Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಇಟಾವಾ

ಇಟಾವಾ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ನಗರ. ಜಿಲ್ಲೆ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ; ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಭಿಂಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಿದೆ. ಮಿಕ್ಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗ್ರಾ, ಮಣಿಪುರಿ, ಫರೂಕಾಬಾದ್, ಕಾನ್ಪುರ ಮತ್ತು ಜಲೌನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,669 ಚ.ಮೈ. ಇದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾನದಿಯೂ ಸಂಗರ್ ಮುಂತಾದ ಉಪನದಿಗಳೂ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆ ಏರುತಗ್ಗುಗಳ ಪ್ರದೇಶ; ಭೂಮಿ ಫಲವತ್ತಾದ ನೆರೆಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ತೀವ್ರಬೇಸಾಯ ನಡೆದಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಕ್ಲ್‍ಪ್ತಮಾರುತಗಳಿಂದ ಸರಾಸರಿ 33" ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಗೋಧಿ, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಬತ್ತ, ಮಿಲೆಟ್ ಮುಂತಾದವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೂ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಬ್ಬು, ಸಾಸಿವೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ನೆಲ ಕೊಂಚ ಎತ್ತರವಾಗುವುದರಿಂದ ನದಿಯಿಂದಾದ ಕಮರಿಗಳೂ ಕೊರಕಲುಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು. ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ಇಂಥ ಅಡಚಣೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿಲ್ಲ.

ಇಟಾವಾ ನಗರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ. ಆಗ್ರಾಕ್ಕೆ 70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾನದಿಯ ಉತ್ತರದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ ; ಆಗ್ರಾದಿಂದ ಕಾನ್ಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಈ ಊರಿನ ಮೂಲಕ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿ, ರೇಷ್ಮೆಗಳ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. 15 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು, ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೂ ದೇವ ಮಂದಿರವಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಮಸೀದಿ-ಇವು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಂತೆ ನಗರವೂ ಹಳ್ಳತಿಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ 12ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕಳೆಯುವವರೆಗೂ ಜನವಸತಿ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಜನ ಬಹುಪಾಲು ಹಿಂದುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. 1526ರಲ್ಲಿ ಬಾಬರ್‍ನ ಸೈನ್ಯವೊಂದು ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೊಗಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಮೇಲೆ ಅನೇಕರ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಈ ಭಾಗ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳ ರಂಗವಾಯಿತು. ಅರಾಜಕತೆ ಹೋಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಆಡಳಿತ ಬಂದದ್ದು 1801ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಮೇಲೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಬಾಲಿವುಡ್

**ಬಾಲಿವುಡ್** ಮುಂಬಯಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಹೆಸರು. ಈ ಹೆಸರು ಮುಂಬಯಿನ ಮುಂಚಿನ ಹೆಸರಾದ "ಮುಂಬಯಿ" ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪದಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ.
# ಕ್ಯಾಡ್ಬರಿ

ಕ್ಯಾಡ್ಬರಿ

**ಕ್ಯಾಡ್ಬರಿ**, (ಹಿಂದೆ **ಕ್ಯಾಡ್ಬರಿಸ್** ಮತ್ತು **ಕ್ಯಾಡ್ಬರಿ ಶ್ವೆಪ್ಪೆಸ್**,) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಠಾಯಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, 2010 ರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಂಡೆಲೆಜ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಮೂಲತಃ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಫುಡ್ಸ್ ) ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮಾರ್ಸ್ ಎಂಬ ಬ್ರಾಂಡ್ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಿಠಾಯಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಡ್ಬರಿ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಡೈರಿ ಮಿಲ್ಕ್ ಚಾಕೊಲೇಟ್, ಕ್ರೀಮ್ ಎಗ್ ಮತ್ತು ರೋಸಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಿಠಾಯಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ, 2013 ರಲ್ಲಿ *ದಿ ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್* ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ರಫ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಡ್‌ಬರಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಉತ್ತರಮೇರೂರು

| ಉತ್ತರಮಾರೂರು
உத்திரமேரூர்Uttaramerur, Uttiramerur |
| --- |
| panchayat town |
|  |
| ದೇಶ |  ಭಾರತ |
| ರಾಜ್ಯ | ತಮಿಳು ನಾಡು |
| ಜಿಲ್ಲೆ | ಕಾಂಚೀಪುರಮ್ |
| Elevation | ೬೨ m (೨೦೩ ft) |
| Population (2011) |
|  • Total | ೨೫,೧೯೪ |
| Languages |
|  • Official | Tamil |
| Time zone | UTC+5:30 (IST) |

**ಉತ್ತರಮೇರೂರು** ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆಂಗಲ್ಪಟ್ಟ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು.ಇದು ಪಲ್ಲವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇಯ ಎಂದು ಕ್ರಿ.ಶ ೭೫೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಪಲ್ಲವರ ನಂದಿವರ್ಮ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದಾನರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ೧೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಶಾಸನದಂತೆ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಹೆಸರು ಉತ್ತರಮೇರೂರು ಚತುರ್ವೇದಿ ಮಂಗಳಂ ಎಂದಾಗಿತ್ತು.
ಚೋಳರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು. 1ನೆಯ ಪರಾಂತಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ 12 ಮತ್ತು 14ನೆಯ ವರ್ಷಗಳ (919 ಮತ್ತು 921) ಎರಡು ಶಾಸನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಆ ಕಾಲದ ಗ್ರಾಮಾಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿ ಹೇಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨೫ ಶಾಸನಗಳು ದೊರಕಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರ ೪ ತಲೆಮಾರಿನ ರಾಜರ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಚೋಳರು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದು ಪರಾಂತಕ ಚೋಳ I (907–950), ರಾಜರಾಜ ಚೋಳ I (985–1014), ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ I (1012–1044) ಮತ್ತು ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳ I (1070–1120),ರು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ದತ್ತಿಯ ವಿವರಗಳಿರುವ ಶಾಸನಗಳಿವೆ.

## ಗ್ರಾಮಾಡಳಿ ಪದ್ಧತಿ

ಹನ್ನೆರಡು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕೂಟವನ್ನು (ಕೂಟ್ರಂ) 30 ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ವಶಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂವತ್ಸರ ವಾರಿಯಂ, ತೋಟ್ಟವಾರಿಯಂ, ಏರಿವಾರಿಯಂ, ಪೆನ್ವಾರಿಯಂ, ಪಂಚವಾರವಾರಿಯಂ (ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಪ್ರಕಾರ) ಕಳನಿವಾರಿಯಂ, ಕಣಕ್ಕುವಾರಿಯಂ ಮತ್ತು ತಡಿವಳಿವಾರಿಯಂ ಎಂಬ ನಾನಾ ಮಂಡಳಿಗಳಿದ್ದುವು. ಕುಡುಂಬವಾರಿಯಂ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಮಂಡಳಿಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹಾಸಭೆಯೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಭೂಸ್ಥಿತಿವಂತರೂ ವಿದ್ಯಾವಂತರೂ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಹೊಂದಲು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಅಪರಾಧಿಗಳೂ ಅವರ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳೂ ದಕ್ಷತೆಯಿಲ್ಲದವರೂ ದುರ್ನಡತೆ ಯವರೂ ಅನರ್ಹರು. ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸದಸ್ಯರು ಮಾರನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಮಡಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕನಿಂದ ಎತ್ತಿಸುವುದೇ ಆಗಿನ ಆಯ್ಕೆ ಪದ್ಧತಿ. ಉತ್ತರಮೇರೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆರೆಯ ಹೆಸರು ವೈರಮೇಘ ತಟಾಕ. ನೀರಾವರಿಗೆ ಇದು ಮುಖ್ಯ ಆಸರೆಯಾಗಿತ್ತು.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ

ಈಗಿನ ಉತ್ತರಮಾರೂರು ೨೦೧೧ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಂತೆ ೨೫೧೪೬ ಜನರ ಒಂದು ಪಂಚಾಯತಿಯಾಗಿದೆ.

## ದೇವಾಲಯಗಳು

ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವರದ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಾಲಯ,ವೈಕುಂಠ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಾಲಯ,ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* A translation of the Uttaramerur Inscription of Parakesarivarman (Parantaka I)
# ಭಾರತೀಯ ಹುಲಿಗಳು

| ಭಾರತೀಯ ಹುಲಿ |
| --- |
|  |
| A Bengal tiger in Ranthambhore National Park, India |
| Conservation status |
|  Endangered  (IUCN 3.1) |
| Scientific classification  |
| ಕ್ಷೇತ್ರ: | ಯೂಕ್ಯಾರ್ಯೋಟಾ |
| ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: | ಅನಿಮೇಲಿಯಾ |
| ವಿಭಾಗ: | ಕಾರ್ಡೇಟಾ |
| ವರ್ಗ: | ಮ್ಯಾಮೇಲಿಯಾ |
| ಗಣ: | ಕಾರ್ನಿವೋರಾ |
| ಉಪಗಣ: | ಫ಼ೆಲಿಫ಼ಾರ್ಮಿಯಾ |
| ಕುಟುಂಬ: | ಫ಼ೆಲಿಡೀ |
| ಉಪಕುಟುಂಬ: | ಪ್ಯಾಂಥರಿನೀ |
| ಕುಲ: | *Panthera* |
| ಪ್ರಜಾತಿ: | *P. tigris* |
| Subspecies: | P. t. tigris (Linnaeus, 1758) |
| Trinomial name |
| Panthera tigris tigris (Linnaeus, 1758) |
|  |

**ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು** ವೇಗದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನೇಕ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ನಡುವೆ ಕಾಳಜಿಯ ಬೊಬ್ಬೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಂದು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಟೈಗರ್ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಸೊಸೈಟಿ' 'ಕ್ಯಾಟ್ ಕುಟುಂಬ' ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೊರಬರಲು ಒಂದು ಕಾರಣ. ಭಾರತೀಯ ಹುಲಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹರಡಲು ರಾಯಲ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಟೈಗರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಿಳಿ ಹುಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಹುಲಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ಧಾಮ ಕಟ್ಟಲು ಕೆಲಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಉಳಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಹೊಂದಿದೆ.ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದೇ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಳಿಸಲು, ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರವು ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಕಳ್ಳ ಬೇಟೆಗಾರರು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಕ್ಕು ಕುಟುಂಬ ಉಳಿಸಲು, ಈ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.

ಭೂತಾನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮಾನಸ್ ರಿಸರ್ವ್, ದೂರದ ಮಾನವ ವಸತಿಯ ರಿಂದ, ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಜಗತ್ತು. ಪಾರ್ಕ್ ಹರಿಯುವ ಮಾನಸ್ ನದಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದಟ್ಟವಾದ ಕವರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಔಟ್ ಕಡಿತ ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್ ವ್ಯಾಪಕ ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಹುಲಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಾರ್ಕ್ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್. ಭೂತಾನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮಾನಸ್ ರಿಸರ್ವ್, ದೂರದ ಮಾನವ ವಸತಿಯ ರಿಂದ, ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಜಗತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೆಖಗಳು