Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# អេត្យូពី

សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យអេត្យូពី|
ឈ្មោះផ្លូវការតាមភាសាជាតិ[បង្ហាញ]
* |  |  |
| --- | --- |
| អាមហារ៉ា៖ | የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ |
| អូរ៉ូម៉ូ៖ | Rippabliikii Federaalawaa Dimokraatawaa Itiyoophiyaa |
| សូម៉ាលី៖ | Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobiya |
| អាហ្វារ៖ | Ityoppiah Federalih Demokrasih Ummuno |
| ទ្រីគីញ៉ា៖ | ናይኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ  |
 |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **ភ្លេងជាតិ** ወደፊት ገስግሺ ፣ ውድ እናት ኢትዮጵያ ("ធ្វើដំណើរទៅមុខ មាតុភូមិអេត្យូពីជាទីស្រឡាញ់") Duration: 1 minute and 24 seconds.1:24 |
| ទីតាំងប្រទេសអេត្យូពី (ក្រហម) នៅលើភូគោល |
| រដ្ឋធានី និង ទីក្រុងធំបំផុត | អាឌីសអាបាបា ﻿ / ﻿ |
| ភាសាផ្លូវការ | ភាសាអាហ្វារ ភាសាអាមហារ៉ា ភាសាអូរ៉ូម៉ូ ភាសាសូម៉ាលី ភាសាទីគ្រីញ៉ា |
| **ភាសាតំបន់** | * ភាសាហារ៉ារី
* ភាសាស៊ីដាម៉ា
* ភាសានៃអេត្យូពី
 |
| ក្រុមជនជាតិ (ឆ្នាំ ២០០៧) | * ៣៤.៥% អូរ៉ូម៉ូ
* ២៦.៩% អាមហារ៉ា
* ៦.២% សូម៉ាលី
* ៦.១% ទីគ្រីញ៉ា
* ៤.០% ស៊ីដាម៉ា
* ២.៥% ហ្គូរ៉ាហ្កេ
* ២.៣% វ៉េលីយតា
* ១.៧% ហាឌីយ៉ា
* ១.៧% អាហ្វារ
* ១២.៦% ជនជាតិផ្សេងៗទៀត
 |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០១៦) | * ៦៧.៣% គ្រិស្តសាសនា
* —៤៣.៨% និកាយអូស្សូដក់
* —២២.៨% និកាយប្រូតេស្តង់
* —០.៧% និកាយកាតូលិក
* ៣១.៣% ឥស្លាមសាសនា
* ០.៦% ជំនឿប្រពៃណី
* ០.៨% សាសនាដទៃទៀត
 |
| រដ្ឋាភិបាល | សហព័ន្ធជាតិពន្ធុសភានិយម (សហព័ន្ធ) សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ |
| - អេត្យូពី | សាឡេ-វើក៍ ស៊ីវដឺ |
| - នាយករដ្ឋមន្ត្រី | អាប៊ី អាមេដ |
| - ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី | ដេម៉េក៍ មេកូនិន |
| នីតិបញ្ញត្តិ | សភា |
| - សភាជាន់ខ្ពស់ | សភាសហព័ន្ធ |
| - សភាជាន់ទាប | សភាតំណាងប្រជាជន |
| និម្មិតកម្ម |
| - ចក្រភពអេត្យូពី | ១២៧០ |
| - បង្រួបបង្រួម (ចុងបញ្ចប់នៃសម័យហ្សេម៉េនមីសាហ្វង់) | ១១ កុម្ភៈ ១៨៥៥ |
| - មជ្ឈិមការអំណាច | ១៩០៤ |
| - ត្រួតត្រាដោយអ៊ីតាលី | ៩ ឧសភា ១៩៣៦ |
| - រំដោះដោយសម្ព័ន្ធមិត្តសង្គ្រាមលោកលើកទី២ | ៣១ មករា ១៩៤២ |
| - ការផ្តួលរំលំរបបរាជានិយម និងការបង្កើតឡើងនូវរបបយោធា | ១២ កញ្ញា ១៩៧៤ |
| - រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល | ២៨ ឧសភា ១៩៩១ |
| - រដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន | ២១ សីហា ១៩៩៥ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ១,១០៤,៣០០ គ.ម២   (ទី២៦) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | ០.៧ |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២១) | ១១៧,៨៧៦,២២៧ (ទី១២) |
| - ជំរឿន (ឆ្នាំ ២០០៧) | ៧៣,៧៥០,៩៣២ |
| - ដង់ស៊ីតេ | ៩២.៧ នាក់/គ.ម២   (ទី១២៣) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២២) |
| - សរុប | ៤០១ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៥៨) |
| - ក្នុងម្នាក់ | ៣,៤០៧ ដុល្លារ |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២២) |
| - សរុប | ១២២.៥៩១ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៦៥) |
| - ក្នុងម្នាក់ | ១,០៤០ ដុល្លារ |
| ជីនី (២០១៥) |  ៣៥.០ មធ្យម |
| HDI (២០១៩) |  ០.៤៨៥ ទាប · ទី១៧៣ |
| រូបិយវត្ថុ | ប៊័រ (ETB) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+៣ (EAT) |
| ទិសបើកបរ | ស្តាំ |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +២៥១ |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .et |

**ប្រទេសអេត្យូពី** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា "**សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យអេត្យូពី"** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតក្នុងឧបទ្វីបស្នែងអាហ្វ្រិកនៃតំបន់អាហ្វ្រិកខាងកើត។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសអេរីទ្រេនិងឌីប៊ូជីនៅភាគខាងជើង រដ្ឋសូម៉ាលីឡង់នៅភាគឦសាន ប្រទេសសូម៉ាលីនៅភាគខាងកើត ប្រទេសកេនយ៉ានៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូងនៅភាគខាងលិច និងប្រទេសស៊ូដង់នៅភាគពាយ័ព្យ។ ប្រទេសអេត្យូពីមានផ្ទៃដីសរុប ១,១០០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៤២០,០០០ ម៉ាយការ៉េ) និងមានប្រជាជនជាង ១១៧ លាននាក់ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ១២ នៅលើពិភពលោក និងទីពីរនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបង្អស់នៃប្រទេសអេត្យូពីមានឈ្មោះថាអាឌីសអាបាបា។

## ឯកសារយោង
# កោះ

កោះអូស្ត្រាលី
**កោះ** ជាផ្នែកនៃដីដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយទឹក។ កោះច្រើនផ្ដុំគ្នាបង្កើតបានជា**ក្រុមកោះ**ឬ**ហ្វូងកោះ** និងជា**ប្រជុំកោះ**ឬ**កំរងកោះ**។

## លក្ខណៈ

យើងបានអោយនិយមន័យកោះថាជាផ្នែកនៃដីដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយទឹក។ ប៉ុន្តែផ្នែកនៃទឹកត្រង់នេះជាទូទៅគេមិនគិតទេ បើវាជាទន្លេ ស្ទឺង ឬ ព្រែក (តែក៏មានករណីលើកលែងដែរ)។ ឧទាហរណ៍ដូចជានៅបារាំង ព្រែកឌុយមីឌីភ្ជាប់ទន្លេហ្គារ៉ូនទៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ ហេតុនេះមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនិងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេភ្ជាប់គ្នាដោយខ្សែទឹក។ តាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស ផ្នែកដីរបស់បារាំងដែលខាងត្បូងទន្លេហ្គារ៉ូននិងព្រែកឌុយមីឌីរួមទាំងឧបទ្វីបអ៊ីបេរីហ៊ុំព័ទ្ធដោយទឹក។ ប៉ុន្តែគេមិនអាចហៅផ្នែកនៃដីនេះថាជាកោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែបើសំរាប់ចំរៀកដីតូចៗដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយទន្លេឬស្ទឹង គេអាចហៅថាជាកោះបាន។

មូលហេតុដូចគ្នានេះដែរ ក្នុងការដែលគេហៅទ្វីបអាស៊ីនិងអាហ្វ្រិកជាសន្ទះដីជាប់គ្នាតែមួយ (ជាកោះធំជាងគេលើលោក) ទោះបីជាតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេសមានព្រែកជីកស៊ុយអេខណ្ឌចែកជា២ក៏ដោយ។ អូស្ត្រាលីជាញឹកញាប់ត្រូវគេចាត់ទុកជាកោះធំជាងគេព្រោះវាមានទឹកសមុទ្រព័ទ្ធជុំវិញគ្រប់ជ្រុង និងមិនមានភ្ជាប់ទៅផ្ទៃដីផ្សេងទៀត។

ផ្ទុយទៅវិញ កោះមួយនៅតែមានឈ្មោះជាកោះដដែលទោះបីជាមានស្ពានដីភ្ជាប់ទៅផ្ទៃដីដ៏ទៃក៏ដោយ។ ដូចក្នុងករណីកោះសិង្ហបុរីដែលភ្ជាប់ទៅឧបទ្វីបម៉ាឡេដោយផ្លូវថ្នល់ចាក់សសរក៏ដោយ។ ជួនកាលគេរក្សាការហៅឈ្មោះកោះមួយជាកោះដដែលទៅជាភ្ជាប់ទៅដីទ្វីបហើយក៏ដោយ ដោយសារមូលហេតុប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬវិទ្យាសាស្ត្រ។

## ប្រភេទកោះ

តាមលក្ខណៈភូមិវិទ្យា គេចែកប្រភេទកោះជា២គឺ**កោះទ្វីប**និង**កោះសមុទ្រ**។ តាមកំនកំនើត គេក៏អាចចែកជា**កោះធម្មជាតិ**និង**កោះសិប្បនិម្មិត**ផងដែរ។

### កោះទ្វីប

កោះបរនេអូជាប្រភេទកោះទ្វីប
កោះទ្វីបជាកោះដែលស្ថិតនៅលើធ្នើទ្វីបនៃជាយទ្វីបមួយ។ ឧទហរណ៍មានដូចជា ហ្គ្រីនលែន និង កោះសាប្លឹ នៅអាមេរិកខាងជើង , កោះបាបាដូស និង កោះទ្រីនីដាដ នៅអាមេរិកខាងត្បូង , កោះចក្រភពអង់គ្លេស កោះអាយអឺលែន និង កោះស៊ីស៊ីលី នៅអឺរ៉ុប , កោះស៊ូម៉ាត្រា កោះបរនេអូ និង កោះជ្វា នៅអាស៊ី , កោះកង់ហ្គូរូ នៅអូស្ត្រាលី ជាដើម។

ប្រភេទពិសេសមួយរបស់កោះទ្វីបគឺ**កោះមីក្រូទ្វីប** ដែលជាប្រភេទកោះកើតពីបំនែកនៃដីទ្វីប។ តួយ៉ាងដូចជា កោះម៉ាដាហ្គាស្កា និង កោះសុកុត្រា នៅអាហ្វ្រិក , ញូហ្សៀលែន ជាដើម។ ប្រភេទពិសេសមួយទៀតគឺកោះឬ*របារ*ដែលកើតឡើងពីបន្សំថ្មតូចៗនាំមកដោយចរន្តទឹកដែលបាត់ថាមពលរបស់វានាកាលណាមួយ។ តួយ៉ាងដូចជាកោះទាំងឡាយដែលកើតនៅតំបន់ដីសណ្ដររបស់ទន្លេធំៗ។

### កោះសមុទ្រ

កោះហាវ៉ៃជាប្រភេទកោះសមុទ្រ
កោះសមុទ្រជាកោះដែលមិនស្ថិតនៅលើធ្នើទ្វីប។ ភាគច្រើននៃកោះប្រភេទនេះកើតពីភ្នំភ្លើង បាតុភូតតិចតូនិច និងចលនាផ្លាក។

ប្រភេទកោះសមុទ្រភ្នំភ្លើងមួយដែលគេឃើញមាននៅ **ធ្នូកោះភ្នំភ្លើង** កើតឡើងពីភ្នំភ្លើងដែលផុសឡើងត្រង់កន្លែងដែលផ្លាកតិចតូនិចមួយរអិលចូលក្រោមផ្លាកមួយទៀត។ មានដូចជា កំរងកោះម៉ារីយ៉ាណាជាដើម។

ប្រភេទមួយទៀតរបស់កោះសមុទ្រភ្នំភ្លើងកើតឡើងពេលដែលទ្រនុងមហាសមុទ្រងើបមកប៉ះផ្ទៃទឹក។ មានដូចជា អាយស្លេន (កោះភ្នំភ្លើងធំជាងគេលើលោក) និង កោះជេនម៉ាយិន។

ប្រភេទទី៣កើតមកពីចំនុចក្ដៅ។ ចំនុចក្ដៅជាទូទៅផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងតាមផ្លាកតិចតូនិចដែលនៅពីលើវា។ ហេតុនេះពេលដែលផ្លាកនោះរំកិល កោះមួយខ្សែកើតឡើងតាមទិសដៅរបស់ចលនាផ្លាកនោះ។ ឧទាហរណ៍ កំរងកោះហាវ៉ៃ។

## សូមមើលផងដែរ

* ប្រជុំកោះ
* កោះក្នុងទ្វីប
* បញ្ជីរាយនាម កោះនៅកម្ពុជា
# ទន្លេហួង

នេះ **ទន្លេលឿង** (ចិន:黃河) គឺជាលើកទីពីរវែងបំផុតដែលទន្លេនៅ ចិន បន្ទាប់ពី ទន្លេ Yangtze និង ទីប្រាំមួយវែងបំផុត ក្នុងប្រព័ន្ធទន្លេនៅក្នុង ពិភពលោកនៅប្រវែងប៉ាន់ស្មាន 5,464 គីឡូម៉ែត្រ (3,395 ម៉ាយ) ។  មានដើមកំណើតនៅ ភ្នំ Bayan Har ក្នុង ខេត្ត Qinghai ភាគខាងលិចប្រទេសចិន វាហូរកាត់ខេត្តចំនួនប្រាំបួន ហើយវាហូរចូលទៅក្នុង សមុទ្រ Bohai ក្បែរទីក្រុង Dongyingនៅ ខេត្ត Shandong ។ អាងទន្លេលឿងមានវិសាលភាពខាងកើត-ខាងលិចប្រហែល 1,900 គីឡូម៉ែត្រ (1,180 ម៉ាយ) និងវិសាលភាពខាងជើងទៅខាងត្បូងប្រហែល 1,100 គីឡូម៉ែត្រ (680 ម៉ាយ) ។ តំបន់បង្ហូរទឹក សរុបរបស់វា គឺប្រហែល 795,000 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (307,000 sq mi) ។
# យេរូសាឡឹម

ព្រះវិហារ
**យេរូសាឡឹម** (ភាសាហេប្រឺ : יְרוּשָׁלַיִם ; អារ៉ាប់ القُدس) គឺជារដ្ឋធានីសាសនារបស់ [palestenកាន់កាបអោយអីស្រអែល] ក៏ដូចជាទីក្រុងធំជាងគេទាក់ទងនឹងតំបន់ និងចំនួនប្រជាជន។ ចំនួនប្រជាជនបច្ចុប្បន្ននៃក្រុងយេរូសាឡឹមគឺ 763,800 ហើយប្រសិនបើក្រុងយេរូសាឡឹមខាងកើតត្រូវបានរួមបញ្ចូល ទីក្រុងនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 125.1 គីឡូម៉ែត្រ 2 ។ ក្រុងយេរូសាឡឹមស្ថិតនៅលើភ្នំមួយរវាងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងសមុទ្រមរណៈ។ ទីក្រុង​យេរូសាឡិម​សម័យ​ទំនើប​ឥឡូវ​នេះ​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាង​ក្រុង​យេរូសាឡឹម​ចាស់​ទៅ​ទៀត។ វាមានទីតាំងនៅលើភ្នំខ្ពស់មួយចម្ងាយ 35 ម៉ាយភាគនិរតីនៃទីក្រុងកំពង់ផែ ចាហ្វា ។ សាសន៍យូដា វាជារាជធានីសាសនាដែលពិសិដ្ឋសម្រាប់ទាំងគ្រិស្តសាសនា និងសាសនាឥស្លាម។

អត្ថន័យនៃ 'ក្រុងយេរូសាឡឹម' គឺជាទីក្រុងសន្តិភាព។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារតែសង្រ្គាមជាញឹកញាប់ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងទីក្រុងនេះ វាត្រូវតែត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញជាច្រើនដង ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីក្រុងដែលមានសន្តិភាពតិចបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ ប្រហែល 30 ហ្វីតខាងក្រោមដីនៃទីក្រុងនេះ អ្នកអាចឃើញផ្លូវធំដែលត្រូវបានសាងសង់ដោយជនជាតិរ៉ូមនៅសម័យបុរាណ។ តាមពិតទៅ យេរូសាឡឹមគឺជាទីក្រុងដែលមានកំពែងធម្មជាតិ ពីព្រោះជ្រោះជ្រៅចំនួន 3 ព័ទ្ធជុំវិញទីក្រុងទាំង 3 ជ្រុង។

## ទិដ្ឋភាពនៃយេរូសាឡឹម

## ឯកសារយោង
# លទ្ធិលូធើរ៉ាន

**លូធើរ៉ាន** (Lutheranism)គឺជាសាខាដ៏សំខាន់នៃ លទ្ធិប្រូតេស្ដង់ ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណជាចម្បងជាមួយនឹងទ្រឹស្ដីរបស់ ម៉ាទីន លូថើ ដែលជាព្រះសង្ឃ និង ជាអ្នកកំណែទម្រង់ ជនជាតិអាឡឺម៉ង់ សតវត្សទី ១៦ ដែលការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកែទម្រង់ទ្រឹស្ដី និងការអនុវត្តរបស់ សាសនាចក្រកាតូលិក បានចាប់ផ្ដើម កំណែទម្រង់ នៅឆ្នាំ ១៥១៧ ។ លូធើរ៉ាន ក្រោយមកបានក្លាយជា សាសនារដ្ឋ នៃផ្នែកជាច្រើននៃ អឺរ៉ុបខាងជើង ។

នៅឆ្នាំ ១៩៣១ ការបំបែករវាង លូធើរ៉ាន និង រូមាំងកាតូលិក ត្រូវបានបង្ហាញជាសាធារណៈ និងច្បាស់លាស់ជាមួយនឹង Edict of Worms ដែលក្នុងនោះ Diet បានថ្កោលទោស លូធើ និងជាផ្លូវការបានហាមប្រាមពលរដ្ឋនៃ Holy Roman Empire ពីការការពារ ឬផ្សព្វផ្សាយគំនិតរបស់ លូធើ ក្រោមការតស៊ូមតិរបស់ លូធើរ៉ាន ។ ការ​រឹបអូស​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ទាំងអស់ ដោយ​ពាក់កណ្តាល​ត្រូវ​រឹបអូស​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​ចក្រពត្តិ និង​ពាក់កណ្តាល​ទៀត​ត្រូវ​រឹបអូស​ទៅ​ភាគី​ចោទប្រកាន់​។

ការបែងចែកនេះផ្តោតសំខាន់លើចំណុចពីរ៖ ប្រភពត្រឹមត្រូវនៃ សិទ្ធិអំណាចនៅក្នុងព្រះវិហារ ដែលជារឿយៗត្រូវបានគេហៅថាគោលការណ៍ផ្លូវការនៃកំណែទម្រង់ និងគោលលទ្ធិនៃ យុត្តិកម្ម គោលការណ៍សម្ភារៈនៃទ្រឹស្ដីលូធើរ៉ាន។ លូធើរ៉ាន តស៊ូមតិគោលលទ្ធិនៃយុត្តិកម្ម "ដោយ ព្រះគុណ តែម្នាក់ឯងតាមរយៈ សេចក្ដីជំនឿតែមួយ នៅលើមូលដ្ឋាននៃ បទគម្ពីរ តែមួយ" គោលលទ្ធិដែល ព្រះគម្ពីរ គឺជាសិទ្ធិអំណាចចុងក្រោយលើបញ្ហាទាំងអស់នៃសេចក្ដីជំនឿ។ នេះផ្ទុយទៅនឹងជំនឿរបស់សាសនាចក្ររ៉ូម៉ាំងកាតូលិក ដែលកំណត់នៅ ក្រុមប្រឹក្សា Trent ដែលអះអាងថា សិទ្ធិអំណាចចុងក្រោយបានមកពីទាំងបទគម្ពីរ និង ប្រពៃណី ។

មិនដូច សាសនា ខាល់វិន ទេ លទ្ធិ លូធើរ៉ាន រក្សានូវការអនុវត្ត ពិធីសូត្រមន្ត និងការបង្រៀន សាក្រាម៉ង់ ជាច្រើននៃសាសនាចក្រលោកខាងលិចមុនកំណែទម្រង់ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ជាពិសេសលើ ពិធីបុណ្យ Eucharist ឬពិធីជប់លៀងរបស់ព្រះអម្ចាស់ ទោះបីជា លទ្ធិ លូធើរ៉ាន ខាងកើត ប្រើ ពិធី Byzantine ក៏ដោយ។ ទ្រឹស្ដី លូធើរ៉ាន ខុសពីទ្រឹស្ដីដែលបានកែទម្រង់នៅក្នុង គ្រិស្តវិទ្យា ព្រះគុណ ដ៏ទេវភាព គោលបំណងនៃ ក្រិត្យវិន័យរបស់ព្រះ គោលគំនិតនៃ ការតស៊ូរបស់ពួកបរិសុទ្ធ និង ការកំណត់ទុកជាមុន ក្នុងចំណោមបញ្ហាផ្សេងៗទៀត។

## និរុត្តិសាស្ត្រ

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ

 *ម៉ាទីនលូធើ* ដែលជារូបគំនូរឆ្នាំ ១៥២៩ របស់ ម៉ាទីន លូធើ ដោយ Lucas Cranach the Elder
លូធើរ៉ាន មានឫសគល់របស់វានៅក្នុងការងាររបស់ ម៉ាទីនលូធើ ដែលបានព្យាយាមកែទម្រង់សាសនាចក្រលោកខាងលិចទៅនឹងអ្វីដែលគាត់ចាត់ទុកថាជាគ្រឹះព្រះគម្ពីរបន្ថែមទៀត។ ប្រតិកម្ម​របស់​រដ្ឋាភិបាល និង​អាជ្ញាធរ​ព្រះវិហារ​ចំពោះ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​អន្តរជាតិ​នៃ​សំណេរ​របស់​គាត់ ដោយ​ចាប់​ផ្ដើម​ដោយ *​គម្ពីរ​កៅសិប​ប្រាំ* ដែល​បាន​បែងចែក ​សាសនា​គ្រឹស្ត​ខាង​លិច ។ ក្នុងអំឡុងពេលកំណែទម្រង់ លទ្ធិលូធើរ៉ានបានក្លាយជា សាសនារដ្ឋ នៃរដ្ឋជាច្រើននៃ អឺរ៉ុប ខាងជើង ជាពិសេសនៅ ភាគខាងជើងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ស្កែនឌីណាវៀ និងសម័យកាល- លីវូនៀន ។ បព្វជិត លូធើរ៉ាន បានក្លាយជាមន្ត្រីរាជការ ហើយព្រះវិហារ លូធើរ៉ានបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃរដ្ឋ។

## កំណត់ចំណាំ

## ឯកសារយោង

Cite error: `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found.
# ខែកុម្ភៈ

ចូលឆ្នាំប្រពៃណីចិន
បច្ចុប្បន្ន ខែ​កុម្ភៈ ត្រូវ​ជា​ខែ​ទី​ពីរ ដែល​ស្ថិត​នៅ​បន្ទាប់​ពី ខែមករា និងមុន ខែ​មីនា ។ ខែនេះជាខែដែលខ្លីជាងគេ ក្នុងចំនោមខែទាំង១២ គឺតិចជាង ៣០ថ្ងៃ ជួនកាលវាគិតតែ ២៨ថ្ងៃ ឬ ២៩ថ្ងៃ ។ ជាទូទៅគឺតែ ២៨ ថ្ងៃទេ ។ បើ​តាម​ប្រក្រតិទិន​សុរិយគតិ ខែ​កុម្ភៈ ជា​ខែ​ទី​ដប់មួយ ដែល​យើង​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​បាន​ថា កុម្ភរាសី ។
ខែកុម្ភះបានគេអោយឈ្មោះពីអក្សរឡាតាំង ដែលមានន័យថា **សុទ្ធិកម្ម** (ការជម្រះ សំអាត បរិសុទ្ធ...) ។

ខែនេះ ជាខែដែលសំខាន់សំរាប់បងប្អូនជនជាតិចិន និងអ្នកដែលជាប់ខ្សែរស្រឡាយចិន ព្រោះជាថ្ងៃ ចូលឆ្នាំចិន ។
ចូលឆ្នាំ បងប្អូនប្រជាជនទូទាំងពិភពលោកតែងតែប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន នាថ្ងៃទី១៣ ១៤ និង ១៥ ហើយនៅថ្ងៃ ទី១៤ ជាថ្ងៃដែលសែនធំ ។