# កីឡាអូឡាំពិក

**កីឡាអូឡាំពិក**​គឺជា​ប្រភេទកីឡាអន្តរជាតិចំរុះ​ដែលត្រូវបានបែងចែក​ជាពីរព្រឹត្តិការណ៍គឺ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ និងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារ។ ព្រឹតិ្តការណ៍ទាំងពីរនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់បួនឆ្នាំម្តង។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទាំង២នេះ​ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើង​ក្នុងឆ្នាំជាមួយគ្នារហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩២។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ពួកវាក៏ត្រូវពន្លាតពីគ្នាចំនួន២ឆ្នាំ។
ដើមកំនើតកីឡាអូឡាំពិក (ភាសាក្រិច: Ολυμπιακοί Αγώνες; Olympiakoi Agones) ត្រូវបានកត់ត្រាទុកដំបូងក្នុងឆ្នាំ **៧៧៦មុនគ.ស** ក្នុងទីក្រុងអូឡាំព្យ៉ានៃប្រទេសក្រិច ហើយត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងរហូតដល់ឆ្នាំ៣៩៣នៃគ.ស។ ចំនាប់អារម្មណ៍អំពីការរស់ឡើងវិញនៃកីឡាអូឡាំពិក ត្រូវបានសរសេរដំបូងដោយកវីនិពន្ធកំនាព្យជនជាតិក្រិច និងជានិពន្ធនាយកកាសែត លោក **Alexandros Soutsos** ក្នុងកំនាព្យរបស់គាត់ដែលមានចំនងជើងថា "Dialogue of the Dead" ក្នុងឆ្នាំ១៨៣៣។ លោក អេវ៉ង់ងហ្គេឡូស ហ្សាបប៉ា (Evangelos Zappas) គឺជាអ្នកឧបត្ថមគាំទ្រដំបូងចំពោះកីឡាអូឡាំពិកទំនើបក្នុងឆ្នាំ១៨៥៩។ គាត់បានចំនាយទៅលើការតុបតែងពហុកីឡាដ្ឋានប៉ាណាស្ស៊ីណៃកូ (Panathinaiko Stadium ) សំរាប់ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិក​ដែលបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីនោះក្នុងឆ្នាំ១៨៧០ និងឆ្នាំ១៨៧៥ ។ ទាំងនេះត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងកាសែត និងបោះពុម្ពផ្សាយទូទាំងពិភពលោក ដោយរួមទាំងទស្សនាវដ្តីឈ្មោះ London Review ដែលបានសរសេររៀបរាប់​អំពីកីឡាអូឡាំពិក​នៃការផ្អាកបន្តការប្រារព្ធធ្វើអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍ ហើយត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងវិញនាពេលថ្មីៗនេះ។

គណកម្មការកីឡាអូឡាំពិកអន្តរជាតិត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៤ ដោយអ្នកដែលបានទទួលពាន់រង្វាន់ណូបែលជនជាតិបារាំង ជាអ្នកផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតគឺលោក ព្យែរ ហ្វេ្រឌី បារុន ដឺ គូប៊ែរតាំង (Pierre Frédy, Baron de Coubertin)។ គណកម្មការរៀបចំកីឡាអូពិកអន្តរជាតិ​បានរៀបចំកីឡាអូឡាំពិកលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៨៩៦ ដែលប្រារព្ធធ្វើនៅក្រុងអាតែន ប្រទេសក្រិច។ អ្នកចូលរួមក្នុងកីឡាអូឡាំពិកនេះបានកើនឡើង ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងអត្តពលករស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក។.

**Bandar tuan rumah Sukan Olimpik**| **Sukan Olimpik Musim Panas** | **Sukan Olimpik Musim Sejuk** |
| --- | --- |
| *Tahun* | *Olimpiad ke-* | *Bandar Tuan Rumah* | *Negara* | *№* | *Bandar Tuan Rumah* | *Negara* |
| 1896 | I | Athens (1) | Yunani (1) |  |  |  |
| 1900 | II | Paris (1) | Perancis (1) |  |  |  |
| 1904 | III | St. Louis, Missouri(**1**) (1) | Amerika Syarikat (1) |  |  |  |
| 1906 | Intercalated | Athens | Yunani |  |  |  |
| 1908 | IV | London (1) | United Kingdom (1) |  |  |  |
| 1912 | V | Stockholm (1) | Sweden (1) |  |  |  |
| *1916* | *VI* (**2**) | *Berlin* | *Empayar Jerman* |  |  |  |
| 1920 | VII | Antwerp (1) | Belgium (1) |  |  |  |
| 1924 | VIII | Paris (2) | Perancis (2) | I | Chamonix (1) |  Perancis (1) |
| 1928 | IX | Amsterdam (1) | Belanda (1) | II | St Moritz (1) |  Switzerland (1) |
| 1932 | X | Los Angeles, California(1) | Amerika Syarikat (2) | III | Lake Placid, New York (1) |  Amerika Syarikat (1) |
| 1936 | XI | Berlin (1) | Jerman (1) | IV | Garmisch-Partenkirchen (1) |  Jerman (1) |
| *1940* | *XII* (**3**) | *Tokyo→Helsinki* | *Jepun*→
*Finland* | *V* (**2**) | *Sapporo→St Moritz→Garmisch-Partenkirchen* | *Jepun*→
*Switzerland*→
*Jerman* |
| *1944* | *XIII* (**3**) | *London* | *United Kingdom* | *V* (**3**) | *Cortina d'Ampezzo* | *Itali* |
| 1948 | XIV | London (2) | United Kingdom (2) | V | St Moritz (2) |  Switzerland (2) |
| 1952 | XV | Helsinki (1) | Finland (1) | VI | Oslo (1) |  Norway (1) |
| 1956 | XVI | Melbourne (1) +
Stockholm (2)(**4**) | Australia (1) +
Sweden (2) | VII | Cortina d'Ampezzo (1) |  Itali (1) |
| 1960 | XVII | Rome (1) | Itali (1) | VIII | Squaw Valley, California (1) |  Amerika Syarikat (2) |
| 1964 | XVIII | Tokyo (1) | Jepun (1) | IX | Innsbruck (1) |  Austria (1) |
| 1968 | XIX | Mexico City (1) | Mexico (1) | X | Grenoble (1) |  Perancis (2) |
| 1972 | XX | Munich (1) | Jerman Barat (2) | XI | Sapporo (1) |  Jepun (1) |
| 1976 | XXI | Montreal, Quebec (1) | Kanada (1) | XII | Innsbruck (2) |  Austria (2) |
| 1980 | XXII | Moscow (1) | Kesatuan Soviet (1) | XIII | Lake Placid, New York (2) |  Amerika Syarikat (3) |
| 1984 | XXIII | Los Angeles, California (2) | Amerika Syarikat (3) | XIV | Sarajevo (1) |  Yugoslavia (1) |
| 1988 | XXIV | Seoul (1) | Korea Selatan (1) | XV | Calgary, Alberta (1) |  Kanada (1) |
| 1992 | XXV | Barcelona (1) | Sepanyol (1) | XVI | Albertville (1) |  Perancis (3) |
| 1994 |  |  |  | XVII | Lillehammer (1) |  Norway (2) |
| 1996 | XXVI | Atlanta, Georgia (1) | Amerika Syarikat (4) |  |  |  |
| 1998 |  |  |  | XVIII | Nagano (1) |  Jepun (2) |
| 2000 | XXVII | Sydney (1) | Australia (2) |  |  |  |
| 2002 |  |  |  | XIX | Salt Lake City, Utah (1) |  Amerika Syarikat (4) |
| 2004 | XXVIII | Athens (2) | Yunani (2) |  |  |  |
| 2006 |  |  |  | XX | Turin (Torino) (1) |  Itali (2) |
| 2008 | XXIX | Beijing (1) (**5**) | China (1) |  |  |  |
| 2010 |  |  |  | XXI | Vancouver, British Columbia (1) |  Kanada (2) |
| 2012 | XXX | London (3) | United Kingdom (3) |  |  |  |
| 2014 |  |  |  | XXII | Sochi (1) | Rusia (1) |
| 2016 | XXXI | Rio de Janeiro (1) | Brazil (1) |  |  |  |
| 2018 |  |  |  | XXIII | Pyeongchang (1) | Korea Selatan (1) |
| 2021(**6**) | XXXII | Tokyo (2) | Jepun (2) |  |  |  |
| 2022 |  |  |  | XXIV | Beijing (2) | China (2) |

## ទីក្រុងដែលបានទទួលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិក

គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១០ កីឡាអូឡាំពិកត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុងចំនួន៤១ ក្នុងចំនោម២២ប្រទេស។ កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ២០០៨ដែលនឹងមកដល់នាពេលឆាប់ៗនេះ គឺនឹងប្រារព្ធនៅទីក្រុងប៉េកាំង នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមិតចិន នៅថ្ងៃទី០៨ ខែសីហាឆ្នាំ២០០៨ ម៉ោង ០៨:០៨ល្ងាច (០៨/០៨/០៨, ០៨:០៨ ម៉ោងក្នុងប្រទេសចិន) នៅពហុកីឡាដ្ឋានជាតិប៉េកាំង។ ហើយកីឡាអូឡាំពិករដូវត្រជាក់ឆ្នាំ២០១០ នឹងធ្វើនៅទីក្រុងវង់គូវែរ ប្រទេសកាណាដា។

**សំគាល់**៖ លេខក្នុងវង់ក្រចក​នៅបន្ទាប់ពី​ឈ្មោះទីក្រុងឬប្រទេសតំណាងអោយចំនួនដងនៃ​ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ​នៃ​កីឡាអូឡាំពិក។

**ទីក្រុងដែលបានទទួលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិក**| **កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ** | **កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារ** |
| --- | --- |
| ឆ្នាំ | លើកទី | ទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះ | ប្រទេស | លើកទី | ទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះ | ប្រទេស |
| ១៨៩៦ | I | អាតែន (១) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស ក្រិច (១) |  |  |  |
| ១៩០០ | II | ប៉ារីស (១) |  បារាំង (១) |  |  |  |
| ១៩០៤ | III | St. Louis, Missouri(**១**) (១) |  USA (១) |  |  |  |
| ១៩០៦ | III | អាតែន (not recognized) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស ក្រិច |  |  |  |
| ១៩០៨ | IV | ឡុង (១) |  ចក្រភពអង់គ្លេស (១) |  |  |  |
| ១៩១២ | V | ស្តុកហូម (១) |  ស៊ុយអែត (១) |  |  |  |
| *១៩១៦* | *VI* (**២**) | *ប៊ែរឡាំង* | *អាល្លឺម៉ង់* |  |  |  |
| ១៩២០ | VII | អានថ្វឺប (១) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស បែលហ្ស៊ីក (១) |  |  |  |
| ១៩២៤ | VIII | ក្រុងប៉ារីស (២) |  បារាំង (២) | I | Chamonix (១) |  បារាំង (១) |
| ១៩២៨ | IX | អាមស្ទែរដាម (១) |  ហូឡង់ (១) | II | St Moritz (១) |  ស្វីស (១) |
| ១៩៣២ | X | ឡូសអានជឺឡេស(១) |  USA (២) | III | Lake Placid, New York (១) |  USA (២) |
| ១៩៣៦ | XI | ប៊ែរឡាំង (១) |  អាល្លឺម៉ង់ (១) | IV | Garmisch-Partenkirchen (១) |  អាល្លឺម៉ង់ (១) |
| *១៩៤០* | *XII* (**៣**) | *តូក្យូ→ ក្រុងហេលស៊ីនគី* | *ជប៉ុន*→ *ហ្វាំងឡង់* | *V* (**៣**) | *ក្រុងសាបប៉ូរូ→ St Moritz→ Garmisch-Partenkirchen* | *ជប៉ុន*→ *ស្វីស*→ *អាល្លឺម៉ង់* |
| *១៩៤៤* | *XIII* (**៣**) | *ឡុង*  | *ចក្រភពអង់គ្លេស* | *V* (**៣**) | *Cortina d'Ampezzo* | *អ៊ីតាលី* |
| ១៩៤៨ | XIV | ឡុង (២) |  ចក្រភពអង់គ្លេស (២) | V | St Moritz (២) |  ស្វីស (២) |
| ១៩៥២ | XV | ហេលស៊ីនគី (១) |  ហ្វាំងឡង់ (១) | VI | អ៊ូស្លូ (១) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស ណ័រវ៉េ (១) |
| ១៩៥៦ | XVI | ម៉ែលបន (១) + ស្តុកហូម (២)(**៤**) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស អូស្រ្តាលី (១) +  ស្វីស (២) | VII | Cortina d'Ampezzo (១) |  អ៊ីតាលី (១) |
| ១៩៦០ | XVII | រ៉ូម (១) |  អ៊ីតាលី (១) | VIII | Squaw Valley, California (១) |  USA (២) |
| ១៩៦៤ | XVIII | តូក្យូ (១) |  ជប៉ុន (១) | IX | Innsbruck (១) |  អូទ្រីស (១) |
| ១៩៦៨ | XIX | ម៉ិកសិច (១) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស មិចសិច (១) | X | ហ្គឺណូប (១) |  បារាំង (២) |
| ១៩៧២ | XX | មុយនីច (១) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស អាល្លឺម៉ងខាងកើត (២) | XI | ក្រុងសាបប៉ូរូ (១) |  ជប៉ុន (១) |
| ១៩៧៦ | XXI | ម៉ុងត្រេអាល (១) |  កាណាដា (១) | XII | Innsbruck (២) |  អូទ្រីស (២) |
| ១៩៨០ | XXII | មូស្គូ (១) |  Soviet Union (១) | XIII | Lake Placid, ញូយ៉ក (២) |  USA (៣) |
| ១៩៨៤ | XXIII | ឡូសអានជឺឡេស (២) |  USA (៣) | XIV | Sarajevo (១) |  យូហ្គោស្លាវី (១) |
| ១៩៨៨ | XXIV | សេអ៊ូល (១) |  កូរ៉េខាងត្បូង (១) | XV | Calgary, Alberta (១) |  កាណាដា (១) |
| ១៩៩២ | XXV | បារសែឡូណា (១) |  អេស្ប៉ាញ (១) | XVI | Albertville (១) |  បារាំង (៣) |
| ១៩៩៤ |  |  |  | XVII | Lillehammer (១) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស ណ័រវ៉េ (២) |
| ១៩៩៦ | XXVI | អាត្លង់តា (១) |  USA (៤) |  |  |  |
| ១៩៩៨ |  |  |  | XVIII | ណាហ្គាណុ (១) |  ជប៉ុន (២) |
| ២០០០ | XXVII | ស៊ីដនីយ៏ (១) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស អូស្រ្តាលី (២) |  |  |  |
| ២០០២ |  |  |  | XIX | Salt Lake City, Utah (១) |  USA (៤) |
| ២០០៤ | XXVIII | អាតែន (២) | ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស ក្រិច (២) |  |  |  |
| ២០០៦ |  |  |  | XX | តូរីណូ (១) |  អ៊ីតាលី (២) |
| ២០០៨ | XXIX | ប៉េកាំង (១)+ ហុងកុង (១)(**៥**) |  ចិន (១)+  ហុងកុង (១) |  |  |  |
| ២០១០ |  |  |  | XXI | វ៉ង់គូវែរ, British Columbia (១) |  កាណាដា (២) |
| ២០១២ | XXX | ឡុង (៣) |  ចក្រភពអង់គ្លេស (៣) |  |  |  |
| ២០១៤ |  |  |  | XXII | Sochi (១) |  រុស្ស៊ី (១) |
| ២០១៦ | XXXI | រីយ៉ូដឺហ្សាណេរ៉ូ (១) |  ប្រេស៊ីល(១) |  |  |  |
| ២០១៨ |  |  |  | XXIII | ព្យុងឆាង (១) |  កូរ៉េខាងត្បូង (១) |
| ២០២០ | XXXII | តូក្យូ (៣) |  ជប៉ុន (៣) |  |  |  |

**១** ដើមដំបូងត្រូវធ្វើនៅ ស៊ីកាហ្គូ ប៉ុន្តែបានប្តូរទៅ St. Louis

**២** លុបចោលដោយសារសង្គ្រាមលោកលើកទី១
**៣** លុបចោលដោយសារសង្គ្រាមលោកលើកទី២
**៤៥**
## ឯកសារយោង