# ជូ អេនឡាយ

| ជូ អេនឡាយ |
| --- |
| 周恩来 |
| ជូ អេនឡាយ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧២ |
|  |
| ទី ១ នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាជនចិន |
| **ក្នុងការិយាល័យ** ១ តុលា ១៩៤៩ - ៨ មករា ១៩៧៦ |
| ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១ | Dong Biwu Chen Yun Lin Biao តេង ស៊ាវពីង |
| មុន | ម៉ៅ សេទុង (ជាប្រធានរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលប្រជាជននៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន) ខ្លួនគាត់ (ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋាភិបាលនៃ រដ្ឋាភិបាលប្រជាជនកណ្តាល) |
| បន្ទាប់ | ហួ ហ្គូហ្វឹង |
| ទី១ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន |
| **ក្នុងការិយាល័យ** 1 October 1949 – 11 February 1958 |
| ប្រធានរដ្ឋាភិបាល | *ខ្លួនឯង* |
| មុន | Hu Shih (ជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនៃសាធារណៈរដ្ឋចិន) |
| បន្ទាប់ | Chen Yi |
| អនុប្រធានទី១ នៃបក្សកុម្មុយនិស្តចិន |
| **ក្នុងការិយាល័យ** 30 August 1973 – 8 January 1976 |
| Chairman | Mao Zedong |
| មុន | Lin Biao (1971) |
| បន្ទាប់ | Hua Guofeng |
|  |
| ព័ត៌មានលម្អិតផ្ទាល់ខ្លួន |
| កើត | (1898-03-05)5 មីនា 1898 Huai'an, Jiangsu, China |
| ស្លាប់ | 8 មករា 1976(1976-01-08) (អាយុ 77 ឆ្នាំ) Beijing, China |
| គណបក្ស​នយោបាយ | * បក្សកុម្មុយនិស្តចិន (១៩២១–១៩៧៦)
 |
| ទំនាក់ទំនងនយោបាយ ផ្សេងទៀត | Kuomintang (1923–1927) |
| ពន្ធភាព | Deng Yingchao (m. 1925) «Did not recognize date. Try slightly modifying the date in the first parameter.»"Marriage: Deng Yingchao to ជូ អេនឡាយ" Location:ទំព័រគំរូ:Placename/do-adrPropទំព័រគំរូ:Placename/do-adrPropទំព័រគំរូ:Placename/do-adrPropទំព័រគំរូ:Placename/do-adrProp (linkback://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%87%E1%9E%BC\_%E1%9E%A2%E1%9F%81%E1%9E%93%E1%9E%A1%E1%9E%B6%E1%9E%99) |
| កូន | * Sun Weishi, Wang Shu (both adopted)
 |
| ការអប់រំ | Nankai Middle School |
| សាលាមាតា | Nankai University |
| ហត្ថលេខា |  |
| គេហទំព័រ | zhouenlai.people.cn |
| សេវា​យោធា |
| សាខា/សេវាកម្ម | * National Revolutionary Army (1937–1945)
* Chinese Red Army
* People's Liberation Army
 |
| ឋានៈ | Lieutenant General of the National Revolutionary Army |
| សមរភូមិ/សង្គ្រាម | * Northern Expeditions
* Nanchang Uprising
* Encirclement Campaigns
* Second Sino-Japanese War
* Chinese Civil War
 |

**ជូ អេនឡាយ** (កើតថ្ងៃទី៥ មីនា ១៨៩៨ – ៨ មករា ១៩៧៦) ជារដ្ឋបុរស អ្នកការទូត និងបដិវត្តន៍ចិន ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយនៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ចាប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៤ រហូតដល់គាត់បានទទួលមរណភាព ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ ១៩៧៦ ។ លោក បានបម្រើការក្រោមប្រធាន ម៉ៅ សេទុង និងបានជួយ បក្សកុម្មុយនិស្ត ក្នុងការឡើងកាន់អំណាច ក្រោយមកបានជួយបង្កើត គោលនយោបាយការបរទេស និងពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ច របស់ខ្លួន។

ក្នុងនាមជាអ្នកការទូត លោក បានបម្រើការជា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ចិនពីឆ្នាំ ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ ១៩៥៨ ។ តស៊ូមតិក្នុង ការរួមរស់ដោយសន្តិភាព ជាមួយលោកខាងលិច បន្ទាប់ពី សង្គ្រាមកូរ៉េ គាត់បានចូលរួមក្នុង សន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ១៩៥៤ និង សន្និសិទបានឌុង ឆ្នាំ១៩៥៥ និងបានជួយរៀបចំ ដំណើរទស្សនកិច្ចឆ្នាំ១៩៧៣ របស់លោក រីឆាត និចសុន ទៅកាន់ប្រទេសចិន។ គាត់​បាន​ជួយ​បង្កើត​គោលនយោបាយ​ទាក់ទង​នឹង​ជម្លោះ​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក តៃវ៉ាន់ សហភាព​សូវៀត ( ក្រោយ​ឆ្នាំ ១៩៦០ ) ឥណ្ឌា កូរ៉េ និង​វៀតណាម។

លោក បាន​រួច​ផុត​ពី​ការ​បោស​សម្អាត​មន្ត្រី​កំពូល​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​អំឡុង​ពេល ​បដិវត្តន៍​វប្បធម៌ ។ ខណៈពេលដែលលោកម៉ៅបានលះបង់ភាគច្រើននៃឆ្នាំក្រោយរបស់គាត់ចំពោះការតស៊ូនយោបាយ និងការងារមនោគមវិជ្ជា លោកគឺជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់មួយនៅពីក្រោយកិច្ចការរដ្ឋក្នុងអំឡុងពេលបដិវត្តវប្បធម៌ភាគច្រើន។ ការប៉ុនប៉ងរបស់គាត់ក្នុងការកាត់បន្ថយការខូចខាតរបស់ ឆ្មាំក្រហម និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់គាត់ដើម្បីការពារអ្នកដទៃពីកំហឹងរបស់ពួកគេបានធ្វើឱ្យគាត់មានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងដំណាក់កាលក្រោយនៃបដិវត្តន៍វប្បធម៌។

សុខភាព​របស់​ម៉ៅ​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្លាក់​ចុះ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧១ ហើយ Lin Biao បាន​ធ្លាក់​ក្នុង​ភាព​អាម៉ាស់ ហើយ​ក្រោយ​មក ​បាន​ស្លាប់​ក្នុង​ការ​ធ្លាក់​យន្តហោះ។ ចំពេលព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ លោក ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យធ្វើជា អនុប្រធានទីមួយនៃបក្សកុម្មុយនិស្ត ដែលនៅទំនេរដោយ គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមទី១០ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ហើយដោយហេតុនេះត្រូវបានគេកំណត់ថាជាអ្នកស្នងតំណែងរបស់ម៉ៅ (មនុស្សទីបីដែលត្រូវបានគេចាត់តាំងដូច្នេះបន្ទាប់ពី Liu Shaoqi និង Lin Biao) ប៉ុន្តែនៅតែតស៊ូផ្ទៃក្នុងប្រឆាំងនឹងក្រុមទាំងបួន លើការដឹកនាំរបស់ប្រទេសចិន។ ការបង្ហាញខ្លួនជាសាធារណៈដ៏សំខាន់ចុងក្រោយរបស់គាត់គឺនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនៃសភាប្រជាជនជាតិលើកទី ៤ នៅថ្ងៃទី ១៣ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៥ ដែលគាត់បានបង្ហាញពីរបាយការណ៍ការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល។ បន្ទាប់​មក លោកបាន​ធ្លាក់​ចេញ​ពី​ក្រសែភ្នែក​សាធារណៈ​ដើម្បី​ព្យាបាល​ជំងឺ ហើយ​បាន​ស្លាប់​មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក។ ការ​បង្ហូរ​ឈាម​ជា​សាធារណៈ​ដ៏​ធំ​នៃ​ទុក្ខ​សោក​ដែល​ការ​ស្លាប់របស់​គាត់​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ប្រែ​ទៅ​ជា​កំហឹង​ចំពោះ​ក្រុមទាំងបួន ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន ​ឧប្បត្តិហេតុធៀនអានមេនឆ្នាំ១៩៧៦ ។ ទោះបីជាលោក ត្រូវបានស្នងតំណែងដោយ Hua Guofeng ជាអនុប្រធានទីមួយ និងជាអ្នកស្នងតំណែងក៏ដោយ ប៉ុន្តែសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ Zhou គឺ Deng Xiaoping អាចយកឈ្នះក្រុម Gang of Four តាមរបៀបនយោបាយ ហើយបានយកតំណែងរបស់ Hua ជា មេដឹកនាំកំពូល នៅឆ្នាំ 1978 ។

## ឯកសារយោង