# ಶಿಲೀಂಧ್ರ

| ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು Temporal range: ಪೂರ್ವ ಡೆವೋನಿಯನ್–ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ (ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ)
PreꞒ
Ꞓ
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N

 |
| --- |
|  |
| ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರದಲ್ಲಿ: *ಅಮನಿಟಾ ಮುಸ್ಕಾರಿಯ*, ಒಂದು ಬ್ಯಾಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್; *ಸಟ್ರ್ಕೋಸೈಫ ಕೊಚ್ಚೀನಿಯ*, ಒಂದು ಅಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್; ಮೋಲ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಬ್ರೆಡ್ಡು; ಒಂದು ಕೈಟ್ರಿಡ್; ಒಂದು *ಪೆನಿಸಿಲಿಯಮ್* ಕಾನಿಡಿಯೋಫ಼ೋರ್. |
| Scientific classification |
| ಕ್ಷೇತ್ರ: | ಯುಕಾರ್ಯೋಟ |
| (ಶ್ರೇಣಿಯಿಲ್ಲದ್ದು): | Opisthokonta |
| ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: | **ಶಿಲೀಂಧ್ರ** (L., ೧೭೫೩) R.T. Moore, ೧೯೮೦ |
| Subkingdoms/Phyla/Subphyla |
| ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಕ್ಲಾಡಿಯೋಮೈಕೋಟ
ಕೈಟ್ರಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟ
ಗ್ಲೊರೆಮೆರೋಮೈಕೋಟ
ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪೊರಿಡಿಯ
ನಿಯೋಕ್ಯಾಲಿಮ್ಯಾಸ್ಟಿಗೋಮೈಕೋಟ
ಡಿಕಾರ್ಯ (ಇನ್‌ಸರ್‌ಟೇ ಡ್ಯುಟೆರೋಮೈಕೋಟ)
ಆಸ್ಕೋಮೈಕೋಟ
ಪೆಜ಼ಿಜ಼ೋಮೈಕೋಟಿನ
ಸ್ಯಾಕರೋಮೈಕೋಟಿನ
ಟ್ಯಾಫ಼್ರಿನೋಮೈಕೋಟಿನ
ಬೆಸಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟ
ಆಗಾರಿಕೋಮೈಕೋಟಿನ
ಪುಚ್ಚಿನಿಯೋಮೈಕೋಟಿನ
ಅಸ್ಟಿಲ್ಯಾಜಿನೋಮೈಕೋಟಿನ
ಸಬ್‌ಫ಼ೈಲ ಇನ್‌ಸರ್‌ಟೇ ಸೆಡಿಸ್
ಎಂಟೋಮಾಫ಼್ತರೋಮೈಕೋಟಿನ
ಕಿಕ್‌ಜ಼ೆಲೋಮೈಕೋಟಿನ
ಮ್ಯುಕೊರೋಮೈಕೋಟಿನ
ಜ಼ೂಪಾಗೋಮೈಕೋಟಿನ |

**ಶಿಲೀಂಧ್ರ**ವು ಯೂಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಜೀವಿಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ದ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಯೀಸ್ಟ್‌ಗಳು (ಕಿಣ್ವ ಬೂಸ್ಟ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಮೊಲ್ಡ್‌ಗಳಂತಹ ಸೂಕ್ಷಾಣುಜೀವಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಅಣಬೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಜೀವಿಗಳು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, **ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು** ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಇವು ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರೀಯಾಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಕೋಶಗಳು ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಕೋಶದ ಗೋಡೆಗಳಂತಲ್ಲದೇ, ಕೈಟಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೋಶ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಿನ್ನತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ತೋರಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವಿಕನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (*ಮೊನೊಫೈಲಿಟಿಕ್ ಗುಂಪು*) *ಯುಮೈಕೋಟಾ* (*ನಿಜವಾದ ಫಂಗಿ*) ಅಥವಾ *ಯುಮೈಸೆಟ್ಸ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀವಿಗಳ ಏಕೈಕ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಗುಂಪು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸದೃಶವಾದ ಲೋಳೆ ಮೊಲ್ಡ್‌ಗಳು (ಮೈಕ್ಸೋಮೈಸೆಟ್ಸ್) ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೊಲ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ (ಊಮೈಸೆಟ್ಸ್) ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಶಾಖೆಯು ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರ (ಮೈಕೊಲೊಜಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಶಾಖೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಸಸ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.

ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹೇರಳವಾಗಿರುವ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಹಸ್ಯವಾದ ಜೀವನಶೈಲಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ, ಅಥವಾ ಇತರ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸಂಯುಕ್ತಜೀವಿಗಳಂತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೊಲ್ಡ್‌ಗಳಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳ ಆವರ್ತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆ ಅಣಬೆಗಳಂತೆ ಆಹಾರದ ಒಂದು ನೇರವಾದ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಬ್ರೆಡ್‌ಗೆ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥದಂತೆ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕಿಣ್ವನಕಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ವೈನ್, ಬಿಯರ್, ಹಾಗೂ ಸೋಯಾ ಸಾಸ್‌ಗಳಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಣ್ವನಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ೧೯೪೦ ರ ದಶಕದ ನಂತರದಿಂದ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‌ಗಳ (ಪ್ರತಿಜೀವಕ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು, ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನಲ್ಲಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವಾರು ಕಿಣ್ವಗಳು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅಲುಬುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪದ್ರವಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳೂ ಕೂಡ ಜೈವಿಕ ಘಟಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕ್ಷಾರಾಭಗಳು (ಅಲ್ಕಾಲೊಯ್ಡ್) ಮತ್ತು ಪಾಲಿಕೆಟೈಡ್‌ಗಳಂತಹ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಂಜು (ಮೈಕೊಟೊಕ್ಸಿನ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜೈವಿಕಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಮಾನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮನಃಪರಿಣಾಮಿ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸಕಾರಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಗಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ರೋಗಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಗಳ ನಾಶ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರೈಸ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ರೋಗ) ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಕೆಡುವಿಕೆಗಳು ಮಾನವರ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಏಕೈಕ-ಕೋಶೀಯ ಜಲಜೀವಿ ಚಿಟ್ರಿಡ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ಮಾರ್ಫಿಲೊಜಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಷಗಳ ವಿಭಿನ್ನತೆಯ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಜೈವಿಕವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ೧.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫% ಜಾತಿಗಳು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ೧೮ ನೆಯ ಮತ್ತು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಂತರದಿಂದ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನೌಸ್, ಕಿಸ್ಚಿಯನ್ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ ಪೆರ್ಸೂನ್, ಮತ್ತು ಎಲಿಯಾಸ್ ಮಗ್ನುಸ್ ಫ್ರೈಸ್‌ರ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಅವುಗಳ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ (ಅಂದರೆ, ಬೀಜಕಗಳ ಬಣ್ಣಗಳು ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು) ಅಥವಾ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಣುಗಳ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಅದು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುಂಪುಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಎಸೆಯಿತು. ನಂತರದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿವಿಕಸನೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಂಗಡನೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿತು. ಅದು ಒಂದು ಉಪಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳು, ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ

ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಬ್ದ *ಫಂಗಸ್* ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನ *ಫಂಗಸ್* (ಮಶ್ರೂಮ್) ಶಬ್ದದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶಬ್ದಗಳು ಹೊರೇಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಿನಿಯ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬದಲಾಗಿ ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದ *ಶ್ಪೊಂಗೋಸ್* ("ಸ್ಪೊಂಜ್") ಶಬ್ದದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳ ಹಾಗೂ ಮೊಲ್ಡ್‌ಗಳ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇದರ ಮೂಲವು ಜರ್ಮನ್ *ಶ್ಚ್ವಾಮ್* ("ಸ್ಪೊಂಜ್"), *ಶ್ಚಿಮ್ಮೆಲ್* ("ಮೊಲ್ಡ್"), ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ *ಚಾಂಪಿಗ್ನೊನ್* ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ *ಚಂಪಿನೊನ್* (ಇವೆರಡೂ "ಮಶ್ರೂಮ್" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ) ಮುಂತಾದ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರೀಕ್‌ನ *ಮೈಕ್ಸ್* (ಮಶ್ರೂಮ್) ಮತ್ತು *ಲೊಗೊಸ್* (ಸಂವಾದ) ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ *ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರ* ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಬಳಕೆಯು ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ೧೮೩೬ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮೈಲ್ಸ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬೆರ್ಕ್ಲೇಯ್‌ನ *ದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಫ್ಲೋರಾ ಆಫ್ ಸರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಡ್‌ವರ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್, ವೊಲ್ಯೂಮ್ ೫* ದ ಜೊತೆಗೆ ಆವಿಷ್ಕಾರಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು

ಜಾತಿವಿಕಸನೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಆಣ್ವಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಪರಿಚಯಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು: ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಎರಡೂ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಚಲಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಸ್ಯಗಳಂತೆ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಜವುಗು ನೆಲದಂತಹ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಕಾಯಗಳಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. ಯಾವುದರಿಂದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಉದ್ಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ಎರಡರಿಂದಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕೆಲವು ರೂಪವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ, ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರವುಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಗೆ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಇತರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಸುತ್ತವೆ:

ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು:

* ಇತರ ಯುಕಾರ್ಯೋಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ: ಇತರ ಯುಕಾರ್ಯೋಟ್‌ಗಳಂತೆ, ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಕೋಶಗಳು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಒಳಚರ್ಮ-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಇನ್‌ಟ್ರೊನ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಕೇತಿಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸಾನ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯನ್‍ಗಳು, ಸ್ಟೆರಾಲ್ ಅನ್ನು-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಳಚರ್ಮಗಳು, ಮತ್ತು ೮೦S ವಿಧದ ರೈಬೋಸೋಮ್‌ಗಳಂತಹ ಒಳಚರ್ಮ-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಕೋಶದ್ರವ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಸಕ್ಕರೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮ್ಯಾನ್ನಿಟೊಲ್), ಡೈಸ್ಯಾಕರೈಡ್‌ಗಳು, (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟ್ರೆಹಾಲೋಸ್), ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್‌ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ಲೈಕೋಜೆನ್, ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ) ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಬಲ್ಲ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
* ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ: ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ.
* ಸಸ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ: ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಒಂದು ಕೋಶ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕುಹರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಅಲೈಂಗಿಕ ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬುಡದ (ತಳದ) ಸಸ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಂತೆ (ಜರೀಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಚಿಗಳಂತಹ) ಬೀಜಕ (ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ ಜೀವಕೋಶ)ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜರಿಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಆಲ್ಗೆಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಗುಣಿತ (ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್) ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
* ಯುಗ್ಲಿನೊಯ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಜೊತೆಗೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ಯುಗ್ಲಿನೊಯ್ಡ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೈವಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಿನೋ ಆಮ್ಲ ಎಲ್-ಲೈಸಿನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅವು α-ಅಮಿನೋಅಡಿಪೇಟ್ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
* ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಕೋಶಗಳು ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ, ಉದ್ದವಾದ, ಮತ್ತು ದಾರದ-ತರಹದ (ತಂತುಗಳುಳ್ಳ) ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಅವು ಬಹುವಿಧದ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಕೊನೆಯು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು, ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಪೈಟ್ಜೆಂಕೋರ್ಪರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇತರ ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೋಶಕ (ಕುಹರ)ಗಳ-ಕೋಶೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಒಂದು ಸಮೂಹವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಓಮಿಸೈಟ್‌ಗಳು ಈ ಎರಡೂ ತಂತುಗಳುಳ್ಳ ಕವಕ ತಂತು ಸಂಬಂಧಿ ಕೋಶಗಳಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ-ಕಂಡುಬರುವ ಜೀವಿಗಳು, ಅಂದರೆ ತಂತುಗಳುಳ್ಳ ಹಸಿರು ಪಾಚಿಯಂತಹ ಜೀವಿಗಳು ಕೋಶಗಳ ಸರಪಳಿಯೊಳಗೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾದ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
* ಕೆಲವು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಿರುವಂತೆ, ೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಜಾತಿಗಳು ಜೈವದೀಪ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಪೂರ್ವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು:

* ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕಣ್ಣು ಹಾಕುವಿಕೆ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಯುಗಳ ವಿದಳನದ ಮೂಲಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಏಕೈಕ-ಕೋಶೀಯ ಯೀಸ್ಟ್‌ಗಳಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ದ್ವಿರೂಪಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಒಂದು ಯೀಸ್ಟ್ ಹಂತ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕವಕ ತಂತು ಹಂತಗಳ ನಡುವೆ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
* ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಕೋಶದ ಗೋಡೆಯು ಗ್ಲುಕನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಟಿನ್‌ಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದೆ; ಮೊದಲಿನ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಸಂಧಿಪಾದಿಗಳ ಬಾಹ್ಯಕವಚದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಈ ಎರಡು ವಿನ್ಯಾಸಾತ್ಮಕ ಅಣುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೋಶದ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಓಮಿಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಕೋಶ ಗೋಡೆಗಳು ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆ‍ಯ್‌೦ಪಾಲೋಟಸ್ ನೈಡಿಪೋರ್ಮಿಸ್, ಜೈವಿಕದೀಪಕ ಅಣಬೆ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರ್ಗೊಳವೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕೊಳವೆಗಳಂತಹ ನೀರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ದೀರ್ಘ-ಅಂತರದ ಸಾಗಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ತಂತುಜಟೆಗಳಿಂದ *ಅರ್ಮಿಲ್ಲಾರಿಯಾ* ದಂತಹ ಕೆಲವು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೋಲುವಂತಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಜೈವಿಕವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳು ಮೆವಾಲೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪೈರೋಫಾಸ್ಪೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಖಂಡಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಸ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಲೆಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಒಂದು ವಿನ್ಯಾಸಾತ್ಮಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಇದನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ ಚಯಾಪಚಯಜಗಳಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಸದೃಸವಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ದ್ವಿತೀಯಕ ಚಯಾಪಚಯಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಕಿಣ್ವಗಳು ಕ್ರಮಾಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅದು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ವೈವಿಧ್ಯತೆ

ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಕ ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯ ವಾತಾವರಣಗಳಾದ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲವಣ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಆಯಾನೀಕರಣ ವಿಕಿರಣದ ಜೊತೆಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರ ಸಂಚಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಆಕಾಶ ಯಾನದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾದ ಯುವಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ವಿಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಭೂಮಂಡಲದ ವಾತಾವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಲವಾರು ಇತರ ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿಟ್ರಿಡ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರ *ಬಾಟ್ರಾಕೊಕೈಟ್ರಿಯಮ್ ಡೆಂಡ್ರಾಬಾಟಿಡಿಸ್* ಇವು ಭಾಗಶಃ ಅಥವಾ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಜಲೀಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಾವಲಂಬಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ಉಭಯಚರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಜೀವಿಯು ತನ್ನ ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಚಲನಶೀಲ ಚಲಜೀವಕಣ (ಶಿಲೀಂಧ್ರ, ಪಾಚಿ)ಯಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಉಭಯಚರದ ಆಶ್ರಯದಾತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜಲೀಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಜಲೋಷ್ಣೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಸುಮಾರು ೧೦೦,೦೦೦ ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಾತಾವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಜಾತಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅನುಪಾತದ ಅವಲೋಕನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ೧.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಧದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳು ಅಥವಾ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಂತಹ ರೂಪವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ವಿಂಗಡನೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಚಯಾಪಚಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಂತಹ ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮುಂತಾದ ಅವುಗಳ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಶರೀರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕವೂ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದುವ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ವಿಂಗಡನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಡಿಎನ್‍ಎ ಸಿಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್ (ಕ್ರಮಾಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ) ಮತ್ತು ಜಾತಿವಿಕಸನೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಂತಹ ಆಣ್ವಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಅನ್ವಯಿಕೆಯು ವಿಘಟನೆಯನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ಗುಂಪುಗಳ ಒಳಗೆ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತತೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ.

*ಪೆನ್ಸಿಲಿಯಮ್‌* ನ ಒಂದು ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತ ವಸ್ತು
1. ಹೈಫಾ 2. ಕೊಂಡಿಯೋಫೋರ್ 3. ಫೈಲಾಡ್ 4. ಕೊನಿಡಿಯಾ 5. ಸೆಪ್ಟಾ
## ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ

### ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ರಚನೆಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕವಕ ತಂತುಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ೨–೧೦ µm ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ, ದಾರದ-ತರಹದ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸೆಂಟಿಮೀಟರುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಕವಕ ತಂತುಗಳು ತಮ್ಮ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಹೊಸ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕವಕ ತಂತುಗಳಲ್ಲಿ *ಬ್ರಾಂಚಿಂಗ್ (ಟಿಸಿಲೊಡೆಯುವುದು)* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ತುದಿಗಳ ಉದಯದ ಮೂಲಕ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕವಕ ತಂತುಗಳ ತುದಿಗಳು ಎರಡು ಸಮಾನಂತರವಾಗಿ-ಬೆಳೆಯುವ ಕವಕ ತಂತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ತುದಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಟಿಸಿಲೊಡೆಯುವಿಕೆ/ಕವಲೊಡೆಯುವಿಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಕವಕ ತಂತುವಿನ ಅಂತರ್‌ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲವಾದ ಮೈಸೆಲಿಯಮ್ (ಕವಕಜಾಲ)ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಕ ತಂತುಗಳು ವಿಭಜಿಸಿರುವಂತವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಭಿತ್ತಿರಹಿತವಾಗಿರಬಹುದು: ವಿಭಜಕ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಅಡ್ಡ ಗೋಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ (ಆಂತರಿಕ ಕೋಶ ಗೋಡೆಗಳು, ಕೋಶೀಯ ವಿಭಜಕ, ಇವುಗಳು ಕವಕ ತಂತುವಿಗೆ ಅದರ ಆಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತ ಕೋಶ ಗೋಡೆಗೆ ಲಂಬಕೋನದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ). ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗವು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಅಡ್ಡಭಿತ್ತಿರಹಿತ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ವಿಭಾಗೀಕೃತಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಭಜಕಗಳು ಕೋಶದ್ರವ್ಯ, ಅಂಗಕಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಬೀಜಕಣಗಳು ಸಾಗಣೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಬೆಸಿಡಿಯೊಮೈಕೊಟಾ ವಿಭಾಗದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಡೊಲಿಪೋರ್ ನಡುತಡಿಕೆ. ಅಡ್ಡಭಿತ್ತಿರಹಿತ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬಹು ಬೀಜಕಣಗಳುಳ್ಳ ಸುಪರ್‌ಸೆಲ್‌ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕವಕ ತಂತು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ - ಬಹುತೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಸ್ಯ-ಪರಾವಲಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿನ ಚೂಷಕಾಂಗಗಳು, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲವುಳ್ಳ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಆರ್ಬಸಲ್‍ಗಳು. ಇವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಶ್ರಯದಾತ ಕೋಶದೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಒಪಿಸ್ತೋಕೊಂಟ್‌ಗಳಾದರೂ (ಏಕೈಕ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಶಾಂಗವನ್ನು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಕಸನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪು) ಚಿಟ್ರಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳು ತಮ್ಮ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಶಾಂಗಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಶಿಲಿಂಧ್ರಗಳು ಗ್ಲುಕನ್‌ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, β-೧,೩-ಗ್ಲುಕನ್) ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಘಟಕಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಬಯೋಪಾಲಿಮರ್ ಕೈಟಿನ್ ಅನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕೋಶ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಯುಕಾರ್ಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿವೆ.

### ಸ್ಥೂಲದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ರಚನೆಗಳು

ಆರ್ಮಿಲಾರಿಯಾ ಒಸ್ಟೊಯಾಯಿ
ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಕವಕಜಾಲಗಳು ಬರಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಃಸ್ತರಗಳ ಮೇಲೆ, ಅಂದರೆ ತೇವವಿರುವ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಳಾದ ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಲ್ಡ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪೆಟ್ರಿ ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಘನರೂಪದ ಸಮುದ್ರಪಾಚಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕವಕಜಾಲಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ (ಬೀಜಕಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ). ಇವನ್ನು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಲ್ಲವು, *ಅರ್ಮಿಲ್ಲಾರಿಯಾ ಒಸ್ಟೋಯೀ* ಯ ಕ್ಲೋನಲ್ (ಅಬೀಜ ಸಂತಾನ) ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಆಗುವಂತೆ. ಅವು ಸುಮಾರು ೯,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಜೊತೆಗೆ ೯೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟೀಕೃತ ರಚನೆಯಾದ ಅಪೋಥೆಸಿಯುಮ್ ಕಪ್-ಆಕಾರದ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಕಾಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೀಜಕವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಗಾಂಶದ ಒಂದು ಪದರವಾದ ಹೈಮೇನಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಸ್ಕೋಮೈಸಿಟ್‌ಗಳ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಕಾಯಗಳು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳು ಎಂದು ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ.

## ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ

ಘನರೂಪದ ಅಧಃಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕವಕ ತಂತುಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಜಲೀಯ ವಾತಾವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿ ಕೋಶಗಳಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ರೂಪಗಳು ಗಾತ್ರದ ಅನುಪಾತಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಮೆಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಘನರೂಪದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ, ಅಧಃಸ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಬೃಹತ್ಪ್ರಮಾಣದ ಭೇದಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಲಗಳನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಬಲ್ಲವು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಸ್ಯ ರೋಗಕಾರಕವಾದ *ಮೆಗ್ನಪೋರ್ಥ್ ಗ್ರೈಸಿಯ* ಅಪ್ರೆಸೋರಿಯಮ್ ಎಂಬ ರಚನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಸ್ಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರ ಮಾಡಲು ವಿಕಸಿಸಿತು. ಸಸ್ಯದ ಹೊರಚರ್ಮಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾದ ಅಪ್ರೆಸ್ಸೋರಿಯಮ್‍ನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂದ ಒತ್ತಡವು 8 megapascals (1,200 psi) ನ್ನು ಮೀರಬಲ್ಲದು. ತಂತುಗಳುಳ್ಳ ಶಿಲೀಂಧ್ರವಾದ *ಪಿಸಿಲೋಮೈಸಸ್ ಲಿಲಸಿನಸ್* ನೆಮಟೋಡ್‍ಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಇದೇ ರೀತಿಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.

 ಕೊಳೆಯುವ ಪೀಚ್‌ ಹಣ್ಣನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಮೊಲ್ಡ್. ಈ ಬಿಡಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿದಿನ 12 ಗಂಟೆಗಳಂತೆ ಆರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ಅಪ್ರೆಸ್ಸೋರಿಯಮ್‍ನಿಂದ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡವು ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಗ್ಲಿಸರೋಲ್‍ನಂತಹ ಓಸ್ಮೊಲೈಟ್‍ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸೆಡೆತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ರೂಪವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೊಂದಿಕಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಾವಯವ ಅಣುಗಳನ್ನು (ಪೊಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್‍ಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನ್‍ಗಳು, ಲಿಪಿಡ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾವಯವ ಅಧಃಸ್ತರಗಳು) ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಅಣುಗಳಾಗಿ ಜೀರ್ಣಿಸಲು ಪರಿಸರದೊಳಗೆ ಸ್ರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲವಿಚ್ಛೇದನಾ ಕಿಣ್ವಗಳು ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಣ್ಣ ಅಣುಗಳನ್ನು ನಂತರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಗಾಧ ಪಾಲು ತಂತುಮಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಧ್ರುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ - ಅಂದರೆ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ- ಕವಕ ತಂತುಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಬನೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರ್ಯಾಯ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿಸ್ತರಣೆ (ಅಂದರೆ, ತುದಿಯ ಕೆಳಗಿರುವ ಕವಕ ತಂತು ಭಾಗಗಳ ಅನುಲಂಬ ವಿಸ್ತರಣದಿಂದ) ಅಥವಾ ಅಣಬೆ ತೊಟ್ಟುಗಳ ಮತ್ತು ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಳೆ ಪರಿಮಾಣ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. (ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಕಸಿತವಾಗಿರುವ ಲಕ್ಷಣವಾದ) ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುಕೋಶೀಯ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂ‍ಗಿಕ ಬೀಜಕಗಳ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಫ್ರೂಟಿಂಗ್ ಕಾಯಗಳ ಮತ್ತು ಅಧಃಸ್ತರ ನೆಲೆಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರಜೀವಕೋಶೀಯ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಬಯೋಫಿಲ್ಮ್‌ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಪರಪೋಷಿತ ಜೀವಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಚಯಾಪಚಯಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ಇಂಗಾಲದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಜೀವಿಗಳು. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಚಯಾಪಚಯ ಕೌಶಲವನ್ನು ವಿಕಸಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೈಟ್ರೇಟ್, ಅಮೋನಿಯಾ, ಎಸಿಟೇಟ್, ಅಥವಾ ಎಥನೋಲ್‍‍ಗಳಂತಹ ಸರಳ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸಾವಯವ ಅಧಃಸ್ತರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಮೆಲನಿನ್ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವು (ಗಾಮಾ ವಿಕಿರಣದಂತಹ) ಅಯಾನೀಕಾರಕ ವಿಕಿರಣಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದರೆ, ಈ ಬಗೆಯ ರೇಡಿಯೋಟ್ರೋಫಿಕ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಜೀವಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕಾಣಬಲ್ಲ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಕ CO2 ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕೂ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೂ ಹೋಲಿಕೆ ಇರಬಹುದು (ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಅಯಾನೀಕಾರಕ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ) ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ

ಪಾಲಿಪೊರಸ್ ಸ್ಕ್ವಾಮೋಸಸ್
ಶಿಲೀಂದ್ರಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ತಳಿಸಂಬಂಧಿ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಗಳ ಪ್ರಸರಣದ ಮೂಲಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಒಂದು ಪ್ರಜಾತಿಯ ಜೀವನ ಚಕ್ರದೊಳಗಿನ ಎರಡು ಚೆನ್ನಾಗಿ-ಭೇದಮಾಡಿದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಅಂದರೆ ಟೆಲಿಯೋಮೊರ್ಫ್ ಮತ್ತು ಅನಾಮೊರ್ಫ್ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ. ಪಾರಿಸರಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಲೈಂಗಿಕ ಅಥವಾ ಅಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಚನೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರಚನೆಗಳು ಬೀಜಕಗಳು ಅಥವಾ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರೊಪಗ್ಯುಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

### ಅಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ

ಸಸ್ಯೀಯ ಬೀಜಕಗಳ ಮೂಲಕ (ಕನಿಡಿಯಮ್‍ಗಳು) ಅಥವಾ ಕವಕ ಜಾಲದ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ; ಇದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೆಲೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಅಬೀಜ ಸಂತಾನದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. "ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಇಂಪರ್ಫೆಕ್ಟಿ" (ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಲೈಂಗಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು) ಅಥವಾ ಡ್ಯುಟೆರೋಮೈಕೋಟಾ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಲೈಂಗಿಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

### ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ

ಅರೆವಿದಳನದ ಜೊತೆಗಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಎಲ್ಲ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ (ಗ್ಲೊಮೆರೊಮೈಕೋಟಾವು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ). ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಇವನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿನ ರೂಪವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಭೇದ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಯೋಗದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಭೇದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಕೂಡಣೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಕಗಳ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೀಜಕಗಳನ್ನು-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಚನೆಗಳಾದ ಆಸ್ಕಸ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸಿಡಿಯಮ್‍ಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿರುದ್ಧ ಸಂಯೋಗ ಬಗೆಯ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಯೋಗಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸಬಹುದು. ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಜೀವಿ ಅಥವಾ ತನ್ನೊಂದಿಗೇ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಬಹುದು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿನ ಸಂಯೋಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ವಿಷಮಜಾಲೀಯ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದವುಗಳನ್ನು ಸಮಜಾಲೀಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಹುತೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ (ಅಗುಣಿತ) ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲಾಯ್ಡ್ (ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುವಿನ) ಈ ಎರಡು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಒಂದು ಅಂತರ್‌ಸಂಬಂಧಿತ ಜಾಲದೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಕವಕ ತಂತುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಬಹುದು; ಅಡ್ಡಸೇರುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಲೈಂಗಿಕ ಚಕ್ರದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್ಸ್‌ಗಳು ಒಂದು ಡೈಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಹಂತವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪೋಷಕರಿಂದ ಪಡೆದ ಬೀಜಕಣಗಳು ಕೋಶಗಳ ಸಂಯೋಗದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದುವುದಿಲ್, ಬದಲಾಗಿ ಕವಕ ತಂತು ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.

 ಮೊರ್ಸೆಲ್ಲಾ ಎಲಾಟಾದ ಎಂಟು ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಹೈಮೀನಿಯಮ್‍ನ (ಬೀಜಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಗಾಂಶ ಪದರ) ಡೈಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ನಡುತಡಿಕೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಕ್ಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೊಕ್ಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೊಸದಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡ ಬೀಜಕಣಗಳು ತುದಿಯ ಮತ್ತು ತಳದ ಕವಕ ತಂತು ವಿಭಾಗಗಳೊಳಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಸ್ಕಸ್ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಕ ಸಂಯೋಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಕಸ್‍ಗಳು ಆಸ್ಕೋಕಾರ್ಪ್ ಅಥವಾ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಕಾಯದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಕಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಕ ಸಂಯೋಗದ ತಕ್ಷಣ ಅರೆವಿದಳನ ಮತ್ತು ಆಸ್ಕೋಬೀಜಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸರಣದ ನಂತರ, ಆಸ್ಕೋಬೀಜಕಣಗಳು ಕುಡಿಯೊಡೆದು ಹೊಸ ಅಗುಣಿತ ಕವಕಜಾಲವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಅಗುಣಿತ ಕವಕತಂತುಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ಡೈಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಕವಕಜಾಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಡೈಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಹಂತವು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಇದು ಸಸ್ಯೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕವಕಜಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ತಿರುಡಿ ಸೇರುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷೀಕೃತ ದೈಹಿಕ ರಚನೆಯು ಪ್ರತಿ ಕವಕತಂತು ನಡುತಡಿಕೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸದೃಶವಾಗಿರುವ ಕೊಕ್ಕೆಯಂತೆ, ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ತಿರುಡಿ ಸೇರುವೆಯು ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೀಜಕಣಗಳ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ಕವಕತಂತು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಎರಡು ಬೀಜಕಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಡೈಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಹಂತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬೇಸಿಡಿಯೋಕಾರ್ಪ್ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಸಿಡಿಯಮ್‍ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೊಣ್ಣೆ-ತರಹದ ರಚನೆಗಳು ಕೇಂದ್ರಕ ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ಅರೆವಿದಳನದ ನಂತರ ಅಗುಣಿತ ಬೇಸಿಡಿಯೋಸ್ಪೋರ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಬೇಸಿಡಿಯೋಕಾರ್ಪ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಅಣಬೆಗಳು, ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಇತರ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಗ್ಲೊಮೆರೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜಿಗೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು), ಎರಡು ಜೀವಿಗಳ ಅಗುಣಿತ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ಯುಗ್ಮಕದಾನಿಯು (ಫಲವತ್ತಾದ ಜಂಪತಿಯನ್ನು-ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೋಶವಾಗುವ ವಿಶೇಷೀಕೃತ ಕೊಶರಚನೆ) ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯುಗ್ಮಕದಾನಿಯು ಯುಗ್ಮಬೀಜಕವಾಗಿ (ಜಂಪತಿಗಳ ಸಂಯೋಗದ ಮೂಲಕ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ದಪ್ಪನೆಯ-ಗೋಡೆಯ ಬೀಜಕ) ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಯುಗ್ಮಬೀಜಕವು ಕುಡಿಯೊಡೆದಾಗ ಅರೆವಿದಳನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಹೊಸ ಅಗುಣಿತ ಕವಕ ತಂತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲೈಂಗಿಕ ಸ್ಪೊರಾಂಜಿಯೋಸ್ಪೋರ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಈ ಸ್ಪೊರಾಂಜಿಯೋಸ್ಪೋರ್‌ಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಅನನ್ಯವಾದ ಅಗುಣಿತ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಕವಕಜಾಲವಾಗಿ ಕುಡಿಯೊಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ.

### ಬೀಜಕ ಪ್ರಸರಣ

ಅಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಎರಡೂ ಬೀಜಕಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಪೊರಾಂಜಿಯೋಸ್ಪೋರ್‌ಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಬಲವಂತದ ನಿಷ್ಕಾಸನದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಷ್ಕಾಸನವು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಬೀಜಕಗಳ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ದೂರದವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಕ್ಷಿ ಗೂಡಿಗೆ ತಗಲುವ ಶೀಲಿಂಧ್ರ ಸೈಥಸ್ ಸ್ಟೆರ್ಕೊರೆಯಸ್ ವಿಶೇಷೀಕೃತ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಜೊತೆಗೆ (ಹೈಡ್ರೋಫೋಬಿನ್‌ಗಳಂತಹ) ಬೀಜಕದ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಬೀಜಕ ನಿಷ್ಕಾಸನವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜಕವನ್ನು-ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೋಶಗಳ ರಚನೆಯು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆಯೆಂದರೆ ಕೋಶ ಪರಿಮಾಣ ಮತ್ತು ದ್ರವ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಶೇಖರಣೆಯು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಜಕಗಳ ಸ್ಫೋಟಕ ವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. *ಬ್ಯಾಲ್ಲಿಸ್ಟೋಸ್ಪೋರ್‌‌*ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂಟಿ ಬೀಜಕಗಳ ಬಲವಂತದ ವಿಸರ್ಜನೆಯು ನೀರಿನ ಸಣ್ಣ ಬಿಂದುಗಳ (ಬುಲ್ಲರ್‌ನ ಬಿಂದು) ರಚನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೀಜಕಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ೧೦,೦೦೦ g ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವೇನೆಂದರೆ ಬೀಜಕವು ೦.೦೧–೦.೦೨ cm ನಷ್ಟು ದೂರ ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಿವಿರುಗಳು ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಳಗಿನ ಗಾಳಿಯೊಳಗೆ ಬೀಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪಫ್‌ಬಾಲ್‌ಗಳಂತಹ ಇತರ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಬೀಜಕಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಲಗಳು. ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗೂಡಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕಪ್-ಆಕಾರದ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಕಾಯಗಳಿಂದ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನ ಬಿಂದುವಿನ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯು ಸ್ಟಿಂಕ್‍ಹಾರ್ನ್‌ಗಳು (ತಮ್ಮ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಕೀಟಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಉಲ್ಲಾಸಮಯ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳೆತ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು) ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

### ಇತರ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು

ಅರೆವಿದಳನದ ಜೊತೆಗೆ ನಿಯಮಿತವಾದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ *ಪೆನಿಸಿಲ್ಲಿಯಮ್* ಮತ್ತು *ಆಸ್ಪರ್ಜಿಲ್ಲಸ್* ಕುಲದಲ್ಲಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಪರಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಶಿಲಿಂಧ್ರ ಕೋಶಗಳ ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ಕವಕ ತಂತುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡಸೇರುವೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಲೈಂಗಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು. ಇದು ಅಂತರ್ ಪ್ರಭೇದ ಸಂಕರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದು ತಿಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ.

## ವಿಕಾಸ

ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಮುಂಚಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳೊಳಗೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದದ ಕೆಳ-ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದು, ಮಾಂಸಲ, ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಘಟನೆ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಅಂಗಾಂಶಗಳಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಕಾಯಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರಚನೆಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ಆಯಾಮಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಲಿಂಧ್ರಗಳ ಜೀವ್ಯವಶೇಷಗಳನ್ನು ಇತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಜೀವ್ಯವಶೇಷಗಳಿಂದ ಭೇದ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿದಾಗ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಪರ್ಮಿನರಲೈಸ್ ಆದ ಸಸ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿ ಆಶ್ರಯದಾತದಿಂದ ಪಡೆದ ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತೆಳು-ಬಿಲ್ಲೆ ತಯಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ್ನು ಬೆಳಕು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನದಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಸುತ್ತಲಿನ ಮಾತೃಕೆಯನ್ನು ಆಮ್ಲದಿಂದ ಕರಗಿಸಿ ನಂತರ ಮೇಲ್ಮೈಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಂಕೋಚನಗೊಂಡ ಜೀವ್ಯವಶೇಷಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಜೀವ್ಯವಶೇಷಗಳು ಜೀವ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಮಹಾಕಲ್ಪದ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿವೆ, ಸುಮಾರು ೧,೪೩೦ million years ago (Ma); ಈ ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜಲತಳ ಜೀವಿಗಳು ನಡುತಡಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಂತು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಸೇರುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (೨೦೦೯) ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಆಗಮನವು ಸುಮಾರು ೭೬೦–೧೦೬೦ Ma ದಲ್ಲಿ ಆಯಿತು ಎಂದು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸದ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೋಲಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂದಾಜಿಸಿದವು. ಪ್ರಾಚೀನ ಜೀವಯುಗದ (೫೪೨–೨೫೧ Ma) ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಜಲೀಯ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಶಾಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜಕಗಳಿರುವ ಕೈಟ್ರಿಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಜಲೀಯದಿಂದ ಭೂಮಂಡಲದ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ವಿಕಾಸವಾದದ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ, ಸ್ಯಾಪ್ರೋಬಿಸಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜೀವಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲ ಹಾಗೂ ಲೈಕೆನೈಸೇಷನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಹಜೀವನದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ (೨೦೦೯) ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಆಸ್ಕೋಮೈಕೋಟಾದ ಪೂರ್ವಿಕ ಜೀವಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ಥಿತಿಯು ಸ್ಯಾಪ್ರೋಬಿಸಮ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಲೈಕೆನೈಸೇಷನ್ ಘಟನೆಗಳು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆ.

ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ (೫೪೨–೪೮೮.೩ Ma) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭೂಸಸ್ಯಗಳು ಜೀವತಳೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಮುಂಚೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೂಡಿದವು. ವಿಸ್ಕೋನ್ಸಿನ್‌ನ (೪೬೦ Ma) ಆರ್ಡವಿಷಿಯನ್ ಅವಧಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಕಗಳು ಆಧುನಿಕ-ದಿನದ ಗ್ಲೊಮೆರೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಭೂ ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ನಾಳೀಯವಲ್ಲದ ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‍ನಂತಹ-ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಹೂವು ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರೊಟೊಟ್ಯಾಕ್ಸೈಟೀಸ್ ಸೈಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ಜೀವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಜೀವ್ಯವಶೇಷಗಳು ಡಿವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಯ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗದವರೆಗೆ (೪೧೬–೩೫೯.೨ Ma) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ರಿನಿ ಚೆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದವು, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಜಿಗೋಮೈಕೋಟಾ ಮತ್ತು ಕೈಟ್ರಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ ಆಗಿ. ಸುಮಾರು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ೪೦೦ Ma, ಆಸ್ಕೋಮೈಕೋಟಾ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾಗಳು ಬೇರಾದವು, ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಎಲ್ಲ ಆಧುನಿಕ ವರ್ಗಗಳು ಕಾರ್ಬನಿಫರಸ್‌ನ (ಪೆನ್ನಿಸಿಲ್ವೇನಿಯನ್, ೩೧೮.೧–೨೯೯ Ma) ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ವೇಳೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳ-ತರಹದ ಜೀವ್ಯವಶೇಷಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಡೌಶಾಂಟೋ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ೬೩೫–೫೫೧ Ma ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ದವುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು ಮೊದಲಿನ ಭೂಮಂಡಲದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಭೂಮಂಡಲದ ಕಲ್ಲುಹೂವಿನ ಜೀವ್ಯವಶೇಷದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ ವಯಸ್ಸು ೪೦೦ Ma ಆಗಿದೆ; ಈ ದಿನಾಂಕವು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ರಿನಿ ಚೆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ *ಪಾಲಿಯೋಪೈರೆನೊಮೈಸೀಟ್ಸ್* ಪ್ರಭೇದದ ಒಂದು ಬೀಜಕಣ ಫಲ ಜೀವ್ಯವಶೇಷದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿಕೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ, ಆಧುನಿಕ-ದಿನದ ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿರುವ ಜೀವ್ಯವಶೇಷವೆಂದರೆ *ಪಾಲಯಿನ್ಸಿಸ್ಟ್ರಸ್.* ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯನ್‌ನಿಂದ ಒಂದು ಜರೀಗಿಡದ ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ಮಿನರಲೈಸ್ ಆಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಜೀವ್ಯವಶೇಷದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾದದ್ದೆಂದರೆ ಹೊಮೊಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‍ಗಳು (ಅಣಬೆ-ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಭೇದವಾದ ಅಗಾರಿಕೋಮೈಸೀಟ್‍ಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಸರಿಸಮಾನವಾದ ವರ್ಗ). ಎರಡು ಅಂಬರು-ಸಂರಕ್ಷಿತ ಮಾದರಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಪರಿಚಿತ ಅಣಬೆ-ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು (ಅಳಿಸಿಹೋದ ಪ್ರಭೇದವಾದ *ಆರ್ಕಿಯೋಮರಸ್ಮಿಯಸ್ ಲೆಗ್ಲೆಟ್ಟಿ*) ಮಧ್ಯ ಕ್ರಿಟೀಷಿಯಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ೯೦ Ma ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಪರ್ಮಿಯನ್-ಟ್ರಯಾಸಿಕ್ ಅಳಿವಿನ ಘಟನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ (೨೫೧.೪ Ma), ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಏರಿಕೆ (ಸಂಚಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಬೀಜಕಗಳ ಅಪಾರವಾದ ವಿಪುಲತೆ ಎಂದು ಮೂಲತಃ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ರೂಪಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಸೂಚಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ಜೀವಿ ರೂಪವಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾದ ಜೀವ್ಯವಶೇಷ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಿಸುಮಾರು ೧೦೦% ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಪಾಚಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡ ಬೀಜಕಗಳಿಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶಿಲಿಂಧ್ರ ಬೀಜಕಗಳ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಕ್ಷಿಪ್ರ ಏರಿಕೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪರ್ಮಿಯನ್-ಟ್ರಯಸಿಕ್ ಗಡಿರೇಖೆ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ.

## ಜೀವಿ ವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Unikonta   |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Amoebozoa |
|  |
|   Opisthokonta   |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     |

|  |  |
| --- | --- |
|     |
Animalia |
|  |
|  |
Choanozoa |
|  |

 |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Nucleariids |
|  |
|   **Fungi**   |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Microsporidia |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Chytridiomycota |
|  |
|  |
Neocallimastigomycota |
|  |

 |
|  |
|  |
Blastocladiomycota |
|  |
|  |
Zoopagomycotina |
|  |
|  |
Kickxellomycotina |
|  |
|  |
Entomophthoromycotina |
|  |
|  |
Mucoromycotina |
|  |
|  |
Glomeromycota |
|  |
|   Dikarya   |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Ascomycota |
|  |
|  |
Basidiomycota |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾಠಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಈಗ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಸಸ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಪಿಸ್ಥೊಕೊಂಟ್‌ಗಳ ಏಕಸ್ರೋತೋದ್ಭವ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಿವಿಕಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಶಿಲಿಂಧ್ರಗಳ ಒಂದು ಏಕಸ್ರೋತೋದ್ಭವ ಮೂಲವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವು ನಿರಂತರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತದ ಈ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹಳೆಯದಾದ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಯೋಗಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ರೂಪವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಭೇದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಕಡಿಮೆ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ವಿಂಗಡನೆಗಳನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಉನ್ನತ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನನ್ಯವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಮೇಲೆ ಹೋದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಪುನರಾವರ್ತಕ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ ನಾಮಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಈಗ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಅವುಗಳ ಜೀವನ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವಿಧಾನವನ್ನು (ಲೈಂಗಿಕ ಅಥವಾ ಅಲೈಂಗಿಕ) ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬಹುವಿಧದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಫಂಗೋರಮ್ ಮತ್ತು ಐಟಿಐಎಸ್ ನಂತಹ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ (ಹಳೆಯ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೊಂದಿಗೆ).

ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ೨೦೦೭ ರ ವಿಂಗಡನೆಯು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಲವಾರು ಡಜನ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಜತೆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು - ಆಸ್ಕೋಮೈಕೊಟಾ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ- ಇವುಗಳು ಉಪಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಡೈಕಾರ್ಯಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶಾಖೆಯೊಳಗೆ ಇವೆ. ಕೆಳಗಿನ ಶಾಖಾಚಿತ್ರವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಒಪಿಸ್ಥೊಕೊಂಟ್ ಮತ್ತು ಯುನಿಕೊಂಟ್ ಜೀವಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಶಾಖೆಗಳ ಉದ್ದವು ವಿಕಸನೀಯ ದೂರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲ.

### ಜೀವಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಗುಂಪುಗಳು

ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ರಚನೆಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪೋರಿಡಿಯಾ, ಕೈಟ್ರಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ, ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಕ್ಲಾಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ, ನಿಯೋಕಾಲ್ಲಿಮಸ್ಟಿಗೋಮೈಕೋಟಾ, ಗ್ಲೋಮೆರೋಮೈಕೋಟಾ, ಆಸ್ಕೋಮೈಕೋಟಾ, ಮತ್ತು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆಬಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಮೈಕೊರೆಹಿಜಾ ಪ್ಲಾಕ್ಸ್ ರೂಟ್ ಕಾರ್ಟಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳು ಜೋಡಿ ಆಬಸ್ಕುಲರ್ ಹೊಂದಿವೆ.
ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪೋರಿಡಿಯಾ (ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳ ಏಕಕೋಶೀಯ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು) ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನದ್ದಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಮುಂದುವರಿದ ಒಳಜೀವಿಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಾಗಿವೆ (ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಭೇದದ ಅಂಗಾಂಶದೊಳಗಡೆ ಜೀವಿಸುವ ಜೀವಿ) ಎಂದು ಜಾತಿವಿಕಾಸದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪೊರಿಡಿಯಾ ನಿಜವಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸಹೋದರಿ ಗುಂಪಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಅವುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ೨೦೦೬ ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಅವರ ವಿಂಗಡನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಘರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಿಬ್ಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೊಗಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪೊರಿಡಿಯಾವನ್ನು ವಿಭಾಗದ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಕೈಟ್ರಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ ಕೈಟ್ರಿಡ್‌ಗಳು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಕೈಟ್ರಿಡ್‌ಗಳು ಚಲಜೀವಕಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಒಂಟಿ ಕಶಾಂಗದಿಂದ ಜಲೀಯ ಅವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಕಾರಣದಿಂದ ಮುಂಚಿನ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ರೈಬೋಸೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಆರ್‌ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಣ್ವಿಕ ಜಾತಿವಿಕಾಸ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಸೂಚಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಕೈಟ್ರಿಡ್‌ಗಳು ಇತರ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಗುಂಪಾಗಿವೆ. ಇವು ಪ್ಯಾರಾಫೈಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಫೈಲಿ ಸೂಚಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಕ್ಲಾಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೈಟ್ರೀಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ ಒಳಗಿರುವ ಒಂದು ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಣ್ವಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿರಾಚನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಕ್ಲಾಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾವನ್ನು ಜೈಗೋಮೈಕೋಟಾ, ಗ್ಲೋಮೆರೋಮೈಕೋಟ, ಮತ್ತು ಡೈಕಾರ್ಯಾ (ಆಸ್ಕೋಮೈಕೋಟ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ) ಇವುಗಳ ಒಂದು ಸಹೋದರಿ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗವಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಕ್ಲಾಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ ಮೃತಪೋಷಿಗಳಾಗಿವೆ (ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಆಹಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ), ಮತ್ತು ಇವು ಎಲ್ಲ ಯುಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿವೆ. ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಯುಗ್ಮಜೀಯ ಅರೆವಿದಳನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅವುಗಳ ಸನಿಹದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಕೈಟ್ರಿಡ್‌ಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲದೇ, ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಕ್ಲಾಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾ ಬೀಜಕ ಅರೆವಿದಳನಕ್ಕೆ ಮೊರೆಹೋಗುತ್ತವೆ.

ನಿಯೋಕಾಲ್ಲಿಮಸ್ಟಿಗೋಮೈಕೋಟಾವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕೈಟ್ರಿಡೊಮೈಕೋಟಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಣ್ಣ ವಿಭಾಗದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಸಬಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಪಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಭೂಮಂಡಲದ ಹಾಗೂ ಜಲೀಯ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯ ಮೂಲದ ಹೈಡ್ರೋಜೆನೋಸೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಟ್ರಿಡ್‌ಗಳಂತೆ, ನಿಯೋಕಾಲ್ಲಿಮಸ್ಟಿಗೋಮೈಕೋಟಾ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕಕಶಾಂಗಿ ಅಥವಾ ಬಹುಕಶಾಂಗಿ ಆಗಿರುವ ಚಲಜೀವಕಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ಲೋಮೆರೋಮೈಕೋಟಾದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಆರ್ಬಸ್ಕುಲರ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಒಂದು ವಿಧದ ಸಹಜೀವನವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಕವಕ ತಂತುಗಳು ಸಸ್ಯದ ಬೇರಿನ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪರಿಣಾಮರೂಪಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಪರಿಚಿತ ಗ್ಲೋಮೆರೋಮೈಕೋಟಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗ್ಲೋಮೆರೋಮೈಕೋಟಾ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಹಜೀವನದ ಒಡನಾಟವು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ೪೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದೆಂದು ಕಾಲನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜಿಗೋಮೈಕೋಟಾದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ’ಸಕ್ಕರೆ’ ಮತ್ತು ’ಪಿನ್’ ಮೊಲ್ಡ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗ್ಲೊಮೆರೋಮೈಕೋಟಾವನ್ನು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗದ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈಗ ಹಳೆಯ ವಿಭಾಗವಾದ ಜಿಗೊಮೈಕೋಟಾದ ಬದಲಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಜಿಗೋಮೈಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಈಗ ಗ್ಲೊಮೆರೊಮೈಕೋಟಾಗೆ, ಅಥವಾ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸಂಬಂಧದ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾದ ಮ್ಯುಕೋರೊಮೈಕೋಟಿನಾ, ಕಿಕ್ಸೆಲ್ಲೊಮೈಕೊಟಿನಾ, ಜೂಪಾಗೋಮೈಕೊಟಿನಾ, ಹಾಗೂ ಎಂಟೊಮೊಪ್ಥೊರೊಮೈಕೊಟಿನಾಗೆ ಪುನಃ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಜಿಗೋಮೈಕೋಟಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಕೆಲವು ಸುಪರಿಚಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬ್ರೆಡ್ ಮೋಲ್ಡ್ (*ರಿಜೋಪಸ್ ಸ್ಟೊಲಿನಿಫೆರ್* ), ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕಾಸಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ *ಪಿಲೊಬೊಲುಸ್* ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸೇರಿವೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ *ಮ್ಯುಕರ್*, *ರಿಜೋಮ್ಯುಕರ್*, ಮತ್ತು *ರಿಜೋಪಸ್* ಸೇರಿವೆ.

ಅಪೊಥೀಸಿಯಂನ (ಆ‍ಸ್ಕೊಮೈಸೀಟ್‍ಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಪ್‍ನಂತಹ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ರಚನೆ) ರೇಖಾಚಿತ್ರವು ಫಲಕೊಡದ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಬಲಿತ ಆ‍ಸ್ಕಸ್‍ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಹರ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ ಆಸ್ಕೋಮೈಕೋಟಾ ಯುಮೈಕೋಟಾದ ಒಳಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಆಸ್ಕೋಬೀಜಕಣಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅರೆವಿದಳನ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಆಸ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ಚೀಲದಂತಹ ರಚನೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಭಾಗ ಮರೆಲ್‌ಗಳು, ಕೆಲವು ಅಣಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆ ಅಣಬೆಗಳು, ಏಕ-ಕೋಶೀಯ ಯೀಸ್ಟ್‌ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, *ಸ್ಯಾಕ್ಕೊರೊಮೈಸೀಸ್*, *ಕ್ಲುಯ್ವೆರೋಮೈಸೀಸ್*, *ಪಿಚಿಯಾ* ಮತ್ತು *ಕ್ಯಾಂಡಿಡಾ* ಜಾತಿಗಳ), ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಪ್ರೋಟ್ರೊಫ್‌ಗಳು, ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಯೋಜಕ ಸಹಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ತಂತುಗಳುಳ್ಳ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ತಂತುಗಳುಳ್ಳ ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ *ಆಸ್ಪೆರ್ಜಿಲಸ್*, *ಪೆನ್ಸಿಲ್ಲಿಯಮ್*, *ಫ್ಯುಸಾರಿಯಮ್*, ಮತ್ತು *ಕ್ಲಾವಿಸೆಪ್ಸ್* ಸೇರಿವೆ. ಅನೇಕ ಆಸ್ಕೊಮೈಸೀಟ್ ಜಾತಿಗಳು ಅಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಳಗಾಗುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ (ವಿಕಾಸಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಜಾತಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ), ಆದರೆ ಆಣ್ವಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಆಸ್ಕೋಮೈಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಟೆಲಿಯೋಮೊರ್ಫ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಶದ-ತರಹದ ಆಸ್ಕಸ್‌ನ ಒಳಗೆ ಅರೆವಿದಳನದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ, ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳನ್ನು (ಉದಾ. *ನ್ಯುರೊಸ್ಪೊರಾ ಕ್ರಾಸಾ*) ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕತೆಗಳ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಬ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಕೋಟಾದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಬಸಿಡಿಯಮ್‍ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೊಣ್ಣೆ-ತರಹದ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಸಿಡಿಯೋಸ್ಪೋರ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಿಯೋಸ್ಪೋರ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಣಬೆಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಧಾನ್ಯಗಳ ಪ್ರಧಾನ ರೋಗಕಾರಕಗಳಾದ ಬೂಷ್ಟು ಮತ್ತು ಕಾಡಿಗೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ರೋಗಕಾರಕವಾದ *ಯುಸ್ಟಿಲಾಗೋ ಮೈಡಿಸ್*, *ಮಾಲಾಸ್ಸೆಜಿಯಾ* ಜಾತಿಯ ಮಾನವ ಸಹಜೀವಿ ಪ್ರಭೇದ, ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ ಗ್ರಾಹಕ ಮಾನವ ರೋಗಕಾರಕವಾದ *ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕೊಕಸ್ ನಿಯೋಫೊರ್ಮನ್ಸ್‌* ಸೇರಿವೆ.

### ಶಿಲೀಂಧ್ರದಂತಹ ಜೀವಿಗಳು

ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾದೃಶ್ಯತೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಜಾರುಬೂಷ್ಟು (ಮೈಕ್ಸೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಜಲಬೂಷ್ಟನ್ನು (ಓಮಿಸೈಟ್‌ಗಳು) ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಿಜವಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಂತಲ್ಲದೇ ಈ ಜೀವಿಗಳ ಕೋಶ ಗೋಡೆಗಳು ಸೆಲ್ಯುಲೋಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೈಟಿನ್‌ನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಜಾರುಬೂಷ್ಟು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಂತೆ ಯೂನಿಕಾಂಟ್‍ಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅಮೀಬೊಜೊವಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜಲಬೂಷ್ಟು ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುವುಳ್ಳ ಬೈಕಾಂಟ್‍ಗಳಾಗಿವೆ, ಕ್ರೊಮಾಲ್ವೆಯೊಲೇಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜಲಬೂಷ್ಟು ಅಥವಾ ಜಾರುಬೂಷ್ಟು ಯಾವೊಂದೂ ಕೂಡ ನಿಜವಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಗೆ ಸನಿಹವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ, ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇವುಗಳನ್ನು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಊಮೈಸೀಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ಸೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೊನೊಜೋವಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರಿಡ್‌ಗಳು ಯುಮೈಸೀಟ್ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗದ ಒಂದು ಸಹೋದರಿ ಗುಂಪಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡಬಹುದು.

## ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ

ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಜೊತೆಗೆ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಬಹುತೇಕ ಭೂಮಂಡಲದ (ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಜಲೀಯ) ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಭಜಕಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಜೈವಿಕ ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಭಜಕಗಳಾಗಿ ಅವು ಪೋಷಕಾಂಶ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಯಾಪ್ರೋಟ್ರೋಫ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ನಂತರ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂವರ್ಧನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ-ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.

### ಸಹಜೀವನ

ಅನೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಎಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬಹುತೇಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಜೀವಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಯುಕ್ತಜೀವನದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಯೋಜಕ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವರ್ತಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸಹಜೀವಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯದಾತಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಜನ ಅಥವಾ ಕೇಡು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

#### ಸಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ

ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ನಡುವಣ ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲ ಸಂಯುಕ್ತಜೀವನವು ಬಹಳ ಸುಪರಿಚಿತ ಸಸ್ಯ-ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಕೆಗೆ ಗಣನೀಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ೯೦% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಉಳಿವಿಗೋಸ್ಕರ ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ.

ಎತ್ತರವಾದ ಫೆಸ್ಕ್ಯು ಎಲೆಯ ಪೊರೆಯ ಅಂಗಾಂಶದ ಕೋಶಾಂತರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾಢ ಎಳೆಗಳು ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರವಾದ ನಿಯೊಟೈಫೋಡಿಯಂ ಕೊಯೆನೊಫಿಯಲಂನ ಕವಕ ತಂತುಗಳಾಗಿವೆ.
ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲ ಸಹಜೀವನವು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದ್ದು ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ೪೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದೆಂದು ಕಾಲನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕೆ ವೇಳೆ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಪೇಟ್‍ನಂತಹ ಅತಿಮಹತ್ವದ ಸಸ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕಡಿಮೆ ಸಾರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಸ್ಯಗಳ ಅಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅಂತರ್ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಹವರ್ತಿಗಳು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಸ್ಯದಿಂದ-ಸಸ್ಯದ ವರ್ಗಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು "ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶವೆಂದರೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರ-ಭಿನ್ನಪೋಷಿತ್ವ. ಅಂದರೆ ಸಸ್ಯವು ತನ್ನ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸಹಜೀವಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಪರಜೀವಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೇರುಗಳು, ಕಾಂಡಗಳು, ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಾದೃಶ್ಯವಾಗಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯ ನೆಲೆಸುವಿಕೆಯು ಎರಡೂ ಸಹಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ತರಬಹುದು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹುಲ್ಲುಗಳ ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಾತಕ್ಕೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾರಿಸರಿಕ ಒತ್ತಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಸ್ಯದಿಂದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಸತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

#### ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಸೈನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳೊಂದಿಗೆ

ಲೊಬಾರಿಯಾ ಪಲ್ಮೊನಾರಿಯಾ ಎಂಬ ಕಲ್ಲು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಶೀಲಿಂಧ್ರಗಳು, ಪಾಚಿ, ಮತ್ತು ಸಯಾನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಹಜೀವನ.
ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು ಪಾಚಿ ಅಥವಾ ಸೈನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ (ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಫೋಟೋಬಿಯೊಂಟ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ (ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಆಸ್ಕೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬೇಸಿಡಿಯೋಮೈಸೀಟ್‌ಗಳು) ನಡುವಣ ಸಂಯುಕ್ತಜೀವನದ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಫೋಟೋಬಿಯಾಂಟ್ ಕೋಶಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರದಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡ ಒಂದು ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ನೆಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು ಎಲ್ಲ ಖಂಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವು ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಧ್ರುವೀಯ, ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ, ಹಾಗೂ ಅರೆಶುಷ್ಕ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳು ಬರಿಯ ಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲುಗಳು, ಮರದ ತೊಗಟೆ, ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಚಿಪ್ಪುಗಳು, ಶೀತವಲಯದ ವರಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿರಾಶ್ರಯವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಮೂಲಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಫೋಟೋಬಿಯೊಂಟ್ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಷ್ಟು ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆಯೆಂದರೆ ಅವು ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ಒಂಟಿ ಜೀವಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮರೂಪಿಯಾದ ಜೀವಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲೈಕೆನೈಸೇಷನ್ ಪೋಷಣೆಯ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಧವಾಗಿದೆ; ಸುಮಾರು ೨೦% ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು - ೧೭,೫೦೦ ಮತ್ತು ೨೦,೦೦೦ ನಡುವೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಭೇದಗಳು - ಲೈಕನೈಜ಼್ ಆಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಮೂಲಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ನಿಧಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರ, ದೀರ್ಘ ಜೀವಿತಾವಧಿ, ದೀರ್ಘ-ಕಾಲದವರೆಗೆ ಉಳಿಯುವ (ಋತುಕಾಲಿಕ) ಸಸ್ಯೀಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ರಚನೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಯುವಾಹಿತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಖನಿಜ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಮತ್ತು ಅದೇ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಇತರ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಕ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಶುಷ್ಕಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಸೇರಿವೆ.

#### ಕೀಟಗಳ ಜೊತೆಗೆ

ಅನೇಕ ಕೀಟಗಳು ಕೂಡ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಯೋಜಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಇರುವೆಗಳ ಹಲವಾರು ಗುಂಪುಗಳು ಏಗರಿಕೆಲಿಸ್‌ನ ಗಣದಲ್ಲಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ. ಆಂಬ್ರೋಸಿಯಾ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಅವು ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಮರಗಳ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಹಲವಾರು ಮರ ಕಣಜ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹೆಣ್ಣು ಹುಳುಗಳು (*ಸೈರೆಕ್ಸ್* ಜಾತಿ) ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಳೆಯಿಸುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರವಾದ *ಅಮಿಲೋಸ್ಟೆರಿಯಮ್ ಅರೆಲ್ಯಾಟಮ್‌* ನ ಬೀಜಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪೈನ್ ಮರಗಳ ಬಿಳಿಪಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ; ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಕಣಜ ಲಾರ್ವಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತಿಯೋಗ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸವನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಗೆದ್ದಲುಗಳು ಕೂಡ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ; ಮತ್ತು *ಕ್ಯಾಂಡಿಡಾ* ಹಾಗೂ *ಲಾಕೆನ್ಸಿಯ* ಜಾತಿಯ ಯೀಸ್ಟ್‌ಗಳು ನ್ಯೂರಾಪ್ಟರಾಗಳು, ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕೀಟಗಳ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಅವುಗಳ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.

#### ರೋಗಕಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು

ಸಸ್ಯ ರೋಗಕಾರಕವಾದ *ಆ‍ಸಿಡಿಯಂ ಮೆಜಲಾನಿಕಂ* ಕಲಾಫೇಟ್ ಬೂಷ್ಟನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಚಿಲಿಯಲ್ಲಿನ ಬೆರ್ಬರಿಸ್ ಪೊದೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬಹುದು.
ಅನೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು (ಮಾನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿಲಿಂಧ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿಗೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಪಾಯಕರ ರೋಗಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ರೈಸ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರ *ಮ್ಯಾಗ್ನಪೋರ್ತ್ ಒರೈಜ್*, *ಒಫಿಸ್ತೋಮಾ ಉಲ್ಮಿ* ಹಾಗೂ *ಒಫಿಸ್ತೋಮಾ ನೊವೊ-ಉಲ್ಮಿ*ಗಳಂತಹ ಡಚ್ ಎಲ್ಮ್ ರೋಗ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮರಗಳ ರೋಗಕಾರಕಗಳು, ಮತ್ತು ಚೆಸ್ಟ್‌ನಟ್ ಕಾಡಿಗೆ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ *ಕ್ರೈಫೋನೆಕ್ಟೀರಿಯಾ ಪ್ಯಾರಸಿಟಿಕಾ*, ಮತ್ತು *ಫುಸಾರಿಯಮ್*, *ಉಸ್ಟಿಲಾಗೊ*, *ಆಲ್ಟರ್ನಾರಿಯಾ*, ಮತ್ತು *ಕೊಕ್ಲಿಯೋಬೊಲಸ್* ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳ ರೋಗಕಾರಕಗಳು. *ಪೈಸಿಲೋಮೈಸಿಸ್ ಲಿಲಾಸಿನಸ್‌* ಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ನೆಮಟೋಡ್‍ಗಳ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಸಂಕೋಚಿಸುವ ವಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಅಂಟು ಜಾಲಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷೀಕೃತ ರಚನೆಗಳ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೋಗಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪೆರ್ಜಿಲ್ಲೋಸಸ್, ಕ್ಯಾಂಡಿಡೋಸಸ್, ಕೊಸಿಡಿಯೋಡೋಮೈಕೋಸಿಸ್, ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕೋಕೊಸಿಸ್, ಹಿಸ್ಟೋಪ್ಲಾಸ್ಮೋಸಿಸ್, ಮೈಸಿಟೊಮಾಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಕೊಕಿಡಿಯೋಡೊಮೈಕೋಸಿಸ್ ಸೇರಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು *ಆಸ್ಪೆರ್ಜಿಲಸ್*, *ಕ್ಯಾಂಡಿಡಾ*, *ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕೊಕಸ್* , *ಹಿಸ್ಟೋಪ್ಲಾಸ್ಮಾ*, ಮತ್ತು *ನ್ಯುಮೋಸಿಸ್ಟಿಸ್* ಜಾತಿಗಳಿಂದ ರೋಗಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇತರ, ಚರ್ಮಜೀವಿ ಮತ್ತು ಕೆರಾಟಿನೋಫಿಲಿಕ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಉಗುರುಗಳು, ಕೂದಲು, ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಬಲ್ಲವು, ಮತ್ತು ಗಜಕರ್ಣ ಹಾಗೂ ಅತ್ಲೆಟ್ಸ್ ಫೂಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಬೀಜಕಗಳೂ ಅಲರ್ಜಿಗಳ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಭಿನ್ನವಾದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಗುಂಪುಗಳ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಅಲರ್ಜಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು.

## ಮಾನವ ಬಳಕೆ

ಸ್ಯಾಕರೋಮೈಸಿಸ್ ಸೆರೆವಿಸಿಯಾ ಕೋಶಗಳು ಡಿಐಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾನವರಿಂದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಣಬೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಅಣಬೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳಾಗಿವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಳಕೆಗಳ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಅಧ್ಯಯನವು ಇಥ್ನೊಮೈಕೊಲೊಜಿ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಜೈವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳುಳ್ಳ ಅಗಾಧ ಶ್ರೇಣಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಈ ಗುಂಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರಣ, ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳು, ವಿಟೆಮಿನ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್-ನಿರೋಧಕ ಹಾಗೂ ಕೊಬ್ಬು-ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಔಷಧಿಗಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ಗೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಚಯಾಪಚಯಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, (ದೊಡ್ಡ ಕಿಣ್ವನ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಸಲು ಸುಲಭವಾದ) ಯೀಸ್ಟ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ತಳಿಸಂಬಂಧಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಔಷಧಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಇವು ಆದ್ಯ ಮೂಲ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

### ಔಷಧಿಗಳು

ಔಷಧ ಶಾಸ್ತ್ರರೀತ್ಯ ಸಕ್ರಿಯ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾದ ಚಯಾಪಚಯಜಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪೆನಿಸಿಲಿನ್‍ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಇವು β-ಲ್ಯಾಕ್ಟಂ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಒಂದು ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಗುಂಪಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಪೆಪ್ಟೈಡ್‍ಗಳಿಂದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್ G ಯಂತಹ (*ಪೆನ್ಸಿಲಿಯಂ ಕ್ರೈಸೊಜಿನಂ* ಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ) ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರಕುವ ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್‍ಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಿರಿದಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜೈವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ, ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಇತರ ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್‌ಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್‌ಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್‌ಗಳು ಅರೆ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಿಣ್ವನ ಸಂಗೋಪನಕೃಷಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಇತರ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಲೊಸ್ಪೊರಿನ್ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಸಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ನಿರೋಧಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಹಾಗೂ ಫುಸಿಡಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಮೆಥಿಸಿಲಿನ್‌ ಪ್ರತಿರೋಧಕ *ಸ್ಟ್ಯಾಫೈಲೊಕೊಕಸ್ ಒರಿಯಸ್* ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಸೋಂಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಬರುವ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಷಯರೋಗ, ಪರಂಗಿ ಹುಣ್ಣು, ಕುಷ್ಠರೋಗ. ಅನೇಕ ಇತರ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಶುರು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ನಿರೋಧಕ ಕೀಮೋಥೆರಫಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಶೀಲಿಂಧ್ರ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮೂಲದ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳು ದ್ವಿಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ತೋರುತ್ತದೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರತೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಭೇದ ಸಮೃದ್ಧ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳ ಜೊತೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೇರುವಲಯ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಾರತೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ ಅಥವಾ ಅಂತರಪ್ರಭೇದ ಸಂಜ್ಞೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಕೊರಮ್ ಸಂವೇದಕ ಅಣುಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುವ ಇತರ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ *ಪೆನಿಸಿಲಿಯಂ ಗ್ರಿಸಿಯೊಫೌಲ್ವಮ್* ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾದ ಗ್ರಿಸಿಯೊಫೌಲ್ವಿನ್ (ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸೋಂಕುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿನ್‍ಗಳು (ಎಚ್‌ಎಂಜಿ-ಕೊಎ ರಿಡಕ್ಟೇಸ್ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು) ಸೇರಿವೆ. ಶೀಲಿಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ *ಪೆನಿಸಿಲಿಯಂ ಸಿಟ್ರಿನಮ್‌* ನಿಂದ ಮೆವಾಸ್ಟ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು *ಆ‍ಸ್ಪರ್ಜಿಲ್ಲಸ್ ಟರೆಯಸ್‌* ಹಾಗೂ ಸಿಂಪಿ ಅಣಬೆಯಿಂದ ಲೊವಾಸ್ಟ್ಯಾಟಿನ್ ಸೇರಿವೆ.

### ಸಂಗೋಪನಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರಗಳು

ಏಕ-ಕೋಶೀಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರವಾದ ಬೇಕರ್ಸ್ ಯೀಸ್ಟ್ ಅಥವಾ *ಸಚರೊಮೈಸಸ್ ಸೆರೆವಿಜಿಐ* ಅನ್ನು ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಪಿಜ್ಜಾ ಕಣಕ ಹಾಗೂ ಡಂಪ್ಲಿಂಗ್‍ಗಳಂತಹ ಇತರ ಗೋಧಿ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಸ್ಯಾಚರೋಮೈಸಸ್‌* ಜಾತಿಯ ಯೀಸ್ಟ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕಿಣ್ವನದ ಮೂಲಕ ಮದ್ಯಸಾರಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೋಯು (ಸೋಯಾ ಸಾಸ್) ಮತ್ತು ಸಾಕೆಯನ್ನು ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮೀಸೊದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೋಯು ಕೋಜಿ ಬೂಷ್ಟು (*ಆ‍ಸ್ಪರ್ಜಿಲಸ್ ಆರಿಜೆಇ*) ಪ್ರಮುಖ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. *ರೈಸೊಫಸ್* ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಟೆಂಪೆ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶೀಲಿಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಒಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳು ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಹಾನಿಕಾರಕ ವಿಷಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡದೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಹುದುಗು ಬರಿಸುವ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಹಳ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಸ್ಪರ್‌ಗಿಲ್ಲಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕ್ವೊರ್ನ್ ಅನ್ನು *ಫಸೆರಿಯಂ ವೆನೆನತಮಂ* ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆ

ಕೆಲವೊಂದು ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೈನೀಸ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಬಳಕೆಯಿರುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಔಷಧೀಯ ಅಣಬೆಗಳಲ್ಲಿ *ಅಗಾರಿಕಸ್ ಬ್ಲಾಜೆಯ್*, *ಗ್ಯಾನೊಡರ್ಮಾ ಲುಸಿಡಂ*, ಮತ್ತು *ಕಾರ್ದಿಸೆಪ್ಸ್ ಸಿನೆನ್ಸಿಸ್* ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇವು ವೈರಾಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಕೋಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಜೈವಿಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪಾಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್-ಕೆ, ಎರ್ಗೊಟಾಮೈನ್ ಮತ್ತು ಬೀಟಾ-ಲ್ಯಾಕ್ಟಮ್ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಯಾಪಚಯಜಗಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿಟಾಕೆ ಅಣಬೆಯು ಲೆಂಟಿನಾನ್‌ನ (ಜಪಾನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಔಷಧಿ) ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ, *ಟ್ರಾಮೆಟ್ಸ್ ವೆಸಿಕಲರ್‌* ದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ರಾಸಾಯನಿಕವಾದ ಪಾಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್-ಕೆ (ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನೇಮ್ ಕ್ರೆಸ್ಟಿನ್) ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಸಹೌಷಧವಾಗಿದೆ.

### ತಿನ್ನಲುಯೋಗ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು

ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ಬಹುಪಾಲು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಣಬೆ ವಿಷವೇರಿಕೆಗೆ *ಅಮನಿಟಾ* *ಪೆಲೊಯಿಡಿಸ್* ಕಾರಣವಾಗಿದೆ
ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಣಬೆಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸುಪರಿಚಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇನ್ನುಳಿದವನ್ನು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕದಿದ್ದಾಗ ಬಟನ್ ಮಶ್ರೂಮ್ ಎಂದು, ದೊಡ್ಡದಾದಾಗ ಪೋರ್ಟೊಬೆಲೊ ಮಶ್ರೂಮ್ ಎಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ *ಅಗ್ಯಾರಿಕಸ್ ಬಿಸ್ಪೋರಸ್‌* ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾದ ಅಣಬೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಲಡ್‌, ಸೂಪ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಏಷಿಯನ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಬೆಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಆಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ *ವೊಲ್ವಾರಿಯೆಲ್ಲಾ ವೊಲ್ವಾಸಿಯಾ*, ಸಿಂಪಿ ಅಣಬೆಗಳು (*ಪ್ಲ್ಯೂರೊಟಸ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಟಸ್‌*), ಶಿಟಾಕೆಗಳು (*ಲೆಂಟಿನ್ಯೂಲಾ ಎಡೊಡ್ಸ್)* ಮತ್ತು ಎನೊಕಿಟಾಕೆ (*ಫ್ಲಾಮ್ಯೂಲಿನಾ* ಪ್ರಭೇದಗಳು) ಸೇರಿವೆ.

ಇವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅಣಬೆ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಡಿನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಲು ಅಣಬೆಗಳು, ಮಾರೆಲ್‍ಗಳು, ಚಾಂಟೆರೆಲ್ಲಾ, ಗೆಡ್ಡೆ ಅಣಬೆಗಳು, ಕಪ್ಪು ಟ್ರಂಪೆಟ್‍ಗಳು ಮತ್ತು *ಪೊರ್ಸಿನಿ* ಅಣಬೆಗಳು (*ಬೊಲೆಟಸ್ ಎಡ್ಯೂಲಿಸ್*) (ರಾಜ ಬೊಲೀಟ್‍ಗಳು ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತ) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ರಸಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳ ಗಿಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಮೊಸರಿಗೆ ಚುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಗಿಣ್ಣಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾದ ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಲ್ಟನ್ ಅಥವಾ ರಾಕ್‌ಫೋರ್ಟ್‌‌ನಂತಹ ಗಿಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ಸೇರಿದೆ. ಇವನ್ನು *ಪೆನ್ಸಿಲಿಯಮ್ ರಾಕ್‌ಪೋರ್ಟ್‌‍* ಅನ್ನು ಒಳಚುಚ್ಚಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಿಣ್ಣು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮೋಲ್ಡ್‌ಗಳು ವಿಷರಹಿತವಾಗಿದ್ದು ಮಾನವರ ಬಳಕೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ; ಆದರೆ ಗಿಣ್ಣು ಹದವಾಗುವ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವ ವೇಳೆ ಇತರ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣ ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌‍ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿನ್‌‍ಗಳು, ರಾಕೆಫೋರ್ಟೈನ್‌‍ ಸಿ, ಪ್ಯಾಟುಲಿನ್ ಅಥವಾ ಇತರೆ) ಸಂಚಯಿಸಬಹುದು.

ಪೆನಿಸಿಲಿಯಂ ರಾಕೆಫೋರ್ಟಿ ಧಮನಿಯಂತಹ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಿಲ್ಟನ್ ಗಿಣ್ಣು
ಅನೇಕ ಅಣಬೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಷತ್ವವು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಚನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಲರ್ಜಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಭ್ರಾಂತಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಂಭೀರ ಅಂಗ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾವಿನವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರಣಾಂತಿಕ ವಿಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಣಬೆಗಳ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ *ಕೊನೊಸೈಬ್‌*, *ಗ್ಯಾಲರಿನಾ*, *ಲೆಪಿಯೋಟಾ* ಮತ್ತು ಬಹಳ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿರುವ *ಅಮ್ಯಾನಿಟಾ* ಸೇರಿವೆ. ಈ ಕೊನೆಯ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡುವ ಕಿನ್ನರಿ (*ಎ.ವಿರೋಸಾ*) ಮತ್ತು (ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಣಬೆ ವಿಷವೇರಿಕೆಯ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಾರಣವಾದ) ಸಾವಿನ ಟೊಪ್ಪಿ (*ಎ.ಪ್ಯಾಲೊಡೈಸ್*) ಸೇರಿವೆ. ಹುಸಿ ಮೊರೆಲ್ ಅನ್ನು(*ಗೈರೊಮಿಟ್ರಾ ಎಸ್ಕ್ಯುಲೆಂಟಾ* ) ಬೇಯಿಸಲಾದಾಗ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ರಸಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹಸಿಯಾಗಿ ತಿಂದಾಗ ತುಂಬಾ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ರ್‍ಯಾಬ್ಡೊಮಯೋಲೈಸಿಸ್ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗಂಭೀರ ವಿಷವೇರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸುವವರೆಗೆ *ಟ್ರೈಕೊಲೊಮಾ ಎಕ್ವೆಸ್ಟ್ರೆ* ಯನ್ನು ಖಾದ್ಯಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಲೈ ಅಗ್ಯಾರಿಕ್‌ ಅಣಬೆಗಳು (*ಅಮ್ಯಾನಿಟಾ ಮಸ್ಕಾರಿಯಾ*) ಕೂಡ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಲ್ಲದ ವಿಷವೇರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಇದರ ಭ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗುಣದಿಂದಾಗಿ ವಿನೋದ ಮಾದಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಸೇವಿಸುವುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಫ್ಲೈ ಅಗ್ಯಾರಿಕ್‌ ಅನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಜನರು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಈಶಾನ್ಯ ಸೈಬಿರಿಯಾದ ಕೊರ್ಯಾಕ್‌ ಜನರಂತಹ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶಮಾನಿಕ್‌ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಅಣಬೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾಡು ಅಣಬೆಯು ವಿಷಕಾರಿಯೆಂದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದೆಂದು ಊಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಲವುವೇಳೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಬೀವರಿಯಾ ಬಾಸಿಯಾನಾದಿಂದ ಕೀಚುವ-ಮಿಡತೆಯ ಸಾವುಂಟಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ಇತರ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಂತಹ ರೋಗಕಾರಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೇ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಹಿಷ್ಕರಣ ತತ್ತ್ವದ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಅವು ಈ ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿದ್ದರೇ ಅವುಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ಸಸ್ಯಗಳ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೀಟಗಳು, ತೊಣಚಿಗಳು, ಕಳೆಗಳು, ನೆಮಟೋಡ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶೀಲಿಂಧ್ರಗಳಂತಹ ಹಾನಿಕಾರಕ ಸಸ್ಯ ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಲು ಅಥವಾ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಕೃಷಿ ಕೀಟಗಳ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನ್ವಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಕೀಟರೋಗಜನಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಜೈವಿಕ ಕೀಟನಾಶಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ *ಬೋವೆರಿಯಾ ಬ್ಯಾಸಿಯಾನಾ*, *ಮೆಟಾರಿಜಿಯಮ್ ಆ‍ನಿಸೊಪ್ಲಿಯಾ*, *ಹಿರ್ಸುಟೆಲ್ಲಾ* ಪ್ರಭೇದಗಳು, *ಪಿಸಿಲೊಮೈಸೀಸ್* ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಮತ್ತು *ವರ್ಟಿಸಿಲಿಯಂ ಲೆಕಾನಿ.* *ಎನ್. ಕೊಯಿನೊಫಿಯಾಲಂ* ನಂತಹ *ನಿಯೋಟೈಫಾಡಿಯಂ* ಜಾತಿಯ, ಹುಲ್ಲಿನ ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ವಿವಿಧ ಅಕಶೇರುಕ ಮತ್ತು ಕಶೇರುಕ ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾದ ಕ್ಷಾರಾಭಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ಷಾರಾಭಗಳು ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳಿಂದ ಹುಲ್ಲು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯ ಕ್ಷಾರಾಭಗಳು ದನ ಮತ್ತು ಕುರಿಯಂತಹ ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವಿಷವಾಗಬಹುದು. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ ಮೇವಿನ ಹುಲ್ಲುಗಳ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ *ನಿಯೋಟೈಪೊಡಿಯಂ* ಅಂತಸ್ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಸೋಂಕು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ; ಕೀಟಗಳಂತಹ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಆದರೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಕ್ಷಾರಾಭಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಶೀಲಿಂಧ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಜೈವಿಕಪರಿಹಾರ

ಕೆಲವೊಂದು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ "ಬಿಳಿ ಮುಗ್ಗು" ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು, ಸಸ್ಯನಾಶಕಗಳು, ಪೆಂಟಾಕ್ಲೋರೊಫೆನಾಲ್, ಕ್ರಿಯೊಸೋಟ್, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಟಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ವಿಘಟಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್‌, ನೀರು, ಮತ್ತು ಮೂಲಾ ಧಾತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲವು. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಯೂರೇನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಖನಿಜೀಕರಿಸುತ್ತವೆಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ವಿಕಿರಣದಿಂದ ಮಲಿನಗೊಂಡ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

### ಮಾದರಿ ಜೀವಿಗಳು

ಶೀಲಿಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ (ಅಂದರೆ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಶೀಲಿಂಧ್ರಗಳು) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂಶೋಧಕರು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬ್ರೆಡ್ ಬೂಷ್ಟು *ನ್ಯೂರೊಸ್ಪೋರಾ ಕ್ರಾಸ್ಸಾ* ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಒಂದು ಜೀನು-ಒಂದು ಕಿಣ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳೆಂದರೆ *ಆ‍ಸ್ಪರ್‌ಜಿಲಸ್ ನಿಡುಲಾನ್ಸ್* ಮತ್ತು ಯೀಸ್ಟ್‌ಗಳಾದ *ಸಕಾರೊಮೈಸಸ್ ಸೆರೆವಿಜಿಐ* ಹಾಗೂ *ಸ್ಕಿಜೊಸ್ಯಾಕರೊಮೈಸಸ್ ಪೋಮ್ಬಿ.* ಇವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು, ಕೋಶ ಚಕ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ವರ್ಣಗ್ರಾಹಿ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಜೀನ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಂತಹ ಯುಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಕೋಶ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇತರ ಶೀಲಿಂಧ್ರ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಇವು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಸ್ಯ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿರೂಪವುಳ್ಳ ಅವಕಾಶವಾದಿ ಮಾನವ ರೋಗಕಾರಕವಾದ *ಕ್ಯಾಂಡಿಡಾ ಆಲ್ಬಿಕಾನ್ಸ್*, ಸಸ್ಯ ರೋಗಕಾರಕವಾದ *ಮ್ಯಾಗ್ನಾಪೋರ್ಥೆ ಗ್ರಿಸೆಯಾ*, ಮತ್ತು ಯುಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಯೀಸ್ಟಾದ *ಪಿಚಿಯಾ ಪಾಸ್ಟೋರಿಸ್* ಸೇರಿವೆ.

### ಇತರೆ

ಸಿಟ್ರಿಕ್, ಗ್ಲುಕೊನಿಕ್, ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್, ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಲಿಕ್ ಆ‍ಮ್ಲಗಳಂತಹ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಮಾರ್ಜಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಲೈಪೇಸ್‌ಗಳಂತಹ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಿಣ್ವಗಳು, ಸೆಲ್ಯುಲೊಸಿಕ್ ಎಥೆನಾಲ್ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಸೆಲ್ಯುಲೇಸ್‍ಗಳು, ಘರ್ಷಕ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಒಗೆದ ಜೀನ್ಸ್, ಮತ್ತು ಎಮಿಲೇಸ್‍ಗಳು, ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್‍ಗಳು, ಪ್ರೋಟೀಸ್‍ಗಳು, ಮತ್ತು ಕ್ಸೈಲನೇಸ್‍ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು, ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾಗಿ *ಸಿಲೊಸೈಬಿನ್ ಮಶ್ರೂಮ್* ‌ಗಳನ್ನು (ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ *ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮಶ್ರೂಮ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಅವುಗಳ ಭ್ರಾಂತಿಜನಕ ಗುಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಎರಡಕ್ಕೂ.

## ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‍ಗಳು

ಎರ್ಗೊಟಾಮೈನ್, ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ನ್ನು ಕ್ಲಾವಿಸಿಪ್ಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೇ ಗ್ಯಾಂಗ್ರೀನ್, ಸೆಳವು, ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಅನೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಎನ್ನುವರು. ಮಾನವನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಆಹಾರ ಹಳಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಬೂಷ್ಟಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದವುಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಅಣಬೆಗಳು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಖ್ಯಾತವಾದದ್ದೆಂದರೆ ಕೆಲವು *ಅಮನಿಟ* ಅಣಬೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾರಕವಾದ ಅಮಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಜಿಗಿರೋಗದ ಕ್ಷಾರಾಭಗಳು (ಇವು ಅರ್ಗಟಿಸಮ್‍ನಂತಹ (ಸೈಂಟ್ ಆಂಥೋನೀಸ್ ಫೈರ್) ಗಂಭೀರ ಸೋಂಕು ಜಾಡ್ಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ) (ಅರ್ಗಟ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರವಾದ *ಕ್ಲಾವಿಸೆಪ್ಸ್ ಪುರ್ಪುರೆಯ* ದ ಸ್ಕ್ಲೆರೋಶಿಯ‌ಮ್‍ಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ರೈ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ). ಬೇರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿನ್‌‍ಗಳು (ಇವು ಕೆಲವು *ಆಸ್ಪೆರ್ಜಿಲ್ಲಸ್* ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಕಪಟದ ಯಕೃತ್‌ ವಿಷಗಳು ಮತ್ತು ಬಹಳ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ‌ಕಾರಕವಾದ ಚಯಾಪಚಯಜಗಳು. ಇವು ಹಲವುವೇಳೆ ಮನುಷ್ಯರು ಸೇವಿಸುವ ಧಾನ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ನಟ್‍ಗಳ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ), ಒಕ್ರಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು, ಪಟುಲಿನ್, ಮತ್ತು ಟ್ರಿಕೊಥೆಸಿನ್‌ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: T-2 ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್) ಮತ್ತು ಮಾನವ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಫುಮೊನಿಸಿನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ದ್ವಿತೀಯಕ ಚಯಾಪಚಯಜಗಳಾಗಿವೆ (ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು), ಮತ್ತು ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಮೈಕೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಶಾರೀರಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ, ಇನ್ನಿತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಮತ್ತು ಸೇವನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯ (ಫಂಗೈವರಿ) ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

## ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರ

ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರವು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ತಳಿಸಂಬಂಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳು, ಅವುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಔಷಧ, ಆಹಾರ, ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ಧೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮನಃಪರಿಣಾಮಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗ, ಜೊತೆಗೆ ವಿಷವೇರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸೋಂಕಿನಂತಹ ಅವುಗಳ ಅಪಾಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಅಧ್ಯಯನ. ಸಸ್ಯರೋಗಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾದ ಸಸ್ಯರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇದಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯ ರೋಗಕಾರಕಗಳು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಮಾನವರಿಂದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ; ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ, ಓಟ್ಜಿ ದ ಐಸ್‍ಮ್ಯಾನ್, ೫,೩೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸುಸಂರಕ್ಷಿತ ನಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಮನುಷ್ಯನ ರಕ್ಷಿತ ಶವ, ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಾಲಿಪೋರ್ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವನ್ನು ದೂದಿಯಾಗಿ (*ಫೊಮ್ಸ್ ಫೊಮೆಂಟಾರಿಯಸ್‌)* ಅಥವಾ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ಧೇಶಗಳಿಗಾಗಿ (*ಪಿಪ್ಟೊಪೊರಸ್ ಬೆಟುಲಿನುಸ್)* ಬಳಸಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಆದಿಮಾನವರು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆಯೇ ಆಹಾರದ ಮೂಲವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಹುದುಗಿಸಿದ ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಹುಳಿಬರಿಸಿದ ಪಾನೀಯಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ರೋಗಕಾರಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಹುಶಃ ಉಂಟಾದ ಬೆಳೆಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅತಿ ಹಳೆಯ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

### ಇತಿಹಾಸ

ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಸ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದ್ದು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಂತರ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಯಿತು. ೧೫೮೮ರಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಗಿಯಾಂಬಾಟಿಸ್ಟ ಡೆಲ್ಲ ಪೊರ್ಟ ಗಮನಿಸಿದನಾದರೂ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ೧೭೨೯ರಲ್ಲಿ ಪಿಯರ್ ಆಂಟೊನಿಯೊ ಮಿಚೇಲಿಯ ಕೃತಿಯಾದ *ನೊವ ಪ್ಲಾಂಟೇರಮ್ ಜೆನೆರ* ದ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಕೃತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಿಚೇಲಿ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಬೀಜಕಗಳಿಂದ ಅದೇ ಪ್ರಭೇದದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಅವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು ಎಂದೂ ತೋರಿಸಿದನು. ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನೆಯಸ್ ತನ್ನ *ಸ್ಪೀಶಿಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇರಮ್‌* ನಲ್ಲಿ (೧೭೫೩) ಪರಿಚಯಿಸಿದ ದ್ವಿನಾಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಡಚ್‌ನವನಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ ಪರ್ಸೂನ್ (೧೭೬೧–೧೮೩೬) ಅಣಬೆಗಳ ಮೊದಲ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕೌಶಲದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ, ಇಲಿಯಾಸ್ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಫ್ರೈಸ್ (೧೭೯೪–೧೮೭೮) ಬೀಜಕದ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು. ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇಂದೂ ವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ೧೭ನೇ–೧೯ನೇ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಮುಂಚಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಯೋಗದಾತರೆಂದರೆ ಮೈಲ್ಸ್ ಜೊಸೆಫ್ ಬರ್ಕ್ಲೀ, ಆಗಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಲ್ ಜೊಸೆಫ್ ಕಾರ್ಡ, ಆ‍ಂಟನ್ ಡಿ ಬ್ಯಾರಿ, ಸಹೋದರರಾದ ಲೂಯಿಸ್ ರೆನಿ ಹಾಗೂ ಚಾರ್ಲೆಸ್ ಟುಲಸ್ನೆ, ಆರ್ಥರ್ ಹೆಚ್. ಆರ್. ಬುಲ್ಲರ್, ಕರ್ಟಿಸ್ ಜಿ. ಲಾಯ್ಡ್, ಮತ್ತು ಪಿಯರ್ ಆಂಡ್ರೆಯ ಸಕಾರ್ಡೊ. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನವು ಶಿಲೀಂಧ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧುನೀಕರಣವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಇದು ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ, ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತಿವಿಕಾಸ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಳಕೆಯು ಶೀಲಿಂಧ್ರಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೊಳಗೆ ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡಿದೆ.

## ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

* Ainsworth GC. (1976). *Introduction to the History of Mycology*. Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 0-521-11295-8.
* Alexopoulos CJ, Mims CW, Blackwell M. (1996). *Introductory Mycology*. John Wiley and Sons. ISBN 0471522295.`{{cite book}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
* Deacon J. (2005). *Fungal Biology*. Cambridge, MA: Blackwell Publishers. ISBN 1-4051-3066-0.
* Hall IR. (2003). *Edible and Poisonous Mushrooms of the World*. Portland, Oregon: Timber Press. ISBN 0-88192-586-1.
* Hanson JR. (2008). *The Chemistry of Fungi*. Royal Society Of Chemistry. ISBN 0854041362.
* Jennings DH, Lysek G. (1996). *Fungal Biology: Understanding the Fungal Lifestyle*. Guildford, UK: Bios Scientific Publishers Ltd. ISBN 978-1859961506.
* Kirk PM, Cannon PF, Minter DW, Stalpers JA. (2008). *Dictionary of the Fungi. 10th ed*. Wallingford: CABI. ISBN 0-85199-826-7.`{{cite book}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
* Taylor EL, Taylor TN. (1993). *The Biology and Evolution of Fossil Plants*. Englewood Cliffs, N.J: Prentice Hall. ISBN 0-13-651589-4.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

* ಟ್ರೀ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ವೆಬ್ ಪ್ರೊಜೇಕ್ಟ್: ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು Archived 2021-01-25 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.