# អូម៉ង់

រដ្ឋស៊ុលតង់អូម៉ង់| سلطنة عُمان (ភាសាអារ៉ាប់) |
| --- |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **ភ្លេងជាតិ** نشيد السلام السلطاني (អារ៉ាប់) ("វន្ទនាការព្រះស៊ុលតង់")] |
| ទីតាំងប្រទេសអូម៉ង់ (ក្រហម) នៅលើភូគោល |
| រាជធានី និង ទីក្រុងធំបំផុត | មូស្កាត ﻿ / ﻿ |
| ភាសាផ្លូវការ | អារ៉ាប់ |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០២៤) | * ៨៨.៩% ឥស្លាមសាសនា (ផ្លូវការ)
	+ ៧០% អ៊ីបាឌី
	+ ២៥.៥% ស៊ុននី
	+ ៥.៥% ស៊ីអ៊ីត
* ៥.៥% ហិណ្ឌូសាសនា
* ៣.៦% គ្រិស្តសាសនា
* ២.០% សាសនាផ្សេងៗទៀត
 |
| រដ្ឋាភិបាល | ឯកត្តរដ្ឋនិយមឥស្លាមអាស្រ័យរាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការ |
| - ព្រះស៊ុលតង់ | ហៃថាម ប៊ីន​ តារីគ |
| - ព្រះរជ្ជទាយាទ | ឌីយ៉ាស៊ីន ប៊ីន ហៃថាម |
| នីតិបញ្ញត្តិ | ក្រុមប្រឹក្សាអូម៉ង់ |
| - សភាជាន់ខ្ពស់ | ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ |
| - សភាជាន់ទាប | សភាប្រឹក្សា |
| និម្មិតកម្ម |
| - ទេសន្តរប្រវេសន៍របស់ក្រុមកុលសម្ព័ន្ធអាហ្សដ៍ | ១៣០ |
| - នគរអ៊ីម៉ាម៉ាត់ | ៧៥១ |
| - រាជវង្សណាបានី | ១១៥៤ |
| - ធ្លាក់ក្រោមរដ្ឋអំណាចព័រទុយហ្កាល់ | ១៥០៧–១៦៥៦ |
| - រាជវង្សយ៉ារូប៊ី | ១៦២៤ |
| - រាជវង្សអាល់សាអ៊ីត | ១៧៤៤ |
| - រដ្ឋមូស្កាត និងអូម៉ង់ | ៨​ មករា ១៨៥៦ |
| - រដ្ឋស៊ុលតង់អូម៉ង់ | ៩ សីហា ១៩៧០ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ៣០៩,៥០០ គ.ម២   (ទី៧០) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | គ្មានទិន្នន័យ |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២១) | ៤,៥២០,៤៧១ (ទី១២៥) |
| - ជំរឿន (ឆ្នាំ ២០១០) | ២,៧៧៣,៤៧៩ |
| - ដង់ស៊ីតេ | ​​១៥ នាក់/គ.ម២   (ទី១១៧) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៣) |
| - សរុប |  ២០០.២៩៥ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៧៨) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៣៩,៣៣៦ ដុល្លារ (ទី៧១) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៣) |
| - សរុប |  ១០៨.២៨២ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៦៦) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ២១,២៦៥ ដុល្លារ (​ ទី៥៥) |
| ជីនី (២០១៨) | ៣០.៧៥ មធ្យម |
| HDI (២០២២) |  ០.៨១៩ ខ្ពស់ណាស់ · ទី៥៩ |
| រូបិយវត្ថុ | រៀលអូម៉ង់ (OMR) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+៤ (GST) |
| ទិសបើកបរ | ស្ដាំ |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +៩៦៨ |
| កូដ ISO 3166 | OM |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .om |
|  |

**ប្រទេសអូម៉ង់** (អារ៉ាប់៖ عُمَان) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **រដ្ឋស៊ុលតង់អូម៉ង់** ឬអាចហៅបានថា **ស៊ុលតង់ចក្រអូម៉ង់** (អារ៉ាប់៖ سلْطنةُ عُمان) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅប៉ែកអាគ្នេយ៍នៃឧបទ្វីបអារ៉ាប់នៃតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ ប្រទេសអូម៉ង់មានព្រំដែនគោកជាប់នឹងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និងប្រទេសយេម៉ែន ហើយមានព្រំដែនទឹកជាប់សមុទ្រអារ៉ាប់នៅភាគអាគ្នេយ៍ និងឈូងសសមុទ្រអូម៉ង់នៅភាគឦសាន​។ ទីក្រុងមូស្កាតគឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ អូម៉ង់មានចំនួនប្រជាជនប្រហែល ៥.២៨ លាននាក់បើគិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាកំណើនឡើង ៤.៦០% បើប្រៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២៣។ ដែនដីរបស់អូម៉ង់ចំនួនពីរគឺ ម៉ាដហា និងមូសង់ដាំមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដែលនាំឱ្យទឹកដីអូម៉ង់មួយភាគតូចមានព្រំដែនទឺកជាប់ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍។

ចាប់ផ្ដើមពីសតវត្សរ៍ទី១៧ ស៊ុលតង់ចក្រអូម៉ង់គឺជាអាណាចក្រតំបន់មួយ ប្រកួតប្រជែងជាមួយមហាអំណាចពិភពលោកដូចជា ចក្រភពព័រទុយហ្កាល់ និងអង់គ្លេសដើម្បីអំណាចឥទ្ធិពលនៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ វិសាលភាពទឹកដីនៃចក្រភពអូម៉ង់បានឈានដល់ចំណុចកំពូល ពោលគឺបានលាតសន្ធឹងកាត់ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍រហូតដល់ដែនដីមួយផ្នែកនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងប៉ាគីស្ថាន និងអូសបន្លាយទៅភាគខាងត្បូងរហូតដល់ហ្សង់ហ្ស៊ីបា។​ មកដល់សតវត្សរ៍ទី២០ ស៊ុលតង់ចក្រអូម៉ង់ក៏បានធ្លាក់ក្រោមឥទ្ធិពលចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអស់រយៈពេលជាង ៣០០ ឆ្នាំមកនេះ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរគឺសុទ្ធតែផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក។ ចក្រភពអង់គ្លេសបានទទួលស្គាល់សារៈសំខាន់នៃទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់អូម៉ង់ដោយចាត់ទុកវាជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មបង្កើតផ្លូវជំនួញឱ្យអង់គ្លេសនៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងជាផ្លូវការពារសារៈប្រយោជន៍របស់ក្រុងឡុងដ៍នៅអនុទ្វីបឥណ្ឌា។ អូម៉ង់គឺជាប្រទេសកាន់របបរាជាធិបតេយ្យផ្តាច់ការដែលអំណាចទាំងអស់ត្រូវស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ព្រះស៊ុលតង់។ ព្រះកាប៊ូស​ ប៊ីន សាអ៊ីដគឺជាព្រះស៊ុលតង់នៃប្រទេសអូម៉ង់ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧០ រហូតដល់ទ្រង់សោយព្រះទិវង្គតនៅថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ ព្រះកាប៊ូសគ្មានបុត្រស្នងតំណែងដូចតាមទំនៀមទម្លាប់ស្នងរាជ្យបល្ល័ង្ករបស់អូម៉ង់ឡើយ ដោយដូច្នេះ ព្រះអង្គក៏បានសរសេរសំបុត្រតែងតាំងប្អូនជីដូនមួយរបស់ទ្រង់ព្រះនាមហៃថាម ប៊ីន​ តារីគជាអ្នកស្នងព្រះរាជតំណែងបន្ត ហើយក្រុមរាជវង្សអូម៉ង់ក៏បានប្រកាសតារីគជាព្រះស៊ុលតង់ថ្មីនៃប្រទេសអូម៉ង់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ក្នុងនាមជាអតីតចក្រភពដែនសមុទ្រមួយ អូម៉ង់គឺជារដ្ឋឯករាជ្យដ៏ចំណាស់បំផុតមួយនៅក្នុងពិភពអារ៉ាប់។ បច្ចុប្បន្ន អូម៉ង់ជារដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ ក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ និងអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម។ អូម៉ង់មានធនធានរ៉ែប្រេងកាតបម្រុងច្រើនជាងគេទី២២ នៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិបានចាត់ប្រទេសអូម៉ង់ជាប្រទេសមួយដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍ច្រើនបំផុតលើពិភពលោកតាមរបាយការណ៍អភិវឌ្ឍន៍ក្នុងរយៈពេល ៤០ ឆ្នាំកន្លងមក។ សេដ្ឋកិច្ចអូម៉ង់មួយភាគធំគឺពឹងផ្អែកទៅលើវិស័យទេសចរណ៍ និងនេសាទត្រី ជំនួញផ្លែលម៉ើ និងផលិតផលកសិកម្មផ្សេងៗ។ ធនាគារពិភពលោកបានចាត់ទុកអូម៉ង់ជាប្រទេសដែលមានចំណូលសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ ហើយគិតមកត្រឹមឆ្នាំ២០២៣ អូម៉ង់ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសដែលមានសន្តិភាពបំផុតទី៤៨ នៅលើពិភពលោក បើយោងតាមសន្ទស្សន៍សន្តិភាពសកល។

## ឯកសារយោង

Cite error: `<ref>` tags exist for a group named "ស", but no corresponding `<references group="ស"/>` tag was found.