# ពិព័រណ៍អាណានិគមប៉ារីស

ពិធីសម្ពោធ *សារមន្ទីរដេស អាណានិគម* កំឡុងពេលតាំងពិព័រណ៍
 ទិដ្ឋភាពភ្នែករបស់បក្សីនៃកន្លែងតាំងពិព័រណ៍
 រូបចម្លងប្រាសាទខ្មែរនៅអង្គរវត្ត
**ពិព័រណ៍អាណានិគមទីក្រុងប៉ារីស** (ឬ " *ការតាំងពិពណ៌អាណានិគមអន្តរជាតិ* " ពិព័រណ៍អាណានិគមអន្តរជាតិ) គឺជាការតាំងពិពណ៌អាណានិគមរយៈពេលប្រាំមួយខែដែលបានប្រារព្ធឡើងនៅ ទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ក្នុងឆ្នាំ១៩៣១ ដែលព្យាយាមបង្ហាញវប្បធម៌ចម្រុះ និងធនធានដ៏ធំសម្បើមនៃកម្មសិទ្ធិអាណានិគមរបស់បារាំង ។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ

 កូនសៀវភៅបង្ហាញការរួមចំណែករបស់ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ចំពោះការតាំងបង្ហាញ
ការតាំងពិព័រណ៍នេះបានបើកនៅថ្ងៃទី 6 ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៣១ នៅ បូ៊ស ដឺវីនសេន នៅជាយក្រុងប៉ារីសភាគខាងកើត។ មាត្រដ្ឋានគឺធំសម្បើម។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណថា ភ្ញៀវមកពី ៧ ទៅ ៩ លាននាក់មកពីជុំវិញពិភពលោក។ រដ្ឋាភិបាលបារាំងបាននាំប្រជាជនពីអាណានិគមមកទីក្រុងប៉ារីស ហើយបានឱ្យពួកគេបង្កើតសិល្បៈ និងសិប្បកម្មដើមកំណើត ហើយសម្តែងក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំនៃរចនាប័ទ្មស្ថាបត្យកម្មដើមរបស់ពួកគេដូចជាខ្ទម ឬប្រាសាទជាដើម។ ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​រួម​មាន ហូឡង់ បែលហ្សិក អ៊ីតាលី ( មាន​ព្រះពន្លា​ដែល​រចនា​ដោយ អាម៉ាន់ដូ ប្រាស៊ីនី ) ជប៉ុន ព័រទុយហ្គាល់ ចក្រភព​អង់គ្លេស និង ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ។

តាមនយោបាយ បារាំងសង្ឃឹមថា ការដាក់តាំងបង្ហាញនឹងលាបពណ៌អាណានិគមរបស់ខ្លួនក្នុងពន្លឺដ៏មានអត្ថប្រយោជន៍ បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ទៅវិញទៅមក និងអត្ថប្រយោជន៍នៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់បារាំងនៅក្រៅប្រទេស។ នេះ​នឹង​បដិសេធ​ការ​រិះគន់របស់អាល្លឺម៉ង់ ​ដែល​ថា​បារាំង​ជា​ " អ្នក​កេងប្រវ័ញ្ច ​នៃ​សង្គម​អាណានិគម​ [និង​] ភ្នាក់ងារ​នៃ ​ភាព​ខុសឆ្គង ​និង ​ការ​ធ្លាក់ចុះ "។ ការតាំងពិព័រណ៍នេះបានរំលេចនូវវប្បធម៌អនាធិបតេយ្យនៃអាណានិគម និងបានបន្ទាបបន្ថោកកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់បារាំងក្នុងការផ្សព្វផ្សាយភាសា និងវប្បធម៌របស់ខ្លួននៅបរទេស ដូច្នេះជំរុញឱ្យមានការយល់ឃើញថា ប្រទេសបារាំងកំពុងភ្ជាប់ជាមួយសង្គមអាណានិគម មិនមែន ការបង្រួបបង្រួម ពួកគេ។

ពិព័រណ៍អាណានិគមបានផ្តល់វេទិកាសម្រាប់ការពិភាក្សាអំពីអាណានិគមនិយមជាទូទៅ និងអំពីអាណានិគមបារាំងជាពិសេស។ អាជ្ញាធរបារាំងបានបោះពុម្ពរបាយការណ៍ជាង៣ ០០០ ក្នុងអំឡុងពេលប្រាំមួយខែ និងបានធ្វើសមាជជាង១០០។ ការតាំងពិព័រណ៍នេះបានបម្រើជាយានជំនិះសម្រាប់អ្នកនិពន្ធអាណានិគមក្នុងការផ្សព្វផ្សាយស្នាដៃរបស់ពួកគេ ហើយវាបានបង្កើតទីផ្សារមួយក្នុងទីក្រុងប៉ារីសសម្រាប់មុខម្ហូបជនជាតិផ្សេងៗ ជាពិសេស អាហ្រ្វិកខាងជើង និង វៀតណាម ។ ផលិតករភាពយន្តបានជ្រើសរើសអាណានិគមបារាំងជាកម្មវត្ថុនៃស្នាដៃរបស់ពួកគេ។ សារមន្ទីរអាណានិគមអចិន្ត្រៃយ៍ (ថ្ងៃនេះ Cité nationale de l'histoire de l'immigration) បានបើកនៅចុងបញ្ចប់នៃការតាំងពិព័រណ៍។ សេវាកម្មអាណានិគមបានជួបប្រទះការជំរុញកម្មវិធី។

ទឹកដីចំនួន២៦ នៃចក្រភពបានចូលរួមក្នុង ការតាំងពិពណ៌អាណានិគមបញ្ហា តែមប្រៃសណីយ៍ ដែលចេញដោយភ្ជាប់ជាមួយពិព័រណ៍។

## ហេតុការណ៍អគ្គីភ័យឆាបឆេះអគារអាណានិគមហូឡង់

 ព្រះពន្លាអាណានិគមហូឡង់នៅក្នុងពិព័រណ៍។ ព្រះពន្លានេះត្រូវភ្លើងឆេះនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៣១ ដោយបានបំផ្លាញបណ្តុំសំខាន់ៗមួយចំនួន។
ក្នុងនាមជាមហាអំណាចអាណានិគមដ៏សំខាន់មួយនៅពេលនោះ ចក្រភពហូឡង់ បានចូលរួមក្នុងការតាំងពិព័រណ៍។ ប្រទេស​ហូឡង់​បាន​បង្ហាញ​ការ​សំយោគ​វប្បធម៌​ពី​អាណានិគម​របស់​ពួក​គេ​គឺ ​ជនជាតិ​ហូឡង់​បូព៌ា​ឥណ្ឌូណេស៊ី (ឥឡូវ ​ឥណ្ឌូនេស៊ី )។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៣១ ភ្លើងបានឆាបឆេះព្រះពន្លាហូឡង់ រួមជាមួយនឹងវត្ថុវប្បធម៌ទាំងអស់ដែលដាក់តាំងនៅខាងក្នុង។ ;

មានតែវត្ថុបុរាណមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលអាចត្រូវបានរក្សាទុក រួមទាំងរូបសំណាក ព្រះសិវៈ សំរិទ្ធបុរាណរបស់ជនជាតិជ្វា ដែលឥឡូវនេះត្រូវបានរក្សាទុកនៅក្នុងសារមន្ទីរជាតិនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។ មូលហេតុនៃការឆេះដ៏ធំនេះ មិនត្រូវបានស្គាល់អត្តសញ្ញាណនោះទេ ហើយនៅពេលនោះ មានការសន្និដ្ឋានថា ប្រហែលជាបណ្តាលមកពីទុស្សេខ្សែភ្លើង ដោយសម្ភារៈសំណង់ដែលងាយឆេះ ដែលជាគ្រោះថ្នាក់ភ្លើង ឬដោយសារការដុតបំផ្លាញ។ ការខាតបង់សម្ភារៈ និងវប្បធម៌ត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាមានប្រហែលជិត ៨០ លានហ្វ្រង់។ វាត្រូវបានគេនិយាយថារដ្ឋាភិបាលបារាំងបានបង់ប្រាក់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាណានិគមរបស់ហូឡង់ ឥណ្ឌា សម្រាប់ការខាតបង់របស់ខ្លួន។ លុយនោះត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការពង្រីកសារមន្ទីរ *Bataviaasch Genootschap* ។

## ពិព័រណ៍ប្រឆាំងកុម្មុយនិស្ត

តាមសំណើរបស់អ្នកសម្របសម្រួល ការតាំងពិព័រណ៍តូចជាងដែលមានចំណងជើងថា *The Truth on the Colonies* ដែលរៀបចំដោយ បក្សកុម្មុយនិស្ត និង CGTU បានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាតិចតួចណាស់ (៥០០០ នាក់ក្នុងរយៈពេល ៨ ខែ) ។ ផ្នែកទី១ ត្រូវបានឧទ្ទិសដល់ការរំលោភបំពានដែលបានប្រព្រឹត្តក្នុងអំឡុងពេលការសញ្ជ័យអាណានិគមហើយបានដកស្រង់ការរិះគន់របស់ អាល់ប៊ឺត ឡុដ៍រ៉េស និង អង់ដ្រេ ហ្គីដ ចំពោះ ការបង្ខំឱ្យធ្វើការ នៅក្នុងអាណានិគមខណៈពេលដែលផ្នែកទីពីរបានធ្វើការប្រៀបធៀប គោលនយោបាយ "ជាតិសាសន៍ " របស់សូវៀតទៅនឹង " អាណានិគមនិយម ចក្រពត្តិនិយម " ។

## ឯកសារយោង

* Geppert, Alexander CT, *ទីក្រុងដ៏ខ្លី។* *ការតាំងពិពណ៌អធិរាជនៅ Fin-de-Siècle Europe*, Basingstoke/New York: Palgrave Macmillan, 2010 ។ISBN 978-0-230-22164-2ISBN 978-0-230-22164-2 ។
* L'Estoile, Benoît de, *Le goût des autres : de l'Exposition colonale aux arts premiers*, Paris:Flammarion, 2007។
* Pierre, Michel, *L'Exposition coloniale internationale de 1931*, Laure Blévis, Hélène Lafont-Couturier, Nanette Jacomijn-Snoep, Claire Zalc, (ed.) *1931, Les étrangers au temps de l'Exposition coloniale*, Paris, HM, Gallimard ឆ្នាំ ២០០៨, (ISBN 978-2-07-035830-4 )
* Leininger-Miller, Theresa A., *New Negro Artist in Paris: African American Painters & Sculptors in the City of Light, 1922–1934* ។ Piscataway, New Jersey: Rutgers University Press, 2001 ។