Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ជនជាតិវៀតណាម

**ជនជាតិវៀតណាម ឬ ជនជាតិយួន** (ភាសាវៀតណាម : *ngườiViệt*) ឬ **គិញ** គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានដើមកំណើតនៅវៀតណាមខាងជើង និងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិនសម័យបច្ចុប្បន្ន។ ភាសា​កំណើត​គឺ **វៀតណាម** ជា​ភាសា​អូស្ត្រូអាស៊ីក​ដែល​គេ​និយាយ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​បំផុត។ ជនជាតិវៀតណាម មានត្រឹមតែជាង ៨៥.៣២% នៃចំនួនប្រជាជនវៀតណាមក្នុងជំរឿនឆ្នាំ ២០១៩ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការថាជាជនជាតិគិញ (người Kinh) ដើម្បីសម្គាល់ពួកគេពីក្រុមជនជាតិភាគតិចផ្សេងទៀតដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសដូចជាជនជាតិ ហ្មុង, ចាម្ប៍ ឬ មុង ជាដើម។ ជនជាតិវៀតណាមគឺជាក្រុមមួយក្នុងចំណោមក្រុមសំខាន់ៗទាំងបួននៃអ្នកនិយាយភាសាវៀតក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដែលក្រុមផ្សេងទៀតគឺជាជនជាតិ មុង, ថូ និង ជុត ។ ពួកគេទាក់ទងនឹង ជីន ឬ ជីង ប្រជាជនដែលជាក្រុមជនជាតិវៀតណាមនៅក្នុងប្រទេសចិន។ តំបន់ដែលមានចំនួនប្រជាជនសំខាន់ៗរួម ប្រទេសវៀតណាម 82,085,826 នាក់ សហរដ្ឋអាមេរិក 2,183,000 នាក់ កម្ពុជា 400,000–1,000,000 នាក់ ជប៉ុន 432,934 នាក់ ...។ ភាគច្រើន នៃសាសនាប្រជាប្រិយវៀតណាម ធ្វើសមកាលកម្មជាមួយ ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ។ ជនជាតិភាគតិចនៃ គ្រិស្តបរិស័ទ (ភាគច្រើនជា រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក ) និងក្រុមផ្សេងទៀត។

## ប្រវត្តិ

**ដើមកំណើត និងបុរេប្រវត្តិ**

បុព្វបុរសនៃជនជាតិវៀតណាមគឺជាជនជាតិ ប្រូតូ-វៀត ដែលបន្តពូជសាសន៍ពី ប្រូតូ-អូស្ត្រូអាស៊ីទិក ដែលអាចមានប្រភពមកពីកន្លែងណាមួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន យូណាន លីងណាន ឬទន្លេយ៉ង់សេ ឬដីគោក អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមជាមួយនឹង មន ដែលបានតាំងទីលំនៅ ឆ្ងាយ​ទៅ​ខាង​លិច ហើយ​ខ្មែរ​ធ្វើ​ចំណាក​ស្រុក​ទៅ​ខាង​ត្បូង។

## ឯកសារយោង
# កាន់ជិ

**កាន់ជិ** (ជប៉ុន: 漢字、かんじ; អង់គ្លេស: Kanji) គឺជាប្រភេទតួរអក្សរដែលប្រើប្រាស់ជាទូទៅ នៅប្រទេសជប៉ុន និងប្រទេសចិន ។

## សំលេងអាន

|  |
| --- |
| ខាន់ជិ |
| Duration: 1 second.0:01 |
|  漢字(かんじ) |
# ផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ

អ្នកសេដ្ឋកិច្ចបានប្រើប្រាស់ពាក្យ **ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ** ដែលមានន័យថា ទីផ្សារដែលមានមូលនិធិ(Fund)ត្រូវបានផ្ទេរពី អ្នកដែលមានមូលនិធិហួសពីសេចក្តីត្រូវការ ទៅអ្នកដែលខ្វះមូលនិធិ។ ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុដែលមានដូចជា ទីផ្សារបំណុល (Bond Market)និងទីផ្សារហ៊ុន(Stock Market)មានលក្ខណៈសំខាន់ក្នុុងការធ្វើអោយមូលនិធិរបស់អ្នកដែលមិនប្រើប្រាស់វា អោយមានប្រសិទ្ធភាព ទៅអោយអ្នកដែលអាចប្រើប្រាស់មូលនិធិនោះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពពោលគឺយក មូលនិធិនោះទៅធ្វើវិនិយោគទុន។

ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុដែលមានដំណើរការល្អ គឺជាកត្តាដ៏សំខាន់ក្នុងការធ្វើអោយមានកំនើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់។ ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុទន់ខ្សោយ គឺជាហេតុផលមួយដែលនាំអោយប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងពិភពលោកនៅ​តែក្រ។ នេះបង្ហាញថាប្រទេសឧស្សាហកម្មឫ ប្រទេសអ្នកមាន មានទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុខ្លាំង។

នៅក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ អត្រាការប្រាក់លើប័ណ្ណបំណុល ថ្លៃប័ណ្ឌភាគហ៊ុននិងតំលៃរូបិយប័ណ្ណមានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង។ ដើម្បីស្វែងយល់ពីឥរិយាបថប្រែប្រួលនៃទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុទាំងក្នុងប្រទេសនិង​ឆាកអន្តរជាតិ ដែលត្រូវយល់ដឹងពីតួនាទីរបស់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចនិងត្រូវយល់ដឹងថាតើបំរែបំរួលទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ មានផលប៉ះពាល់យ៉ាងដូចម្តេចចំពោះអ្នកសន្សំនិងអ្នកខ្ចី។

## ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ​

ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប្រជាពលរដ្ឋផ្តល់កំចីដល់អ្នកខ្ចីជាច្រើនអ្នកដោយរួមបញ្ចូលទាំងរដ្ឋាភិបាល សាជីវកម្ម IBM​ អ្នកជិតខាងអ្នក។ ដោយមិនដឹងខ្លួនផង អ្នកកំចីទាំងនេះ មិនផ្តល់កំចីដោយផ្ទាល់តាមរយៈ​ ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុទេ តែផ្តល់កំចីដោយប្រយោលតាមរយៈ**ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ** ដែលមានតួនាទីជា **អន្តរការីហិរញ្ញវត្ថុ** (Financial Intermediaries)។ **អន្តរការីហិរញ្ញវត្ថុ**​(Financial Intermediaries)គឺជាស្ថាប័នដែលមានដូចជា ធនាគារពាណិជ្ជ(Commercial Bank)សហជីបឥណទាន (Credit Union)សមាគមន៍សន្សំនិងកំចី (Savings and loan association) ធនាគារសន្សំសង្គហ (mutual savings bank) មូលនិធិសង្គហ(mutual funds) ក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញវត្ថុ (Finance companies) ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង(Insurance Companies)និងមូលនិធិសោធន(Pension funds)ដែលខ្ចីនិងប្រមូលមូនិធិពីអ្នកសន្សំ ហើយបន្ទាប់ក៏យកប្រាក់ដែលបានប្រមួលបាននេះទៅអោយអាជីវកម្មក្នុងស្រុកមួយខ្ចី។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រសិនបើ អ្នកកាត់ប្រាក់ទុកក្នុងផែនការចូលនិវត្តន៍របស់មូលនិធិសោធន នោះអ្នកគ្រប់គ្រងមូលនិធិសោធន នឹងប្រើប្រាស់ប្រាក់នេះដើម្បីទិញប័ណ្ណភាគហ៊ុនសាជីវកម្ម SONY​ឫទិញប័ណ្ណបំណុលរតនាគារ​ឫទិញឧបករណ៍ផ្សេងទៀត។

## មើលផងដែរ

* Finance capitalism
* Financial crisis
* Financial instrument
* Financial market efficiency
* Brownian Model of Financial Markets
* Investment theory
* Quantitative behavioral finance
* Slippage (finance)
* Stock investor
* Financial Market Theory of Development
# ទីរ៉ាណា

| ទីរ៉ាណា Tirona |
| --- |
| រដ្ឋធានី និងទីប្រជុំជន |
|  |
| វិសាលដ្ឋានស្កន់ឌែប៊ែកមជ្ឈមណ្ឌលតុបតានីសុសានកាបផ្លានប៉ាស្យាមហាវិហារអូស្សូដក់ប្រោះព្រះវិហារណាម៉ាសហ្កាប្រាសាទពីទ្រីលីប៉មនាឡិកា |
|

|  |
| --- |
|  **ទង់** |

 |
| ប្រទេស | អាល់បានី |
| តំបន់ | អាល់បានីមជ្ឈិម |
| ស្រុក | ទីរ៉ាណា |
| ទីប្រជុំជន | ទីរ៉ាណា |
| ស្ថាបនា | ១៦១៤ |
| រដ្ឋាភិបាល |
|  • ប្រភេទ | ក្រុមប្រឹក្សា–អភិបាល |
|  • អភិបាលក្រុង | អេរីអន វេលីអាជ (គ.ស.) |
|  • ក្រុមប្រឹក្សា | ក្រុមប្រឹក្សាក្រុងទីរ៉ាណា |
|  • ប្រធាន | តូនី ហ្កូហ្គូ |
| ផ្ទៃក្រឡា |
|  • សរុប | ១១១០ គម2 (០.៤២៩ ម៉ាយ ការ) |
|  • ខ្នាត | ៤១.៨ គម2 (១៦.១ ម៉ាយ ការ) |
| រយៈកំពស់ | ១១០ m (៣៦០ ft) |
| ប្រជាជន  |
|  • ទីប្រជុំជន | ៥៩៨,១៧៦ |
|  • ទីប្រជុំជន Density | ៥០២/km2 (១៣០០/sq mi) |
|  • ខ្នាត | ៤១៨,៤៩៥ |
| ផសស |
|  • សរុប | ១៥.១ ពាន់លានអឺរ៉ូ (២០២៣) |
|  • ក្នុងម្នាក់ | ៨.៦៤២ អឺរ៉ូ (២០២៤) |
|  |
| ល្វែងម៉ោង | CET (ម.ស.ស.+១) |
|  • រដូវក្តៅ (DST) | CEST (UTC+២) |
| កូដប្រៃសណីយ៍ | ១០០០-១០៥៤ |
| កូដតំបន់ | +៣៥៥ (០) ៤ |
| អាកាសយានដ្ឋាន | អាកាសយានដ្ឋានណឺណឺតេរ៉េហ្សា |
| ផ្លូវល្បឿនលឿន |  |
| មហាវិថី |   |
| ប័ណ្ណចុះបញ្ជីរថយន្តបើកបរ | TR |
| គេហទំព័រ | tirana.al |

**ទីក្រុង ទីរ៉ាណា** (ភាសាអាល់បានី៖ Tirona ឬ Tiranë) គឺជារដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៃប្រទេស អាល់បានី។ វាមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគកណ្តាលនៃប្រទេស ហើយត្រូវព័ទ្ធជុំវិញដោយភ្នំដូចជា ភ្នំដៃទីនៅប៉ែកខាងកើត និងជ្រលងភ្នំរាងទាបមួយនៅភាគពាយព្យដែលមាន សមុទ្រអាទ្រីអាទិក នៅម្ខាងទៀត។ ទីរ៉ាណាគឺជាទីក្រុងដ៏សើមបំផុត និងមានពន្លឺថ្ងៃខ្លាំងបំផុតនៅអឺរ៉ុប ដែលទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រមាណ ២,៥៤៤ ម៉ោងក្នុងមួយឆ្នាំ។

ទីតាំងនៃទីក្រុងទីរ៉ាណាបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវបានមនុស្សចូលមកតាំងទីលំនៅនៅចាប់តាំងពីយុគសម័យដែកមកម៉្លេះ ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកជាទីតាំងស្នូលនៃអាណាចក្រអ៊ីលីរីរបស់កុលសម្ព័ន្ធទូឡុងធី។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមអ៊ីលីរីបានបញ្ចប់ ទីក្រុងមួយនេះក៏ត្រូវបានកាត់បញ្ចូលទៅក្នុងទឹកដីនៃចក្រភពរ៉ូម ហើយបានក្លាយជាទីក្រុងដ៏សំខាន់មួយនៃចក្រភពនោះ។ បន្ទាប់ពីចក្រភពរ៉ូម៉ាំងខាងលិចបានដួលរលំនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី៤ ទឹកដីប្រទេសអាល់បានីបច្ចុប្បន្នភាគច្រើនបានធ្លាក់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងនៃចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំងខាងកើត ដូចដែលបានឃើញនៅក្នុងភស្តុតាងជាប្រាសាទឈ្មោះពីទ្រីលី ដែលបានសាងសង់ឡើងនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជូស្ទីនានទី១។ ទីរ៉ាណាត្រូវបានស្ថាបនាជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ១៦១៤ ដោយឧត្តមសេនីយ៍អូតូម៉ង់-អាល់បានីម្នាក់ឈ្មោះស៊ូលីម៉ាន​ បាងជីនី។ ទីក្រុងនេះមិនសូវមានសារៈសំខាន់ប៉ុន្មានទេសម្រាប់អាណាចក្រអូតូម៉ង់តួកគី ប៉ុន្តែមកដល់សតវត្សរ៍ទី២០ សមាជលូស្យនីក៏បានប្រកាសវាជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសអាល់បានីដែលទើបតែទទួលឯករាជ្យថ្មីៗនៅក្នុងឆ្នាំ១៩១២។

ទីរ៉ាណាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាទីក្រុងពិភពលោក ខណៈក្នុងប្រទេស វាគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ នយោបាយ និងពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខានក៏ព្រោះតែទីតាំងរបស់វាស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃប្រទេស ហើយមានប្រព័ន្ធដំណឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាស ផ្លូវសមុទ្រ ផ្លូវដែក និងផ្លូវគោកទាន់សម័យ។ ក្នុងនាមជាទីអាសនៈនៃរដ្ឋាភិបាលអាល់បានី ទីរ៉ាណាគឺជាទីក្រុងនិវាសដ្ឋានផ្លូវការរបស់ប្រធានាធិបតី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអាល់បានី និងសភាតំណាងរាស្ត្រប្រទេសអាល់បានី។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេប្រកាសថាជាធានីយុវជនអឺរ៉ុបសម្រាប់ឆ្នាំ២០២២។​

## កំណត់សម្គាល់

## ឯកសារយោង
# អាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៥៤

|  |
| --- |
| **អាស៊ីហ្គេមលើកទី២** |
| អាស៊ីហ្គេមលើកទី២អាស៊ីហ្គេមលើកទី២
 |
| **ទីក្រុងនិងប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ** | ម៉ានីល, ហ្វីលីពីន |
| **ចំនួនប្រទេសដែលចូលរួម** | ១៩ |
| **ចំនួនកីឡាករដែលចូលរួម** | ៩៧០ |
| **ចំនួនព្រឹត្តិការណ៍កីឡា** | ៨ |
| **ពិធីបើកការប្រកួត** | ១ ឧសភា ១៩៥៤ |
| **ពិធីបិទការប្រកួត** | ៩ ឧសភា ១៩៥៤ |
| **បើកការប្រកួតជាផ្លូវការដោយ** | រ៉ាម៉ុន ម៉ាហ្គសាយសាយ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន |
| **កីឡាករធ្វើសច្ចាប្រណិធាន** | ម៉ារទីន ហ្គីសុន |
| **អាជ្ញាកណ្ដាលធ្វើសច្ចាប្រណិធាន** | អង់តូនីញ៉ូ ដេឡាស់ អាឡាស់ |
| **អ្នកអុជគុបភ្លើង** | អិនរីឃ្វីតូ ប៊ីច |
| **កន្លែងបើកការប្រកួត** | ពហុកីឡាដ្ឋានអនុស្សាវរីយ៍រីហ្សាល់ |

**អាស៊ីហ្គេមលើកទី២** ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ពីថ្ងៃទី១ ដល់ទី៩ ឧសភា ១៩៥៤។

## ប្រទេសដែលចូលរួម

(លេខនៅក្នុងវង់ក្រចកជាចំនួនកីឡាករនិងប្រតិភូដឹកនាំ​របស់ប្រទេសនីមួយៗ)

* កម្ពុជា (១២)
* កូរ៉េខាងត្បូង (៥២)
* តៃវ៉ាន់ (១៤០)
* ភូមា (៣៤)
* ជប៉ុន (១៦០)
* ថៃ (១៩)
* បរនេអូខាងជើង1 (៣)
* ប៉ាគីស្ថាន (៤៦)
* ម៉ាឡាយ៉ា (៩)
* វៀតណាមខាងត្បូង (១៦៥)
* សិង្ហបុរី2 (៥៤)
* សេយឡុន (៦)
* ហុងកុង1 (៤៧)
* ហ្វីលីពីន (១៦៦)
* អាហ្វហ្គានីស្ថាន (១៧)
* អ៊ីរ៉ង់ (ប្រតិភូតែម្នាក់)
* អ៊ីស្រាអែល (៨៥)
* ឥណ្ឌា (៦៩)
* ឥណ្ឌូនេស៊ី (៨៥)

កំនត់សំគាល់៖

1 បរនេអូខាងជើង និង ហុងកុង នៅពេលនោះជាអាណានិគមរាជបល្ល័ង្គអង់គ្លេស
2 សិង្ហបុរីនៅពេលនោះជារដ្ឋស្វ័យគ្រប់គ្រង​ក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេស
## ព្រឹត្តិការណ៍កីឡា

* បាញ់កាំភ្លើង
* បាល់ទាត់
* បាល់បោះ
* បោកចំបាប់
* ប្រដាល់
* លើកទំងន់
* អត្តពលកម្ម
* Aquatics

## កំនត់ត្រាមេដាយ

(*ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌*)

| ចំនាត់ថ្នាក់ | ប្រទេស |  មាស |  ប្រាក់ |  សំរិទ្ឋ | សរុប |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ១ |  ជប៉ុន | ៣៨ | ៣៦ | ២៤ | **៩៨** |
| ២ |  ហ្វីលីពីន | ១៤ | ១៤ | ១៧ | **៤៥** |
| ៣ |  កូរ៉េខាងត្បូង | ៨ | ៦ | ៥ | **១៩** |
| ៤ |  ប៉ាគីស្ថាន | ៤ | ៥ | ០ | **៩** |
| ៥ |  ឥណ្ឌា | ៤ | ៤ | ៥ | **១៣** |
| ៦ |  តៃវ៉ាន់ | ២ | ៤ | ៦ | **១២** |
| ៧ |  អ៊ីស្រាអែល | ២ | ១ | ១ | **៤** |
| ៨ |  ភូមា | ២ | ០ | ២ | **៤** |
| ៩ |  សិង្ហបុរី | ១ | ៣ | ៤ | **៨** |
| ១០ |  សេយឡុន | ០ | ១ | ១ | **២** |
| ១១ |  ឥណ្ឌូនេស៊ី | ០ | ០ | ៣ | **៣** |
| ១២ |  ហុងកុង | ០ | ០ | ១ | **១** |
| **សរុប** | **៧៥** | **៧៣** | **៦៩** | **២១៨** |

## តំនភ្ជាប់ក្រៅ

* ប្រវត្តិអាស៊ីហ្គេម Archived 2013-08-14 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
# ខេត្ដកាំងវ៉ុន(ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង)

| Gangwon 강원도 |
| --- |
| Province |
| Korean |
|  • Hangul | 강원도 |
|  • Hanja | 江原道 |
|  • McCune‑Reischauer | Kangwŏndo |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **ទង់** |  **Logo** |

 |
| Location of Gangwon |
| Country | South Korea |
| Region | Gwandong (Yeongseo: western Gangwon; Yeongdong: eastern Gangwon) |
| Capital | Chuncheon |
| Subdivisions | 7 cities; 11 counties |
| រដ្ឋាភិបាល |
|  • Governor | Kim Jin-tae (People Power) |
| ផ្ទៃក្រឡា |
|  • សរុប | ១៦៨៧៥ គម2 (៦.៥១៥ ម៉ាយ ការ) |
| ប្រជាជន (October, 2022) |
|  • សរុប | ១,៥៣៧,៣៣៩ |
|  • សន្ទភាព | ៩០/km2 (២០០/sq mi) |
| Metropolitan Symbols |
|  • Flower | Royal azalea |
|  |
| ក្រមអ.ម.អ. ៣១៦៦ | KR-42 |
| Dialect | Gangwon (Yeongseo: western Gangwon dialect; Yeongdong: eastern Gangwon dialect) |
| គេហទំព័រ | Official website (English) |

**ខេត្តកាំងវ៉ុន** គឺជាខេត្តមួយ​របស់ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង ​ដែល​មានទីរួមខេត្តរបស់​ខ្លួន​នៅឈុនជុន ។ វាត្រូវបានចងភ្ជាប់នៅខាងកើតជាប់សមុទ្រជប៉ុន និងមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តក្យង់គីនៅភាគខាងលិច ខេត្តក្យងសាំងខាងជើង និង ខេត្តឈុងឆងខាងជើង នៅភាគខាងត្បូង និងខ្សែព្រំដែនយោធា នៅភាគខាងជើង ដោយបំបែកវាចេញពីខេត្តកាំងវ៉ុនរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ។ មុន​ការបែងចែក​ប្រទេស​កូរ៉េ ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៤៥ ខេត្តកាំងវ៉ុន(កូរ៉េខាងត្បូង)និងខេត្តកាំងវ៉ុន(កូរ៉េខាងជើង) បាន​បង្កើតជាខេត្ត​តែ​មួយ ​។ ស្រុកព្យុងឆាង ក្នុងទីក្រុងកាំងវ៉ុន ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០១៨ និងប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០១៨ ដោយខេត្តកាំងវ៉ុន ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កីឡាអូឡាំពិកយុវជនរដូវរងាឆ្នាំ២០២៤ ។

## ឯកសារយោង
# Yahoo!

Yahoo! Inc.ជាសហគ្រាសសធារណះមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងជាក្រុមហ៊ុនបំរើសេវាកម្មអ៊ិនធឺណេតលើពិភពលោក។

## សេវាកម្មរបស់ Yahoo!

|  |  |
| --- | --- |
| * Yahoo!Autos
* Yahoo! 360°
* Yahoo!Finance
* Yahoo!Games
* Yahoo!GeoCities
* Yahoo!Groups
* Yahoo!Health
* Yahoo!Horoscopes
* Yahoo!HotJobs
* Yahoo!Kids
* Yahoo!Local
* Yahoo!Mail
* Yahoo!Maps
* Yahoo!Messenger
 | * Yahoo!Movies
* Yahoo!Music
* My Yahoo!
* Yahoo!News
* Yahoo!People Search
* Yahoo!Personals
* Yahoo!Photos
* Yahoo!Real Estate
* Yahoo!Shopping
* Yahoo!Sports
* Yahoo!Tech
* Yahoo!Travel
* Yahoo!TV
* Yahoo!Yellow Pages
 |

## វិបសាយ Yahoo! អន្តរជាតិ

### អ៊ឺរ៉ុប

|  |
| --- |
| * Yahoo! UK&Ireland
* Yahoo! Deutschland
* Yahoo! Österrich
* Yahoo! Nederland
* Yahoo! Italia
* Yahoo! France
* Yahoo! España
* Yahoo! Català
* Yahoo! Sverige
* Yahoo! Danmark
* Yahoo! Norge
* Yahoo! Suomi
* Yahoo! Schweiz
* Yahoo! in Greek
* Yahoo! По-Русски Archived 2013-06-06 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
 |

### អាមេរិក

|  |  |
| --- | --- |
| * Yahoo!
* ចិន Archived 2008-05-18 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
* Yahoo! Canada
* Yahoo! Canada en français
* Yahoo! Telemundo
* Yahoo! Mexico
* Yahoo! Argentina
* Yahoo! Brasil Archived 2008-04-24 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
 | Yahoo! សហរដ្ឋអាមេរិក
Yahoo! របស់អាមេរិកជាភាសាចិន
Yahoo! កាណាដាជាភាសាអង់គ្លេស
Yahoo! កាណាដាជាភាសាបារាំង |

### អាស៊ីនិងអូសេអានី

|  |  |
| --- | --- |
| * Yahoo! JAPAN
* Yahoo! Asia
* Yahoo! Korea
* ចិន Archived 2008-04-27 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
* Yahoo! តៃវ៉ាន់
* Yahoo! Hong Kong
* Yahoo! Singapore
* Yahoo! India Archived 2008-04-27 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
* Yahoo! Indonesia Archived 2008-04-14 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
* Yahoo! Philippines
* Yahoo! Malaysia
* Yahoo! Thailand
* Yahoo! Việtnam Archived 2008-05-01 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.
* Yahoo! 7
* Yahoo! Xtra
 | Yahoo! JAPAN
[Yahoo! អាស៊ី
のYahoo!កូរ៉េ
Yahoo!ចិន
Yahoo! សិង្ហបុរី
Yahoo!ឥណ្ឌា
Yahoo!ឥណ្ឌូនេស៊ី
Yahoo!ហ្វីលីពីន
Yahoo!ម៉ាឡេស៊ី
Yahoo!ថៃ
Yahoo!វៀតណាម
Yahoo!អូស្រ្តាលី → Yahoo! 7
Yahoo! ញូសឺលែន |
# ឆ្នេរ​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ី​ភិ​ច

ប្រទេសដែលនៅជុំវិញមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានគូសបញ្ជាក់ពណ៌ខៀវ
**ឆ្នេរ​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ី​ភិ​ច** សំដៅដល់ទីកន្លែងជុំវិញ មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក រួមទាំងកោះ និងកោះតូចៗនៅក្នុង "មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក" ។នៅក្នុង ភូគព្ភសាស្រ្ត ទឹកដីនៃ តំបន់ ឆ្នេរ​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ី​ភិ​ច ក៏ជាប់ទាក់ទងនឹងរង្វង់ភ្លើងផងដែរ។

## បញ្ជីរាយនាមប្រទេសនៅឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក

ខាងក្រោមនេះគឺជាបញ្ជីនៃបណ្តាប្រទេសដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ពីព្រោះពួកគេស្ថិតនៅលើច្រាំងនៃមហាសមុទ្រនេះ។

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * អាស៊ីខាងកើត
	+ រុស្ស៊ី
	+ ជប៉ុន
	+ កូរ៉េខាងជើង
	+ កូរ៉េខាងត្បូង
	+ ចិន
		- ហុងកុង
		- ម៉ាកាវ
	+ តៃវ៉ាន់
* អាស៊ីអាគ្នេយ៍
	+ ថៃ
	+ វៀតណាម
	+ កម្ពុជា
	+ ម៉ាឡេស៊ី
	+ សិង្ហបុរី
	+ ប្រ៊ុយណេ
	+ ឥណ្ឌូនេស៊ី
	+ ហ្វីលីពីន
	+ ទីម័រខាងកើត
 | * មហាសមុទ្រ (រដ្ឋ អធិបតេយ្យ)
	+ អូស្ត្រាលី
	+ ប៉ាឡូ
	+ សហព័ន្ធរដ្ឋមីក្រូណេស៊ី
	+ ប៉ាពួនូវែលគីនេ
	+ សូឡូម៉ុង
	+ ណូរូ
	+ ប្រជុំកោះម៉ាសាល់
	+ វ៉ានូអាទូ
	+ នូវែលសេឡង់
	+ ទូវ៉ាលូ
	+ ហ្វីជី
	+ គិរីបាទី
	+ តុងកា
	+ សាម័រ
	+ នីវវេ
	+ ប្រជុំកោះឃុក
 | * មហាសមុទ្រ (ពឹងផ្អែកលើដែនដី)
	+ រដ្ឋ និងដែនដីនៃប្រទេសអូស្ត្រាលី
		- កោះន័រហ្វូក
	+ អាណាចក្រនៃប្រទេសនូវែលសេឡង់
		- តូក្លូ
	+ នៅក្រៅប្រទេសបារាំង
		- នូវែលកាឡេដូនី
		- ជញ្ជាំង និង ហ្វូតូណា
		- ប៉ូលីណេស៊ី បារាំង
	+ ទឹកដីក្រៅប្រទេសអង់គ្លេស
		- កោះ Pitcairn
	+ សហរដ្ឋអាមេរិកតំបន់មិនប្រក្រតី
		- ប្រជុំកោះម៉ារីយ៉ានខាងជើង
		- ក្វាម
		- សាមុត អាមេរិក
	+ សហរដ្ឋអាមេរិក
		- ហាវ៉ៃ
	+ ឈីលី
		- កោះអ៊ីស្ទើរ
 | * អាមេរិកខាងជើង
	+ កាណាដា
	+ សហរដ្ឋអាមេរិក
	+ ម៉ិកស៊ិក
* អាមេរិកកណ្ដាល
	+ ក្វាតេម៉ាឡា
	+ អែលសាល់វ៉ាឌ័រ
	+ ប្រទេសហុងឌូរ៉ាស
	+ នីការ៉ាក្វា
	+ កូស្តារីកា
	+ ប៉ាណាម៉ា
* អាមេរិកខាងត្បូង
	+ កូឡុំប៊ី
	+ អេក្វាឌ័រ
	+ ប៉េរូ
	+ ឈីលី
 |

## ពាណិជ្ជកម្ម

មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកគឺជាប្រភពសមុទ្រ។ ឆ្នេរ​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ី​ភិ​ច មាន 29 ក្នុងចំណោម កំពង់ផែដែល រវល់បំផុត 50 នៅលើ ពិភពលោក។

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * កូរ៉េខាងត្បូង
	+ ប៊ូសាន (5ទី)
* ជប៉ុន
	+ យ៉ូកូហាម៉ា (36ទី)
	+ តូក្យូ (25ទី)
	+ ណាហ្គូយ៉ា (47ទី)
	+ កូប (49ទី)
* តៃវ៉ាន់
	+ កៅសុង (12ទី)
* ហុងកុង
	+ ហុងកុង (3ទី)
 | * ចិន
	+ សៀងហៃ (1ទី)
	+ សេនហ្សិន (4ទី)
	+ នីងបូ (6ទី)
	+ ក្វាងចូវ (7ទី)
	+ ឈីងតាវ (8ទី)
	+ តៀនជីន (10ទី)
	+ ស៊ីយ៉ាមេន (19ទី)
	+ ដាលី (21ទី)
	+ លៀនយ៉ុងហ្គាង (30ទី)
	+ យីងគុ (34ទី)
 | * ហ្វីលីពីន
	+ ទីក្រុងម៉ានីល (37ទី)
* វៀតណាម
	+ សាយហ្គន (28ទី)
* ថៃ
	+ ឡែមចាបាង (22ទី)
* ម៉ាឡេស៊ី
	+ កំពង់ផែឃ្លាំង (13ទី)
	+ ចំណុចចេញផ្សាយ (16ទី)
* សិង្ហបុរី
	+ សិង្ហបុរី (2ទី)
 | * ឥណ្ឌូនេស៊ី
	+ ហ្សាកាតា (24ទី)
	+ ស៊ូរ៉ាបាយ៉ា (38ទី)
* កាណាដា
	+ វែនឃូវើរ៍ (50ទី)
* សហរដ្ឋអាមេរិក
	+ ឡូសអេនជែលឡេស (17ទី)
	+ ឆ្នេរដ៏វែង (18ទី)
	+ ស៊ីថល/តាកូម៉ា (48ទី)
* ប៉ាណាម៉ា
	+ បាលបូអា (43ទី)
 |

## ឯកសារយោង
# ជនជាតិចិន

**ប្រជាជនចិន** ឬ **ជនជាតិចិន** សាមញ្ញ គឺជាប្រជាជន ឬក្រុមជនជាតិដែលត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណជាមួយ ប្រទេសចិន ជាធម្មតាតាមរយៈជនជាតិភាគតិច សញ្ជាតិ សញ្ជាតិ ឬទំនាក់ទំនងផ្សេងទៀត។

ជនជាតិ​ចិន ឬ​ហាន ​គឺជា​ក្រុម ​ជនជាតិភាគតិច ​ធំជាងគេ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ចិន ដែល​មាន​ប្រមាណ​ជា 92% នៃ ​ប្រជាជន​ចិន​ដីគោក ​។ ពួកគេរួមមានប្រហែល 95%, 92% និង 89% នៃប្រជាជនតៃវ៉ាន់, ហុងកុង, និង ម៉ាកាវ រៀងគ្នា។   ពួកគេក៏ជា ក្រុមជនជាតិភាគតិចដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលរួមមានប្រហែល 18% នៃ ចំនួនប្រជាជនពិភពលោក ។

នៅខាងក្រៅប្រទេសចិន ពាក្យ "ចិនហាន" និង "ចិន" ច្រើនតែត្រូវបានផ្សំឡើង ចាប់តាំងពីអ្នកដែលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ ឬចុះឈ្មោះជាជនជាតិហាន គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងប្រទេសចិន។ មានជនជាតិភាគតិចចំនួន 55 ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ នៅក្នុងប្រទេសចិន ដែលអាចកំណត់ថាជា "ជនជាតិចិន" ផងដែរ។

ប្រជាជនមកពីកោះតៃវ៉ាន់ ដែលជាផ្លូវការថាជាសាធារណៈរដ្ឋចិន (ROC) ក៏អាចត្រូវបានគេហៅថា "ជនជាតិចិន" នៅក្នុងបរិបទផ្សេងៗ បើទោះបីជាពួកគេជាធម្មតាត្រូវបានគេហៅថា " តៃវ៉ាន់ " ក៏ដោយ។ ទឹកដី​តៃវ៉ាន់​មាន ​ជម្លោះ ហើយ ROC មាន ​កម្រិត​ការ​ទទួល​ស្គាល់​អធិបតេយ្យភាព​របស់​ខ្លួន ។

វាក៏មានជនភៀសខ្លួន ចិនយ៉ាងទូលំទូលាយដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ជនជាតិចិនក្រៅប្រទេស ។

## ឯកសារយោង
# គណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន

| គណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន *中国共产党 *Zhōngguó Gòngchǎndǎng** |
| --- |
|  |
| អក្សរកាត់ | គកច ឬ បកច |
| ស្ថាបនិក | ឆិន ឌូស៊ីវ លី តាចាវ |
| អគ្គលេខាធិការបក្ស | ស៊ី ជីនពីង |
| គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ | * ស៊ី ជីនពីង
* លី ខឹឈាង
* លី ចាងស៊ូ
* វ៉ាង យ៉ាង
* វ៉ាង ហ៊ូនីង
* ចាវ លឺជី
* ហាន ចឹង
 |
| បាវចនា | 为人民服务 "បម្រើប្រជាពលរដ្ឋ" |
| បង្កើត | ១ កក្កដា ១៩២១ (ផ្លូវការ) ២៣ កក្កដា ១៩២១ (ប្រជុំសមាជជាតិលើកទីមួយ) |
| ទីស្នាក់ការកណ្ដាល | ចុងណានហៃ, ប៉េកាំង |
| សារព័តមាន | ពលរដ្ឋប្រចាំថ្ងៃ (人民日报) |
| ស្លាបយុវជន | សម្ព័ន្ធយុវជនកុម្មុយនីស្តចិន |
| ការិយាល័យស្រាវជ្រាវ | ការិយាល័យស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយកណ្តាល |
| ស្លាបយោធា | កងទ័ពរំដោះប្រជាជន នគរបាលប្រដាប់អាវុធប្រជាជន កងជីវពលចិន |
| ស្លាបពលកម្ម | សហព័ន្ធសហជីពចិនរួម |
| សមាជិកភាព  (២០២១) |  ៩៥,១៤៨,០០០ |
| មនោគមវិជ្ជា | សង្គមនិយមលក្ខណៈចិន[បង្ហាញ]
* • កុម្មុយនីស្តនិយម
* • ម៉ាក្ស–លេនីននិយម
* • គោលគំនិតម៉ៅសេទុង
* • ទ្រឹស្តីតេងសៀវពីង
* • បីតំណាងនិយម
* • ទស្សនវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រលើការអភិវឌ្ឍ
* • គោលគំនិតស៊ីជីនពីង
* ស្នេហាជាតិសង្គមនិយម
* ជាតិនិយមចិន
 |
| ទំនាក់ទំនងជាតិ | រណសិរ្សរួបរួមជាតិ |
| ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ | កិច្ចប្រជុំនៃគណបក្សកុម្មុយនីស្តនិងបក្សពលករអន្តរជាតិ |
| សមាជជាតិប្រជាជន (ទី១៣) | ២០៩៥ / ២៩៨០ (70%) |
| គណៈកម្មធិការអចិន្ត្រៃយ៍ សជប | ១១៨ / ១៧៥ (67%) |
| គេហទំព័រ |
| cpc.people.com.cn |
| ទង់ |
|  |
| នយោបាយនៅចិន គណបក្សនយោបាយ ការបោះឆ្នោត |

**គណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន** (ចិន៖ 中国共产党, ភិងអ៊ិង៖ *Zhōngguó Gòngchǎndǎng*), អាចហៅបានថា **បក្សកុម្មុយនីស្តចិន** គឺជាគណបក្សនយោបាយកាន់អំណាចតែមួយគត់នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ បក្សកុម្មុយនីស្តចិនគឺជាគណបក្សនយោបាយនាំមុខនៃគណបក្សនយោបាយស្របច្បាប់ចំនួន ៨ ផ្សេងទៀតដែលរួមគ្នាបង្កើតបានជារណសិរ្សបង្រួបបង្រួម។ គណបក្សនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩២១ ដោយលោកឆិន ឌូស៊ីវ និងលោកលី តាចាវ។ ក្រោយពីមក បក្សមួយនេះបានទទួលនូវប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំងសម្បើមពីសំណាក់ប្រជាជនចិនហើយនៅឆ្នាំ១៩៤៩ បក្សកុម្មុយនីស្តចិនក៏បានទទួលជោគជ័យក្នុងការវាយបណ្តេញរដ្ឋាភិបាលជាតិនិយមគួមីនតាងចេញពីចិនដីគោកទៅកោះតៃវ៉ាន់។ នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៩ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនក៏បានប្រកាសបង្កើតឡើងដោយមានបក្សកុម្មុយនីស្តនេះជារដ្ឋាភិបាលដឹកនាំ។

កងទ័ពរំដោះប្រជាជន (ករប) គឺជាស្លាបយោធានិងត្រូវគ្រប់គ្រងដឹកនាំដោយគណបក្សនេះផ្ទាល់។

ក្រោមការដឹកនាំរបស់បក្សមួយនេះ ប្រទេសចិនត្រូវបានគេសម្តៅលើថាជារដ្ឋឯកបក្សម៉ាក្ស–លេនីននិយមផ្តាច់ការ។ គណបក្សនេះបានរៀបចំជាផ្លូវការដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃមជ្ឈិមនិយមប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជាគោលការណ៍បង្កើតឡើងដោយលោកវ្លាឌីមៀរ លេនីនដោយគោលការណ៍នេះតម្រូវឱ្យបក្សមានការពិភាក្សាបើកចំហអំពីគោលនយោបាយណាមួយក្រោមលក្ខខណ្ឌថាសមាជិកបក្សទាំងអស់ត្រូវយល់ស្របគ្នាមុននឹងសម្រេចសេចក្តីអ្វីមួយ។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ

## មនោគមវិជ្ជា

## ឯកសារយោង

### អាគតដ្ឋាន

## តំណភ្ជាប់ក្រៅ

* គេហទំព័រផ្លូវការ
* (ភាសាអង់គ្លេស) *People's Daily*, សារព័ត៌មានផ្លូវការនៃគណៈកម្មាធិការបជ្ឈឹមបក្សកុម្មុយនិស្តចិន