# ಆರ್ಗಾನ್

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ೧೮ | ಕ್ಲೋರಿನ್ ← ಆರ್ಗಾನ್ → ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್ |
| Ne ↑ Ar ↓ Kr |

|  |
| --- |
| ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕ |

 |

 |
| ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ |
| ಹೆಸರು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಾಂಕ | ಆರ್ಗಾನ್, Ar, ೧೮ |
| ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಣಿ | ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲ |
| ಗುಂಪು, ಆವರ್ತ, ಖಂಡ | 18, 3, p |
| ಸ್ವರೂಪ | ವರ್ಣರಹಿತ  |
| ಅಣುವಿನ ತೂಕ | 39.948(1) g·mol−1 |
| ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಜೋಡಣೆ | [Ne] 3s2 3p6 |
| ಋಣವಿದ್ಯುತ್ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳು | 2, 8, 8 |
| ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು |
| ಹಂತ | ಅನಿಲ |
| ಸಾಂದ್ರತೆ | (0 °C, 101.325 kPa) 1.784 g/L |
| ಕರಗುವ ತಾಪಮಾನ | 83.80 K (−189.35 °C, −308.83 °ಎಫ್) |
| ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನ | 87.30 K (−185.85 °C, −302.53 °F) |
| ತ್ರಿಗುಣ ಬಿಂದು | 83.8058 K, 69 kPa |
| ಕ್ರಾಂತಿಬಿಂದು | 150.87 K, 4.898 MPa |
| ಸಮ್ಮಿಲನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ | 1.18 kJ·mol−1 |
| ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ | 6.43 kJ·mol−1 |
| ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ | (25 °C) 20.786 J·mol−1·K−1 |
|

ಆವಿಯ ಒತ್ತಡ| *P*/Pa | 1 | 10 | 100 | 1 k | 10 k | 100 k |
| at *T*/K |   | 47 | 53 | 61 | 71 | 87 |

 |
| ಅಣುವಿನ ಗುಣಗಳು |
| ಸ್ಪಟಿಕ ಸ್ವರೂಪ | cubic face centered |
| ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು | 0 |
| ವಿದ್ಯುದೃಣತ್ವ | no data (Pauling scale) |
| ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ | 71 pm |
| ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ (ಲೆಖ್ಕಿತ) | 71 pm |
| ತ್ರಿಜ್ಯ ಸಹಾಂಕ | 97 pm |
| ವಾನ್ ಡೆರ್ ವಾಲ್ಸ್ ತ್ರಿಜ್ಯ | 188 pm |
| ಇತರೆ ಗುಣಗಳು |
| ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | nonmagnetic |
| ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ | (300 K) 17.72x10-3  W·m−1·K−1 |
| ಶಬ್ದದ ವೇಗ | (gas, 27 °C) 323 m/s |
| ಸಿಎಎಸ್ ನೋಂದಾವಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ | 7440–37–1 |
| ಉಲ್ಲೇಖನೆಗಳು |
| ಈ ಚೌಕ: ವೀಕ್ಷಿಸಿ • ಚರ್ಚಿಸಿ • ಸಂಪಾದಿಸಿ |

**ಆರ್ಗಾನ್** ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲ ಮೂಲಧಾತು. ಇದು ಬಣ್ಣ, ವಾಸನೆ, ರುಚಿ ಇಲ್ಲದ ಅನಿಲ. ಇದು ಭೂ ವಾತಾವರಣದ ಶೇಕಡಾ ೦.೯೪ ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಜಡ ಅನಿಲ. ಇದನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ರೇಲೆ(Lord Rayleigh) ಹಾಗೂ ವಿಲಿಯಮ್ ರಾಮ್ಸೆಯವರು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯುದೀಪಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ವಿರಳ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅನಿಲಗಳು, ಇನರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಸಸ್) ಒಂದು. ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಹ್ನೆ Ar; ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ೧೮; ಪರಮಾಣು ತೂಕ ೩೯.೯೪೪. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ರವಗಾಳಿಯ ಆಂಶಿಕಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದ ಸೊನ್ನೆಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ (ಜಿರೊ ಗ್ರೂಪ್) ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ ೧೯.೯೫. ವಿರಳಾನಿಲಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇದನ್ನು ಇತರ ಅನಿಲಗಳೊಡನೆ ಬೆರಸಿ ಜಾಹೀರಾತು ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು

ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಲ್ಲಿನ ತಂತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಗಾನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ . ಆದ್ದರಿಂದ, ತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳು (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಲ್ಬ್‌ಗಳು) ಆರ್ಗಾನ್‌ನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ.

* ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ದೀಪಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
* ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ದೀಪ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ದೀಪಗಳು ಆರ್ಗಾನ್‌ನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ.
* ಲೋಹದ ಜಡ ಅನಿಲ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಜಡ ಅನಿಲ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್‌ನಂತಹ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅನಿಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
* ಟೈಟಾನಿಯಂನಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಲೇಪನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
* ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಘಟಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮೇನಿಯಮ್ ಹರಳುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅನಿಲವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
* ಕ್ರಯೋಅಬ್ಲೇಷನ್ , ಒಂದು ರೀತಿಯ ತೀವ್ರ ಶೀತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಕ್ರಯೋಸರ್ಜರಿ), ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ದ್ರವ ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
* ದ್ರವ ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಆರ್ಗಾನ್ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಡೈವಿಂಗ್ ಸೂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ನೀಲಿ ಆರ್ಗಾನ್ ಲೇಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಪಧಮನಿಗಳನ್ನು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಲು , ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
* ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆರ್ಗಾನ್ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ತೆರೆದ ವೈನ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ವೈನ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗಳ ಹೆಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆರ್ಗಾನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ವೈನ್ ಹುಳಿಯಾಗಿ ವಿನೆಗರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು .

## ಇತಿಹಾಸ

ಆರ್ಗಾನ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಪದವು "ಸೋಮಾರಿ" ಎಂದರ್ಥ. ರಾಸಾಯನಿಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಅಂಶವು ಹಿಂಜರಿಯುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ . 1785 ರಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಅಂತಹ ಅಂಶವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು . ಆದಾಗ್ಯೂ, 1894 ರವರೆಗೆ ಲಾರ್ಡ್ ರೇಲೀ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ರಾಮ್ಸೆ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಗಾಳಿಯಿಂದ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು . 1882 ರಲ್ಲಿ, ಎಚ್.ಎಫ್. ನ್ಯೂವಾಲ್ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎನ್. ಹಾರ್ಟ್ಲಿ (ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ) ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಗಾಳಿಯ ವರ್ಣಪಟಲವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಈ ಅಂಶದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೋಹಿತ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶವನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆರ್ಗಾನ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಮೊದಲ ಉದಾತ್ತ ಅನಿಲ. ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ಈಗ ಆರ್ ನಿಂದ ಸಂಕೇತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ 1957 ರವರೆಗೆ ಅದು ಎ ಆಗಿತ್ತು.

## ಲಭ್ಯತೆ

ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಗಾನ್ ಪ್ರಮಾಣ 0.934% ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 1.29% ರಷ್ಟಿದೆ. ಆರ್ಗಾನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಗಾನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಗಾಳಿಯು ಮುಖ್ಯ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಸಾರಜನಕ , ಆಮ್ಲಜನಕ , ನಿಯಾನ್ , ಕ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸೆನಾನ್ ನಂತಹ ಇತರ ಅನಿಲಗಳಂತೆ , ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ದ್ರವ ಗಾಳಿಯ ಭಾಗಶಃ ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ

ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ವಾತಾವರಣವು 1.6% ಆರ್ಗಾನ್-40 ಮತ್ತು ಐದು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಮಿಲಿಯನ್ (5 ppm) ಆರ್ಗಾನ್-36 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ಬುಧವು ತುಂಬಾ ತೆಳುವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 70% ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬುಧದ ಮೇಲಿನ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕೊಳೆತವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಗಾನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯೂಜೆನ್ಸ್ ತನಿಖೆಯು ಶನಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಂದ್ರನಾದ ಟೈಟಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಗಾನ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

* Argon at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* USGS Periodic Table – Argon Archived 2006-09-23 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* Diving applications: Why Argon? Archived 2008-07-01 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲೇಖನದ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಆರ್ಗಾನ್

| ಗುಂಪು → | ೧ | ೨ | ೩ | ೪ | ೫ | ೬ | ೭ | ೮ | ೯ | ೧೦ | ೧೧ | ೧೨ | ೧೩ | ೧೪ | ೧೫ | ೧೬ | ೧೭ | ೧೮ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ↓ ಆವರ್ತ |  |
| ೧ | 1 **H**  |  | 2 **He** |
| ೨ | 3 **Li** | 4 **Be** |  | 5 **B**  | 6 **C**  | 7 **N**  | 8 **O**  | 9 **F**  | 10 **Ne** |
| ೩ | 11 **Na** | 12 **Mg** |  | 13 **Al** | 14 **Si** | 15 **P**  | 16 **S**  | 17 **Cl** | 18 **Ar** |
| ೪ | 19 **K**  | 20 **Ca** | 21 **Sc** | 22 **Ti** | 23 **V**  | 24 **Cr** | 25 **Mn** | 26 **Fe** | 27 **Co** | 28 **Ni** | 29 **Cu** | 30 **Zn** | 31 **Ga** | 32 **Ge** | 33 **As** | 34 **Se** | 35 **Br** | 36 **Kr** |
| ೫ | 37 **Rb** | 38 **Sr** | 39 **Y**  | 40 **Zr** | 41 **Nb** | 42 **Mo** | 43 **Tc** | 44 **Ru** | 45 **Rh** | 46 **Pd** | 47 **Ag** | 48 **Cd** | 49 **In** | 50 **Sn** | 51 **Sb** | 52 **Te** | 53 **I**  | 54 **Xe** |
| ೬ | 55 **Cs** | 56 **Ba** | \*  | 72 **Hf** | 73 **Ta** | 74 **W**  | 75 **Re** | 76 **Os** | 77 **Ir** | 78 **Pt** | 79 **Au** | 80 **Hg** | 81 **Tl** | 82 **Pb** | 83 **Bi** | 84 **Po** | 85 **At** | 86 **Rn** |
| ೭ | 87 **Fr** | 88 **Ra** | \*\*  | 104 **Rf** | 105 **Db** | 106 **Sg** | 107 **Bh** | 108 **Hs** | 109 **Mt** | 110 **Ds** | 111 **Rg** | 112 **Cn** | 113 **Nh** | 114 **Uuq** | 115 **Uup** | 116 **Uuh** | 117 **Uus** | 118 **Uuo** |
|  |
| \* **ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ಗಳು** | 57 **La** | 58 **Ce** | 59 **Pr** | 60 **Nd** | 61 **Pm** | 62 **Sm** | 63 **Eu** | 64 **Gd** | 65 **Tb** | 66 **Dy** | 67 **Ho** | 68 **Er** | 69 **Tm** | 70 **Yb** | 71 **Lu** |
| \*\* **ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ಗಳು** | 89 **Ac** | 90 **Th** | 91 **Pa** | 92 **U**  | 93 **Np** | 94 **Pu** | 95 **Am** | 96 **Cm** | 97 **Bk** | 98 **Cf** | 99 **Es** | 100 **Fm** | 101 **Md** | 102 **No** | 103 **Lr** |

**ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ಲೋಹಗಳು | ಲೋಹಾಭಗಳು | ಅಲೋಹಗಳು |
| ಕ್ಷಾರ ಲೋಹಗಳು | ಕ್ಷಾರೀಯ ಭಸ್ಮ ಲೋಹಗಳು | ಒಳ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು | ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು | ಇತರ ಲೋಹಗಳು | ಇತರ ಅಲೋಹಗಳು | ಹ್ಯಾಲೋಜನ್‍ಗಳು | ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲಗಳು |
| ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್‍ಗಳು | ಆಕ್ಟಿನೈಡ್‍ಗಳು |