# ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್

| ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್
"ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ " கோடைக்கானல்ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ |
| --- |
| city |
|  |
| ಸ್ಥಾಪನೆ | ೧೮೪೫  |
| Population (2001) |
|  • Total | ೩೨,೯೩೧ |
| **ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ**: **ಕೊದೈಕೆನಾಲ್ ಪುರಸಭೆಇ-ಅಂಚೆ: commr.kodaikanal@tn.gov.in** |

**ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್**  ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ದಿಂಡಿಗಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ಊರು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಗಿರಿಧಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ "ಕಾಡಿನ ಕೊಡುಗೆ" ಎಂದು. ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಎಂದರೆ "ಬೆಟ್ಟ ತಾಣದ ರಾಜಕುಮಾರಿ" ಎಂದು ಅರ್ಥ.

ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ೧೮೪೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆದರಾತಿಥ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

## ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ

ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಿದವರು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ತಮಿಳಿನ ಕೋ.ಡಯೈ ಅರ್ಥ "ಬೇಸಿಗೆ" ಮತ್ತು ಕೆನಾಲ್ ಅರ್ಥ "ನೋಡುವುದು", ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಸ್ಥಳವೆಂದರ್ಥ ಅರ್ಥಾತ್ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅರಸುವ ತಂಪಾದ ತಂಗುದಾಣ.

ಇತರೆ ಕುತೂಹಲಕಾರೀ ವಿವರಣೆಗಳೆಂದರೆ, ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಾಂತರಗಳಿವೆ. ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೊಡೈ ಮತ್ತು ಕೆನಾಲ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ "*ಕೆನಾಲ್* ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ಆವರಿಸಿದ ಅರಣ್ಯ. ನಂತರ *ಕೊಡೈ* ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಇದರ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ನಾಲ್ಕು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಮಿಳಿನ ದೀರ್ಘ 'ಓ' ಮತ್ತು ಕೋ.ಡಿ ಅರ್ಥ "ಕೊನೆ" ಎಂದು. ಹಾಗಾಗಿ ಕೋ...ಡೈ ಕೆನಾಲ್ ಅರ್ಥ "ಅರಣ್ಯದ ಕೊನೆ" ಎಂಬುದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಇದರ ಅಂದ ಇನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ.
ತಮಿಳಿನ ಹ್ರಸ್ವ 'ಒ'ನ ಕೊ..ಡಿ ಅರ್ಥ "ಲತೆಗಳು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಅರ್ಥ "ಅರಣ್ಯದ ಲತೆಗಳು" ಎಂದರ್ಥ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರು ನೆಲೆಸುವದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು '"ದಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರೀಪರ್ಸ್"' (ಲತೆಗಳ ಅರಣ್ಯ) ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ.

ತಮಿಳಿನ ದೀರ್ಘ 'ಓ' ಎಂಬುದು ಕೋ..ಡೈನ ಅರ್ಥ "ಬೇಸಿಗೆ". ಹಾಗಾಗಿ ಕೋ...ಡೈ ಕೆನಾಲ್ ಅರ್ಥ "ಬೇಸಿಗೆಯ ಅರಣ್ಯ" ವೆಂದು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಹ್ರಸ್ವ 'ಒ' ಎಂದರೆ ಕೊ..ಡೈ ಅರ್ಥ "ಕೊಡುಗೆ". ಅಂತೆಯೇ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‍ನ ಅರ್ಥ "ಅರಣ್ಯದ ಕೊಡುಗೆ" ಎಂದು, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುವುದೇ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅರಣ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯೆಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಲತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ತಮಿಳು ಪದ ವಲ್ಲಿ, ವೆಡ್ಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಒಡೆಯನ ಮಗಳು. ಒಡೆಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಅವರು ಬೇಟೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನವಜಾತ ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುವೊಂದು ದೊರಕಿತು. ಹಾಗೇ ಬಳ್ಳಿ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಮಗುವಿಗೆ, ಅವರು ವಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಕ್ರಮೇಣ ಕುರುಂಜಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಮುರುಗ ದೇವರ ಪತ್ನಿಯಾದಳು. ಸಂಗಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುರುಗನ ಭಾವಪ್ರಧಾನವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ

ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಪಾಳೆಯಾರ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನಾಂಗದವರು. ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಮತ್ತು ಪಳನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮುಂಚಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕ್ರೈಸ್ಥ ಅವಧಿಯ ತಮಿಳಿನ ಸಂಗಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‍ನ ಕ್ರೈಸ್ಥ ಮಿಷಿನರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಭುತ್ವ ೧೮೪೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಅಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಯಿತು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಂಭಾವಿತ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಈ ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣ ಮೋಹಕಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಯುನಿಲೀವರ್ನ ಭಾರತದ ಉಪಸಂಸ್ಥೆ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ್ ಯುನಿಲೀವರ್‌ನ ಒಡೆತನದ ಪಾದರಸ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಪಾದರಸದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

## ಭೂಗೋಳ

ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ ೧೯೫೫ರ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ನಕ್ಷೆ
ಪರಪ್ಪಾರ್ ಮತ್ತು ಗುಂಡಾರ್ ಕಣಿವೆಗಳ ನಡುವೆ, ಪಳನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಇಳಿಜಾರಿನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣವೇ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಂತಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಸಮರೂಪದ ಹೊಂಡವಾಗಿತ್ತು, ಈಗ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಸರೋವರ ಒಂದೇ 5 kilometres (3.1 mi) ಪರಧಿಯೊಳಗಿರುವ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಹುಲ್ಲುಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ನೀಲಗಿರಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲುಸಾಗಿರುವ ಶೋಲಾ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ. ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿರುವ ಹೊಳೆಗಳು ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಲವು ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಪಟ್ಟಣದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಳಿಜಾರಾಗಿ ಪಾಲಂಗಿ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಪಟ್ಟಿ ಹಳ್ಳಿಗಳವರೆಗೆ ಕಾಪುನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಏಕಾಏಕಿಯಾಗಿ ಪಳನಿಯವರೆಗೆ ಇದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಾತವಾದ ಇಳಿಜಾರಾಗಿ ಕಡಿದಾಗಿರುವ ಕುಂಬಮ್ ಕಣಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮಂಜಮ್‌ಪಟ್ಟಿ ಕಣಿವೆ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಅಣ್ಣಾಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಾಗಗಳಿವೆ.

## ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಅನ್ನಾಸಾಲೇ, ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬಜಾರ್, ಮೌಂಟ್ ಪೆರುಮಾಲ್‌ಮಲೈ‌ನೊಂದಿಗಿನ ಅಂತರ

| **ಋತು** | **ತಿಂಗಳು** |
| **ಉಚ್ಚ ಕಾಲ** | ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್ |
| **ಕಡಿಮೆ ಕಾಲ** | ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್; ಜುಲೈ -ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ |
| **ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಲ** | ಅಕ್ಟೋಬರ್-ಜನವರಿ |

ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರವಾಸೋಧ್ಯಮದಿಂದ ಸಾಗಿದೆ. ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಉಚ್ಚ ಪ್ರವಾಸೋಧ್ಯಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸತತವಾದ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಉನ್ನತ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಏಕಮುಖ ಹಾದಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದಂತೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರವಿರುವ ನಗರಗಳ ತೀವ್ರಗತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಧುರೈ ಮತ್ತು ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು, ನಂತಹ ಪಟ್ಟಣವು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಭರಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ 50 ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತ, ಯುರೋಪಿಗೆ ಸೇರಿದ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ ‌ಗೆ ಸೇರಿದ ೩೦ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಚಿಕ್ಕ ಉಪಹಾರ ಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ ಅಂಗಡಿಗಳಿವೆ.

ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್ ಜಲಪಾತದ ಮಾರ್ಗಗಳು
ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಆರು ರಿಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಐದು ಆಟೊಮೇಟೆಡ್ ಟೆಲ್ಲರ್ ಮೆಶಿನ್ಸ್ (ಎಟಿಎಂ). (0}ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಂದು ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಟಿಎಂ ಎಸ್.ಜಿ.ಜೆ ತಂಗದುರೈ ಕಟ್ಟಡ, ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈ. ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಟಿಎಮ್ ಸಿಎಲ್‌ಎಸ್ ಶಾಪ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್, ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈ. ಪೆರುಮಾಳ್‌ಮಲೈ‌ನ ಲಾಸ್ ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಯ, ಎಂಎಂ ಗಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಶಾಖೆಯಿದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಶಾಖೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಟಿಎಮ್ ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈ. ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈ‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಶಾಖೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಟಿಎಮ್ ಕೂಡಾ ಲೇಕ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿನ, ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಶಾಖೆ ನೈದುಪುರಮ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಟಿಎಮ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅದು ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈನ ಹಳೆಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ಧಾಣದ ಎದುರುನಲ್ಲಿದೆ.,
ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘದ ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘದ ನಗರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈ‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧುರೈ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಅಂಗಡಿ ಬೀದಿಗಳಿವೆ, ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಉಣ್ಣೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು, ಹೂವುಗಳು, ಕಿರಾಣಿ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಮಾಂಸ, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಬಿಸಿ ಲಘು ಆಹಾರ, ಅಗ್ಗದ ಗೊಂಬೆಗಳು, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಒಣ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಅಡಿಗೆ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೊಡೈ‌ನ ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈ ಸರ್ವರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರೇಮಿಗಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಗಲ್ಲಿಯಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣರು, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ವಿದೇಶಿಗರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬದವರಿರುತ್ತಾರೆ, ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯವರು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಪ್ಲಮ್ಸ್, ಪೇರಲು ಹಣ್ಣು,ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಹೂಕೋಸು, ಕೋಸು, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿಗಳ ಸಾಗುವಳಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾರತದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿನಿಮಯ-ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಕರಕುಶಲ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಾಕೋಲೇಟ್, ಅಂಚೆ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿಗಿರಿ ತೈಲ.

## ಆರೋಗ್ಯ

ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ (ಕೆಹೆಚ್ಎಂಎಸ್), ವೆನ್ ಅಲೆನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಶು ಪ್ರಸವ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಜಟಿಲವಾದ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಕೆಹೆಚ್ಎಂಎಸ್ ಎಂಬುದು ಆಧುನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿಶು ಪ್ರಸವ ಸೇರಿದಂತೆ ಜನರ ಮೂಲ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕೆಹೆಚ್ಎಂಎಸ್ ಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಕೆಹೆಚ್ಎಂಎಸ್ ಸಮಗ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಔಷಧಿ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಔಷಧಿಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ, ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸೋಲಜಿ, ರೇಕಿ, ಕೋಲ್ಡ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸ್ಪೈನಲ್ ಬಾಥ್, ನ್ಯಾಚುರೋಪಥಿ, ಮುರ್ಮಾ (ನಾಡಿಯ ಮೂಲಕ ರೋಗ ಪತ್ತೆ). ಎಕ್ಸ್-ರೇ (ರೇಡಿಯಾಲಜಿ); ಸೋನೋಗ್ರಾಫಿ (ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್); ಪ್ಯಾಥಾಲಜಿ ಲ್ಯಾಬರೇಟರಿ, ಫಾರ್ಮಸಿ, ಒ.ಟಿ, ಒ.ಪಿ.ಡಿ. ಯನ್ನು ಕೆಹೆಚ್ಎಂಎಸ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಹೆಚ್ಎಂಎಸ್ ಆಧುನಿಕ ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೧೫ ರಲ್ಲಿ ಕೋಕರ್ಸ್ ವಾಕರ್‌ನ ಪ್ರವೇಶದ ಹತ್ತಿರ ಡಾ. ವೆನ್ ಅಲೆನ್ ಅವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಘಟಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ನವೀಕರಣಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಇದೀಗ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಯಂತ್ರ, ಹೆಚ್ಚು ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಪ್ಯಾಥಾಲಾಜಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬ್, ಮತ್ತು ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಪರೇಶನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕೆಳಗಿನ ಶೋಲಾ ರಸ್ತೆಯ ರಾಕ್ ಕಾಟೇಜ್‌ನ ಹತ್ತಿರ ಬೆಟ್ಟದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದೆ. 1927 ರವರೆಗೂ ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಪುರಸಭೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಇದು ಎಕ್ಸ್-ರೇ, ದಂತ, ಪ್ರಸವ ವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೂಲದ ಪಾದರಸ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಯು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ವಿಭಾಗವು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಸರೋವರವು ಪಾದರಸ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಮಲಿನಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.,

## ಶಿಕ್ಷಣ

ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಬೃಂದಾವನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಹೈಯ್ಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ‌ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ ಇತರ ಶಾಲೆಗಳೆಂದರೆ:ಝಿಯಾನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಹೈಯ್ಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಭವನ್ಸ್ ಗಾಂಧಿ ವಿದ್ಯಾಶ್ರಮ್, ಸೆಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಸೆಂಟ್ ಝೇವಿಯರ್ಸ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಯ್ಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕಾಲೇಜುಗಳೆಂದರೆ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜ್. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಭಾರತದ ಏಕಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮದರ್ ಥೆರೇಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, ಅಣ್ಣಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.22 kilometres (14 mi) ಇದು 25 acres (10 ha) ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಕೆಯ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಲಿಕೆ, ೨೪/೭ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ೮ ಎಂಬಿಟ್ಸ್/ಸೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಟಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಸ್ತಂತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಧರ್ಮ

ಲಾ ಸಾಲಟೆ ಚರ್ಚ್
ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಅನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಕಾರಣ ಮಿಷನರಿಗಳು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ - ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಎದುರು, ಗೋರಾಪುರ್, ಲೇಕ್ ಎಂಡ್, ಲಾ ಸಲೆಟ್ಟಿ, ಲೂಥರನ್ ಮಿಷನ್, ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ - ಮುಂಜಿಕಲ್, ಸೆಂಟ್ ಆಂಟನಿಸ್ - ಆಂಥೋನಿಯರ್ ಕೋವಿಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಸೇಂಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಝೇವಿಯರ್, ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್, ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಕರ್ಸ್ ವಾಕ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವುದು ಯೂನಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಕೊಡೈ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಎಡ್ಡಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಚಾಪಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗೆ ಅಮ್ಮನ್ ಕೋವಿಲ್, ಕುರಿಂಜಿ ಆಂಡವರ್ ಕೋವಿಲ್, ಮಾರಿಯಮ್ಮನ್ ಕೋವಿಲ್, ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಮುರುಗನ್ ಕೋವಿಲ್ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಗರ್ ಕೋವಿಲ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಸ್ ವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮುಂಜಿಕಲ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಟಿಬೇಟ್ ನ ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಸಕ್ರಿಯ ಸಮುದಾಯ ಇಲ್ಲಿದೆ.

## ಪೌರ ಸಮಾಜ

ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್
ಸಾಮಾಜಿಕ, ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಲಯನ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ *(ಜಿಲ್ಲೆ ೩೨೪B)* ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಲಯನ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ *(ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೯೮೫)* ; ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಬೋಟ್ ಕ್ಲಬ್ *(ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೮೯೦)* ಸುಮಾರು ೬೫೦ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಗೋಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್ *(ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೮೯೫)* ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ೧೮ ತೂತು ಹೊಂದಿರುವ ಗೋಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್, ಸುಮಾರು 143 acres (0.58 km2) ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಮತ್ತು ಪೊಯಟ್ ತ್ಯಾಗರಾಜರ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್*(ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೯೧೫)*.
೧೮೯೦ ರಲ್ಲಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಮಿಷನರಿ ಯೂನಿಯನ್ *(ಕೆಎಂಯು)* ಹಲವಾರು ಮಿಷನರಿಗಳ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಲು ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಚಾತುರ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೨೬ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಟೀ, ೬ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು, ಓದುವ ಕೋಣೆ, ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಿಷನರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕೆಎಂಯು ೧೯೮೦ ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಗಾಸಿಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಎಂಯು ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಮೌಲ್ಯಯುಕ್ತ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈಗಲೂ ಸಹ ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೌಲ್ಯಯುಕ್ತ ಮೂಲ ಕೆಎಂಯು ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಾಲೆಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರು ಸಂಗ್ರಹಕಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂಲ ಕೆಎಂಯು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. 2008.

ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್ ಲೇಕ್ ವ್ಯೂ ನೋಟ: ಮೌಂಟ್ ಪೆರುಮಾಳ್, ಬೋಸ್ ಹೌಸ್, ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಹೌಸ್, ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಮೀನಿನ ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರ, ಲೇಕ್ ರೋಡ್.
ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ ವರ್ಗಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಟೂರಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಪೀಪಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಗ್ರೂಪ್ *(ಕೆಒಪಿಡಿಇಜಿ)* ಪ್ರಮುಖವಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಕೊಪೆಡೆಗ್ ಅವರ *ಮೇಡ್-ಇನ್-ಇಂಡಿಯಾ* ಎಂದು ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೆನಪಿನ ವಸ್ತುಗಳಂತೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈನಲ್ಲಿರುವ *ಕಾಟೇಜ್ ಕ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್ಸ್ ಶಾಪ್* ಅನ್ನು ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕೋಆರ್ಡಿನೇಟಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಕನ್ಸರ್ನ್ಸ್ ಇನ್ ಕೊಡೈ *(ಸಿಒಆರ್ಎಸ್ಒಕೆ)* ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ರಚಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವರು ಮಾರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಆ ಕಮೀಷನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ "ಪಾಟರ್ಸ್ ಶೆಡ್" ಅನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಅಂಗಡಿಯು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ಉತ್ತಮ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲ ಲಾಭಗಳನ್ನು ದೌರ್ಬಲ್ಯಯುಕ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಕೇಂದ್ರವಾದ *ಬೆಥಾನಿಯಾ ಕಿಡ್ಸ್‌* ಗೆ ದಾನಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಲೇಕ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ವಟ್ಟಕ್ಕನಲ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಜೇಶನ್ ಫಾರ್ ಯೂಥ್, ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ *(ವಿಒವೈಸಿಇ)* ಇವುಗಳು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಡಿ ಮುಗ್ಗಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಬದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ನಿಯಮವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯವಿಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಮರುಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಹೋಟಲ್‌ಗಳು ಸಹ ಪಟ್ಟಣದಾದ್ಯಂತ ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು *ದಾನ ಮಾಡಿದವರು*  ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮೌನ ವ್ಯಾಪಾರಿವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ.

## ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು

Kodaikanal lakeView from Coaker's WalkEucalyptus plantationGreen Valley View (formerly called Suicide Point)Pine forests, Kodaikanal
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡಲು ಹಲವಾರು ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ನವವಿವಾಹಿತರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗೊಳಿಸುವ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅನುಕ್ರಮಾಂತರವಾಗಿ ಬಸ್‌ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

**ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಸರೋವರ**, 500 metres (1,600 ft)ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ, ಇದು ಕೃತಕವಾದ, ಸರಿಸುಮಾರು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು 45 ಹೆಕ್ಚೇರು(60 ಎಕರೆಗಳು) 1863 ರಲ್ಲಿ ಸರೋವರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಡಲ್‌ಬೋಟ್ {/೦)ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಬೋಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಹತ್ತಿರ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ‌ಲ್ಲಿ ಪಂಚತಾರಾ ಹೋಟೆಲ್‌‌ವೊಂದಿದೆ, ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್. ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಕಲ್‌ಗಳು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಂದರ ಸರೋವರದ 5 kilometres (3.1 mi)ಹೊರವಲಯದ ತುದಿಭಾಗಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನಡೆಯಲು ನೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.

**ಬ್ರೆಯಾಂಟ್ ಉದ್ಯಾನವನ** : 500 metres (1,600 ft)ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿದಂತಹ 20.5 acres (8.3 ha)ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು 1908 ರಲ್ಲಿ ಮದುರೈ‌ನ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾದ, ಹೆಚ್.ಡಿ.ಬ್ರೆಯಾಂಟ್‌ರವರಿಂದ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. 325 ಜಾತಿಗಳ ಮರಗಳು, ಪೊದರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪಾಸುಕಳ್ಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ,ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲನ ಹೂಗಳು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸುಮಾರು 740 ಪ್ರಭೇದದ ಗುಲಾಬಿಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ 1857 ರ ನೀಲಿಗಿರಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷಗಳಿವೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವಪೂರ್ಣ ನೋಟವಾಗಿದೆ. ಮರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಸಸಿತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿತ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಾನವನವು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯದ ಕಾಲಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವು ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

Coaker's Walk (1900)Bear shola fallsPillar RocksSilver CascadeKodaikanal Solar Observatory
**ಕೊಕರ್ಸ್ ವಾಕ್**, 500 metres (1,600 ft)ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ, 1872 ರಲ್ಲಿ ಲಿಪ್ಟನ್.ಕೊಕರ್ಸ್ ರವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಕೊಡೈನ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಅಂಚಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ 1-kilometre (3,300 ft) ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಡಿಗೆಯು ಮೌಂಟ್ ನೆಬೊ ಸುತ್ತಲೂ ಸುರಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮುಂದಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿರುವ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರೆದು ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಸುತ್ತಲಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮೋಡವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ನೋಸ್ ನೋಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಪಂಬರ್ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಪೆರಿಯಾಕುಲಮ್ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಮದುರೈ ನಗರವನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಅಪರೂಪದ ಇಂದ್ರಿಯಜಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯುವ *ಬ್ರೋಕೆನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್* ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೆರಳು ಮೋಡದ ಮೇಲೆ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭಾಮಂಡಲದೊಂದಿಗೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನೋಡುಗರ ಹಿಂದೆ ಸೂರ್ಯನಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳು ಹಾಗೂ ಮಂಜು ಅವರ ಮುಂದೆ ಆವರಿಸಿದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಧ್ಯೆ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವಿದೆ. ನಡೆಯುವ ದಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಇದು ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

**ಬೇರ್ ಶೋಲಾ ಫಾಲ್ಸ್**,3 kilometres (1.9 mi)ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ, ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಉದ್ದವಾದ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾದ ಸ್ಥಳದ ಹತ್ತಿರ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತಲು ಹುಷಾರಾಗಿ ಹತ್ತಬಹುದಾದ ಕಾಲುದಾರಿಯಿದೆ.

**ಗ್ರೀನ್ ವ್ಯಾಲಿ ವ್ಯೂ**, (ಮೊದಲಿಗೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು)5.5 kilometres (3.4 mi) ಬಸ್ ನಿಲ್ಧಾಣದಿಂದ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್ ಮೈದಾನದ ಹತ್ತಿರ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ವೈಗೈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಾದ ಹನಿಗಳ1,500 metres (4,900 ft) ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಹೋಗುವ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಾಲಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿವೆ.

'*ಪೈನ್ ಅರಣ್ಯಗಳು**: 1906 ರಲ್ಲಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಚೌಬೀನೆ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು, ಮಿಸ್ಟರ್.ಬ್ರಯಂಟ್‌ರವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು'
ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ ಪೈನ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ನುಗಳು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

**ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಶೆಂಬಗನೂರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ**,6 kilometres (3.7 mi) ಬಸ್ ನಿಲ್ಧಾಣದಿಂದ, 1895 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 500 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮ ಪ್ರಸಾಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು 300 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವಿದೇಶಿ ಗಿಡಗಳಾದ ಆರ್ಕಿಡ್ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಲಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಅಂಗೀಕೃತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾಳೇಯಾರು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಆರ್ಟಿಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಅವರ ಸಂತತಿಯ ಜನರು ಇನ್ನೂ ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಸೂರ್ಯನ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ 6 kilometres (3.7 mi) ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ರಸ್ತೆಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ, 2,343 metres (7,687 ft)ಇದು ಕೊಡೈನ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. 1901 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸೌರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿನ ಚಲನೆಯ ದೃಶ್ಯ-ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜಾನ್ ಎವರ್‌ಶಡ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು, ಈಗ ಎವರ್‌ಶಡ್ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನ ಭೂಮಂಡಲದ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಅಲ್ಲದೆ:ಸೊತ್ತುಪಾರೈ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ವೈಗೈ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಪೆರಿಯಾಕುಲಮ್ ಮತ್ತು ವರಾಹ ನದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನೋಡಬಹುದು. ಇದು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಘದ ಪ್ರವಾಸದೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ,ಆಸ್ಟ್ರೋನಮಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನಿಗಧಿಪಡಿಸಿದ ರಾತ್ರಿ-ವೇಳೆಯ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಮುಖಾಂತರ ಆಕಾಶವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಇದು ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿರಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.

Dolphin's NoseSouth facing escarpment from Dolphins Nose
ಪಿಲ್ಲರ್ಸ್ ರಾಕ್ಸ್, 8 kilometres (5.0 mi) ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ, ಇದೊಂದು ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಮೂರು ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಯನ್ನು ಎತ್ತರದ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿಸಿ122 metres (400 ft) ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗದವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದೆ, ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರವು ತುಂಬಾ ಜನಭರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣಾಕೇಂದ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಧ್ಯಾನವಿದೆ.ಗುಣಾ ಗುಹೆಗಳು**, ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾ ಗುಣಾ ದಿಂದ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು, ಮುಂಚೆ ಇದನ್ನು *ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್*, ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಮೂರು ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಬಾವುಲಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿರುವ ಗೂಡುಗಳಿವೆ ಅವುಗಳೇ ಪಿಲ್ಲರ್ ರಾಕ್ಸ್. ಅಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಯುವಕರ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕ ಸಾವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನೋಡಲು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಿರಿದಾದ ಆಳವಾಗಿರುವ ಕಂದರಗಳನ್ನು ಈಗ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಈಗ ತುಂಬಾ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಗುಹೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ದೂರದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

**ಸಿಲ್ವರ್ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್**, 8 kilometres (5.0 mi) ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಿಂದ ಅಗಲವಾಗಿ ಉದ್ದವಾದ ತಿರುವುಗಳಿರುವ ಮತ್ತು ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿರುವ ಘಟ್ಟ ರಸ್ತೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಎತ್ತರವಾದ ಜಾಗದಿಂದ 1,800 metres (5,900 ft)ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ 55-metre (180 ft)ಹರಿದು ಬರುವ ನೀರು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಳಪೆಯಾಗಿದ್ದು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಬಂದಂತಹ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಈ ಹೃದಯಂಗಮವಾದ ಜಲಪಾತವು ಜನಾನುರಾಗವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಕೋತಿಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ಜಲಪಾತದ ನೀರು ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯ ಮೂಲಕ ನೀರು ಹಾಯುವಾಗ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

**ಡಾಲ್ಫಿನ್ಸ್ ನೋಸ್,** 8 kilometres (5.0 mi)ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ, ಇದು ಸಮತಲವಾಗಿರುವ ಬಂಡೆಯಾಗಿದ್ದು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಆಳವಾದ 6,600 metres (21,700 ft)ಕಂದರಗಳಿವೆ. ಇದೊಂದು ಅಡಚಣೆಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳ1 kilometre (0.62 mi)ವಾಗಿದ್ದು ಕೆಳಗೆ ತುಂಬಾ ಆಳವಾದ ಪ್ರಪಾತವಿದ್ದು ಆರಂಭಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆ ಪಂಬರ್ ಸೇತುವೆಯಿದೆ. ದಾರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೈನೀಡಿ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದಿಂದ ಹತ್ತುತ್ತಿರುವಾಗ ಸುಂದರವಾದ ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವ ಪ್ರಪಾತದ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡೊಡ್ಡಾದ ತಡೆಹುರಿಯಿರುವ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಹೋಗುವಾಗ ವೆಲ್ಲಗಾವಿ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ರಸ್ತೆಯಿಂದ **ಪಂಬರ್ ಫಾಲ್ಸ್**  ವರೆಗೂ ಕಿರಿದಾದ ಮಾರ್ಗರಚಿಸಿದಂತಹ ಕಾಲ್ದಾರಿಯಿದೆ (1985 ರಲ್ಲಿ ಲಿರಿಲ್ ಸೋಪ್ ಜಾಹಿರಾತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ಲಿರಿಲ್ ಫಾಲ್ಸ್ ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ).

**ಕುರಿಂಜಿ ಆಂಡವಾರ್ ಮುರುಗನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ,** 4 kilometres (2.5 mi) ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ, ಇದು ಕುರಿಂಜಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೇವಲ ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಹೂ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೈವಗುಣದಿಂದ *ಶ್ರೀ ಕುರುಂಜಿ ಈಶ್ವರನ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ದೇವರು ಮುರುಗನ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು 1936 ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಹಿಳೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಳು, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಳು. ಅವಳು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಲೀಲಾವತಿಯೆಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ. ರಾಮನಾಥನ್ ಎಂಬುವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಲೇಡಿ ರಾಮನಾಥನ್ ಎಂದೂ ಸಹಾ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅರುಲ್ಮಿಗೂ ದಂಡಾಯುದಪಾಣಿ ಸ್ವಾಮಿ ತಿರು ಕೋಯಿಲ್, ಪಳನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

## ಸಾರಿಗೆ

ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ನಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ದೂರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಮಾಡಿದಾಗ ಸರೋವರವು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಿಂದುವೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರವಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ಧಾಣಗಳೆಂದರೆ ಮದುರೈ(135 kilometres (84 mi)), ತಿರುಚಿ (200 kilometres (120 mi)) ಮತ್ತು ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು (170 kilometres (110 mi)). (4/)ಹತ್ತಿರವಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ(64 kilometres (40 mi)) ಪಳನಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಕೊಡೈ ರೋಡ್ ನಿಲ್ದಾಣ (80 kilometres (50 mi))ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ(100 kilometres (62 mi)) ದಿಂಡಿಗಲ್ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್.

ಬಟ್ಲಗುಂಡು ಅಥವಾ ಪಳನಿಯಿಂದ ಕಡಿದಾದ ಮತ್ತು ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಘಟ್ಟ ರಸ್ತೆಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ೨ ರಿಂದ ೩ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕೊಡೈಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣ ಸ್ಮರಣೀಯ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ರಸ್ತೆಯ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಪಳನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೆರಿಯಾಕುಲಂ ನಿಂದ ಕುಂಬಕ್ಕರೈ ಮೂಲಕ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ಗೆ 28 ಕಿ.ಮೀ. ನ ಕಿರುಹಾದಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಬೈಸಿಕಲ್ ಬಾಡಿಗೆಗಳು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ವ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ನಗರ ಬಸ್ಸುಗಳು ಸಹಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ

* ಚಾರ್ಲೋಟ್ ಚಾಂದ್ಲರ್ ವಿಕ್ಕಿ ಆಫ್: *ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್: 1845-1945.* ಲಂಡನ್ ಮಿಷನ್ ಪ್ರೆಸ್, ನಾಗರ್‌ಕೊಯಿಲ್, ಟ್ರಾವಂಕೂರ್, ಇಂಡೇನ್. 1945.
* ನೋರಾ ಮಿಚ್ಚೆಲ್: *ಇಂಡಿಯನ್ ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆಫ್ ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್*. ಸಂಶೋಧನಾ ಪತ್ರ, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೋ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಇಲಾಖೆ, No. 141. ಚಿಕಾಗೋ Ill., 1972.
* ವೊಕರ್ ವಿಂಕರ್: *ಕೊಡಯೈಕೆನಾಲ್.*  *ಮೋಡಗಳ ಭೂಮಿ*. ಹಿಲ್ಸ್‌ಬೊರೋ ಪ್ರೆಸ್, ಫ್ರಾಂಕಲಿನ್ (ಟೆನ್ನಿಸಿ) 1999.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

* ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿ Archived 2011-07-13 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್, ಪೂರ್ವದ ಸ್ವಿಜ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಟ್ರೆಕಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಗಳು
* ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್ ನಗರದ ನಕ್ಷೆ
* ಪಳನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಂಗೋಪನಾ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ
* ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್, ಕೊಡಯೈಕೆನಾಲ್
* ವೈಲ್ಡ್‌ವಿಸ್ಟಾಸ್/ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್/ಕೊಡಯೈ‌ಕೆನಾಲ್ Archived 2009-10-26 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.