# អេក្វាឌ័រ

អត្ថបទនេះស្ដីអំពី ប្រទេសនៅក្នុងទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង។  ចំពោះការប្រើប្រាស់ផ្សេងទៀត សូមមើល អេក្វាឌ័រ (អសង្ស័យកម្ម)។
កុំភាន់ច្រឡំជាមួយ អេក្វាទ័រ។

សាធារណរដ្ឋអេក្វាឌ័រ| *República del Ecuador* (ភាសាអេស្ប៉ាញ) |
| --- |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **បាវចនាDios, patria y libertad* (អេស្ប៉ាញ)
* *Pro Deo, Patria et Libertate* (ឡាតាំង)
* "ព្រះជាម្ចាស់ មាតុភូមិ សេរីភាព"
 |
| **ភ្លេងជាតិSalve, Oh Patria* (ភាសាអេស្ប៉ាញ) ("គោរព ឱជាតិមាតុភូមិ")Duration: 1 minute and 25 seconds.1:25 |
| ទីតាំងប្រទេសអេក្វាឌ័រ (ក្រហម) នៅលើភូគោល |
| រដ្ឋធានី | គីតូ ﻿ / ﻿ |
| ទីក្រុងធំបំផុត | វ៉ាយ៉ាគីល |
| ភាសាផ្លូវការ | ភាសាអេស្ប៉ាញ |
| ភាសាទទួលស្គាល់តាមតំបន់ | កេជូរ៉ា, ស៊ូអារ និងភាសាមួយចំនួនទៀត"ដែលកំពុងប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការដោយជនជាតិដើមភាគតិច" |
| ក្រុមជនជាតិ (ឆ្នាំ ២០២២) | * ៧៧.៥% មេស្ទីហ្សូ (ជនជាតិចម្រុះនឹងជនជាតិដើម)
* ៧.៨% ម៉ុងធូប៊ីអូ (មេស្ទីហ្សូតាមតំបន់ឆ្នេរ)
* ៧.៦% ជនជាតិដើម
* ៤.៨% ជនជាតិស្បែកខ្មៅ
* ២.២% ជនជាតិស្បែកស
* ០.១% ជនជាតិផ្សេងៗទៀត
 |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០២០) | * ៨៦.៧% គ្រិស្តសាសនា
	+ ៦៨.៨% កាតូលិក
	+ ១៦.៨% ប្រូតេស្តង់
	+ ១.១% និកាយគ្រិស្តផ្សេងៗទៀត
* ១២.៩% គ្មានជំនឿសាសនា
* ០.៤% សាសនាផ្សេងៗទៀត
 |
| រដ្ឋាភិបាល | សាធារណរដ្ឋនិយមប្រធានាធិបតីអាស្រ័យសភាឯកភូត |
| - ប្រធានាធិបតី | ដានីយ៉ែល ណូបូអា |
| - អនុប្រធានាធិបតី | វេរ៉ូនីកា អាបាដ រ៉ូហាស |
| នីតិបញ្ញត្តិ | រដ្ឋសភា |
| ឯករាជ្យភាព |
| - ប្រកាស | ១០ សីហា ១៨០៩ |
| - ឯករាជ្យពីអេស្ប៉ាញ | ២៤ ឧសភា ១៨២២ |
| - ឯករាជ្យពីមហាកូឡុំប៊ី | ១៣ ឧសភា ១៨៣០ |
| - ទទួលស្គាល់ដោយអេស្ប៉ាញ | ១៦ កុម្ភៈ ១៨៤០ |
| - បដិវត្តន៍សេរីនិយម | ៥ មិថុនា ១៨៩៥ |
| - រដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន | ២៨ កញ្ញា ២០០៨ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ២៨៣,៥៦១ គ.ម២   (ទី៧៣) |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៣) | ១៧,៤៨៣,៣២៦ |
| - ជំរឿន (ឆ្នាំ ២០២២) | ១៦,៩៣៨,៩៨៦ (ទី៧៣) |
| - ដង់ស៊ីតេ | ៦៩ នាក់/គ.ម២   (ទី១៤៨) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៤) |
| - សរុប |  ២៥២.៥៩០ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៦៨) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ១៣,៦៤២ ដុល្លារ (ទី១០៩) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៤) |
| - សរុប |  ១២២.៧៦២ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៦៣) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៦,៦៣០ ដុល្លារ (ទី៩៥) |
| ជីនី (២០២២) |  ៤៥.៥ មធ្យម |
| HDI (២០២២) |  ០.៧៦៥ ខ្ពស់ · ទី៨៣ |
| រូបិយវត្ថុ | ដុល្លារ​អាមេរិកa (USD) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC−៥ / −៦ (ECT / GALT) |
| ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ | dd/mm/yyyy |
| ទិសបើកបរ | ស្ដាំ |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +៥៩៣ |
| កូដ ISO 3166 | EC |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .ec |
| 1. លុយស៊ូក្រេត្រូវបានប្រកាសឈប់ចរាចរនៅក្នុងឆ្នាំ២០០០ ហើយត្រូវបានជំនួសវិញដោយលុយដុល្លារអាមេរិក និងកាក់សេនតាវ៉ូអេក្វាឌ័រ។
 |
|  |

**ប្រទេសអេក្វាឌ័រ** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋអេក្វាឌ័រ** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យនៃទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសកូឡុំប៊ីនៅភាគខាងជើង ប្រទេសប៉េរូនៅភាគខាងកើតនិងត្បូង និងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅភាគខាងលិច។ ក្រៅពីមានទឹកដីចម្បងស្ថិតនៅអាមេរិកខាងត្បូង អេក្វាឌ័រមានកម្មសិទ្ធិទឹកដីលើកោះហ្កាឡាប៉ាហ្កូសក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលមានចម្ងាយប្រហែល ១,០០០ គីឡូម៉ែត្រនៅភាគខាងលិច។ រដ្ឋធានីនៃប្រទេសនេះគឺ គីតូ ខណៈដែលទីក្រុងធំបំផុតគឺ វ៉ាយ៉ាគីល។

ទឹកដីនៃប្រទេសអេក្វាឌ័របច្ចុប្បន្នធ្លាប់ជាទីកន្លែងរស់នៅរបស់ជនជាតិដើមជាច្រើនក្រុម មុនពេលត្រូវកាត់បញ្ចូលបន្តិចម្តងៗទៅក្នុងចក្រភពអាំងកានៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៥។ ទឹកដីនេះត្រូវបានប្រទេសអេស្ប៉ាញធ្វើអាណានិគមកិច្ចនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៦ និងបានទទួលឯករាជ្យនៅក្នុងឆ្នាំ១៨២០ ក្នុងនាមជាផ្នែកមួយនៃមហាកូឡុំប៊ី មុនពេលក្លាយជារដ្ឋអធិបតេយ្យផ្ទាល់នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៣០។ កេរដំណែលបន្សល់ពីអាណាចក្រទាំងពីរត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញនៅក្នុងប្រជាសាស្ត្រចម្រុះដ៏សម្បូរបែបនៃប្រទេសអេក្វាឌ័រសព្វថ្ងៃ ដោយប្រជាជនសរុប ១៧.៨ លាននាក់ភាគច្រើនជាមេស្ទីហ្សូ ខណៈប្រជាជននៅសល់ទាំងប៉ុន្មានគឺមានដើមកំណើតមកពីអឺរ៉ុប អាមេរិកាំងដើម អាហ្រ្វិក និងអាស៊ី។ ភាសាអេស្ប៉ាញគឺជាភាសាផ្លូវការដែលប្រើប្រាស់ដោយប្រជាជនមួយភាគធំ ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ ភាសាជនជាតិដើមចំនួន ១៣ ផ្សេងទៀតត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយរដ្ឋ ដូចជា ភាសាកេជូរ៉ា និងស៊ូអារជាដើម។

ប្រទេសអេក្វាឌ័រគឺជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យតំណាង និងជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលសេដ្ឋកិច្ចជាតិច្រើនតែពឹងផ្អែកលើការនាំចេញទំនិញផ្សេងៗដូចជា ប្រេងកាត និងផលិតផលកសិកម្មមួយចំនួន។ អេក្វាឌ័រជាសមាជិកស្ថាបនិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការរដ្ឋអាមេរិកាំង មែរកូសួរ ប្រូសួរ (PROSUR) និងចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ។ល។ យោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ច និងគោលនយោបាយចន្លោះពីឆ្នាំ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ២០១៦ បានបង្ហាញថា ភាពក្រីក្រនៅអេក្វាឌ័របានថយចុះពី ៣៦.៧% មកត្រឹម ២២.៥% ខណៈកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗប្រចាំឆ្នាំគឺ ១.៥% (ធៀបនឹង ០.៦% ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍មុន)។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ សន្ទស្សន៍ជីនីនៃវិសមភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសបានថយចុះពី ០.៥៥ ទៅ ០.៤៧។

ក្នុងនាមជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសមហាចម្រុះទាំង ១៧ នៅលើពិភពលោក អេក្វាឌ័រមានរុក្ខជាតិ និងសត្វដោយតំបន់ជាច្រើនប្រភេទ ដូចជានៅលើកោះហ្កាឡាប៉ាហ្កូសជាដើម។ ដើម្បីទទួលស្គាល់បេតិកភណ្ឌអេកូឡូស៊ីពិសេសរបស់ជាតិ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៃឆ្នាំ២០០៨ គឺជារដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រជាជាតិដំបូងបង្អស់ដែលទទួលស្គាល់សិទ្ធិធម្មជាតិតាមផ្លូវច្បាប់។

## កំណត់សម្គាល់

## ឯកសារយោង

## តំណភ្ជាប់ក្រៅ

* ប្រធានាធិបតីអេក្វាឌ័រ (ជាភាសាអេស្ប៉ាញ)
* អេក្វាដ័រ Archived 2021-01-10 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.. នៅក្នុង *The World Factbook*. ភ្ញាក់ងារស៊ើបការសម្ងាត់ (CIA).
* Ecuador profile ពី en:BBC News
* សៀវភៅផែនទីវិគីមីឌាEcuador
* Geographic data related to អេក្វាឌ័រ at OpenStreetMap