# ವೆಜಿಟೇಶನ್

**ವೆಜಿಟೇಶನ್‌** ಎಂದರೆ ಸಸ್ಯಗಳ ಜೀವನ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಪ್ರದೇಶ, ಕೇವಲ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಜೀವನ ಶೈಲಿ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರೆ ನಿಗದಿತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುಣಗಳಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ. ಇದು *ಪುಷ್ಪ* ಸಸ್ಯಗಳ ಅವಧಿಗಿಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ತಳಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಹುಶಃ ಸಸ್ಯ ಸಮೂಹವು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ಸಮನಾರ್ಥಕಪದವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ *ವೆಜಿಟೇಶನ್‌* ಮತ್ತು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಾಗತಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕೆಂಪುಮರಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಕರಾವಳಿಯ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌, ಸ್ಪಾಗ್ನಮ್‌ ಬಾಗ್ಸ್, ಡೆಸರ್ಟ್‌ ಸಾಯಿಲ್‌ ಕ್ರಸ್ಟ್ಸ್‌, ರಸ್ತೆಬದಿಯ ವೀಡ್‌ ಪ್ಯಾಚಸ್‌, ಗೋದಿ ಹೊಲಗಳು, ಬೆಳೆಸಿದ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಲಾನ್‌ಗಳು; ಇವೆಲ್ಲವೂ *ವೆಜಿಟೇಶನ್‌*  ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಮಹತ್ವ

ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕಂಡುಬರುವಂತಹ ವೆಜಿಟೇಶನ್‌, ಜೈವಿಕಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತರನಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬಯೋಜಿಯೋಕೆಮಿಕಲ್‌ ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀರು, ಕಾರ್ಬನ್‌ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ (ಬಯೋಜಿಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿನೋಡಿ); ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಜಾಗತಿಕ ಮಾದರಿಯ ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಾತಾವರಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಇಂತಹ ಚಕ್ರಗಳು ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಚನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನತೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವೆಜಿಟೇಶನಲ್‌ ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಂದೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲವನ್ನು ಹ್ಯಾಬಿಟೇಟ್‌ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭೂಮಿಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂತತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ (ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿಸುವ).ಜಾಗತಿಕ ವೆಜಿಟೇಶನ್ (ಆಲ್ಗಲ್‌ ಸಮೂಹವು ಸೇರಿದಂತೆ) ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಏರಿಳಿತದ ಮೆಟಾಬಾಲಿಸಮ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಲು, ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಧೃಡವಾಗಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

## ವರ್ಗೀಕರಣ

ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಬಯೋಮ್ಸ್ ವರ್ಗೀಕರಣ
  Ice desert  Tundra  Taiga  Temperate broadleaf  Temperate steppe  Subtropical rainforest  Mediterranean  Monsoon forest  Desert  Xeric shrubland  Dry steppe  Semidesert  Grass savanna  Tree savanna  Subtropical dry forest  Tropical rainforest  Alpine tundra  Montane forests
ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ ವಿಧಗಳನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ಮಾದರಿ, ಸಸ್ಯಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿತ ತಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಎಸ್‌ನ ಮಾಪನದಂತೆ (ಫೆಡರಲ್‌ ಜಿಯೋಗ್ರಫಿಕ್‌ ಡಾಟಾ ಕಮಿಟಿ (FGDC)ಯಿಂದ ದತ್ತುಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಮೂಲತಃ ಯುನೆಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ದಿ ನೇಚರ್ ಕನ್ಸರ್‌ವೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ), ಹೈರಾರ್ಕಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ (ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ)ಕ್ರಮ ಅಂದರೆ ಪುಷ್ಪಸಸ್ಯವಲ್ಲದ ಕ್ರಮವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ವರ್ಗೀಕರಣವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ವಾತಾವರಣ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇವಲ ಪುಷ್ಪದ (ತಳಿಗಳು) ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೂಚಕವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ವಿಧಾನದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುವ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

FGDC ದ ಅಳತೆಯಂತೆ ಹೈರಾರ್ಕಿ *ಪದ್ಧತಿ, ವರ್ಗ, ಪ್ರವರ್ಗ, ಗುಂಪು, ಉತ್ಪನ್ನ, ಮೈತ್ರಿ,*  ಮತ್ತು *ಸಂಘ* ಮಟ್ಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಅಥವಾ ಸಂಘದ ಖಚಿತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದನೇ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು) ತಳಿಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೆಸರನ್ನು ಏಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ ಮಾದರಿಯು ಯುಎಸ್‌ ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಓರಿಜೋನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ, "*ಅರಣ್ಯದ, ಭಾಗಶಃ ಆಚ್ಚಾದನೆ> 60%* "; "*ಚಳಿಗಾಲದ-ಮಳೆ, ಬೃಹತ್‌ ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ, ಸದಾಹಸಿರಿನ, ಸ್ಕೆಲೆರೋಫೈಲಿಸ್, ಮುಚ್ಚಿದ-ಆಚ್ಚಾದನೆ ಅರಣ್ಯ* "ದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮಟ್ಟ; "*ಆರ್ಬ್ಯೂಟಸ್‌ ಮೆಂಜಿಸೀ* ಅರಣ್ಯ"ದಂತೆ ಮೈತ್ರಿಯಿಂದಾಗುವ ಮಟ್ಟ; ಮತ್ತು "*ಆರ್ಬ್ಯೂಟಸ್‍ ಮೆಂಜಿಸೀ-ಲೀತೋಕಾರ್ಪಸ್‌ ದಟ್ಟಪುಷ್ಪ* ಕಾಡು" ಗಳನ್ನು ಫೆಸಿಪಿಕ್‌ ಮ್ಯಾಡ್ರೋನ್‌-ಟಾನೋಕ್‌ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ,
ಈ ಮೈತ್ರಿ ಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ತಳಿಗಳ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ದ್ವಿನಾಮಕರಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವಂತೆ ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ನ ನಕ್ಷೆಗುರುತಿಸಲು ಸಂಘಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾವನ್ನು ಅದರ ಸಸ್ಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ಎಕಾಲಾಜಿಕಲ್‌ ವೆಜಿಟೇಶನ್‌ ಕ್ಲಾಸ್‌ನಿಂದ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ

ಎಲ್ಲಾ ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ೦ತೆ, ಸಸ್ಯಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವೆರೆಗೆ ಹಾಗು ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ;ಅಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ವರ್ಗಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ/ಹಾಗು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆಕಾರವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

### ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಶಕ್ತಿ

ಅಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬದಲಾವಣಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ,ಆದರೆ ಸರಳತೆಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಠಾತ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಬದಲಾವಣಿಯಾಗುವ ಜೀವಿಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು, ಹೆಚ್ಚು ರಭಸವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ, ಭೂಸವೆತಗಳು,ಪ್ರವಾಹ , ಹಿಮಪಾತಗಳ ತರಹ ಇನ್ನು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು. ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಬಹಿರ್ಜಾತವಾಗಿ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ- ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಾಗಿವೆ (ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಚಿಗುರುವುದು, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಾವು ಮುಂತಾದವು.) ಆ ತರಹದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದವರೆಗೆ, ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತರಹದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದವರೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯಂತ ಬೆಂಕಿ ಹಾಗು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡಚಣೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಕಿಯು ಜೀವಿಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ, ಅದರ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಾದ ಬೀಜಗಳು, ಸ್ಪೋರ್ಸ್ ಗಳು ಹಾಗು ಜೀವಿತ ವರ್ಧನೋತಕ ಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಹ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅದರ ಪರಿಸರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳು ಹಾಗು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಹ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ).

ಅಲ್ಪ ಸಮಯದವೆರೆಗೆ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ವೇಗವು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸರ್ವತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಇವುಗಳು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿವಿಡಿ ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಜೋಡಣೆಗಳಲ್ಲಾಗುವ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರಣಗಳಾದ ಬೆಳಕು, ನೀರು ಹಾಗು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಪ್ರಮಾಣಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಗಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ, ಜೀವಿಸಲು ಹಾಗು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಸಂಬಂಧಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಷ್ಪಸಂಬಂಧಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಂತಹ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ ಅಲ್ಲದೆ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾಗು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಾದರೂ ಸಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಡ್ಡಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವುದು, ಅಥವಾ ಬೇರೊಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಪರಿವಿಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಿರತೆಗೆ, ಕೊನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ತರಲು ಬಹುದು ಅಥವಾ ತರಲು ಸಧ್ಯವಾಗದೆ ಸಹ ಇರಬಹುದು. ಹೇಗಾದರೂ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದಿದ್ದರು ಸಹ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು ಸಹ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯಾಸಂಗ

ಸಸ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ವಾಯುಮಾಪನದ ಅಳತೆಗಳು ಹಾಗು ಸಮಯದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹವಾಮಾನ ಕುರಿತಾದ, ಮಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ವಿವರಣೆಗಳು ಹಾಗು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಅಲ್ಲದೆ ವರ್ಗಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗು ಆಕಾರ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಆ ತರಹದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಲವಾರು, ಹಾಗು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಬದಲಿಸಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪೂರಕ ವಿಷಯಗಳಾದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೇಲಿಯೋಬಾಟನಿ, ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ, ಮಣ್ಣಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು.

### ಇತಿಹಾಸ

#### Pre-1900

ಸಸ್ಯ ಜೀವನವು ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿನ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಪರಿಸರತಜ್ಞರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋದಕರು ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಪ್ರಯಾಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು, ಹಾಗು ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಾಗು ಭೌಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಕ ಸಂಯೋಗಗಳಾದ ಹಾಗು ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ ಭೌಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ (ಅಥವಾ *ಬೆಳಕಿನ ಭೌಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ* )ಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯಂತ ಪುಷ್ಪಸಂಬಂಧಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಅವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ವರ್ಗೀಕರಣ ಹಾಗು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಕೆಲಸವು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಕುರಿತ ಕೆಲಸಗಳು 19ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಪರಿಸರತಜ್ಞರೆಂದರೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವಾನ್ ಹಮ್ಬೋಲ್ಟ್, ಈತ 1799 ರಿಂದ 1804ರವರೆಗೂ ನಡೆಸಿದ ಉತ್ತರ ಹಾಗು ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60,000 ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಹಮ್ಬೋಲ್ಟ್ ವಾತಾವರಣ ಹಾಗು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಧಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಸಂಭಂದಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪರಿಸರತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಆತನ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತದ, ಪ್ರಮುಖ ಬರಹವಾದ"ವೋಯೇಜ್ ಟು ದಿ ಈಕ್ವಿನೋಕ್ಟಿಯಲ್ ರೀಜಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್" ನ್ನು ಆತನು ಐಮ್ ಬೋನ್ಪ್ಲಾಂಡ್ನ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹಮ್ಬೋಲ್ಟ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೆಸರಿನ ಮುಖಾಂತರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೈಹಿಕಸೂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಆತನ ಕೆಲಸವು ವಾತಾವರಣ-ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ(ಬಾರ್ಬರ್ ಎಟ್ ಆಲ್., 1987).

ಇಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಸಸ್ಯ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಯುರೋಪ್ ಹಾಗು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜೊಜೆಫ್ ಪಾಕ್ಜೊಸ್ಕಿ, ಎ ಪೋಲ್ ಹಾಗು ರಷ್ಯಾದ ಲಿಆನ್ಂಟಿ ರಾಮೆಂಸ್ಕಿರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದವರೆಗೆ,ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಸಹ ಇರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ವಿವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ,ಪಶ್ಚಿಮದವರು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಆ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ಸಸ್ಯ ವರ್ಗಗಳ ವಿವರಣೆ, ಅಥವಾ ಫೈಟೋ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಇಳಿಜಾರಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ,ಪರಿವಿಡಿ, ಹಾಗು ಪರಿಸರ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ದಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷಯಗಳು ಹಾಗು ಪರಿಸರ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಭಾಷೆಯ ಅಥವಾ/ಹಾಗು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅವರ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಪ೦ಚಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯದಾದವು, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿಗೆ, 20ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗು ಸಹ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

#### 1945 ರ ನಂತರ

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, 1900ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಕೌಲ್ಸ್ ಹಾಗು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಚ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ ಸಸ್ಯ ಪರಿವಿಡಿಯ ಬಗೆಗೆ ಹಲವಾರು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಸಸ್ಯ ವರ್ಗಗಳ ಕುರಿತಾದ "ಸೂಪರ್ ಆರ್ಗಾನಿಸಮ್" ನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದನು. ಆತನು ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ದೇಹವು ಸಹ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು, ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲು ಸಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು, ಅಲ್ಲದೆ ಸಸ್ಯ ಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಗಗಳು ಸಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಸಸ್ಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹಾಗು ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. ಹೇಗಾದರೂ ಸಹ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಸಹ, ಆತನ ಸೂಪರ್ ಆರ್ಗಾನಿಸಮ್ ಸೂತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಅರ್ಪಣಾಭಾವದಿಂದ ಆತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು, ಅದರ ನಂತರದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಾತವರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಹಲವಾರು ಪರಿಸರತಜ್ಞರು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸಿದ್ದಾಂತ ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಗಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹಾಗು ಸಂಭಾವ್ಯತಃ ಇದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಾಗು ಸಮಯವನ್ನು ಅವಲ೦ಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ರೆಮೆನ್ಸ್ಕಿ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು ಹಾಗು 1926ರಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿ ಗ್ಲೀಸನ್ (ಗ್ಲೀಸನ್,1926) ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸಿಯನ್‌ನ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಗ್ಲೀಸನ್‌ನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಿದವು. ಹೇಗಾದರೂ, 1950ರ ಹಾಗು 60ರಲ್ಲಿ, ರಾಬರ್ಟ್ ವಿಟ್ಟೇಕರ್‌ನು ಗ್ಲೀಸನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರತಿವಾದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ವಾದಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ ನ ವಾದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತೀ ಉತ್ತಮ ಹಾಗು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಸ್ಯ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರದವನಾಗಿದ್ದನು, ಅಲ್ಲದೆ ಆತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಅದರ ವಾತಾವರಣದ ಏರುಪೇರುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಏರಿಳಿತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದನು (ಅದು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗು ಸಹ ಹೊಂದುತ್ತಿತ್ತು). ಮೂರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಎತ್ತರದ ಪರಿಸರ ಅದ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ವಿಟ್ಟೆಕರ್ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ವರ್ಗಗಳು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು, ಹಾಗು ಅದು ಇತರ ವರ್ಗಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಇತರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪೇಲಿಯೋ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಹಾಗು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

### ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು

1960ರಿಂದ, ಸಸ್ಯ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದಿರುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪರಿಸರ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರ ಕಾರ್ಯರಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಾಹ್ಯಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಗಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಏರುಪೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯದ ರೂಪುರೇಷೆ, ದೇಹರಚನೆ ಹಾಗು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು, ಪ್ರತಿ ವಿಕಸನ ಹಾಗು (ಪ್ರತಿಯಾಗಿ) ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಕಿರಣ ದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಸಹ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತಹ ಹಾಗು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ಟಾಕ್ಸೋನಮಿ ಯ ಎತ್ತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡಿದ ವರ್ಗೀಕರಣವು 1930ರಲ್ಲಿ ರೌನಿಕರ್‌ನ ಪ್ರಕಾರದ ವರ್ಧನೋತಕಗಳ (ಮೊಗ್ಗು) ಹಾಗು ಭೂಮಿಯ ಪದರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಸ್ಯಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಾದ ಮಾಕ್ ಅರ್ಥರ್ನ ಆರ್ ಮತ್ತು ಕೆ ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜೀವಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ (ಇದು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಕೇವಲ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ), ಹಾಗು ಗ್ರಿಮ್ (1974) ರಲ್ಲಿ ಸಿ-ಎಸ್-ಆರ್ ನ ಯೋಜನೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಒಂದು ಹಾಗು ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇವುಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅವಲ೦ಬಿಸಿತ್ತು: ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿರೋಧಿಗಳು, ಒತ್ತಡ-ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡಿದ ವರ್ಗೀಕರಣವು ವಾತಾವರಣ-ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಕಳೆದ 30 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಷಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ವಾತಾವರಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲ೦ಬಿಸಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆ, ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಹಾಗು ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣಗಳುಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಕಾರ್ಯದ ಅಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಈ ಮೇಲಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಮೂಹವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಇರುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣದ೦ತೆ ಅವುಗಳು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲು ಸಹ ಅಂದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಗೀಕರಣವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ವರ್ಗಗಳ, ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳ ದೇಹರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಾಗು ವಿಕಸನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಿನ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವಲ೦ಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ

* ಜೀವಿ ಸಮುದಾಯ
* ಬಯೋಮ್
* ಬ್ರಿಟಿಶ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್
* ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿವಿಡಿ
* ಪರಿಸರ ವಲಯ
* ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
* ರೋಬೆಲ್ ಪೋಲ್
* ಸಸ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋಪ್ ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

#### ವರ್ಗೀಕರಣ

* ಟೆರ್ರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಂಪುಟ I – ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಂ: ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್, ಸ್ಟೇಟಸ್, ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ Archived 2008-11-22 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. (ಪಿಡಿಎಫ್)
* ಫೆಡರಲ್ ಜಿಯೇಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಾಟಾ ಕಮಿಟಿ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಸಬ್‌ಕಮಿಟಿ Archived 2005-10-28 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ Archived 2005-10-30 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. [FGDC-STD-005, ಜೂನ್ 1997] (ಪಿಡಿಎಫ್)
* ಕ್ಲಾಸಿಫೈಯಿಂಗ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಕಂಡಿಶನ್: ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಅಸೆಟ್ಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸಿಷನ್ಸ್ (VAST) Archived 2007-09-03 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.

#### ನಕ್ಷಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ

* ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟೀವ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಬ್ಯ್ ಹೌಸ್ಟಫ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ Archived 2008-10-04 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* ಯುಎಸ್‌ಜಿಎಸ್ - ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ Archived 2011-07-05 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್
* ವಿಐಟಿಒ ನಲ್ಲಿ
* ಸ್ಪಾಟ್-ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ವೆಬ್ ಪೇಜ್

#### ಹವಾಮಾನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು

* ಹವಾಮಾನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ Archived 2018-09-28 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* ClimateDiagrams.com ಇದರಲ್ಲಿ 3000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳಿಂದ ತಮ್ಮದೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು.
* ಡಬ್ಲುಬಿಸಿಎಸ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹವಾಮಾನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು Archived 2018-10-21 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ

* ಆರ್ಚಿಬೋಲ್ಡ್, ಒ. ಡಬ್ಲು. *ಎಕಾಲಜಿ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್*. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 1994.
* ಬಾರ್ಬಾರ್, ಎಮ್. ಜಿ. ಮತ್ತು ಡಬ್ಲು. ಡಿ. ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್ (ಸಂಪಾದಕರು). *ನಾರ್ತ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಟೆರ್ರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್*. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1999.
* ಬಾರ್ಬಾರ್, ಎಮ್.ಜಿ, ಜೆ.ಎಚ್. ಬರ್ಕ್, ಮತ್ತು ಡಬ್ಲು.ಡಿ. ಪಿಟ್ಸ್. "ಟೆರ್ರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟ್ ಎಕಾಲಜಿ". ಮೆನ್ಲೊ ಪಾರ್ಕ್: ಬೆಂಜಮಿನ್ ಕ್ಯುಮಿಂಗ್ಸ್, 1987.
* ಬ್ರೆಕ್ಲೆ, ಎಸ್-ಡಬ್ಲು. *ವಾಲ್ಟರ್ಸ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಅರ್ಥ್.* ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 2002.
* ಬರ್ರೋಸ್, ಸಿ. ಜೆ. *ಪ್ರೋಸೆಸಸ್ ಆಫ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಚೇಂಜ್*. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ರೂಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೆಸ್, 1990.
* ಫೆಲ್ಡ್‌ಮೆಯೆರ್-ಕ್ರಿಸ್ಟೀ, ಇ., ಎನ್. ಇ. ಜಿಮ್ಮರ್ಮನ್, ಮತ್ತು ಎಸ್. ಘೋಶ್. *ಮಾಡರ್ನ್ ಅಪ್ರೋಚಸ್ ಇನ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್*. ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್: ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಯಿ ಕಿಯಾಡೊ, 2005.
* ಗ್ಲೀಸನ್, ಎಚ್.ಎ. 1926. ದಿ ಇಂಡಿವಿಜುಯಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್. ಬುಲೆಟಿನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೊರ್ರೇ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಕ್ಲಬ್, 53:1-20.
* ಗ್ರೈಮ್, ಜೆ.ಪಿ. 1987. *ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೆಜೀಸ್ ಮತ್ತು ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಪ್ರೊಸೆಸಸ್*. ವಿಲೇ ಇಂಟರ್‌ಸೈನ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಎನ್‌ವೈ.
* ಕಾಬಟ್, ಪಿ., et al. (ಸಂಪಾದಕರು). *ವೆಜಿಟೇಶನ್, ವಾಟರ್, ಹ್ಯೂಮನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಕ್ಲೈಮೇಟ್: ಎ ನ್ಯೂ ಪರ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೀವ್ ಆನ್ ಅನ್ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟೀವ್ ಸಿಸ್ಟಂ*. ಹೀಡೆಲ್‌ಬರ್ಗ್: ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್-ವರ್ಲಾಗ್ 2004.
* ಮ್ಯಾಕಾರ್ತುರ್, ಆರ್.ಎಚ್. ಮತ್ತು ಇ.ಒ. ವಿಲ್ಸನ್. *ದಿ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಯೊಜಿಯಾಗ್ರಫಿ*. ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್: ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. 1967
* ಮುಯೆಲ್ಲರ್-ಡಂಬಾಯ್ಸ್, ಡಿ., ಮತ್ತು ಎಚ್. ಎಲೆನ್‌ಬರ್ಗ್. *ಏಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆಥಡ್ಸ್ ಆಫ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಎಕಾಲಜಿ.* ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬರ್ನ್ ಪ್ರೆಸ್, 2003.
* ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಮಾರೆಲ್, ಇ. *ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಎಕಾಲಜಿ*. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವೆಲ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್, 2004.
* ವಾಂಕಟ್, ಜೆ. ಎಸ್. *ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ವೆಜಿಟೇಶನ್ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೇರಿಕಾ*. ಕ್ರೀಗರ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಕೊ., 1992.