# ಕಪ್ಪು ಇಲಿ

**ಕಪ್ಪು ಇಲಿ** ( *ರಾಟ್ಟಸ್ ರಾಟ್ಟಸ್* ), **ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಇಲಿ**, **ಹಡಗು ಇಲಿ** ಅಥವಾ **ಮನೆ ಇಲಿ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುಶಃ ಭಾರತೀಯ ಉಪದಂಶಕ ರೂಢಿಗತ ಇಲಿ ಕುಲದ *ರಾಟ್ಟಸ್‌ನ* ಮೂರಿನೇ ಎಂಬ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಪೀಡೆಯಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ದೇಶ್ನೋಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ಣಿ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಜೀವ ವರ್ಗೀಕರಣ

*ಮಸ್ ರಾಟಸ್* ಎಂಬುದು ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಾಗಿ ೧೭೫೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು.

ಮೂರು ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಅವನ್ನು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವರ್ಣೀಯ ರೂಪಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ:

* *ರಾಟ್ಟಸ್ ರಾಟ್ಟಸ್ ರಾಟ್ಟಸ್* - ಛಾವಣಿಯ ಇಲಿ
* *ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿನಸ್* - ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೈನ್ ಇಲಿ
* *ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್ ಫ್ರುಗಿವೋರಸ್* - ಹಣ್ಣು ಬಾಕ ಇಲಿ

## ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು

 ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ತಲೆಬುರುಡೆ
 ಕಂದು ಇಲಿ ( *ರಾಟಸ್ ನಾರ್ವೆಜಿಕಸ್* ) ನೊಂದಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ( *ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್* ) ದೇಹದ ಹೋಲಿಕೆ
 ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ( ಆಸ್ಟಿಯಾಲಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ )
ಸಾಮಾನ್ಯ ವಯಸ್ಕ ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ೧೫ ರಿಂದ ೨೨ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿರುವ ಮತ್ತು ೭೫ ರಿಂದ ೨೩೦ ಗ್ರಾಂ ತೂಗುವ ಬಾಲ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ೧೨.೭೫ ರಿಂದ ೧೮.೨೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಲದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ತೂಕ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ತಿಳಿಯಾದ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದ ಕಂದು ಇಲಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯು ಕಪ್ಪು ತುಪ್ಪಳದ ತೆಳುವಾದ ಕವಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಂದು ಇಲಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.

## ಮೂಲ

ನಾರ್ಮನ್ ಅವಧಿಯ ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಮೂಳೆಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲೆವಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಮದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಅದರ ಕಣ್ಮರೆ ಮತ್ತು ಮರುಪರಿಚಯದಿಂದಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಡಿಎನ್‌ಎ ಮತ್ತು ಮೂಳೆ ತುಣುಕುಗಳಂತಹ ಪುರಾವೆಗಳು ಇದು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಮಲೇಷ್ಯಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನ್ ವಿಜಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುಶಃ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು. ಪ್ರಾಯಶಃ, ರೋಮನ್ನರು ತಮ್ಮ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದೇಶವಾದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾರತವನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಸ್ಪೆಸಿಯೇಶನ್ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ರೋಮ್ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯು ತನ್ನ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ತಳೀಯವಾಗಿ ೪೨ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ೩೮ ಅನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಅದರ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಡೆತ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ಲೇಗ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ( *ಯೆರ್ಸಿನಿಯಾ ಪೆಸ್ಟಿಸ್* ) ದಂತಹ ಚಿಗಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಅದರ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಹರಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ.

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಇತರ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ದಂಶಕಗಳು ಪ್ಲೇಗ್ ಜಲಾಶಯಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಸೋಂಕುಗಳು ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಯುರೋಪಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ವಾಹಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಲಿಗಳ ವಸಾಹತು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಚೆಗೆ ಪ್ಲೇಗ್ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಯುರೋಪ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಪ್ಲೇಗ್ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಹರಡಿತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ

ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳನ್ನು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕಾಂಡಗಳು, ಎಲೆಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಕಶೇರುಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಶೇರುಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಆಹಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಹಸುಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಕೋಳಿಗಳು, ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ, ಇದು ಅವುಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಆದ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಮರದ ಅಳಿಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಅವು ಸುಮಾರು ದಿನಕ್ಕೆ ೧೫ ಗ್ರಾಂ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೧೫ ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ಅನೇಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು, ಕಬ್ಬು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಕೋಕೋ, ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಅವು ಅನೇಕ ರೈತರಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

## ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ

ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಗೆ ಹರಡಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿ ೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಎಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದರು. ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ತಂಪಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದು ಇಲಿ ( *ರಾಟ್ಟಸ್ ನಾರ್ವೆಜಿಕಸ್* ) ನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಂದು ಇಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಂದು ಇಲಿಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೋಧಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಘಾತೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು, ಬಹುಶಃ ಬಿದಿರಿನ ಸಸ್ಯದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಜೀವನಾಧಾರ ರೈತರ ನೆಡುವಿಕೆಗೆ ವಿನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು; ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ *ಮೌತಮ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳು ಮೊದಲ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು.

ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಗೋದಾಮುಗಳು, ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನವ ವಸಾಹತುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಒಣ ಮೇಲಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೋಡೆಯ ಕುಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳು ಬಂಡೆಗಳು, ಕಲ್ಲುಗಳು, ನೆಲ ಮತ್ತು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಮಹಾನ್ ಆರೋಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೈನ್ ಮರಗಳಂತಹ ಪಾಮ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಗೂಡುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಳಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತುಂಡುಗಳು, ಎಲೆಗಳು, ಇತರ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಚೂರುಚೂರು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತಾಳೆ ಅಥವಾ ಮರಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿಲ ಮಾಡಬಹುದು. ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳು ಬೇಲಿಗಳು, ಕೊಳಗಳು, ನದಿ ದಂಡೆಗಳು, ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

## ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ

ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಇಲಿಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಗಾತ್ರದ ಮನೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಇಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಲಿಂಗದ ಇಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಜೊತೆಗೆ, ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಾಡಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಮನೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯು ಸಹ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಸೌತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಮನೆ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪದ ಬೀಚ್ ಅಲ್ಲದ ಕಾಡುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹೋಮ್ ರೇಂಜ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಲಿಗಳ ಮನೆಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಅಂದಾಜು ಗಾತ್ರ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ.

### ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ನಡವಳಿಕೆ

ರೇಡಿಯೋ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್‌ಗಳಂತಹ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಇಲಿಗಳು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ನಾರ್ತ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪುಕೇಟಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇಲಿಗಳು ಆಹಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಕೆಳಗಿನ ಎಲೆಗಳ ಕಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲಾವರಣದ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಲಾಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಈ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವು ಹೇರಳವಾದ ಬೇಟೆಯ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಶ್ರಯಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರಬಹುದು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನಾರ್ತ್ ಹೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಇಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಎಲೆಯ ಕಸದ ಹೊದಿಕೆ, ಮೇಲಾವರಣದ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕಸದ ಆಳದ ನಡುವೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಅಸ್ಥಿರಗಳು ಯಾವುದೇ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಜಾತಿಯ ಸಂಬಂಧಿ, ಕಂದು (ನಾರ್ವೆ) ಇಲಿ ಕಟ್ಟಡದ ನೆಲದ ಬಳಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಮೇಲಿನ ಮಹಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು ಛಾವಣಿಯ ಇಲಿ ಎಂದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

### ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ನಡವಳಿಕೆ

ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ತನ್ನ ಆಹಾರದ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಭಕ್ಷಕ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಿಂಗಗಳ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಮೇವು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಿನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅದು ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲು ಸಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಆಯ್ದ ಫೀಡರ್ ಆಗಿದೆ; ಆಹಾರಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಸಣ್ಣ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಇರುವ ಆಹಾರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಲೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲೋಚಿತ ಆಹಾರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು. ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ವಿಧಾನವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರ ಊಟದ ಅಂತಿಮ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾದರಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಂದ ಮಾದಕತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

### ರೋಗಗಳು

ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳು (ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಎಕ್ಟೋಪರಾಸೈಟ್‌ಗಳು ) ಹಲವಾರು ರೋಗಕಾರಕಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯಬಲ್ಲವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ( ಓರಿಯಂಟಲ್ ಇಲಿ ಚಿಗಟದ ಮೂಲಕ), ಟೈಫಸ್, ವೇಲ್ಸ್ ಕಾಯಿಲೆ, ಟೊಕ್ಸೊಪ್ಲಾಸ್ಮಾಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈಕಿನೋಸಿಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಕಂದು ಇಲಿಗಳಿಂದ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಬ್ಲಾಕ್ ಡೆತ್‍ನ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಸಮ್ಮತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳ ದಿನಾಂಕಗಳು ಪ್ಲೇಗ್ ಏಕಾಏಕಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ರೋಗಗಳ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಇಲಿಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಹಕಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲವು. ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ *ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೊಕಸ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ*, ಕೊರಿನೆಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಕುತ್ಶೇರಿ, *ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್* *ಪಿಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್*, *ಪಾಶ್ಚರೆಲ್ಲಾ* ನ್ಯೂಮೋಟ್ರೋಪಿಕಾ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಬಾಸಿಲಸ್ *ಮೊನಿಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ಸೇರಿವೆ*. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಏಜೆಂಟ್ಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ರೋಗಗಳು ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

### ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು

ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳು ದೇಶೀಯ ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಬೆಗಳಿಂದ ಬೇಟೆಯಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇಲಿಗಳು ವೀಸೆಲ್‌ಗಳು, ನರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಯೊಟ್‌ಗಳ ಬೇಟೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳು ಚುರುಕುಬುದ್ಧಿಯ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಆರೋಹಿಗಳಾಗಿವೆ. ಚುರುಕುತನದ ಜೊತೆಗೆ, ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಸಸ್ತನಿ ಮತ್ತು ಏವಿಯನ್ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಶ್ರವಣದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

## ಆಕ್ರಮಣ

### ಉಂಟಾದ ಹಾನಿ

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ *ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್* ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ದ್ವೀಪಗಳ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಆರ್. *ರಾಟಸ್* ಅನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಲು ದಶಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಸೀಬರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೀಬರ್ಡ್ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಈ ಇಲಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಪಿಎಚ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೀಜ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಾಫ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಆರ್*. ರಾಟಸ್‌ನಿಂದ* ನೇರವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ೧೬ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯಗಳು ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲಿಗಳು ಕಾಡಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೇವು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಒಗಸಾವರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸವನ ಹುಳು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ವೀಪಗಳ ಎಲೆಗಳ ಕಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ *ಬಸವನ ಹುಳುಗಳು ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್‌ನ* ಪರಿಚಯದ ನಂತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಸವನ ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ (೧೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಿಮೀ), ಮತ್ತು ಇದು ದೊಡ್ಡ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಸವನ ಹುಳುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬೇಟೆಯ ಆಶ್ರಯಗಳ ಕೊರತೆಯು ಇಲಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಸವನ ಹುಳುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಯಿತು.

### ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೀಟ

ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೀಟವಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಾನಿಕಾರಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರವು ಕುಸಿದಿದೆ ಅಥವಾ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯು ವಿಶಾಲವಾದ ಆಹಾರದ ಗೂಡು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಕೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ಟೋಕ್ಸ್ *ಮತ್ತು ಇತರರು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ,* ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಷ್ ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಇಲಿ ಜಾತಿಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಎರಡೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಡಚಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತು; ಇದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಸರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದು ಜಾತಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬುಷ್ ಇಲಿ, ಟ್ರಫಲ್ಸ್ ಬೀಜಕಗಳ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೆಕ್ಟರ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿದೆ. ವಾಹಕದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಟ್ರಫಲ್ ಜಾತಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಕುಸಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಬುಷ್ ಇಲಿಯು ಟ್ರಫಲ್ ಜಾತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯು ಸ್ಥಳೀಯರಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಕ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬುಷ್ ಇಲಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಈಗ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೀಜಕಗಳ ಪ್ರಸರಣದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಇಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

### ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳು

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳಾದ ಕೊಕಾಕೊ ಮತ್ತು ಮೊಹುವಾವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ಸ್ಥಿರ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪಿಂಡೋನ್ ಮತ್ತು ೧೦೮೦ ( ಸೋಡಿಯಂ ಫ್ಲೋರೋಅಸೆಟೇಟ್ ) ನಂತಹ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ವೈಮಾನಿಕ ಸ್ಪ್ರೇ ಮೂಲಕ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಇಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿಧಾನವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸಲು ಬ್ರೋಡಿಫಾಕಮ್‌ನಂತಹ ಬೆಟ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ (ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ತಂತಿಯ ಕೇಜ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ. ರೋಲ್ಡ್ ಓಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತಹ ಬೆಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮಾರ್ಕ್-ರೀಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ-ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನಂತಹ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಇಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸುರಂಗಗಳು (ಶಾಯಿಯ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕೋರ್‌ಫ್ಲೂಟ್ ಸುರಂಗಗಳು) ಹಾಗೆಯೇ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚೆವ್-ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಷ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳು ಇಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದ ಗಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಹಾರದ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಅವುಗಳ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಯ ನಿಖರವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಸೊಸೈಡಾಡ್ ಒರ್ನಿಟೋಲೊಜಿಕಾ ಪೋರ್ಟೊರಿಕ್ವೆನಾ (ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕನ್ ಬರ್ಡ್ ಸೊಸೈಟಿ) ಮತ್ತು ಪೊನ್ಸ್ ಯಾಚ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಪೊನ್ಸ್ ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಇಸ್ಲಾ ರಾಟೋನ್ಸ್ (ಮೈಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್) ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾ ಕಾರ್ಡೋನಾ (ಕಾರ್ಡೋನಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್) ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಕಪ್ಪು ಇಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

## ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ

ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ *ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್* ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂದು ಇಲಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್*. ರಾಟಸ್* ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ದಂಶಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಔಟರ್ ಹೆಬ್ರೈಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಶಿಯಾಂಟ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ *ಆರ್. ರಾಟಸ್‌ನ* ಕೊನೆಯ ಕಾಡು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪುರಾವೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ದತ್ತಾಂಶವು ಯುಕೆಯ ಸುತ್ತ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ನ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಚಳಿಗಾಲದ ೨೦೧೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿನ *ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್* ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಶಿಯಾಂಟ್ ಐಲ್ಸ್ ರಿಕವರಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (ಆರ್‍ಎಸ್‍ಪಿ‍ಬಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮ) ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು