# លីទុយអានី

សាធារណរដ្ឋលីទុយអានី| Lietuvos Respublika (លីទុយអានី) |
| --- |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **ភ្លេងជាតិTautiška giesmė* "ចម្រៀងជាតិ"Duration: 1 minute and 48 seconds.1:48 |
| ទីតាំងប្រទេសលីទុយអានី (ក្រហម) នៅទ្វីបអឺរ៉ុប |
| រដ្ឋធានី និង ទីក្រុងធំបំផុត | វីលនៀស ﻿ / ﻿ |
| ភាសាផ្លូវការ | លីទុយអានី |
| ក្រុមជនជាតិ (ឆ្នាំ ២០២៥) | * ៨២.៣% លីទុយអានី
* ៦.២% ប៉ូឡូញ
* ៥.០% រុស្ស៊ី
* ២.២% អ៊ុយក្រែន
* ២.១% បេឡារុស
* ២.២% ជនជាតិផ្សេងៗទៀត
 |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០២១) | * + ៧៩.៤% គ្រិស្ដសាសនា
		- ៧៤.២% កាតូលិក
		- ៥.២% និកាយគ្រិស្តផ្សេងៗទៀត
* ៦.១% គ្មានជំនឿសាសនា
* ០.៨% សាសនាផ្សេងៗទៀត
* ១៣.៧% គ្មានចម្លើយ
 |
| រដ្ឋសមាជិក | សហភាពអឺរ៉ុប |
| រដ្ឋាភិបាល | ឯកត្តរដ្ឋ សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យប្រព័ន្ធពាក់កណ្ដាលប្រធានាធិបតី |
| - ប្រធានាធិបតី | ហ្គីតាណាស ណូសេដា |
| - នាយករដ្ឋមន្ត្រី (ស្ដីទី) | រីម៉ឹនតាស សាដជូស |
| - ប្រធានសីម៉ាស | សោលូស ស្ក្រ៍វែលនេលីស |
| នីតិបញ្ញត្តិ | សីម៉ាស |
| និម្មិតកម្ម |
| - វត្តមានដំបូង | ៩ មីនា ១០០៩ |
| - ពញាក្សត្រ | ១២៣៦ |
| - សហភាពជាមួយប៉ូឡូញ | ២​ កុម្ភៈ ១៣៨៦ |
| - កើតជាសហធនរដ្ឋ | ១ កក្កដា ១៥៦៩ |
| - បែងចែក | ២៤​ តុលា ១៧៩៥ |
| - ស្ដារឯករាជ្យភាព | ១៦ កុម្ភៈ ១៩១៨ |
| - ក្រោមសហភាពសូវៀត | ១៦ មិថុនា​ ១៩៤០ |
| - ឯករាជ្យភាពលើកទីពីរ | ១១ មីនា ១៩៩០ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ៦៥,៣០០ គ.ម២   (ទី១២១) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | ១.៩៨ (២០១៥) |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៥) |  ២,៨៩៧,៤៣០ (ទី១៣៧) |
| - ដង់ស៊ីតេ | ​​៤៤ នាក់/គ.ម២   (ទី១៣៨) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៥) |
| - សរុប |  ១៦១.៤៥៤ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៨៨) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៥៥,៩៩៥ ដុល្លារ (ទី៣៩) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៥) |
| - សរុប |  ៨៧.៩៨១ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៧៨) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៣០,៥១៤ ដុល្លារ (ទី៤០) |
| ជីនី (២០២៣) |  ៣៥.៧ មធ្យម |
| HDI (២០២៣) |  ០.៨៩៥ ខ្ពស់ណាស់ · ទី៣៩ |
| រូបិយវត្ថុ | អឺរ៉ូ​ ((€)) (EUR) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+២ (EET) |
| - រដូវក្តៅ (DST) | UTC+៣ (EEST) |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +៣៧០ |
| កូដ ISO 3166 | LT |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .lt |
|  |

**ប្រទេសលីទុយអានី** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋលីទុយអានី** គឺជា​ប្រទេស​មួយស្ថិត​នៅ​តំបន់​បាល់ទិក​ក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ លីទុយអានីជារដ្ឋបាល់ទិកមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋបាល់ទិកចំនួនបី ដែលស្ថិតនៅលើច្រាំងខាងកើតនៃសមុទ្របាល់ទិក ដោយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសឡេតូនីនៅភាគខាងជើង ប្រទេសបេឡារុសនៅភាគខាងកើតនិងត្បូង ប្រទេសប៉ូឡូញនៅភាគខាងត្បូង និងប្រទេសរុស្ស៊ីត្រង់តំបន់កាលីនីនក្រាដនៅភាគនិរតី និងមានព្រំដែនសមុទ្រជាមួយប្រទេសស៊ុយអែតនៅភាគខាងលិច។ ប្រទេសលីទុយអានីគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ៦៥,៣០០ គម២ ដែលមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ២.៩ លាននាក់។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេសនេះគឺ វីលនៀស។

អស់រយៈពេលជាច្រើនពាន់ឆ្នាំ តំបន់ឆ្នេរភាគអាគ្នេយ៍នៃសមុទ្របាល់ទិកត្រូវបានកុលសម្ព័ន្ធបាល់ទិកជាច្រើនក្រុមកាន់កាប់រស់នៅ។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១២៣០ ទឹកដីលីទុយអានីត្រូវបានបង្រួបបង្រួមជាលើកដំបូងដោយព្រះបាទមីនដោហ្កាស ដោយបានបង្កើតជាព្រះរាជាណាចក្រលីទុយអានីឡើងនៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១២៥៣។ ការពង្រីកទឹកដី និងការបង្រួបបង្រួមរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់បាននាំឱ្យនគរមួយនេះក្លាយជាព្រះមហាពញារដ្ឋនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៤ និងត្រូវជារដ្ឋដ៏ធំជាងគេបំផុតនៅអឺរ៉ុបនាសម័យនោះ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៣៨៦ ព្រះមហាពញារដ្ឋលីទុយអានីបានចងឯកត្តសហភាពជាមួយព្រះរាជមកុដនៃរាជាណាចក្រប៉ូឡូញ។ ដោយសារឯកត្តសហភាពនេះ​ មហានគរទាំងពីរក៏ត្រូវបានបង្រួបបង្រួមចូលគ្នាបង្កើតបានជាសហធនរដ្ឋប៉ូឡូញ–លីទុយអានីនៅក្នុងឆ្នាំ១៥៦៩ ដោយក្លាយខ្លួនជារដ្ឋដ៏ធំបំផុត និងរីកចម្រើនបំផុតមួយនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ របបនគរមួយនេះមានអត្ថិភាពជាងពីរសតវត្សរ៍ រហូតដល់ពេលដែលមហាអំណាចជិតខាងបានពុះកាត់បែងចែកទឹកដីបូឡូញ–លីទុយអានីជាផ្នែកៗបន្តិចម្ដងៗពីចន្លោះឆ្នាំ១៧៧២ រហូតដល់ឆ្នាំ១៧៩៥ ពោលរហូតដល់បាត់ស្រមោលពីផែនទីអឺរ៉ុប។

ពេលជិតចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី១ ពោលគឺនៅក្នុងឆ្នាំ១៩១៨ លីទុយអានីក៏បានប្រកាសឯករាជ្យ បង្កើតបានជាសាធារណរដ្ឋលីទុយអានីថ្មី។ នៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ លីទុយអានីត្រូវបានកាន់កាប់ដោយសហភាពសូវៀត មុនពេលត្រូវធ្លាក់ក្រោមការត្រួតត្រារបស់អាល្លឺម៉ង់ណាស៊ី ហើយទីបំផុតត្រូវបានសហភាពសូវៀតចូលមកកាន់កាប់ម្ដងទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៤។ ជាលទ្ធផល ចលនាតស៊ូប្រដាប់អាវុធលីទុយអានីប្រឆាំងការកាន់កាប់របស់សូវៀតបានផ្ទុះឡើងដោយបានអូសបន្លាយរហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩០ មួយឆ្នាំមុនពេលសហភាពសូវៀតត្រូវរំលាយ លីទុយអានីបានក្លាយជាសាធារណរដ្ឋសូវៀតដំបូងគេដែលបានបំបែកខ្លួនចេញពីសហភាពដោយបានប្រកាសស្ដារឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួនឡើងវិញ។

លីទុយអានីជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏ជឿនលឿនមួយដោយមានចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់នៅក្នុងសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។ ប្រទេសលីទុយអានីក៏បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់ផងដែរនៅក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល សេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសុភមង្គលប្រជាពលរដ្ឋ។ បច្ចុប្បន្ន លីទុយអានីគឺជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពអឺរ៉ុប ក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋនៃសមុទ្របាល់ទិក ហ្សូនអឺរ៉ូ ធនាគារវិនិយោគន័រឌិក មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ កិច្ចព្រមព្រៀងស្សិនគែន អង្គការណាតូ អង្គការអង្គការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច (OECD) និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជាដើម។ល។ លីទុយអានីក៏មានឈ្មោះចូលរួមក្នុងទម្រង់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ន័រឌិក-បាល់ទិកប្រាំបី (NB8) ផងដែរ។

## កំណត់សម្គាល់

## ឯកសារយោង