Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# អង់កូឡា

សាធារណរដ្ឋអង់កូឡា| República de Angola (ភាសាព័រទុយហ្គាល់) |
| --- |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **បាវចនាVirtus Unita Fortior* (ឡាតាំង) ("គុណសម្បត្តិ​ចម្រើនខ្លាំង​ពេល​រួបរួម") |
| **ភ្លេងជាតិ** "Angola Avante" "អង់កូឡាឆ្ពោះទៅមុខ" |
| ទីតាំងប្រទេសអង់កូឡា (ក្រហម) នៅលើភូគោល |
| រដ្ឋធានី និង ទីក្រុងធំបំផុត | លូអង់ដា ﻿ / ﻿ |
| ភាសាផ្លូវការ | ភាសាព័រទុយហ្គាល់ |
| ភាសាជាតិ | * គីមប៊ុនឌូ
* អ៊ុំប៊ុនឌូ
* ឆុកវេ
* គីកុងគោ
 |
| ក្រុមជនជាតិ (ឆ្នាំ ២០០០) | * ៣៧% អូវីមប៊ុនឌូ
* ២៥% អាំប៊ុនឌូ
* ១៣% បាកុងគោ
* ២១% ជនជាតិអាហ្វ្រិកផ្សេងៗទៀត
* ២% ជនជាតិចម្រុះ (អឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រិក)
* ១% ចិន
* ១% អឺរ៉ុប
 |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០១៥) | * ៩៣.៤% គ្រិស្តសាសនា —៥៦.៤% រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក —២៣.៤% ប្រូតេស្តង់ —១៣.៦% និកាយគ្រិស្តផ្សេងៗទៀត
* ៤.៥% ជំនឿប្រពៃណី
* ១.១% សាសនាផ្សេងៗទៀត
* ១.០% គ្មានជំនឿសាសនា
 |
| រដ្ឋាភិបាល | សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យសភាឯកភូត |
| - ប្រធានាធិបតី | ចូអាវ លូរិនសូ |
| - អនុប្រធានាធិបតី | ប័រនីតូ ដឺ ស៊ូសា |
| នីតិបញ្ញត្តិ | រដ្ឋសភា |
| និម្មិតកម្ម |
| - ប្រកាសឯករាជ្យ និងបង្កើតចេញជារបបកុម្មុយនីស្ត | ១១ វិច្ឆិកា ១៩៧៥ |
| - ទទួលស្គាល់ជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ | ២២ វិច្ឆិកា ១៩៧៦ |
| - រដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន | ២១ មករា ២០១០ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ១,២៤៦,៧០០ គ.ម២   (ទី២២) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | គ្មានទិន្នន័យ |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២២) | ៣៣,០៨៦,២៧៨ (ទី៤២) |
| - ជំរឿន (ឆ្នាំ ២០១៤) | ២៥,៧៨៩,០២៤ |
| - ដង់ស៊ីតេ | ២៤.៩៧ នាក់/គ.ម២   (ទី១៥៧) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២២) |
| - សរុប | ២១៣.០៣៤ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៦៧) |
| - ក្នុងម្នាក់ | ៧,៣៦០ ដុល្លារ (ទី១៥៧) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២២) |
| - សរុប | ១២៥.៤៩៦ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៦១) |
| - ក្នុងម្នាក់ | ៣,៧៩៣ ដុល្លារ (ទី១៤៥) |
| ជីនី (២០១៨) | ៥១.៣ ខ្ពស់ |
| HDI (២០១៩) |  ០.៥៨១ មធ្យម · ទី១៤៨ |
| រូបិយវត្ថុ | ក្វាន់ហ្សា (AOA) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+១ (WAT) |
| ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ | ថ្ងៃ/ខែ/ឆ្នាំ – dd/mm/yyyy |
| ទិសបើកបរ | ស្ដាំ |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +២៤៤ |
| កូដ ISO 3166 | AO |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .ao |

**ប្រទេសអង់កូឡា** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋអង់កូឡា** (ភាសាព័រទុយហ្គាល់៖ *República de Angola* ) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅឯឆ្នេរខាងលិចនៃតំបន់អាហ្រ្វិកភាគខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសណាមីប៊ីនៅភាគខាងត្បូង ស.ប. កុងគោនៅភាគខាងជើង ប្រទេសសំប៊ីនៅទិសខាងកើត និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនៅភាគខាងលិច។ ប្រទេសអង់កូឡាមានខេត្តបរិពន្ធភូមិមួយ ពោលគឺខេត្តកាប៊ីនដាដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋកុងគោ និងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងគោ។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតរបស់ប្រទេសនេះគឺ លូអង់ដា។

## ឯកសារយោង
# ស៊ីអេនអេន

**បណ្តាញព័ត៌មានខ្សែកាប** (អង់គ្លេស: Cable News Network) ឬ **ស៊ីអេនអេន** (*CNN*) គឺជាប៉ុស្តិ៍ព័ត៌មានខ្សែកាបរបស់អាមេរិកដែលគ្រប់គ្រងដោយ Warner Bros. Discovery ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1980 ដោយ Ted Turner ។
# ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ ១៩

**ជម្ងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩** (**COVID-19 pandemic**) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជំងឺរាតត្បាតឆ្លងគឺជាជំងឺរាតត្បាតដែលកំពុងបន្តកើតមាននៃជំងឺក្រិនថ្លើមឆ្នាំ ២០១៩ (COVID-១៩) ដែលបណ្តាលមកពីជំងឺផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរដែលមាននៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើម ២ ។ វាត្រូវបានគេកំណត់អត្តសញ្ញាណដំបូងនៅខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៩ នៅទីក្រុងវូហានប្រទេសចិន។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសពីការរាតត្បាតជាបន្ទាន់ស្តីពីសុខភាពសាធារណៈនៃការព្រួយបារម្ភអន្តរជាតិនៅខែមករាឆ្នាំ ២០២០ និងការរាតត្បាតរាតត្បាតនៅខែមីនាឆ្នាំ ២០២០ ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០២១ មានករណីជាង ១១៣ លានករណីត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយមានអ្នកស្លាប់ជាង ២,៥២ លាននាក់ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ថាការពារដោយដ។ ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាជំងឺរាតត្បាតដ៏សាហាវបំផុតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។.
# អ៊ូហាន

| អ៊ូហាន 武汉 |
| --- |
| ទីក្រុងអនុខេត្ត |
| 武汉市 |
|  |
| ពីលើ: អ៊ូហាន និង ទន្លេយ៉ាងសេ ប្រាង្គក្រៀលលឿង ផ្ទះទំនៀមអ៊ូហាន និង ស្ពានទន្លេយ៉ាងសេអ៊ូហានពីលើ: អ៊ូហាន និង ទន្លេយ៉ាងសេ ប្រាង្គក្រៀលលឿង ផ្ទះទំនៀមអ៊ូហាន និង ស្ពានទន្លេយ៉ាងសេអ៊ូហាន |
| ទីតាំងដែនសមត្ថកិច្ចទីក្រុងអ៊ូហាននៅហ៊ូប៉ីទីតាំងដែនសមត្ថកិច្ចទីក្រុងអ៊ូហាននៅហ៊ូប៉ី |
| អ៊ូហាន
តំណាំងនៅប្រទេសចិន |
| កូអរដោនេ: ﻿ / ﻿ |
| ប្រទេស | សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន |
| ខេត្ត | ហ៊ូប៉ី |
| បំណែងចែកកំរិតអាណាស្រុក | ១៣ |
| បំណែងចែកឃុំសង្កាត់ | ១៥៣ |
| បានតាំងលំនៅ | មុ.គ ១៥០០ |
| រដ្ឋាភិបាល |
|  • ប.ក.ច អ៊ូហាន | រ័ន ឆឹងផ្វា (阮成发) |
|  • ចៅហ្វាយក្រុង | ថាង លាំងជឺ (唐良智) |
| ផ្ទៃក្រឡា |
|  • សរុប | ៨៤៩៤.៤១ គម2 (៣២៧៩.៧១ ម៉ាយ ការ) |
| រយៈកំពស់ | ៣៧ m (១២១ ft) |
| ប្រជាជន (២០១១) |
|  • សរុប | ១០,១២០,០០០ |
|  • សន្ទភាព | ០.០០១២/km2 (០.០០៣១/sq mi) |
|   | ការប៉ាន់ស្មាន ២០១១ |
| ល្វែងម៉ោង | ស្តង់ដាចិន (ម.ស.ស.+៨) |
| ក្រមប្រៃសណីយ៍ | **៤៣០០**០០ – **៤៣០៤**០០ |
| ក្រមផ្ទៃដាល | ០០២៧ |
| ផ.ស.ស | ២០១០ |
|  - សរុប | ៥៥៦,៥៩៣ រយកោដិ CNY ៨២,២៣ រយកោដិ USD (ទី១៣) |
|  - ក្នុងម្នាក់ៗ | ៥៦.៨៩៨ CNY ៨.៤០៥ USD (ទី១១) |
|  - កំណើន |  ១៤,៧% |
| បុព្វបទផ្លាកលេខ | 鄂A 鄂O (នគរបាល និង រដ្ឋអំណាច) |
| គេហទំព័រ | wuhan.gov.cn |
| **ដើមឈើប្រចាំទីក្រុង**: ឈើក្រហមព្រលឹម;**ផ្កាប្រចាំទីក្រុង**: ពទរចិន  |

**អ៊ូហាន** (ចិនសម័យ: 武汉; ចិនបុរាណ: 武漢; ភិងអ៊ិង: *Wǔhàn* [wùxân] ( ស្ដាប់), Wuhan) គឺជាទីរួមខេត្តហ៊ូប៉ី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងជាទីក្រុងដែលសំបូរមនុស្សរស់នៅច្រើនបំផុតនៅចិនភាគកណ្ដាល។ វាសណ្ដូកនៅលើទំនាបជាំងហានខាងកើតចំចំណុចប្រសព្វកាត់គ្នាពាក់កណ្ដាលនៃទន្លេយ៉ាងសេ និង ទន្លេហាន។ ផុសចេញពីបណ្ដុំនៃទីក្រុងបី ​អ៊ូឆាង ហានខូវ និង ហានយ៉ាង អ៊ូហានត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា *ច្រកឆ្លងកាត់នាំមុខគេរបស់ខេត្តទាំងប្រាំបួន* វាជាដំណុំដឹកជញ្ជូនសំខាន់ ដែលមានផ្លូវដែក ផ្លូវថ្នល់ និង ផ្លូវល្បឿនលឿនរាប់សិបឆ្លងកាត់ទីក្រុងនេះ។ ពីព្រោះតែតួនាទីសំខាន់នៅក្នុងការដឹកជញ្ជូនក្នុងស្រុកបែបនេះហើយ អ៊ូហានជួនកាលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា *ឈីកាហ្គោរបស់ចិន។* វាក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ដែលថាជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ វប្បធម៌ អប់រំ និង ដំណឹកជញ្ជូននៃចិនភាគកណ្ដាល។ ទីក្រុងអ៊ូហាននេះ ដំបូងបានគេហៅដូច្នេះនៅឆ្នាំ១៩២៧ មានអត្រាប្រជាជន ១០.០២០.០០០ នាក់ (គិតត្រឹម២០១១) ដែលមានអ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ប្រហែល ៦.៤៣៤.៣៧៣ នាក់ ក្នុងបរិវេណក្រុង។ នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩២០ អ៊ូហានធ្លាប់ជារដ្ឋធានីនៃរដ្ឋាភិបាលគួមិងតាង (គ.ម.ត.) ឆ្វេងនិយមដឹកនាំដោយ វ៉ាង ជិងវ៉ី ប្រឆាំងនឹង ជាំង ខាយចៀក ក៏ជារដ្ឋធានីនាសម័យសង្គ្រាមនៅឆ្នាំ១៩៣៧ផងដែរ។

## ឯកសារយោង
# រដ្ឋទង់ជាតិ

កប៉ាល់កុងតឺន័រ *Nord Independence* បង្ហាញទង់ជាតិរបស់កប៉ាល់ (ប៉ាណាម៉ា)
**រដ្ឋទង់ជាតិ** នៃនាវាពាណិជ្ជករ គឺជា យុត្តាធិការ ក្រោមច្បាប់ដែលនាវានេះត្រូវ បានចុះបញ្ជី ឬមានអាជ្ញាប័ណ្ណ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសញ្ជាតិរបស់នាវា។ នាវាពាណិជ្ជករត្រូវតែចុះបញ្ជី ហើយអាចចុះឈ្មោះបានតែនៅក្នុងយុត្តាធិការមួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែអាចផ្លាស់ប្តូរយុត្តាធិការដែលវាត្រូវបានចុះបញ្ជី។ រដ្ឋទង់ជាតិមានសិទ្ធិអំណាច និងទំនួលខុសត្រូវក្នុងការអនុវត្តបទប្បញ្ញត្តិលើនាវា ដែលបានចុះបញ្ជីនៅក្រោមទង់ជាតិរបស់ខ្លួន រួមទាំងការត្រួតពិនិត្យ វិញ្ញាបនប័ត្រ និងការចេញឯកសារ សុវត្ថិភាព និងការបង្ការ ការបំពុល ។ ដោយសារកប៉ាល់ដំណើរការនៅក្រោមច្បាប់នៃរដ្ឋទង់ជាតិរបស់ខ្លួន ច្បាប់ទាំងនេះអាចអនុវត្តបាន ប្រសិនបើកប៉ាល់មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីការកោតសរសើរ ។

ពាក្យ " ទង់នៃភាពងាយស្រួល " ពិពណ៌នាអំពីការអនុវត្តអាជីវកម្មនៃការចុះបញ្ជី កប៉ាល់ពាណិជ្ជករ នៅក្នុងរដ្ឋផ្សេងក្រៅពីម្ចាស់កប៉ាល់ និងការហោះហើរ សញ្ញាស៊ីវិល របស់រដ្ឋនោះនៅលើកប៉ាល់។ នាវាអាចត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅក្រោមទង់នៃភាពងាយស្រួលដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយប្រតិបត្តិការ ឬផ្សេងទៀតដើម្បីជៀសវាងបទប្បញ្ញត្តិនៃ ឬការត្រួតពិនិត្យ និងការត្រួតពិនិត្យដោយប្រទេសនៃម្ចាស់ដើម។ ជាធម្មតា សញ្ជាតិ (មានន័យថា ទង់ជាតិ) នៃកប៉ាល់កំណត់យុត្តាធិការនៃការយកពន្ធ។

ចាប់តាំងពី ការប្រកាសសិទ្ធិទង់ជាតិ ឆ្នាំ 1921 វាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថារដ្ឋទាំងអស់ រួមទាំង ប្រទេសជាប់ដី ផងដែរ មានសិទ្ធិរក្សាការចុះបញ្ជីកប៉ាល់ និងធ្វើជារដ្ឋទង់របស់កប៉ាល់។ ដោយសារតែការបរាជ័យនៃរដ្ឋទង់ជាតិមួយចំនួនក្នុងការអនុលោមតាមទំនួលខុសត្រូវក្នុងការស្ទង់មតិ និងវិញ្ញាបនប័ត្ររបស់ពួកគេ ជាពិសេសរដ្ឋដែលមានទង់ជាតិនៃភាពងាយស្រួលដែលបានផ្ទេរភារកិច្ចរបស់ពួកគេទៅឱ្យ សង្គមចាត់ថ្នាក់ រដ្ឋមួយចំនួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1982 បានបង្កើត ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋកំពង់ផែ នៃនាវាដែលបានចុះបញ្ជីបរទេសដែលចូលក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ពួកគេ។

គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ 2010 ប៉ាណាម៉ា គឺជារដ្ឋដែលមានទង់ជាតិធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ដោយស្ទើរតែមួយភាគបួននៃបរិមាណដឹកជញ្ជូនតាមមហាសមុទ្ររបស់ពិភពលោកបានចុះឈ្មោះនៅទីនោះ។ សហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេសមានត្រឹមតែ 1% ប៉ុណ្ណោះ។

## ឯកសារយោង
# អាប៊ូដាប៊ី

**ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ី** គឺជា រដ្ឋធានីនឹងជាក្រុងទីពីរ ទីក្រុងមានប្រជាជនច្រើនបំផុត នៃប្រទេសអារ៉ាប់រួម (បន្ទាប់ពីទីក្រុងឌូបៃ ) ។ ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីមានទីតាំងស្ថិតនៅលើកោះមួយនៅ ឈូងសមុទ្រពែរ្សនៅកណ្តាលឆ្នេរខាងលិចកណ្តាល ទីក្រុងនិងអេមីរ៉ាតភាគច្រើនរស់នៅលើដីគោកដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រទេសផ្សេងទៀត។ ក្នុងនាមជានៃឆ្នាំ២០២០ តំបន់ទីក្រុងរបស់ក្រុងអាប៊ូដាប៊ី មានចំនួនប្រជាជនប្រមាណជា ១,៤៨លាននាក់  ចេញពី២,៩លាននាក់នៅអេមីរ៉ាតនៃទីក្រុង Abu Dhabi បាន, ដូចជានៃឆ្នាំ 2016  អាជ្ញាធរទីក្រុង Abu Dhabi វិនិយោគ ដែលជា មូលនិធិរបស់ពិភពលោកទី 3 ធំជាងគេអធិបតេយ្យទ្រព្យសម្បត្តិ នៅ ឆ្នាំ ២០២០ មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុង  ខណៈដែលទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីខ្លួនឯងមានទ្រព្យសម្បត្តិជាងមួយ ទ្រីលាន ដុល្លារ ក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយការរួមបញ្ចូលគ្នានៃ មូលនិធិទ្រព្យសម្បត្តិអធិបតេយ្យ ផ្សេងៗ ដែល មានទីស្នាក់ការនៅទីនោះ។

| អាប៊ូដាប៊ី أَبُو ظَبْيٍ |
| --- |
| រាជធានី / ទីក្រុង |
| អាប៊ូដាប៊ី |
|  |
| ទិដ្ឋភាពនៃទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីទិដ្ឋភាពនៃទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ី |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **ទង់** |  **វរលញ្ឆករ** |

 |
| ប្រទេស | សហព័ន្ធ​អារ៉ាប់រួម |
| អេមីរ៉ាត |  អាប៊ូដាប៊ី |
| តំបន់ក្រុង |  ខណ្ឌរាជធានីកណ្តាល |
| រដ្ឋាភិបាល |
|  • ប្រភេទ | ក្រុង |
|  • អ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅនៃសាលាក្រុង | HE Saif Badr Al Qubaisi |
| ផ្ទៃក្រឡា |
|  • សរុប | ៩៧២ គម2 (៣៧៥ ម៉ាយ ការ) |
| រយៈកំពស់ | ២៧ m (៨៩ ft) |
| ប្រជាជន (២០១៨)
 |
|  • សរុប | ១,៤៥០,០០០ |
|  • សន្ទភាព | ០.០០១៥/km2 (០.០០៣៩/sq mi) |
| ប្រជានាម | Abu Dhabian, Dhabyani |
| ល្វែងម៉ោង | UAE Standard Time (ម.ស.ស.+4) |
| GDP PPP | 2014 estimate |
| Total | USD 178 billion |
| Per capita | USD 61,000 |
| គេហទំព័រ | tamm.abudhabi |

|  |  |
| --- | --- |
| ប្រទេស | សហព័ន្ធអារ៉ាប់រួម |
| អេមីរ៉ាត | អាប៊ូដាប៊ី |
| តំបន់ក្រុង | ខណ្ឌរាជធានីកណ្តាល |
| រដ្ឋាភិបាល |
| •ប្រភេទ | សាលាក្រុង |
| •អ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅសាលាក្រុង | ឯកឧត្តម Saif Badr Al Qubaisi |
| តំបន់ |
| •សរុប | 972 គីឡូម៉ែត្រ 2 (375 ម៉ាយការ៉េ) |
| ការកាត់បន្ថយ | 27 ម៉ែត្រ (89 ហ្វីត) |
| ចំនួនប្រជាជន
(២០១៨)  |
| •សរុប | ១.៤៥០.០០០ |
| •ដង់ស៊ីតេ | 1,500/គីឡូម៉ែត្រ 2 (3,900/ម៉ែតការ៉េ) |
| ឈ្មោះអនាមិក | អាប៊ូដាបៀនដាប៊ីយ៉ានី |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+4 ( ម៉ោងស្តង់ដារអារ៉ាប់រួម ) |
| GDP | ការប៉ាន់ស្មានឆ្នាំ ២០១៤ |
| សរុប | ដុល្លារអាមេរិក 178 ពាន់លានដុល្លារ |
| មនុស្សម្នាក់ | ៦១.០០០ ដុល្លារអាមេរិក |
| គេហទំព័រ | tamm.abudhabi |

ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីមានការិយាល័យរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុកនិងសហព័ន្ធនិងជាផ្ទះរបស់ រដ្ឋាភិបាលអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និង ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាប្រេងកាត ។ ទីក្រុងនេះគឺជាផ្ទះរបស់ ប្រធានាធិបតីអារ៉ាប់រួម ដែលជាសមាជិកនៃ គ្រួសារអាល់ណាយ៉ាន ។ ការអភិវ ឌ្ន៍ និង នគរូបនីយកម្ម យ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ី រួមជាមួយទុនបំរុងប្រេងនិងឧស្ម័ននិងផលិតកម្មនិងប្រាក់ចំណូលមធ្យមខ្ពស់បានផ្លាស់ប្តូរវាទៅជាទីក្រុងធំដែលមានការអភិវឌ្ developed ។ វាគឺជាមជ្ឈមណ្ឌល នយោបាយ និង ឧស្សាហកម្មរបស់ ប្រទេសនិងជាមជ្ឈមណ្ឌល វប្បធម៌ និង ពាណិជ្ជកម្ម ដ៏សំខាន់ ។ ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីមានចំនួនប្រហែល ២ ភាគ ៣ នៃសេដ្ឋកិច្ចអារ៉ាប់រួមប្រមាណ ៤០០ ពាន់លានដុល្លារ។

## ឯកសារយោង
# រដ្ឋកាឈីន

**រដ្ឋកាឈីន** គឺជារដ្ឋនៃភាគខាងជើងប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា វាមានព្រំប្រទល់ខាងជើងនិងខាងកើតជាប់ និង ប្រទេសចិន ( ទីបេ និង យូណាន ) ខាងត្បូងជាប់នឹង រដ្ឋសាន និង តំបន់សាគីនៀ ខាងលិចជាប់នឹង ប្រទេសឥណ្ឌា រដ្ឋមួយនេះស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា រដ្ឋនេះមានផ្ទៃដី ៨៩.០៤១ km2 មានប្រជាជនរស់នៅ ១.៦៨៩.៤៤១ នាក់ ១៩ នាក់/km2 ទីនេះមានជនជាតិរស់នៅដូចជា ជនជាតិកាឈីន ជនជាតិចិន ជនជាតិសាន ជនជាតិណាហ្គា ជនជាតិប៉ាម៉ា ជនជាតិនូ ជនជាតិទីបេ ជនជាតិភូមាហ្គូខា រដ្ឋនេះមាន សាសនា ដូចជា ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ៦៤.០% គ្រិស្តសាសនា ៣៣.៨% អុីស្លាមសាសនា ១.៦% ហិណ្ឌូសាសនា ០.១% និង ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ០.១% ជារដ្ឋធំទី៣ របស់ប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា និងមានរាជធានី មីតគីណា រដ្ឋកាឈីនមានភ្នំដែលខ្ពស់បំផុតនៅមីយ៉ាន់ម៉ា គឺ ភ្នំខាកាបុរ៉ាហ្សី ៥ ៨៨៩ m ។

## សូមមើលផងដែរ

• រដ្ឋសាន

## ឯកសារយោង

Cite error: `<ref>` tags exist for a group named "ការសរសេរអាចមានខុស", but no corresponding `<references group="ការសរសេរអាចមានខុស"/>` tag was found.
# ទន្លេឥរ៉ាវ៉ាឌី

**ទន្លេឥរ៉ាវ៉ាឌី** (ភាសាភូមា : ဧရာဝတီမြစ်) គឺជាទន្លេសំខាន់របស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលហូរកាត់កណ្តាលនៃប្រទេស។ ផ្លូវទឹកពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់បំផុតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា មានប្រវែងប្រហែល ២ ១៧០ គីឡូម៉ែត្រ។ ចាប់ផ្តើមចេញពីចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេណឹម៉ៃ (N'mai) និង ម៉ាលី ដែលហូរពីទិសខាងជើងទៅខាងត្បូង មុនពេលហូរកាត់ដីសណ្ដឥរ៉ាវ៉ាឌី ក្នុងតំបន់អាយ៉េយ៉ាវ៉ាឌី (Ayeyarwady) ចូលទៅក្នុងសមុទ្រអង់ដាម៉ង់ ។ អាងស្តុកទឹករបស់វាមានទំហំប្រហែល ៤០៤,០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ គ្របដណ្តប់ ៦១% នៃផ្ទៃដីនៃប្រទេសភូមា និងមានទីក្រុងធំៗចំនួនប្រាំ។

ទិដ្ឋភាពទន្លេឥរ៉ាវ៉ាឌីមើលពីលើអាកាស
ផែនទីទន្លេឥរ៉ាវ៉ាឌីនៅដើមសតវត្សរ៍ទីប្រាំមួយ ទន្លេត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងដឹកជញ្ជូន ហើយបណ្តាញប្រឡាយស្រោចស្រពយ៉ាងទូលំទូលាយត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីទ្រទ្រង់កសិកម្ម។  ទន្លេនៅតែមានសារៈសំខាន់ជាផ្លូវទឹកពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។  វាក៏ផ្តល់សេវាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសំខាន់ៗដល់សហគមន៍ និងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗគ្នា រួមទាំងកសិកម្ម នេសាទ និងទេសចរណ៍។

ក្នុងឆ្នាំ២០០៧ របបផ្តាច់ការយោធារបស់មីយ៉ាន់ម៉ាបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីចំនួន ៧ ដែលផ្តល់ទិន្នផលសរុប ១៣,៣៦០ MW នៅក្នុងទន្លេណឹម៉ៃ និង ម៉ាលី រួមទាំងទំនប់ Myitsone ៣៦០០ MW នៅចំនុចប្រសព្វនៃទន្លេទាំងពីរ។  អង្គការបរិស្ថានបានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានរបស់គម្រោងទៅលើប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីជីវចម្រុះទន្លេ។  សត្វដែលរងផលប៉ះពាល់មានសក្តានុពលរួមមាន ផ្សោតក្បាលត្រឡោក ដែលជិតផុតពូជ និងត្រីឆ្លាមហ្គេង (Ganges) ដែលជិតផុតពូជ។

## ឯកសារយោង
# ប្រទេសហ្សំប៊ី

**សាធារណ:រដ្ឋហ្សំប៊ី**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ទង់​ជាតិ​ហ្សំប៊ី | ​ វរលញ្ឆករ |

 |
|  |
| **រាជធានី** | លូសាកា |
| **រាជរដ្ឋាភិបាល​** | ១២៣ |
| **ភាសា​ផ្លូវ​ការ​** | ភាសាអង់គ្លេស |
| **ភ្លេង​ជាតិ​** | មោទនភាព សិរីភាព |
| **បាវចនា​** | ប្រជាជនតែមួយ ជាតិតែមួយ |
| **ផ្ទៃដី​** |
 ៧៥២,៦១៨​ គម២ |
| **ចំនួន​ប្រជាជន​**  – ដង់ស៊ីតេ/គម² | 12,935,000(លេខទី ៧១)  ១៧.២ នាក់/គម² |
| **រូបបិយប័ណ្ណ** | Zambian kwacha (ZMK) |
| **ល្វែង​ម៉ោង​** | CAT (UTC+2) |
| **កូដទូរស័ព្ទប្រទេស** | ២៦០ |
| **កូដកម្មសិទ្ធិប្រទេស** (TLD:Top Level Domain) | .zm |

សាធារណ:រដ្ឋហ្សំប៊ី ជា្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយ​ ពីសមុទ្រនៃទ្វីបអាហ្រិកខាងត្បូង។ ប្រទេសដែលនៅជុំវិញសុទ្ធសឹង តែជាប្រទេសកាន់ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានដូចជា ប្រទេសកុង ហ្គូ ស្ថិតនៅភាគខាងជើង ប្រទេសទ្រែនហ្សានៀស្ថិតនៅភាគឥសាន ប្រទេសម៉ាឡាវីស្ថិតនៅ ភាគខាងកើត ប្រទេសម៉ូហ្សំប៉ិក ប្រទេសហ្ស៊ីមបាវ៉េ​ ប្រទេសបូស្វាណា និងប្រទេសណាមីប៊ី ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង អង់ហ្គូឡាស្ថិតនៅភាគខាងលិច។ ទីក្រុងធំគឺលូសាកាមាន ទីតាំនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេស។ វាជាប្រទេសលើកដំបូងតែមួយគត់ នៅក្នុងទ្វីបអាហ្រិកដែលនៅប្រើប្រាស់ ទូរស័ព្ទធ្វើដោយដៃ។ ចំនួនប្រជាជនច្រើនតែប្រមូលផ្តុំនៅជំវិញទីក្រុង លូសាកា។

ហ្សំប៊ីត្រូវបានប្រមូល ផ្តុំដោយក្រុមអ្នកប្រមាញ់ និងបំលាស់ប្តូនៃកុលសម្ព័នអស់រយ: ពេលជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកហើយ ក្រោយពេលមានមនុស្ស ម្នាក់ត្រូវបានស្វែងរកឃើញ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវជាតិអ៊ឺរុបដើមសតវត្សទី១៨ ។មិនយូប៉ុន្មានប្រទេសហ្សំ ប៊ីត្រូវបានអះអាង​ និងកាន់កាប់ ដោយចក្រភព អង់គ្លេសដូចជាការការពារ នៃ Rhodesia ភាគខាងត្បូង ឆ្ពោះទៅចុងបញ្ចប់នៃ សតវត្សទី ១៩។
នៅថ្ងៃទី ២៤ តុលា ឆ្នាំ១៩៦៤ រាជកា រអាណាព្យាបាលបានយកឈ្នះទៅលើ ឯករាជភាព ជាមួយនិងឈ្មោះថ្មីថា ហ្សំប៊ី ដែលក្លាយមកពីសមុទ្រ ដែលហូកាត់ប្រទេស។ ហ្សំប៊ីត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាល **Kenneth Kaundaដែលមកពី** គណ:បក្សឯករាជ្យសន្តិសុខសង្គមនិយម **ពីឆ្នាំ១៩៦៤ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩១។**