# ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗು ತಿಳಿದಿರುವಂತಹ ಕ್ರೀಡೆ. ಅನೇಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಜನರು ಆಡತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ೧೯೮೩ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ೨೦೦೭ ರ ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ ಟ್ವೆಂಟಿ, ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್, ೨೦೧೩ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ ಗೆದ್ದ, ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ೨೦೦೨ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ. ದೇಶೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳು ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ, ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ, ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿ, ದಿಯೋಧರ್ ಟ್ರೋಫಿ, ಇರಾನಿ ಟ್ರೋಫಿ ಮತ್ತು ಎನ್ ಕೆ ಪಿ ಸಾಲ್ವೆ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಟ್ರೋಫಿ ಸೇರಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್, ಟ್ವೆಂಟಿ ೨೦ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

## **ಇತಿಹಾಸ**

### *೧೯೧೮ ರ ಮೊದಲು*

ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಧರಿಸಿದೆ. ೧೭೨೧ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೊದಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವು ಬರೋಡಾದ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಯಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಆಟದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಾವಿಕರ ವರದಿಯನ್ನು ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ೧೭೯೨ ಮೂಲಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಹುಶಃ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಲಬ್ ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.

#### *೧೯೧೮ ರಿಂದ ೧೯೪೫*

ಭಾರತ ಜೂನ್ ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಸೇರುವ "ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್" ಸದಸ್ಯೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೪೦೦೦ ಜನರು ಭಾರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಹಾಗೆಯೇ ಯಾರು ರಾಜ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ, ಭಾರತದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು

#### *೧೯೪೫ ರಿಂದ ೧೯೬೦*

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೆಳಗಿನ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಆಗಿತ್ತು.

ಬದಲಾವಣೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಅಪಘಾತ ೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ ಹೊಂದಿತು ಮುಂಬಯಿ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ, ಆಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಭಾರತ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೂಲ ಆಧರಿಸಿ ತಂಡಗಳು ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ತನ್ನದೇ ಬಂದ. ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಮುಂಬಯಿ ಪೆನ್ಟಾಗುಲರ್, ಇದು ಗಳಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು, ೧೯೪೫-೪೬ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಭಾರತ ಮದ್ರಾಸ್ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸೋಲಿಸಿ, ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಜಯ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ

#### *೧೯೬೦ ರಿಂದ ೧೯೭೦*

ಒಂದು ತಂಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ. ೧೯೫೮-೫೯ ರ ಕಾಲಾವಧಿ ರಿಂದ ೧೯೭೨-೭೩ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ೧೫ ವಿಜಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಾಗಿ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿವೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅದರ ಪೈಕಿ ಆಟಗಾರರು ಫಾರೋಕ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ದಿಲೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ, ಬಾಪು ನಡ್ಕರ್ಣೀ, ರಮಾಕಾಂತ್ ದೇಸಾಯಿ, ಬಲೂ ಗುಪ್ತೆ, ಅಶೋಕ್ ಮಂಕಡ್ ಮತ್ತು ಅಜಿತ್ ವಾಡೇಕರ್ ಇದ್ದರು.

೧೯೬೧-೬೨ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ ಒಂದು ವಲಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದು ರಣಜಿ ಸೋದರಳಿಯ, ಕುಮಾರ್ ಶ್ರೀ ದುಲೀಪ್ಸಿನ್ಜಿ ೧೯೦೫-೫೯ ನಂತರ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಜಲಾನಯನ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ, ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಆರು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ.
೧೯೭೦ ರಿಂದ ೧೯೮೫
ಮುಂಬಯಿ ಮಾತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ದೆಹಲಿ, ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಆರೋಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲವು ತಂಡಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸಿತು.

ಭಾರತ ಎರಡು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಅನುಭವಿಸಿತು. ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೇ ಲಿಂಗ್ ವರ್ತ್ ಆಶಸ್ ವಿಜೇತರು ಸೋಲಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಭಾರತ ಕಪಿಲ್ದೇವ್ ನಾಯಕತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೮೩ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಿಜೇತರು.

#### ೧೯೮೫ ರಿಂದ ೨೦೦೦'

೧೯೯೩-೯೪ ಗೆ, ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ ಲೀಗ್ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಾಕ್ಔಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು
ಹಲವಾರು ತಂಡ ಹೆಸರುಗಳು ಹಾಗೂ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಸರುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆ ಬದಲಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಯಾವಾಗ ೧೯೯೦ ರ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡವು. ಗಮನೀಯವಾಗಿ, ಮುಂಬಯಿ ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚೆನೈ ಆಯಿತು.

#### ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ'

೨೦೦೦ ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಜಾನ್ ರೈಟ್ , ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವಿದೇಶಿ ಕೋಚ್ ನೇಮಕ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು
೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತದ ಗೆಲುವಿನ ಟೆಸ್ಟ್ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ , ಶ್ರೀಲಂಕಾ , ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ, ಸೌರವ್ ಗಂಗೂಲಿ ಆಫ್ ನಾಯಕತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಒಂದು ಕನಸಿನ ಯುಗದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ . ಭಾರತ ಐಸಿಸಿಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಜಂಟಿ ವಿಜಯ ಹಂಚಿಕೆಯ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮೂಲಕ ಹೊಡೆತ ಎಂದು ೨೦೦೩ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ಗೆ ಹೋದರು .
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ರೋಮಾಂಚಕ ಫೈನಲ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ೫ ರನ್ ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ , ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಟ್ವೆಂಟಿ ಟ್ವೆಂಟಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದಿತು.
ಭಾರತ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ , ೧೯೮೩ ರಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಅನ್ನು - ಅವರು ಮುಂಬಯಿ ನಡೆದ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೋಲಿಸಿದರು.

## **ಆಧುನಿಕ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಘಟನೆ**

#### *ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್*

* ದೇಶೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳು
* ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ
* ಇರಾನಿ ಟ್ರೋಫಿ
* ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ
* ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿ
* ಬಿಸಿಸಿಐ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಟ್ರೋಫಿ
* ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್
* ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಟ್ವೆಂಟಿ ಟ್ವೆಂಟಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್