Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ್

ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಮೇಲೆ ಎಡಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ: ಕೆಂಪು ಶೈವಲ, ಕೆಲ್ಪ್, ಸ್ಪಂದನ ಲೋಮಾಂಗಿ, ಬಂಗಾರಬಣ್ಣದ ಶೈವಲ, ಡೈನೊಫ್ಲಾಜಲೇಟ್, ಮೆಟಾಮೋನ್ಯಾಡ್, ಅಮೀಬಾ, ಜಾರು ಬೂಷ್ಟು
**ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ್** ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಸ್ಯ, ಅಥವಾ ಶಿಲೀಂಧ್ರವಲ್ಲದ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟಿಕ್ ಜೀವಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಯುಕ್ಯಾರ್ಯೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅವರು ಹೊರಗಿಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಂಪು ಅಥವಾ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗವನ್ನು ರಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಇತರ ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಾಚಿ ಅಥವಾ ಅಕಶೇರುಕಗಳಂತೆ, ಗುಂಪನ್ನು ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಐದು-ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 1969 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ರಾಬರ್ಟ್ ವ್ಹಿಟೇಕರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟಾ ಎಂಬ ಯುಕಾರ್ಯೋಟಿಕ್ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:

* ಅಮೀಬಾ
* ಚೋನಾಫ್ಲಾಜೆಲೆಟ್‌ಗಳು
* ಸ್ಪಂದನ ಲೋಮಾಂಗಿಗಳು
* ಡಯಾಟಮ್ಸ್
* ಡೈನೋಫ್ಲಾಜಲೇಟ್‌ಗಳು
* ಫೋರಮಿನಿಫೆರಾ
* *ಗಿಯಾರ್ಡಿಯಾ*
* ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರಿಡ್‍ಗಳು
* ಒಮೈಸೆಟ್ಸ್
* *ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ* (ಮಲೇರಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ)
* *ಫೈಟೊಫ್ಥೊರಾ* (ಐರ್ಲೆಂಡ್‍ನ ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣ)
* ಜಾರು ಬೂಷ್ಟುಗಳು

## ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ರಾಬರ್ಟ್ ವಿಟ್ಟೇಕರ್

**ರಾಬರ್ಟ್ ಹಾರ್ಡಿಂಗ್ ವಿಟ್ಟೇಕರ್** (ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 1920 - ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 1980) ಒಬ್ಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಸ್ಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿ, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1969ರಲ್ಲಿ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳು , ಸಸ್ಯಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ಪ್ರ್ರೋಟಿಸ್ಟ, ಮತ್ತು ಮೊನೇರಾ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದರು. ವಿಟ್ಟೇಕರ್ ಬಯೋಮ್ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಎರಡು ಅಜೀವಕ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ-ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿತು  : ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆ.

ವಿಟ್ಟೇಕರ್ 1974 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, 1981 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೊಸೈಟಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಜಾರ್ಜ್ ವುಡ್ವೆಲ್ (ಡಾರ್ಟ್ಮೌತ್), ಡಬ್ಲ್ಯೂಎ ನೀರಿಂಗ್, ಎಫ್ಹೆಚ್ ಬೋರ್ಮನ್ (ಯೇಲ್) ಮತ್ತು ಜಿಇ ಲಿಕೆನ್ಸ್ (ಕಾರ್ನೆಲ್) ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಇತರ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸಹಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿ

ಅವರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಹ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜ್, ಹ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್ (ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಟ್ರೇಸರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು), ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಇರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.

ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಪಾದಕ, ವಿಟ್ಟೇಕರ್ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಗ್ರೇಡಿಯಂಟ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಮತ್ತು ಡೆವಲಪರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಬಲವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟ್ಟೇಕರ್ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. "ವಿಟ್ಟೇಕರ್ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಮತ್ತು ಭೂ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ, ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮಾರ್ಷಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ನಾಯಕ." ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಟ್ಟೇಕರ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಮಾದರಿ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವೀನವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.

## ಕೃತಿಗಳು

* ರಾಬರ್ಟ್ ಎಚ್. ವಿಟ್ಟೇಕರ್ *ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು*, ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್, 1975.
* ರಾಬರ್ಟ್ ಎಚ್. ವಿಟ್ಟೇಕರ್ (ಸಂಪಾದಿತ), *ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ, 1978 (ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೈಪಿಡಿ)*, ಕ್ಲುವರ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್,

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಪ್ರೋಟೊಜ಼ೋವ

ಮೇಲೆ ಎಡಕ್ಕಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ: ಒಂದು ಸ್ಪಂದನ ಲೋಮಾಂಗಿಯಾದ *ಬ್ಲೆಫ಼ಾರಿಸ್ಮಾ ಜಪಾನಿಕಮ್*; ಒಂದು ಪರಾವಲಂಬಿ ಕಶಾಂಗಿಯಾದ *ಗಯಾರ್ಡಿಯಾ ಮ್ಯೂರಿಸ್*; ಒಂದು ಚಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಮೀಬಾ ಆಗಿರುವ *ಸೆಂಟ್ರೋಪಿಕ್ಸಿಸ್ ಅಕ್ಯುಲಿಯಾಟಾ*; ಒಂದು ಡೈನೊಫ್ಲಾಜಲೇಟ್ ಆಗಿರುವ *ಪೆರಿಡಿನಿಯಮ್ ವಿಲೆಯಿ*; ಒಂದು ನಿರ್ವಾಣಾ ಅಮೀಬೊಜ಼ೋವನ್ ಆಗಿರುವ *ಕೇಯಾಸ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನೆನ್ಸ್*; ಒಂದು ಲಾಳಿಕೆಕಶಾಂಗಿಯಾದ *ಡೆಸ್ಮರೆಲಾ ಮೋನಿಲಿಫ಼ಾರ್ಮಿಸ್*
**ಪ್ರೋಟೊಜ಼ೋವ** ಎಂದರೆ ಕೋಶೀಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿಗಳು ಅಥವಾ ಗುಂಪಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿಗಳು.

## ವರ್ಗಗಳು

ಚಲನಾಂಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

* ಕೋಶದ್ರವ್ಯದ ಮಿಥ್ಯಾಪಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವ ಜೀವಿಗಳು **ಸಾರ್ಕೊಡೈನಾ** ಅಥವಾ **ರೈಜೊಪೊಡ**. ಅತ್ಯಂತ ಸರಳಜೀವಿಗಳಾದ ಅಮೀಬಗಳು, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಫೊರಾಮಿನಿಫೆರ, ರೇಡಿಯೊಲೇರಿಯ, ಹೀಲಿಯೋಜ಼ೋವಗಳು ರೈಜ಼ೊಪೊಡ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಎಂಟಮೀಬ ಕೂಡ ಇದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
* ಉದ್ದ ಕಶಾಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವವು **ಮ್ಯಾಸ್ಟಿಗೊಫೊರ**. ಸಿಹಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಯುಗ್ಲಿನಾ, ಅನೇಕ ಸ್ತನಿ ಹಾಗೂ ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಾಜ್ವರವುಂಟುಮಾಡುವ ಟ್ರಿಪಾನೊಸೋಮಗಳು, ಭೇದಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗಯಾರ್ಡಿಯಗಳು, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಜ್ವಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಿನುಗುವ ಡೈನೊಫ್ಲಾಜಿಲ್ಲೆಟಗಳೂ ಮ್ಯಾಸ್ಟಿಗೊಫೊರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
* ಸೀಲಿಯ ಅಥವಾ ಶಿಲಿಕಾಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವವು **ಸೀಲಿಯೋಫೊರ**. ಶಿಲಿಕಾಂಗಗಳಿರುವ ಪ್ಯಾರಾಮೇಸಿಯಮ್, ವರ್ಟಿಸೆಲಗಳು ಸೀಲಿಯೋಫೊರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
* ಮಿಥ್ಯಾಪಾದಗಳು ಅಥವಾ ಶಿಲಿಕಾಂಗಗಳೆರಡೂ ಇರುವ, ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳು **ಸ್ಪೊರೊಜೋವ**. ಮಲೇರಿಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್, ತಲೆಶೂಲೆ, ಉದರಶೂಲೆ ತರಿಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ರೇಷ್ಮೆ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪೆಬ್ರಿನ್ ರೋಗಕಾರಕ ನೋಸಿಮಾ ಮುಂತಾದವು ಸ್ಪೊರೊಜ಼ೋವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

## ದೇಹರಚನೆ

ಪ್ರೊಟೊಜ಼ೋವಾಗಳು ಸರಳ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕೋಶಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನುಳಿದ ಕೋಶಾಂಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಕಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಿಂಗ ಪ್ರಜನನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಜನನವಿದ್ದರೂ ಅದರ ವಿಧಾನ ಸರಳವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಗುಂಪು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲೇಖನದ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿವಿಜ್ಞಾನ
# ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ

**ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ** ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ.

## ಇತಿಹಾಸ

೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ರ *ಆನ್ ದ ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್* ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ
ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವದಿಂದಲೂ ಮನುಜರು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಹಾಗು ಅನೇಕ ರೋಗ-ರುಜಿನಗಳ ಕಾರಣೀಭೂತವಾಗಿದ್ದವು. ಇವೆಲ್ಲದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬೆಳೆದಂತೆ ಅವುಗಳ ವಿಧಾನಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬರತೊಡಗಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ್ ಜೀವವಿಕಾಸವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದು ಇಡೀ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತಂದಿತು. ತದನಂತರ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಈ ವಾದವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ರೂಪುರೇಖೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡತೊಡಗಿತು.

## ಉಪವಿಭಾಗಗಳು

* ಜೀವರಚನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Anatomy) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗಗಳ ಮತ್ತು ದೇಹಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಜೀವವಿಕಾಸಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Evolutionary biology) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಪುರಾತನಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Paleontology) ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಬೇಧಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಜೀವವಿಂಗಡಣಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Taxonomy) ಪ್ರಸಕ್ತ ಮತ್ತು ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಪ್ರಾಣಿವರ್ತನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Ethology) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡವಳಕೆ, ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
# ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಮಾನವನ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾದ ಧಾನ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
**ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ**ವು ಸಸ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗ.
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಪದಗಳಾದ "ಬೊಟಾನೆ(ಸಸ್ಯ)ಮತ್ತು ಲಜಿ(ಶಾಸ್ತ್ರ) " ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಟನಿ/ಫೈಟಾಲಜಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗಗಳು

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ:

* ಸಸ್ಯ ಹಂಚಿಕೆಯರಿಮೆ (ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ Taxonomy): ಸಸ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಗು‌‌‍‍‍‍‍‌‍‍‌ಂಪುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
* ಸಸ್ಯ ಉಸಿರಿಯರಿಮೆ (ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ Physiology): ಸಸ್ಯಗಳ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯಾಸಂಗ
* ಸಸ್ಯ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ (Plant Biochemistry): ಅಣುಸಂಭಂಧಿಕ (molecular) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯಾಸಂಗ
* ಸಸ್ಯ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ (Plant Genetics): ಸಸ್ಯದ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತದ (inheritance) ವ್ಯಾಸಂಗ
* ಸಸ್ಯ ರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರ (Plant Pathology): ಸಸ್ಯಗಳು ಅನುಭವಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ವ್ಯಾಸಂಗ.

## ಹಂಚಿಕೆಯರಿಮೆ/ Taxonomy

ಹಂಚಿಕೆಯರಿಮೆಯು ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸಂಭಂಡಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರ.

ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ2 ಭಾಗಗಳಿವೆ:

1. ಸಸ್ಯ ಗುರುತಿಸುವುದು: ಅಜ್ಞಾತ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದರ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು
2. ವಾರ್ಗೀಕರಣ: ಸಮಾನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಸ್ಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾವಿನ ಗಿಡವನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಿದೆ:

Kingdom: Plantae

Subkingdom: Tracheobionta

Superdivision: Spermatophyta

Division: Magnoliophyta

Class: Magnoliopsida

Subclass: Rosidae

Order: Sapinales

Family: Anacardiaceae

Genus: *Mangifera*

Species: *Mangifera indica*

ಸಸ್ಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಸಸ್ಯಗಳ ದೇಸೀಯ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲದೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರನ್ನೇ ಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಸನ್ ೧೭೬೮ ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದ 'ಎನ್ಸೈಕ್ಲೊಪೇಡಿಯ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ' **ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶ**ವು ಇದು ವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಕರಿಯಾದ ಬಳಿಕ, ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಸನ್ನದ್ಧತೆ ನಡೆದಿದೆ. ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಹಾಗೂ 'ಆಕರ ಗ್ರಂಥ'ವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ `ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶ'-'ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ` ತನ್ನ ೨೪೪ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುದ್ರಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದು 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃತ್ತಿ'ಗಳ ಕಡೆ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಹೊರಳಿಸಿದೆ. 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃತ್ತಿ'ಗಳು ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಟನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಆಗಿವೆ.

## ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಹೊಸ ಅವತಾರ

ಸನ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ೩೨ ಸಂಪುಟಗಳ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಗ್ರಂಥರೂಪದ ಆವೃತ್ತಿಯೇ ಕೊನೆಯದು. ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿತಗೊಂಡಿರುವ ಸುಮಾರು ೪೦ ಸಾವಿರ ಕಟ್ಟುಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆಯುವ ವಿಚಾರವಿದೆ. ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಥರದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೇ ಲುಕಿಂಗ್ ಅಹೆಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 'ಬ್ಲಾಗ್ ಒಡೆ'ಯ ಹಾಗೂ ಕಂಪೆನಿಯ 'ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಕೌಝ್' ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಮಾರಾಟದ ದಾಖಲೆಗಳು

ಸನ್ ೧೯೯೦ ಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಸುಮಾರು ೧ ಲಕ್ಷದ ೨೦ ಸಹಸ್ರ ಕಟ್ಟುಗಳು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮಾರಾಟಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಹೀಗೆ ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳು ೬ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು ೪೦ ಸಾವಿರ ಕಟ್ಟುಗಳಷ್ಟು ಮಾರಾಟ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿನ 'ಗಟ್ಟಿ ಹೊರ ಕವಚ'ದ ಸಮಗ್ರ ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳ ಬೆಲೆ ೧,೩೯೫ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಇದೆ. ಈ ತರಹದ ಪೈಪೋಟಿ, ಗ್ರಂಥ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಕೆಳಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಶ್ರೀ. ಕೌಝ್' ರವರು ಈ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 'ಗೂಗಲ್' ಮತ್ತು 'ವಿಕಿಪೀಡಿಯ' ಮೊದಲಾದ ಮಾಹಿತಿ 'ಅಂತರ್ಶೋಧ ಇಂಜಿನ್' ಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮುದ್ರಣ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೇಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿವೆ. ಬಹುದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು 'ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು' ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. 'ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾದ ಹೊಸ ಅವತಾರ'ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ವಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟದಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ದೊರೆಯಬಹುದು.

## 'ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳು'

*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ

Photosynthetic reaction center
**ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ**ವು ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಅಂತರ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಣ್ವಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಠೆಯ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ,ಜೀವಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ,ನ್ಯಾನೋತಂತ್ರಜ್ಞಾನ,ಕೃಷಿಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ(Agro physics) ಮುಂತಾದ ಇತರ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಟ್ಟದ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಣು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ,ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ, ಗಣಿತ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಔಷಧ, ಶರೀರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳ ಇರುವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಯು ಈ ರೀತಿಯ ಇತರವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

1. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಣುಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ - ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ. ಜೀನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಏಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ,ಬೈಯೊಎನೆರ್ಜೆಟಿಕ್ಸ್,, ಜೀವ ತಾಂತ್ರಿಕ: ಇತ್ಯಾದಿಗಳು.
2. ಜೀವರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (Structural Biology) - ಪ್ರೋಟೀನ್‍ನ ಆಂಗ್‍ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಪೃಥಕ್ಕರಣ (Resolution)ರಚನೆಗಳು, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಮೇದಸ್ಸು, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ.
3. ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ - ಜೀವಪರಮಾಣುವಿನ ರಚನೆ,, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ರಚನೆ, ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ.
4. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ - ನ್ಯೂರಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್,ಜೀವಪರಮಾಣು (biomolecular) ಮತ್ತು ಔಷಧ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ.
5. ಕಾಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ - ಪರಮಾಣುಗಳ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಛದ್ಮನ (ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್), ಆಣ್ವಿಕ ಡಾಕಿಂಗ್, ಕ್ವಾಂಟಂ ರಾಸಾಯನಿಕ
6. ಜೀವಮಾಹಿತಿಶಾಸ್ತ್ರ(ಬಯೋಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್{) - ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಅಲೈನ್ಮೆಂಟ್,ರಚನಾತ್ಮಕ ಜೋಡಣೆ,ಪ್ರೋಟೀನ್ ರಚನಾ ಭವಿಷ್ಯ
7. ಗಣಿತ - ಗ್ರಾಫ್ / ಜಾಲಬಂಧ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್, ಬದಲಾವಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು,,ಪಿಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್
8. ಔಷಧ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನ - ನರವ್ಯೂಹಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ (ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಲೈಸಿಂಗ್) ಹಾಗೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾದರಿಗಳು)ನಿಭಾವಣೆ, ಪೊರೆಯ permitivity, ಜೀನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ತಿಳುವಳಿಕೆ.
9. ಔಷಧ ಮತ್ತು ಶರೀರ - ಚಾನೆಲ್ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಪರಮಾಣುಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಪೊರೆಗಳು,
10. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ -
11. ಬೆಳೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ

ಅನೇಕ ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಂತ್ರಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭೌತ, ರಸಾಯನ, ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

### ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌

* Biophysical Society
* Journal of Physiology: 2012 virtual issue Biophysics and Beyond
# ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನ

**ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನ**ವು ಜನಸಮಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ರೋಗಗಳ ಕಾರಣ, ಅವು ಹರಡುವ ಪರಿ, ಅವುಗಳ ನಿವಾರಣೋಪಾಯ, ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮ ಮುಂತಾದ ಜನಾರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧೀ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಯೂ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನಗೈಯುವ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ (ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಜಿ). ರೋಗಗಳು ಮರುಕಳಿಸುವ ಆವೃತ್ತಿ (ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ), ವಿತರಣೆ (ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್) ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕಗಳು (ಡಿಟರ್ಮಿನೆಂಟ್ಸ್) ಎಂಬ ಮೂರು ಪೂರಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯಾಸಾಂದ್ರತೆ, ವಿತರಣೆ, ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸಂಖ್ಯಾಕಲನೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ) ಇಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯ. ಜನತೆಗೆ ಯುಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಬಲು ಉಪಯುಕ್ತ.

## ಇತಿಹಾಸ

ಆ್ಯಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ “ನಿಷಿದ್ಧ ಫಲ” ಸೇವಿಸಲು ತೊಡಗಿದಾಗಲೇ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನ ರೂಪುಗೊಂಡಿತೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಅಂದರೆ ಚಿಂತನಶೀಲ ಮಾನವನ ಉಗಮದೊಂದಿಗೇ ಈ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ ಮೈದಳೆಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಮುಂದೆ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಸ್ನೋ (1813-58) ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವೈದ್ಯ ಕಾಲರಾ ಪಿಡುಗಿನ ಆಕರ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದಾಗ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಭವ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ತಿಭಾರ ಲಭಿಸಿತು: ಕಲುಷಿತ ಜಲ ಸೇವನೆಯೇ ಈ ಪಿಡುಗಿನ ಮೂಲ ಎಂಬುದು ಆತನ ಶೋಧನೆ (1831, 1848, 1854).

ಮುಂದೆ ಫುಪ್ಫುಸಗಳ ಕ್ಯಾನ್ಸರಿಗೂ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಗೂ ಇರಬಹುದಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೈದ್ಯರು ಅನುಮಾನಿಸಿ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇದು ನಿಜವೆಂದು ಸಾಬೀತಾದಾಗ (1956) ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಾಸೆ ದೊರೆಯಿತು.

## ರೋಗಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ

ತರುವಾಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ:

1. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವು ಸ್ಥಳಿಕವ್ಯಾಧಿಗಳು (ಎಂಡೆಮಿಕ್)
2. ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಗ ಈಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುವವು ಆಕಸ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಧಿಗಳು (ಸ್ಪೊರೇಡಿಕ್)
3. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಪಿಡುಗು (ಎಪಿಡೆಮಿಕ್)
4. ಅಂತರದೇಶೀಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವಂಥ ಖಂಡಾಂತರ ಪಿಡುಗು (ಪ್ಯಾಂಡೆಮಿಕ್).

ವ್ಯಾಧಿಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಅದು ಬಡಿದಾಗ ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ದ್ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿರೋಧ ಅಗತ್ಯ: ರೋಗಗ್ರಸ್ತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಉಪಚಾರ, ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ರೋಗಮೂಲವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಅದರ ಉತ್ಪಾಟನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

* The Health Protection Agency Archived 29 January 2007 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* The Collection of Biostatistics Research Archive Archived 24 October 2021 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* European Epidemiological Federation
* 'Epidemiology for the Uninitiated' Archived 21 March 2019 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. by D. Coggon, G. Rose, D.J.P. Barker, *British Medical Journal*
* Epidem.com Archived 24 September 2001 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. – *Epidemiology* (peer reviewed scientific journal that publishes original research on epidemiologic topics)
* 'Epidemiology' Archived 29 April 2021 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. – In: Philip S. Brachman, *Medical Microbiology* (fourth edition), US National Center for Biotechnology Information
* Monash Virtual Laboratory – Simulations of epidemic spread across a landscape
* Division of Cancer Epidemiology and Genetics, National Cancer Institute, National Institutes of Health Archived 12 August 2009 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* Centre for Research on the Epidemiology of Disasters Archived 15 March 2010 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. – A WHO collaborating centre
* People's Epidemiology Library
* Epidemiology of COVID-19 outbreak Archived 28 March 2020 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲೇಖನದ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನ
# ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನ

**ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನ**ವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಶಾಖೆ. ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು, ಭಾಗಶಃ ಅಧಿಕ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರತೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಮಿತಿಗಳೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* Lewis, Daniel. *The Feathery Tribe: Robert Ridgway and the Modern Study of Birds.* Yale University Press. .
* *Ornithologie* (1773–1792) Francois Nicholas Martinet Digital Edition Smithsonian Digital Libraries
* List of oldest ornithological organisations in the world
* History of ornithology in North America Archived 2007-05-20 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* History of ornithology in China Archived 2008-05-09 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
* Hill ornithology collections
* Robert Ridgway's *A Nomenclature of Colors* (1886) and *Color Standards and Color Nomenclature* (1912) – text-searchable digital facsimiles at Linda Hall Library
* *Aves: A Survey of the Literature of Neotropical Ornithology Archived 2015-09-05 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.*. Online exhibition from the Louisiana State University Libraries Special Collections.
# ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ(ಪ್ಯಾರಸೈಟಾಲಜಿ)

ಹೇನು (ಎಕ್ಟೋಪ್ಯಾರಸೈಟ್)
ಎಸ್ಚಿರೀಶಿಯಾ ಕೊಲೈ {ರೋಗಕಾರಕವಲ್ಲದ (ಸಹಜೀವಿ) ಪರಾವಲಂಬಿ}
**ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ(ಪ್ಯಾರಸೈಟಾಲಜಿ)** ಎಂದರೆ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳ ಕುರಿತು, ಅವುಗಳು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವಂಥ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತಾಗಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ.

## **ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿ**

ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿ ಎಂದರೆ ಬೇರಂದು ಜೀವಿಯ(ಪೋಷಕ ಜೀವಿ) ಮೇಲೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಅತಿಥಿ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

## **ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ**

ಏಕಕೋಶೀಯ ಜೀವಿ, ಹುಳಗಳು, ಸಂಧಿಪದಿಗಳು- ಇವುಗಳು ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು

## **ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ಯಾರಸೈಟಾಲಜಿ**

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ಯಾರಸೈಟಾಲಜಿ ಎಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ರೋಗ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ.

## **ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳ ಹಾಗೂ ಅತಿಥಿ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ರೀತಿಗಳು**

### **ಮ್ಯುಚುವಲಿಸಂ**

ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭ ದೊರೆಯುವಂಥ ಸಂಬಂಧವು ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ.

### **ಸಹಜೀವನ (ಸಿಂಬಯೋಸಿಸ್)**

ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ನಡುವೆ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಬಂಧ ಇರುತ್ತದೆ.
ಇವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

### **ಸಹಜೀವಿತ್ವ (ಕಮೆಂಸಾಲಿಸಮ್)**

ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗೆ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯಿಂದ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಗೆ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಯಿಂದ ಲಾಭ ಅಥವಾ ಹಾನಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

### **ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ (ಪ್ಯಾರಸೈಟಿಸಮ್)**

ಒಂದು ಜೀವಿಯು ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಿಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಿವು ಈ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ನರಳುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅದು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.

## **ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ**

### **ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಣ **ಎಕ್ಟೋಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್**

ಇವುಗಳು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಕೋಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ತೋರಿಸುವಂತಹ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು.
ಉದಾಹರಣೆ: **ಹೇನುಗಳು **ಎಂಡೋಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್**

ಇವುಗಳು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ದೇಹದ ಒಳಗೆ ವಾಸಿಸುವಂಥ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು.

### **ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿವಾಗಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಣ **ತಾತ್ಕಾಲಿಕ (ಐಚ್ಚಿಕ) ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು (ಟೆಂಪೊರರಿ ಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್)**

ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂಥ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು.

* **ಶಾಶ್ವತ (ನಿರ್ಬಂಧಕ) ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು (ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್)**

ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಯು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ದೇಹದ ಹೊರಗೆ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉದಾ: **ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ**ಜಾತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು.

### **ತಮ್ಮ ರೋಗಕಾರಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಣ **ರೋಗಕಾರಕ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು (ಪ್ಯಾತೋಜನಿಕ್ ಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್)**

ಇವು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಎಂಟಮೀಬ ಹಿಸ್ಟೋಲಿಟಿಕ **ರೋಗಕಾರಕವಲ್ಲದ (ಸಹಜೀವಿ) ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು (ನಾನ್-ಪ್ಯಾತೋಜನಿಕ್ ಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್)**

ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಯು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡದೆ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯಿಂದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಎಸ್ಚಿರೀಶಿಯಾ ಕೊಲೈ **ಅವಕಾಶವಾದಿ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು (ಒಪರ್ಚುನಿಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್)**

ಇಂತಹ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕಾಯಿಲೆ/ಬೇನೆ ಉಂಟುಮಾಡದೆ, ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕೊರತೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕಾಯಿಲೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಕಾರ್ನೀ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
# ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ

ಸಸ್ಯ ಬೀಜಗಳು, ಕೃಷಿತ್ಯಾಜ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬು,ಆಮ್ಲಜನಕ ರಹಿತ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಇಂಧನವನ್ನು **ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ:

## ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ

ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನವೂ ಒಂದು. ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲಾ ತನನ ಲಭ್ಯತೆಯು ಪೋಣಿಸುತ್ತಾ ಬರುತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತೆಯು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಲು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು, ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಚಾಲ್ತಿಯಾಗಿಸಲು ದೇಸಿ ಸೊಬಗಿನ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸೊಬಗಿಗೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸ್ವರ್ಶ ನೀಡಿ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನದ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಜೈವಿಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ನೊಡುವುದಾದರೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವು ಪ್ರಕೃತಿಯು ಮಲೀನವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

## ವಿಧಗಳು

ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳೆಂದರೆ ಜೈವಿಕ ಎಥನಾಲ್ ಹಾಗೂ ಬಯೋ ಡೀಸೆಲ್. ಎಥೆನಾಲ್ ಅನ್ನು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದರೆ, ಬಯೋ ಡೀಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಡೀಸೆಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಥೆನಾಲ್ ವಾಹನ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವಾದರೆ, ಬಯೋ ಡೀಸೆಲ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬಹುಷಃ ಜೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉತ್ತರವೆನ್ನಬಹುದು.ಬಯೋ ಎ ನರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಮರಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸಾಯಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂರಕ್ಷಣೀಯ ಹಾಗೂ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವಾಗಿದ್ದು ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದಂತೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಂದರೆ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ.

ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವು ವ್ಯವಸಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಆಮ್ಲಜನಕದಂತ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ಇವುಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಹಾಗೆ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‍ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವು ನೇರವಾಗಿ ಅಥವ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ವ್ಯವಸಾಯಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ, ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿಯಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತತಗೊಂಡ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಹುದಾಗಿದೆ.

* ಘನ ಇಂಧನ
* ದ್ರವ ಇಂಧನ
* ಅನಿಲ ಇಂಧನ

ಬಯೋ ಎಥನಾಲ್ ಎಂಬುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮದ್ಯಸಾರವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಹುದುವಿಕೆಯ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಬಯೋ ಎಥನಾಲ್‍ನ್ನು ಬಯೋಡಿಸಲಾಗಿ ವಾಹನಗಳ ಚಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದು ಶುದ್ದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆದರೆ ಗ್ಯಾಸ್‍ವೋಲಿನ್ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆಕ್ಟೇನನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಾಹನದ ಉರ್ಸಜನಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಯೋ ಎಥೆನಾಲ್ ಯು.ಎಸ್ಎ. ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಯೋ ಡೀಸೆಲ್ ಆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಫಾಟ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಬನ್ ಮೊನಸಯಿಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಸೂಸುವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೈವಿಕ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಯು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಎಷ್ಟೇ ಉಪಯೋಗಕರ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಕ ಅಸಮತೋಲದನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಇನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋ‍ಧನೆ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

### ಜೈವಿಕ ಎಥನಾಲ್

ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶವಿರುವ ಸಸ್ಯೋತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಕಬ್ಬು, ಕಬ್ಬಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವಾದ ಕಾಕಂಬಿ, ಜೋಳ, ಬೀಟ್ ರೂಟ್, ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ,ತಾಳೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಎಥನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಬಹುದು.ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಾರದ, ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಿಪ್ಪೆಗಳಿಂದಲೂ ಎಥನಾಲ್ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಡಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹುಲ್ಲು, ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುವ ಪಾಚಿಯಿಂದಲೂ ಎಥನಾಲ್ ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಘನ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ

ಮರದ ತುಂಡುಗಳು, ಕಡ್ಡಿ ಪುಡಿ, ಇದ್ದಿಲು, ಗೊಬ್ಬರ ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.