದ ಬಯಲು
* ಕೆಮ್ಮಂಜು
* ೨೦೦೬ ಹೊಸ ಮುಂಗಾರು
* ೨೦೦೭ ಉಸಿರೇ ನಿನಗಾಗಿತಾ
* ೨೦೦೯ ಗ್ವಾವವ ತೇಡಿ
* ೨೦೧೦ ಚಿನ್ನದ ಭೂಮಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ವಿವೇಕಾನಂದರ್ ಇಲ್ಲಮ್

**ವಿವೇಕಾನಂದರ್ ಇಲ್ಲಮ್** ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1842 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಟ್ಯೂಡರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಸಂತ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು 1897 ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ

 1897 ರಲ್ಲಿ ಐಸ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು (ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ, ಎಡದಿಂದ ಮೂರನೆಯವರು) ಮತ್ತು ಬಿಳಿಗಿರಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (ನೆಲದ ಮೇಲೆ, ಎಡದಿಂದ ಎರಡನೆಯವರು)
1842 ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಟ್ಯೂಡರ್ ಅವರು ಐಸನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 1880 ರಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಹಾರ ಕುಸಿಯಿತು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದ ಬಿಳಿಗಿರಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹೊಸರೂಪ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಕರ್ನನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು 1897 ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಅವರು 6 ಮತ್ತು 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 1897 ರ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. ನಂತರ, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠವು 1897 ರಿಂದ 1906 ರವರೆಗೆ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.

1963 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದಂದು, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 'ವಿವೇಕಾನಂದರ ಇಲ್ಲಂ' ಅಂದರೆ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ 'ವಿವೇಕಾನಂದ ಮನೆ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. 1997 ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠಕ್ಕೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

* vivekanandahouse.org, Vivekananda House, Chennai
* Lonely Planet Review on Vivekananda House
# ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮೂಹ

ಅಪೋಲೋ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್| ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ |
| ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ(ಗಳು) | * ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿ. ರೆಡ್ಡಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ)
* ಪ್ರೀತ ರೆಡ್ಡಿ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ)
* ಶೋಭನ ಕಾಮಿನೇನಿ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ)
* ಸುನೀತ ರೆಡ್ಡಿ (ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್)
* ಸಂಗೀತ ರೆಡ್ಡಿ (ಜಾಯಿಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್)
 |
| ಉದ್ಯಮ | ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ |
| ಉತ್ಪನ್ನ | ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಔಷಧಾಲಯ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮನೆ ಆರೈಕೆ |
| ಆದಾಯ |  ೨೧,೭೯೪ ಕೋಟಿ (೨೦೨೫) |
| ಆದಾಯ(ಕರ/ತೆರಿಗೆಗೆ ಮುನ್ನ) |  ೩,೦೨೨ ಕೋಟಿ (೨೦೨೫) |
| ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯ |  ೧,೪೪೬ ಕೋಟಿ (೨೦೨೫) |
| ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿ |  ೨೦,೬೫೭ ಕೋಟಿ (೨೦೨೫) |
| ಒಟ್ಟು ಪಾಲು ಬಂಡವಾಳ |  ೮,೬೫೨ ಕೋಟಿ (೨೦೨೫) |
| ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು | 62,939 (2020) |
| ಜಾಲತಾಣ | www.apollohospitals.com |

**ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು** (ಆಂಗ್ಲ-ಅಪೋಲೋ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಭಾರತ ಮೂಲದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಜಾಲವಾಗಿದ್ದು, ೭೩ ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಜಾಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಪೋಲೋ ಫಾರ್ಮಸಿ ಹೆಸರಿನ ಔಷಧದ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಪೋಲೊ ಸಮೂಹವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಶೈಲಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅಪೋಲೋ ಸಮೂಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಡಾ. ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿ. ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಾಪ್ ಅವರು ಮದರಾಸ್(ಈಗಿನ ಚೆನೈ)ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

## ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು

## ಸೇವೆಗಳು

### ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಲ

ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಅಪೋಲೋ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ 69 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ 9,834 ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 3,250 ಔಷಧಾಲಯಗಳನ್ನು ಅಪೋಲೋ ಫಾರ್ಮಸಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಔಷಧಾಲಯ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಕಂಪನಿಯು 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪೋಲೋ 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 75,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳು ಪೆರಿಟೋನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಹೀಮೋಡೈಲಿಸಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 59 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಾಗದ 11,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈದ್ಯರುಗಳು ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

## ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖ
# ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿ| ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೆಸರು | KSEEB |
| ಸ್ಥಾಪನೆ | 1966 |
| ಶೈಲಿ | ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆ |
| ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | ಬೆಂಗಳೂರು, ಭಾರತ |
| ಸ್ಥಳ | * 6ನೇ ಕ್ರಾಸ್, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಕರ್ನಾಟಕ.
 |
| ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ  | ಕನ್ನಡ |
| ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ | ಸುಮಂಗಲಾ ವಿ. |
| ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು | ಕೆ.ಎಚ್.ಚಂದ್ರಪ್ಪ |
| ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ | Karnataka Secondary Education Examination Board  |

 **ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿಯು** ಭಾರತದ **ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ** ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆಎಸ್‌ಇಇಬಿ 1964 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಅದು ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಮಂಡಳಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಧ್ಯಯನದ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು, ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು, ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ, ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಜವಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ

**ಜವಾಹರ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ**ಗಳು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಉಚಿತ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಬುದ್ಡಿವಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಊಟ ಮತ್ತು ವಸತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವ ಈ ಶಾಲೆಗಳು ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಇವೆ.

1985ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜೀವ ಗಾಂಧಿಅವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾಗಿ ಶುರುವಾದ ಈ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೊಡಮಾಡುವುದು. ಶುರುವಾದಾಗ ಬರೀ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾಗಿದ್ದ ಈ ಶಾಲೆಗಳು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪಂಡಿತ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರುರವರ ಜನ್ಮಶತಾಬ್ದಿಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 'ಜವಾಹರ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ'ಗಳೆಂದು ಪುನಃನಾಮಕರಣಗೊಂಡವು. ಈಗ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ 557 ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯವನ್ನುಳಿದು ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ಇವೆ. ಈ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಊಟ ಮತ್ತು ವಸತಿಯನ್ನೊದಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

## ಧ್ಯೇಯ

* ವುದು.

## ಪ್ರವೇಶ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

ಆಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತೀ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ೫ನೆ ತರಗತಿಯ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ ಕೊಡಲಾಗುವುದು. ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಆಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೯ನೇ ಮತ್ತು ೧೧ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೯ನೇ ಮತ್ತು ೧೧ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಂಗ್ಲ, ಗಣಿತ, ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಸಮಾಜಜ್ಞಾನ ಆಧರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋದುದರಿಂದ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ೯ನೇ ಮತ್ತು ೧೧ನೇ ತರಗತಿಯ ಪ್ರವೇಶ ಅವಕಾಶಗಳು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಅರ್ಹತೆ

* ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೫ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರಬೇಕು.
* ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ೯-೧೩ನೇ ವಯೋಮಿತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು.
* ೩, ೪ ಮತ್ತು ೫ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
* ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

### ಮೀಸಲಾತಿ

ಗ್ರಾಮೀಣ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೇ. ೮೦ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ೩ನೇ ೧ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ೬ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ೧೨ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಊಟ, ವಸತಿಗಳನ್ನ ಶಾಲೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಶಾಲಾ ಸಮವಸ್ತ್ರ, ಪಠ್ಯ-ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು, ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಸೋಪ್, ಪೇಷ್ಟ್ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಯೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## ಆಡಳಿತ

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಆಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಶಾಖೆಯ 'ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ'ಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗಿರುವ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಮಿತಿಯೆಂಬ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಾ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಸತುರಂಗ ವೆಟ್ಟೈ

| Sathuranga Vettai |
| --- |
| ಚಿತ್ರ:Sathuranga Vettai poster.jpgTheatrical release poster |
| ನಿರ್ದೇಶನ | ಎಚ್.ವಿನೋದ್ |
| ನಿರ್ಮಾಪಕ | ಮನೋಬಾಲಸಂಜಯ್ ರಾವಲ್ಎನ್.ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ |
| ಲೇಖಕ | ಎಚ್.ವಿನೋದ್ |
| ಪಾತ್ರವರ್ಗ | ನಟರಾಜ್ಇಶಾರಾ ನಾಯರ್ಪೊನ್ವಣನ್ಇಲವರಸು  |
| ಸಂಗೀತ | ಸೀನ್ ರೋಲ್ಡನ್ |
| ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ | ಕೆ.ಜಿ.ವೆಂಕಟೇಶ |
| ಸಂಕಲನ | ರಾಜ​ ಸೇತುಪತಿ |
| ಸ್ಟುಡಿಯೋ | Manobala's Picture House SR Cinema Thirrupathi Brothers Film Media |
| ವಿತರಕರು | Thirrupathi Brothers Film Media |
| ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು | * 18 July 2014 (2014-07-18)
 |
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ಭಾಷೆ | ತಮಿಳು |

**ಸತುರಂಗ ವೆಟ್ಟೈ** (English: Chess hunt/ Gambit hunt) 2014ರ, ಹೆಚ್.ವಿನೋದ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ತಮಿಳು ಬಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ್ ಸುಬ್ರಣ್ಯಂ ಮತ್ತು ಇಶಾರ ನಾಯರ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀನ್ ರೋಲ್ಡನ್ರ ಸಂಗೀತವಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆ.ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಿದೆ.. ತಿರುಪತಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಮೀಡಿಯಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.ಚಿತ್ರದ ಮುಂದುವರೆದ ಬಾಗಕ್ಕೆ "ಸತುರಂಗ ವೆಟ್ಟೈ 2" ಎಂದು ಹೆಸಿಡಲಾಗಿದೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಷಾ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ "ಜಗತ್ ಕಿಲಾಡಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೀಮೇಕ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ರಜತಕರ್ಮಿ

ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾನಪಾತ್ರೆ
**ರಜತಕರ್ಮಿ**ಯು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಕುಶಲಕರ್ಮಿ. "ರಜತಕರ್ಮಿ" ಮತ್ತು "ಸೋನಗಾರ" ಪದಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ತಂತ್ರಗಳು, ತರಬೇತಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಏಕರೀತಿಯದ್ದಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಇದ್ದವು ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಗಾತ್ರ ಬಹಳ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಬಹುತೇಕ ಸೋನಗಾರರು ಬೆಳ್ಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಕೆಲಸಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಇದರ ವಿಪರ್ಯಯ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು.

ಇದು ಬೆಳ್ಳಿ ಹಾಳೆ ಲೋಹವನ್ನು ತೆಟ್ಟೆಪಾತ್ರೆ (ಊಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಬೋಗುಣಿಗಳು, ಗಂಜಿಪಾತ್ರೆಗಳು, ಕಪ್‍ಗಳು, ಮೋಂಬತ್ತಿ ಸ್ತಂಭಗಳು, ಹೂದಾನಿಗಳು, ಯೂವರ್‍ಗಳು, ಕಲಶಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ), ಚಪ್ಪಟೆ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಶಿಲ್ಪ, ಮತ್ತು ಮನೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕಲೆ. ಇದು ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ರಜತಕರ್ಮಿಗಳು ಅಪ್ಪಟ ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಬೆಳ್ಳಿ ಹಾಳೆ ಲೋಹ ಮತ್ತು ದಬ್ಬೆ ದಾಸ್ತಾನು ಸರಕಿನಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಗರಗಸದಿಂದ ಕೊಯ್ದು ಅಥವಾ ಕತ್ತರಿಸಿ, ನಂತರ ಬಡಿಗಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ದಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಲೋಹವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಣ್ಣಗಿದ್ದಾಗಲೇ (ಕೊಠಡಿ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ) ಬಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಲೋಹವನ್ನು ಬಡಿದಾಗ, ಮಣಿಸಿದಾಗ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಅದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
# ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ

**ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ**ಯು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದು ನಡೆಯುವ ಕಟ್ಟಡವೂ ಆಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು **ಕೆಳ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ** ಮತ್ತು **ಮೇಲ್ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ** ಎರಡನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಅಮೇರಿಕದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ.

ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಅಥವಾ ತೃತೀಯಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದಾವಳಿಯು ಪ್ರತಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರತಿ ದೇಶವು ಭಿನ್ನವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಂಗ್ರಹ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳ ಒದಗಿಸಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೋಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಶಾಲೆಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬೇಕಾದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು