# ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ

**ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ** (Mount Fuji) ಇದು ಜಪಾನಿನ ದ್ವೀಪವಾದ ಹೊನ್ಶುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ಟ್ರಾಟೋವೊಲ್ಕಾನೊ ಆಗಿದ್ದು ಇದು 3,776.24 m (12,389 ft3 in) ದಷ್ಟು ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವಾಗಿದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ದ್ವೀಪವೊಂದರಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸುಮಾತ್ರಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಕೆರಿನ್ಸಿ ಗೆ ಏಷ್ಯಾದ ಅತೀ ಎತ್ತರದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲಿರುವ ಏಳನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವೂ ಆಗಿದೆ. ಫುಜಿ ಪರ್ವತವು ಕೊನೆಯದಾಗಿ 1707ರಿಂದ 1708ರವರೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಿತು. ಈ ಪರ್ವತವು ಟೋಕಿಯೊ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 100 ಕಿಮೀ (62 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಪಾನಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು ಐದು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿಯ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಕೋನ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಪಾನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಐಕಾನ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾರೋಹಣ ಮಾಡುವವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ ಜಪಾನ್ನ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸ್ಯಾನ್ರೀಝಾನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೌಂಟ್ ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಮೌಂಟ್ ಹಕು ಇನ್ನುಳಿದ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳು. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಪಾನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 2013ರ ಜೂನ್ 22ರಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ರಕಾರ ಫುಜಿ ಪರ್ವತವು "ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ". ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಿನ 25 ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ 25 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಶಿಂಟೋ ದೇವಾಲಯ, ಫುಜಿಸಾನ್ ಹೊಂಗು ಸೆಂಗೆನ್ ತೈಶಾ ಸೇರಿವೆ.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ

ಫುಜಿ ಪರ್ವತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಷರಗಳಾದ ಅಂದರೆ ಕಾಂಜಿ, ¥ ಮತ್ತು Â, ಕ್ರಮವಾಗಿ "ಸಂಪತ್ತು" ಅಥವಾ "ಹೇರಳವಾಗಿ" ಮತ್ತು "ಸ್ಥಾನಮಾನದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಕಾಗುಣಿತದ ಮೂಲ ಮತ್ತು *ಫುಜಿ* ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ.

9ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಪಠ್ಯವಾದ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾಂಬೂ ಕಟ್ಟರ್ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹೆಸರು "ಅಮರ" (̃ ಫುಶಿ, ಫುಜಿ) ಮತ್ತು ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಏರುವ ಹೇರಳವಾದ (¥, ಫುಷಿ ಸೈನಿಕರ (¥), ಷಿ, ಜಿ ) ಚಿತ್ರದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಜಪಾನೀಸ್ ದಂತಕತೆಯ ಪ್ರಕಾರ *ಫುಜಿ* ಯು ಸರಿಸಾಟಯಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ νδ2 (not + two) ಎಂದು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಂದಿಗೂ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳದ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ινδ (not + to exhaust) ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಡೋ ಅವಧಿಯ ಜಪಾನಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಹಿರಾತಾ ಅಟ್ಸುಟೇನ್ ಈ ಹೆಸರು "ಒಂದು ಪರ್ವತವು ಕಿವಿಯಂತೆ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದು (ಅಕ್ಕಿ ಸಸ್) " ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ ಜಾನ್ ಬ್ಯಾಚೆಲರ್ (1855-1944) ಈ ಹೆಸರು "ಬೆಂಕಿ" (ಅಗ್ನಿ ದೇವತೆ ಕಮುಯಿ ಫುಚಿ ಫುಚಿ) ಎಂಬ ಐನು ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕ್ಯೊಸುಕೆ ಕಿಂಡೈಚಿ ಅವರು ಧ್ವನಿ ವಿಕಸನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. *ಹುಚಿ* ಎಂದರೆ "ವೃದ್ಧ ಮಹಿಳೆ" ಮತ್ತು ಏಪ್ ಎಂದರೆ "ಬೆಂಕಿ" ಎಂದರ್ಧ. ಈ ಪ್ರಕಾರ ಏಪ್ ಹುಚಿ ಕಮುಯ್ ಎಂಬುದು ಬೆಂಕಿಯ ದೇವತೆ ಎಂದು ಸಹ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಫುಜಿ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ವಿತರಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಫುಜಿ ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲವು ಐನು ಭಾಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಮಾಟೊ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜಪಾನಿನ ಸ್ಥಳನಾಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕಾಂಜಿ ಕಾಗಾಮಿ ಈ ಹೆಸರು ವಿಸ್ಟೇರಿಯಾ (ಫುಜಿ) ಮತ್ತು ಮಳೆಬಿಲ್ಲು (ನಿಜಿ)ಗಳ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಫುಜಿಝಾ ಎಂಬ ಪದ "ಉದ್ದವಾದ ಬಾವಿಯ ಆಕಾರದ ಇಳಿಜಾರು" ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

2023ರ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಸೈಕೋ ಸರೋವರದಿಂದ ಫುಜಿ ಪರ್ವತದ ವೈಮಾನಿಕ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ
ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೈಕೋ ಇಯಾಶಿ-ನೋ-ಸಾಟೋ ನೆನ್ಬಾದೊಂದಿಗೆ ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿಯ ವೈಮಾನಿಕ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ, ಜೂನ್ 2023
ಆಧುನಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೋವಿನ್ ಹಳೆಯ ಜಪಾನೀಸ್ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪರ್ಯಾಯ ಊಹೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ \*/ಪುಂಜಿ/: ಈ ಪದವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಹಳೆಯ ಜಪಾನೀಸ್ \*/ಪು ನುಸಿ/̃ಲಾರ್ನಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದಿರಬಹುದು ಅಂದರೆ "ಬೆಂಕಿಯುಗುಳುವ ಗುರು" ಎಂಬರ್ಥ ಎಂದು ಇವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

### ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಇದನ್ನು "ಫುಜಿ-ಸ್ಯಾನ್", "ಫುಜಿಯಾಮಾ" ಅಥವಾ "ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿಯಾಮಾ 'ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಜಪಾನೀ ಭಾಷಿಕರು ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು "ಫುಜಿ-ಸ್ಯಾನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ "ಸ್ಯಾನ್" ಎಂಬುದು ವತನಾಬೆ-ಸ್ಯಾನ್ನಂತಹ ಜನರ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರತ್ಯಯ. ಆದರೆ ಸಿನೋ-ಜಪಾನೀಸ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಯಮ (ಮ್ಯಾನ್, "ಪರ್ವತ") ಪಾತ್ರದ ಸಿನೋ-ಜಪಾನಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದ. ನಿಹಾನ್-ಶಿಕಿ ಮತ್ತು ಕುನ್ರೇ-ಶಿಕಿ ರೋಮನೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು *ಹುಜಿ* ಎಂದು ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಈ ಪರ್ವತದ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ *ಫುಜಿ*-ನೊ-ಯಾಮಾ (ುಮೆನ್ನೆ-¥), ಫುಜಿ-ನೋ-ತಕಾನೆ *ಪರ್ವತ* (¥) ", ಫುಜಿ" ಯ ಹೈ ಪೀಕ್ ಫುಯೋ-ಹೋ (¥, ಲೋಟಸ್ ಪೀಕ್) ಮತ್ತು ಫುಗಾಕು (¥/¥) ಸೇರಿವೆ. ಫುಗಾಕುವನ್ನು ಪರ್ವತದ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರವಾದ ಫುಜಿ ಮತ್ತು ¥ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ

ಫೈನ್ ವಿಂಡ್, ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ವುಡ್ಬ್ಲಾಕ್ ಮುದ್ರಣ ಹೊಕುಸಾಯ್, 19ನೇ ಶತಮಾನ
Mount Fuji from Omiya (now part of Fujinomiya), c. 1890
ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ ಆಕರ್ಷಕ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಕೋನ್ ಆಗಿದೆ. 1600 ರ ನಂತರದ ಜಪಾನಿನ ಕಲೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ೧೬೦೦ರಲ್ಲಿ ಎಡೋ (ಈಗಿನ ಟೋಕಿಯೊ) ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಜನರು ಟೊಕೈಡೋ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಎಚ್. ಬೈರನ್ ಇಯರ್ಹಾರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾಗಳೇ ಪರಸ್ಥರ ಪರಿಚಯವಿದ್ದ ಪ್ರಪಂಚವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಪಾನೀಯರು ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಈ ಪರಿಚಿತ ಪ್ರಪಂಚದ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಪರ್ವತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು.ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಗಯುಗಗಳಿಂದಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

## ಭೌಗೋಳಿಕತೆ

ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬುಲೆಟ್ ರೈಲಿನ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ, 2014
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ (ಮೇ 2001) ನೋಡಿದ ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫುಜಿ
ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿ ಜಪಾನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇದು 3,776.24 m (12,389 ft) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಟೋಕಿಯೊ ನಗರದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯ ಹೊನ್ಶುವಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯ ಬಳಿ ಇದೆ. ಇದು ಶಿಝುವೋಕ ಮತ್ತು ಯಮನಾಶಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳು ಇದನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ-ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಗೊಟೆಂಬಾ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಫುಜಿ, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಫುಜಿನೊಮಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಫುಜಿ-ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಇದರ ಸುತ್ತಲಿವೆ ಇದು ಕವಾಗುಚಿ ಸರೋವರ, ಯಮನಾಲೇಕ್, ಸಾಯಿ ಸರೋವರ, ಮೊಟೊಸು ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಶೋಜಿ ಸರೋವರ ಎಂಬ ಐದು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಅವು ಮತ್ತು ಕನಗವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಹತ್ತಿರದ ಆಶಿ ಸರೋವರ ಪರ್ವತದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪರ್ವತವು ಫುಜಿ-ಹಕೋನ್-ಇಜು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆಕಾಶವು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ಯೊಕೊಹಾಮಾ, ಟೋಕಿಯೊದಿಂದ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿಬಾ, ಸೈತಾಮಾ, ತೋಚಿಗಿ, ಇಬರಾಕಿ ಮತ್ತು ಹಮಾನಾ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ ಕಲಾವಿದ ಕತ್ಸುಶಿಕಾ ಹೊಕುಸಾಯ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದಂತೆ ತೈಸೆಕಿಜಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿಯ ನೋಟ. *ಮೌಂಟ್ ಫುಜಿಯ ನೂರು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು*. ಎಲಿಜಬೆತ್ ಜೋನ್ ಟ್ಯಾನಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ನಿಂದ, ಸುಮಾರು.

"Active Volcanoes of Japan". *Quaternary Volcanoes of Japan*. Geological Survey of Japan. Archived from the original on March 8, 2016. Retrieved March 7, 2016.</ref>

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು