Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಸೈನಿಕಪುರಿ

| Sainikpuri
Sainikpuri, Kapra |
| --- |
| Colony |
| Country |  India |
| State | Telangana |
| District | Medchal district |
| Village | Kapra |
| Mandal | Kapra |
| Metro | Hyderabad Metropolitan Region |
| ಸರ್ಕಾರ |
|  • ಮಾದರಿ | GHMC, Kapra Circle |
| Languages |
| ಸಮಯದ ವಲಯ |
| ಸಮಯ ವಲಯ | ಯುಟಿಸಿ+5:30 (IST) |
| PIN | Sainikpuri Post-500094 |
| Lok Sabha constituency | Secunderabad |

ಸೈನಿಕ್ಪುರಿ ನಗರವು ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ನ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಇದು ಸಹಕಾರ ವಸತಿ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈಗ ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲೇಟ್ ಬ್ರಿಗ್ ಎಮ್. ಕೆ. ರಾವ್ ಮತ್ತು ಲೇಟ್ ಬ್ರಿಗ್ ಎಸ್ಎನ್ಡೋಸ್ಕಾ (ಇಎಮ್ಇ ಸ್ಕೂಲ್ನ ಮಾಜಿ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್ (ಎಮ್ಸಿಎಮ್ಇ) ಮತ್ತು ಲೇಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ತಿವಾರಿ ಸಿಂಗ್ ಮೊದಲಾದವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಮೊದಲ ಕೆಲವರು. ಸೈನ್ಯಪುರಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಮೃಗ ಹಸಿರು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.ರಸ್ತೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಹು-ಮಹಡಿಗಳ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈಗ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ.

## ಇತಿಹಾಸ

ಇದು ಕಪ್ರಾ ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ನಂತರ ಅದು ಸೈನಿಕ್ಪುರಿ ಕಾಲೋನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರನ್ನು ಸೈನಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಪುರಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ಸ್ಥಳ. ಸೈನಿಕಪುರಿ ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಾಗಿ 1960 ರಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ವಸತಿ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
# ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್

| ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ |
| --- |
| ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್ | ಲೊಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜ್, ಚೆನ್ನೈ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಂಟನ್ |
| ಉದ್ಯೋಗ | ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಲೀಕ |
| ಹೆಸರುವಾಸಿ | ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ |
| ಹೆಂಡತಿ/ಗಂಡ | ಕಾವೇರಿ ಕಲಾನಿಧಿ |
| ಮಕ್ಕಳು | ೧ (ಕಾವ್ಯಾ ಮಾರನ್) |
| ಪೋಷಕರು | ಮುರಸೋಲಿ ಮಾರನ್ |
| ಸಂಬಂಧಿಕರು | ದಯಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ (ಸಹೋದರ) |

**ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್** ಅವರು ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಎಫ್. ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಡಿಟಿಎಚ್ ಸೇವೆಗಳು, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ ( ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ) ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೦ ರಿಂದ ೨೦೧೫ ರವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸ್ಪೈಸ್ ಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿ

೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ, ಮಾರನ್ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪೂಮಾಲೈ ಎಂಬ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೩ ರಂದು ಅವರು ಸನ್ ಟಿವಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸನ್ ಟಿವಿಯು $೧೩೩ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ೧೦% ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೬ ರಂದು, ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಯುಎಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದುಂಡುಮೇಜಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರನ್ ಅವರೂ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.

೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಯುಎಸ್$೩ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ೭೭ ನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕಾವೇರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ವೇತನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಲಾ ರೂ.೬೨ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೭.೮ ಮಿಲಿಯನ್) ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಸಿ‌ಎನ್‌ಬಿ‌ಸಿ ಮತ್ತು ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ & ಯಂಗ್ ನಿಂದ ಯುವ ಉದ್ಯಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅವರನ್ನು *"ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೂರದರ್ಶನ ರಾಜ"* ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಮುರಸೋಲಿ ಮಾರನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂ. ಕರುಣಾನಿಧಿ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ದಯಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಕೂಡ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಕೊಡಗು ಮೂಲದ ಕಾವೇರಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಕವಿಯಾ ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ (ಜನನ ನವೆಂಬರ್ ೩, ೧೯೯೧). ಅವರು ಡಾನ್ ಬಾಸ್ಕೋ, ಎಗ್ಮೋರ್, ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೆನ್ನೈನ ಲೊಯೊಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಂಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಎಂಬಿಎ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ ಯುಎಸ್$೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ರಾಜಕುಮಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

| ರಾಜಕುಮಾರ |
| --- |
| ಚಿತ್ರ:Raajakumara.jpgTheatrical film poster |
| ನಿರ್ದೇಶನ | ಸಂತೋಷ್ ಆನಂದ್ ರಾಮ್ |
| ನಿರ್ಮಾಪಕ | ವಿಜಯ್ ಕಿರಗಂದೂರ್ |
| ಲೇಖಕ | ಸಂತೋಷ್ ಆನಂದರಾಮ್ |
| ಚಿತ್ರಕಥೆ | ಸಂತೋಷ್ ಆನಂದರಾಮ್ |
| ಪಾತ್ರವರ್ಗ |  ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್  |
| ಸಂಗೀತ | ಹರಿಕೃಷ್ಣ |
| ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ | ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಂಗುರಾಜ್ |
| ಸಂಕಲನ | ಕೆ. ಎಂ. ಪ್ರಕಾಶ್ |
| ಸ್ಟುಡಿಯೋ | ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ |
| ವಿತರಕರು | ಜಯಣ್ಣ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ |
| ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು | ೨೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ |
| ಅವಧಿ | 148 ನಿಮಿಷಗಳು |
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ಭಾಷೆ | ಕನ್ನಡ |
| ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ | ₹75 ಕೋಟಿ |

**ರಾಜಕುಮಾರ** (English: The Prince), ಸಂತೋಷ್ ಆನಂದ್ ರಾಮ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ. ವಿಜಯ್ ಕಿರಗಂದೂರು ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಯಕ- ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ನಾಗ್, ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ಶರತ್ ಕುಮಾರ್, ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ, ಅವಿನಾಶ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರವು 24 ಮಾರ್ಚ್ 2017ಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆಯಿತು.

## ಕಥೆ

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ (ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್) ಶ್ರೀಮಂತ ದಂಪತಿಗಳಾದ ಅಶೋಕ್ (ಆರ್. ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್) ಮತ್ತು ಸುಜಾತಾ (ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಿಂಗ್) ಅವರ ದತ್ತುಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದು, ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಂತೋಷದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.ಅವನು ಸಾಲ್ಸಾ ಬೋಧಕಿ ನಂದಿನಿ (ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್) ಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ.

ನಂದಿನಿಯ ತಂದೆ ಜಗದೀಶ್ (ಅವಿನಾಶ್) ಮೂಲಕ, ಅಶೋಕ್ ಅವರು ಬಡವರಿಗಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಪೋಲಿಯೋ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಶಿಶುಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಅಶೋಕ್ ಅವರನ್ನು ಜನರು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ವೃದ್ಧರನ್ನು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ವಿಶ್ವ ಜೋಶಿ (ಅನಂತ್ ನಾಗ್), ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಅವರ ತಂದೆಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಮಗ ಜಗನ್ನಾಥ್ ರಚಿಸಿದ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಪೋಲಿಯೊ ಯೋಜನೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಾಶವಾಯಿತು ಎಂದು ಜೋಶಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಜೋಶಿಯವರು ಜಗನ್ನಾಥ್ ಮಾಡಿದ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಬಯಸಿ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಕೂಡ ವಿಶ್ವ ಜೋಶಿಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಅವರಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಜಗನ್ನಾಥ್ ಇವರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಾಯಕರಿಂದ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಜಗನ್ನಾಥ್ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ.

## ತಾರಾಗಣ

* ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್
* ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್
* ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್
* ಅನಂತ ನಾಗ್
* ಶರತ್ ಕುಮಾರ್
* ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ
* ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ
* ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ
* ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್
* ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ - ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ
* ಜಗದೀಶ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಿನಾಶ್, ನಂದಿನಿ ತಂದೆ
* ಮೂರ್ತಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮನ್ದೀಪ್ ರಾಯ್
* ಫೈನಾನ್ಶಿಯರ್ ಆಗಿ ಡ್ಯಾನಿ ಕುಟ್ಟಪ್ಪ
* ಎಂ.ಪಿ.ವೆಂಕಟರಾವ್
* ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್
* ರಾಕ್ಲೈನ್ ಸುಧಾಕರ್
* ರವಿ ಹೆಗಡೆ
* ಸುಂದರ್ ರಾಮ್
* ಗೌತಮ್ ಕಾರಂತ
* ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರೇಶ್
* ಮಾಲತಿ ಸುಧಾಕರ್
* ಅಶೋಕ್ ದೇವ್
* ವೀಣಾ ಸುಂದರ್
* ಭ್ರಷ್ಟ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ವಿಜಯ್ ಕೌಂಡಿನ್ಯಾ
* ತಂಗಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಕೆ.ಮಠ
* ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ವಿಜಯಾನಂದ್
* ಕೆ.ಎಸ್. ಶ್ರೀಧರ್
* "ಅಪ್ಪು ಡ್ಯಾನ್ಸ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾನಿ ಮಾಸ್ಟರ್

## ವಿಮರ್ಶೆ

ರಾಜಕುಮಾರ ಚಿತ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ೩೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆದು, ೨೦೧೭ರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ೭೫ ಕೋಟಿ ಹಣ ಗಳಿಸಿ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ರಾಕೆಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ರಾಕೆಟ್ 2015 ರ ಕನ್ನಡ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಶಿವ ಶಶಿ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಹ-ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್, ಸುಂದರ್ ರಾಜ್, ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್, ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ ಮತ್ತು ರಾಜಶ್ರೀ ಪೊನ್ನಪ್ಪ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಥಾವಸ್ತು

ಚಿತ್ರವು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿಯಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕ ರಾಕೇಶ್ (ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ), ಶ್ವೇತಾಳನ್ನು (ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ) ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯಭರಿತ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದೇ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ

* ರಾಕೇಶ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ
* ಶ್ವೇತಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ
* ರಾಜಶ್ರೀ ಪೊನ್ನಪ್ಪ
* ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್
* ಸುಂದರ್ ರಾಜ್
* ನಾಗೇಂದ್ರ ಶಾ
* ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್
* ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್
* ಅಶ್ವಿನಿ ಗೌಡ
* ಮಹಾಂತೇಶ ರಾಮದುರ್ಗ
* ವಿನಯ್ ಗೌಡ

## ನಿರ್ಮಾಣ

ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 2015 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಿದೆ.

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ

ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಲೂಸಿಯಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಐದು ಹಾಡುಗಳಿದ್ದು, ಒಂದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಿಳಿದಿರುವ ಧ್ವನಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಇದು ಹೊಸ ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕರ ಕೊಳದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

| ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ |
| --- |
| ಸಂ. | ಹಾಡು | ಸಾಹಿತ್ಯ | ಹಾಡುಗಾರರು | ಸಮಯ |
| 1. | "ತಣ್ಣಗೆ ಇದ್ವಿ" | Hariparak | ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್, ಹೆನ್ರಿ, ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ | 03:58 |
| 2. | "ಹೋಗಬಾರದೇ ಜೀವ" | ಅರಸು ಅಂತರೆ | ಉದಿತ್ ಹರಿತಾಸ್, ಅನನ್ಯಾ ಭಟ್ | 04:19 |
| 3. | "ಇದು ಯಾತರದ" | ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ | ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಜೈನ್, ಅನುರಾಧಾ ಭಟ್  | 04:56 |
| 4. | "ನಾನು ಯಾರು" | ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ | ಚಂದನ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಬಪ್ಪಿ ಬ್ಲಾಸಂ | 04:45 |
| 5. | "ರಂಗಿ ರಂಗಿ" | ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ | ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ, ರಮ್ಯ H.R, ಪೃಥ್ವಿ | 04:28 |

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

* *ರಾಕೆಟ್* at IMDb
* Official website
# ಬಸವ ಪುರಾಣ

ಬಸವ ಪುರಾಣ
**ಬಸವ ಪುರಾಣ** 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ತೆಲುಗು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕವಿತೆಯಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪಾಲ್ಕುರಿಕಿ ಸೋಮನಾಥ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಲಿಂಗಾಯತ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕವಿತೆಯು, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ ಬಸವಣ್ಣ (1134-1196 ಸಿಇ) ರ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಲಿಂಗಯಾತ ಶರಣರ (ಶಿವ ಶರಣರು, ​​ಭಗವಾನ್ ಶಿವ ಭಕ್ತರು) ಮತ್ತು ಅವರ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಂದು ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ.
ಕ್ಯಾಂಪು ಶೈಲಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ (ಗದ್ಯದ ಪ್ಯಾರಾಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಮೀಟರ್ಗಳ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ), ಸೋಮನಾಥರು ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಪದಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾಣವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ನಂತರ 1369 AD ಯಲ್ಲಿ, ಭೀಮ ಕವಿ ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಆವೃತ್ತಿಯು ವಿವರವಾದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ಭೀಮ ಕವಿ ಅವರ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಲಿಂಗಾಯತ ಪುರಾಣಗಳಿವೆ.

ಈ ತೆಲುಗು ಪುರಾಣವನ್ನು ಮೊದಲು 1863 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ಸಿ.ಪಿ. ಬ್ರೌನ್ ರಿಂದ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು..

## ಭಾಷಾಂತರ

* *Siva's Warriors: The Basava Purana of Palkuriki Somanatha*, Tr. by Velcheru Narayana Rao. Princeton Univ Press, 1990.(ISBN 0691055912).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
# ಮುದ್ರಣ

ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ, ಎಡಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ: ಒಂದು ದೃಶ್ಯದ ಉರುಳೆ ಮುದ್ರೆ, ದಾರುತುಂಡು ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾದ ತುಂಡು, ಕೊರಿಯಾದ ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಬಗೆ, ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಶಿಲಾಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಆಧುನಿಕ ಶಿಲಾಮುದ್ರಣ ಕಲೆಗೆ ಬಳಸಲಾದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮುದ್ರಣಸಂಸ್ಥೆ, ಬಿಸಿ ಲೋಹ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಣೆಗಾಗಿ ಸಾಲಚ್ಚು ಯಂತ್ರ, ಅಂಕೀಯ ಮುದ್ರಕ, ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತ ಮೂರು ಆಯಾಮದ ಮುದ್ರಕ.
**ಮುದ್ರಣ** ಮೂಲ ರೂಪ ಅಥವಾ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉರುಳೆ ಮುದ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈರಸ್ ಉರುಳೆ ಮತ್ತು ನಬೋನಿಡಸ್‍ನ ಉರುಳೆಗಳಂತಹ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ದಾರುತುಂಡು ಮುದ್ರಣದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ ರೂಪ ಚೀನಾದಿಂದ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೨೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಮಾನದ್ದು. ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿನ ನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಬಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಯೊಹಾನಸ್ ಗೂಟನ್‍ಬರ್ಗ್ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರದ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಯೂರೋಪ್‍ಗೆ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದನು.

ಆಧುನಿಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದರೆ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮುದ್ರಕ ಬಳಸಿ ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾದರೂ, ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಲೋಹಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ಗಳು, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮೇಲೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರ ಮುದ್ರಣದ ಅಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ತೆಲುಗು ಗಂಗಾ ಯೋಜನೆ

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಆತ್ಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಗಂಗಾ ಕಾಲುವೆ
**ತೆಲುಗು ಗಂಗಾ ಯೋಜನೆಯು** ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್‌ಟಿಆರ್‌ರಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈ ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಜಂಟಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಚೆನ್ನೈ ಬಳಿಯ ಪೂಂಡಿ ಜಲಾಶಯದ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ೪೦೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಅಂತರ-ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾಲುವೆಗಳ ಸರಣಿಯ ಮೂಲಕ ಚೆನ್ನೈಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೆನ್ನಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೋಮಸಿಲ ಜಲಾಶಯ, ಕಂದಲೇರು ಜಲಾಶಯ, ತಮಿಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉತ್ತುಕ್ಕೊಟ್ಟೈ ಬಳಿಯ 'ಝೀರೋ ಪಾಯಿಂಟ್' ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸತ್ಯಮೂರ್ತಿ ಸಾಗರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪೂಂಡಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚೆಕ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಪೂಂಡಿಯಿಂದ ರೆಡ್ ಹಿಲ್ಸ್, ಶೋಲವರಂ ಮತ್ತು ಚೆಂಬರಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಶೇಖರಣಾ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್-ಕಾಲುವೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ನದಿ ತೀರದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂರು ನದಿ ತೀರದ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ (೧೪೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ನೀರನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟು ೧೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳ (೪೨೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಪೂರೈಕೆಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ೧೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳಿಗೆ (೩೪೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ ನಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ಸರಬರಾಜಾಗುವ ನೀರು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳಿಗಿಂತ (೧೪×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಕಡಿಮೆ ನೀರನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದೆ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ ಅವರು ಕಾಲುವೆಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಲೈನಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು (ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮ). ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಜಲಾಶಯಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ, ಯೋಜನೆಯು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಪೂಂಡಿ ಜಲಾಶಯವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನೀರನ್ನು ಪಡೆದಾಗ. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ೩.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳು (೧೦೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಆಗಿತ್ತು. ಮರು-ಲೈನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ, ಕಂದಲೇರು-ಪೂಂಡಿ ಕಾಲುವೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಯಿ ಗಂಗಾ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಜೆರ್ಡನ್ಸ್ ಕೋರ್ಸರ್

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದ ನದಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

1. "Krishna Water". The Hindu. Retrieved 2007-09-17.`{{cite web}}`: CS1 maint: deprecated archival service (link)
2. "Krishna water project hits milestone". *The Hindu*. Chennai, India. 2007-01-20. Archived from the original on 2007-01-22. Retrieved 2007-09-17.
3. "Interlinking of Rivers in India". Govt. of India. 2003-08-11. Retrieved 2007-09-17.
4.  Archived 2022-11-12 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
# ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್

ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್
ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್
ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್
**ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್** (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೭೦ - ಮಾರ್ಚ್ ೨೬ ೧೮೨೭) ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಶೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ ದಿಗ್ಗಜ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿವುಡುತನ ಅನುಭವಿಸಿದರೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು.
# ಅಲಿಘರ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

ಅಲಿಘರ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ| Motto | ಅರೇಬಿಕ್: عَلَّمَ الاِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَم '*allama'l-insāna mā lam ya'lam* |
| Motto in English | Taught man what he did not know (Qur'an 96:5) |
| Type | Public |
| Established | 1875 (as MAO College) 1920 (as AMU) |
| Endowment | $18.2 million |
| Visitor | Pranab Mukerjee, President of the Republic of India |
| Vice-Chancellor | Lt. General Zameerud-din Shah |
| Academic staff | 2,000 |
| Students | 30,000 |
| Address | Public Relations Office, Academic Block, The Aligarh Muslim University, Aligarh (UP) 202002, India
E-MAIL ID, ಅಲಿಘಡ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ |
| Campus | Urban 467.6 hectares (1,155 acres) |
| Acronym | AMU |
| Colors |       |
| Nickname | AMU |
| Affiliations | UGC, NAAC, AIU |
| Website | www.amu.ac.in |
|  |

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಟ್ಟಡದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಗೇಟ್
**ಅಲಿಘರ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ** ಸರ್ ಸೈಯದ್ ಅಹಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಹಮ್ಮಡನ್ ಆಂಗ್ಲೊ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು ಬೆಳೆದು 1920ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಪ್ರೌಢವಿದ್ಯಾವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಇದರ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಸೀದಿಯಿಂದ 16ಕಿಮೀ ದೂರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್ನಿನ ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಾಂಗದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರುವಂತೆ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ನಾನಾ ಕಡೆಗಳಿಂದ, ಜಾತಿ ಮತ ಮುಂತಾದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ವಾಸಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಆದರೂ ಶೇಕಡ 25 ರಷ್ಟು ಹೊರಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸು. 5,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿಗೆ ಏರ್ಪಾಟಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಇವೆ. ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಹೊಸಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಂ ಆಜ಼ಾದರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಐದು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಧರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದದ್ದು.
ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸು. 30,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, 1400 ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು 6000 ಶಿಕ್ಷಕೇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. 95 ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 73 ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಕೋರ್ಸುಗಳು ಇವೆ. ಈ ವಿ.ವಿ.ನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಜೆಡ್.ಎಚ್.ಕಾಲೇಜ್ ಆರ್ಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟಿಕ್ನಾಲಜಿ, ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಡಾ.ಜಿಯಾ ಉದ್ದೀನ್ ಡೆಂಟರ್ ಕಾಲೇಜು, ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಫ್ತಾಲ್ಮಾಲಜಿ ಆ್ಯಂಡ್ ಫುಡ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಕಾಲೇಜು ಮೊದಲಾದವು ಇವೆ. ವಿ.ವಿ.ನಿಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸು.468 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಈ ವಿ.ವಿ.ನಿಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಗಳಿಂದ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಓದಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ,ಉರ್ದು, ಅರೇಬಿಕ್, ಪರ್ಷಿಯನ್, ಸಂಸ್ಕೃತ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಬಂಗಾಳಿ, ಮಲಿಯಾಳಂ, ಮರಾಠಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ, ಫ್ರೆಂಚ್, ಟರ್ಕಿಷ್, ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮೂಲಕೃತಿಗಳು ಇವೆ:
ಅಲಿಘರ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
# ಕಟ್ಟುಹಾವು

ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಕಟ್ಟುಹಾವು
## **ಕಟ್ಟುಹಾವು**

ಭಾರತದ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾತಿ (ಕ್ರೇಟ್). ಇದಕ್ಕೆ *ಬಂಗರಸ್* ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿದೆ. ಸರೀಸೃಪ ವರ್ಗದ ಒಫೀಡಿಯ ಗಣದ *ಇಲಾಪಿಡೀ* ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.

## **ಬಂಗರಸ್ ಸಿರೂಲಿಯಸ್**

ಬಂಗರಸ್ ಸಿರೂಲಿಯಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 2 ಮೀ ಉದ್ದವಿರುವ ಇದರ ಮೇಲುಮೈ ನೀಲಿಮಿಶ್ರಿತ ಕಪ್ಪು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗ ಬಿಳುಪು. ಮೈಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಡ್ಡಲಾಗಿ ಬಿಳಿಯ ಪಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ತಲೆಗೂ ಕತ್ತಿಗೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಫಲಕಗಳಿವೆ (ಶೀಲ್ಡ್‌). ಬೆನ್ನುಹುರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಹುರುಪೆಗಳು ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವು. ಬಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಉದರಭಾಗದ ಹುರುಪೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ನಿಶಾಚರಿ, ಗೋಡೆಗಳ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುಗಳ ರಾಶಿಯ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಾವುಗಳನ್ನು (ಇತರ ಕಟ್ಟುಹಾವುಗಳನ್ನೂ) ಕಬಳಿಸುತ್ತದೆ.

## **ಬಂಗಾರಸ್ ಫೇಸಿಯೇಟಸ್**

ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಾದ ಪಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುಹಾವು ಬಂಗಾರಸ್ ಫೇಸಿಯೇಟಸ್ ಅಸ್ಸಾಮ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಒರಿಸ್ಸ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟುಹಾವಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಮೈಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅಡ್ಡಪಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿವೆ, ಬೇರೆ ಹಾವುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಕಟ್ಟುಹಾವು ಬಂಗರಸ್ ನೈಜರ್ ಎಂಬ ಮೂರನೆಯ ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟುಹಾವು. ಅಸ್ಸಾಮ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಳಿದೆರಡಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು, ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟೆಗಳಿಲ್ಲ; ಉದರಭಾಗ ಬಿಳುಪಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿವೆ.

## ಕಟ್ಟುಹಾವುನ ವಿಷ

ಕಟ್ಟುಹಾವಿನ ವಿಷ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳ ವಿಷದಲ್ಲಿಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದುದು; ನರಮಂಡಲವನ್ನೇ ನಿಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ ಸಾವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಸಾವು ತರಲು ಕೇವಲ 2ಮಿಗ್ರಾಂ ವಿಷವಿದ್ದರೂ ಸಾಕು.
# ಸಹಾರಣ್ ಪುರ್

| ಸಹಾರಣ್ ಪುರ್ |
| --- |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| ದೇಶ |  India |
| ರಾಜ್ಯ | ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |
| ಜಿಲ್ಲೆ | ಸಹರಣ ಪುರ |
| Population (2011) |
|  • Total | ೭,೦೩,೩೪೫ |
| ಭಾಷೆ |
|  • ಅಧಿಕೃತ | ಹಿಂದಿ |
| Time zone | UTC+5:30 (IST) |
| PIN | 247001/02 |
| Telephone code | 0132 |
| Vehicle registration | UP-11 |
| Sex ratio | 1000 ♂/♀ |
| Website | saharanpur.nic.in |
| 7'5male |

## ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್, ಒಂದು ಗೃಹೋದ್ಯೋಗಗಳ ಪುರ

ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಊರು ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್ ವೇದಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಊರು, ಇದೀಗ ಅಪೂರ್ವ ಕೆತ್ತನೆಯ ಮರದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರೀಗರ್ ಗಳು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಶಸ್ತ ಜಾಗ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು.

## ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಭಂಡಾರ

ಪುರಾತನ ಹವೇಲಿ ಅಥವಾ ಬಂಗಲೆಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಿ-ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲಾಕಾರರು, ಹೂಹಣ್ಣುಗಳು, ಗಿಡ-ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಅಂಗೂರಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ದ್ರಾಕ್ಷೀ ಬಳ್ಳಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಶಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪಿಂಜರಾ ಜಾಲರಿ ಶೈಲಿಯ ಮರದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು.
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಮೇಜು, ಸೋಫಾ, ಪರದೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಾರೀಗರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್ ದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಮರದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.
# ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಾಲಯ

ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಾಲಯ
**ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ** ಭಾರತದ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಹನುಮಂತನ ಒಂದು 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಇದು ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಾದ ನಾಗೇಶ್ವರ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮ ದೇವಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಇದು 76 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಹನುಮಂತನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ತಾಯಿ ಅಂಜನಿ, ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಹನುಮಂತನ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ.

ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಾಲಯವು ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಬಳಿ ಇದೆ. 1855 ರಲ್ಲಿ , ಅವಧ್‍ನ ನವಾಬನು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಂದ ವಿನಾಶವಾಗದಂತೆ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿಯನ್ನು ಮಸೀದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. 1855 ರ ವಿವಾದವು ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿ - ರಾಮ್ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಸರ್ವೆಪಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

* Hanumangarhi Temple Ayodhya - The Divine India
# ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ (1987 ಚಲನಚಿತ್ರ)

| ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ |
| --- |
| ನಿರ್ದೇಶನ | ಶೇಖರ್ ಕಪೂರ್ |
| ನಿರ್ಮಾಪಕ | * ಬೋನಿ ಕಪೂರ್
* ಸುರೀಂದರ್ ಕಪೂರ್
 |
| ಲೇಖಕ | ಸಲೀಂ–ಜಾವೇದ್ |
| ಪಾತ್ರವರ್ಗ | * ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್
* ಶ್ರೀದೇವಿ
* ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ
 |
| ಸಂಗೀತ | ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್–ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ |
| ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ | ಬಾಬಾ ಅಜ್ಮಿ |
| ಸಂಕಲನ | * ವಾಮನ್ ಭೋಂಸ್ಲೆ
* ಗುರುದತ್ ಶಿರಾಲಿ
 |
| ಸ್ಟುಡಿಯೋ | ನರಸಿಂಹ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸೆಸ್ |
| ವಿತರಕರು | ಸುಜಾತಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ |
| ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು | ೨೯ ಮೇ ೧೯೮೭ |
| ಅವಧಿ | 179 ನಿಮಿಷಗಳು |
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ಭಾಷೆ | ಹಿಂದಿ |
| ಬಂಡವಾಳ | ₹೩.೮ ಕೋಟಿ |
| ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ | ₹೧೦ ಕೋಟಿ (ಭಾರತ) |

ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ 1987 ರ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಶೇಖರ್ ಕಪೂರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೋನಿ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಸುರಿಂದರ್ ಕಪೂರ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಸಲೀಂ-ಜಾವೇದ್ ಜೋಡಿ ಬರೆದಿದ್ದು, ಬೇರ್ಪಡುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಸಹಯೋಗವಾಗಿತ್ತು. ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್, ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ ನಟಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು, ವಿನಮ್ರ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಅರುಣ್ ವರ್ಮಾ (ಕಪೂರ್) ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅವರು ಅದೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಗಡಿಯಾರ ಸಾಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವಾಗ, ಅವನು ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಸೀಮಾ ಸಾಹ್ನಿ (ಶ್ರೀದೇವಿ)ಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಅಪರಾಧಿ ಮೊಗ್ಯಾಂಬೊ (ಪುರಿ) ಭಾರತವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

1983 ರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನಾಟಕವಾದ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶನದ *"ಮಾಸೂಮ್"* ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ, ಬೋನಿ ಕಪೂರ್ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಪೂರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಬಾಬಾ ಅಜ್ಮಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಶ್ರೀನಗರ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 1985 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 350 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅಖ್ತರ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ವಾಮನ್ ಬೋಂಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ಗುರುದತ್ ಶಿರಾಲಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನುಭವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಮನ್ ಪೀಟರ್ ಪೆರೇರಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಅರುಣ್ ಪಾಟೀಲ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೂರ್ವ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ತಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.

*ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ* 1987 ರ ಮೇ 29 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ *ಹುಕುಮತ್* ನಂತರ ಆ ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಇದು ₹38 ದಶಲಕ್ಷ (ಯುಎಸ್$೮,೪೩,೬೦೦) ಬಜೆಟ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ₹೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ (ಯುಎಸ್$]೨.೨೨ ದಶಲಕ್ಷ) ಗಳಿಸಿತು; ಇದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿಯೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಇದು ಸಮಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀದೇವಿಯವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀದೇವಿಗೆ ೫೮ ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

*ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಿತ್ರವು* ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಸೂಪರ್‌ಹೀರೋ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಇದನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ *ಎನ್ ರಥತಿನ್ ರಥಮೆ* (1989) ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ *ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ* (1989) ಎಂದು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. *ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ 2* ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ 3D ಉತ್ತರಭಾಗವನ್ನು 2011 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು