# បែលហ្ស៊ិក

ព្រះរាជាណាចក្របែលហ្ស៊ិក| *Koninkrijk België* (ភាសាហុល្លង់) *Royaume de Belgique* (ភាសាបារាំង) *Königreich Belgien* (ភាសាអាល្លឺម៉ង់) |
| --- |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **បាវចនា** "Eendracht maakt macht" (ហុល្លង់) "L'union fait la force" (បារាំង) "Einigkeit macht stark" (អាល្លឺម៉ង់) "សាមគ្គីភាពបង្កើតបានជាកម្លាំង" (ខ្មែរ) |
| **ភ្លេងជាតិ** "La Brabançonne" ("ឡាប្រាបង់សុន")  |
| ទីតាំងប្រទេសបែលហ្សិក (ក្រហម) នៅលើភូគោល |
| រាជធានី និង ទីក្រុងធំបំផុត | ព្រុចសែល ﻿ / ﻿ |
| ភាសាផ្លូវការ | * ភាសាហុល្លង់
* ភាសាបារាំង
* ភាសាអាល្លឺម៉ង់
 |
| ក្រុមជនជាតិ (ឆ្នាំ ២០២០) | * ៦៧.៣% បែលហ្ស៊ិក
* ៣២.៧% ជនជាតិផ្សេងៗ
 |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០១៩) | * ៦០% គ្រិស្តសាសនា —៥៤% រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក —៦% និកាយគ្រិស្តផ្សេងៗទៀត
* ៣១% គ្មានជំនឿសាសនា
* ៧% ឥស្លាមសាសនា
* ២% សាសនាដទៃទៀត
 |
| រដ្ឋាភិបាល | រាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាស្រ័យសភាសហព័ន្ធ |
| - ព្រះមហាក្សត្រ | ហ្វីលីព |
| - នាយករដ្ឋមន្ត្រី | បាត នៃ វ៉ាវ (ឆ្នាំ ២០២៥-) |
| នីតិបញ្ញត្តិ | សភាសហព័ន្ធ |
| - សភាជាន់ខ្ពស់ | ព្រឹទ្ធសភា |
| - សភាជាន់ទាប | សភាតំណាងរាស្ត្រ |
| ទទួលឯករាជ្យ ពីហុល្លង់ |
| - ប្រកាស | ៤ តុលា ១៨៣០ |
| - ទទួលស្គាល់ | ១៩ មេសា ១៨៣៩ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ៣០,៦៨៩ គ.ម២   (ទី១៣៦) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | ០.៧១ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៥) |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២០) |  ១១,៤៩២,៦៤១ (ទី៨២) |
| - ដង់ស៊ីតេ | ៣៧៦ នាក់/គ.ម២   (ទី២២) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២០) |
| - សរុប | ៥៧៥.៨០៨ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៣៦) |
| - ក្នុងម្នាក់ | ៥០,១១៤ ដុល្លារ (ទី១៨) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២០) |
| - សរុប | ៥០៣.៤១៦ ពាន់លានដុល្លារ (ទី២៦) |
| - ក្នុងម្នាក់ | ៤៣,៨១៤ ដុល្លារ (ទី១៦) |
| ជីនី (២០២០) |  ២៥.៤ ទាប |
| HDI (២០១៩) |  ០.៩១៩ ខ្ពស់ណាស់ · ទី១៧ |
| រូបិយវត្ថុ | អឺរ៉ូ (€) (EUR) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+១ (CET) |
| - រដូវក្តៅ (DST) | UTC+២ (CEST) |
| ទិសបើកបរ | ស្ដាំ |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +៣២ |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .be |

**ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក** ឬអាចសរសេរបានថា **បែលហ្សិក** (ភាសាហុល្លង់៖ *België*, ភាសាបារាំង៖ *Belgique*, ភាសាអាល្លឺម៉ង់៖ *Belgien*) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **ព្រះរាជាណាចក្របែលហ្ស៊ិក** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសហុល្លង់នៅភាគខាងជើង អាល្លឺម៉ង់នៅភាគខាងកើត លុចសំបួនៅភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសបារាំងនៅភាគនិរតី និងសមុទ្រខាងជើងនៅភាគពាយព្យ។ វាបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៣០,៦៨៩ គម២ និងមានប្រជាជនជាង ១១.៥ លាននាក់ដោយមានដង់ស៊ីតេ ៣៧៦ នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ ព្រុចសែលគឺជារាជធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសនេះ។

ជិះច្រកគៀវព្រំដែនវប្បធម៌រវាងតំបន់អឺរ៉ុបអាល្លឺម៉ង់និងឡាតាំង បែលហ្ស៊ិកជាជម្រកនៃក្រុមភាសាសំខាន់ពីរគឺ សហគមន៍និយាយភាសាហូឡង់ភាគច្រើនជា Flemish ដែលបង្កើតបានប្រហែល ៥៩% នៃចំនួនប្រជាជននិងដែលភាគច្រើនជាចំនួនប្រជាជនទីក្រុងព្រុចសែលវ៉ាឡូនី និយាយភាសាបារាំង ដែលមានសមាសភាព ៤១% នៃបែលហ្ស៊ិកទាំងអស់ ។ លើសពីនេះទៅទៀត គឺមានក្រុមតូចមួយនៃវាគ្មិនអាល្លឺម៉ង់ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ។
តំបន់ដ៏ធំបំផុតពីររបស់ប្រទេសបែលហ្ស៊ិកគឺជាតំបន់ផ្លង់ឌែរ (Flanders) នៅភាគខាងជើង និងតំបន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសដែលនិយាយភាសាបារាំងនៃតំបន់វ៉ាឡូនី ។ នេះជាទីក្រុងព្រុចសែល-រាជធានីតំបន់, ភាសាជាផ្លូវការគឺជាបរិពន្ធភូមិនិយាយភាសាបារាំងភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់ Flemish ។ មានមួយដែលនិយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់សហគមន៍នៅភាគខាងកើត Wallonia ។ ភាសាភាពចម្រុះរបស់បែលហ្ស៊ិកនិងជម្លោះនយោបាយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្រ្តនយោបាយរបស់ខ្លួននិងប្រព័ន្ធស្មុគស្មាញនៃរដ្ឋាភិបាល។
ប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសបែលហ្ស៊ិកហូឡង់និងលុចសំបួត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលទាប; វាម្តងគ្របដណ្តប់តំបន់បន្តិចមានទំហំធំជាងក្រុម Benelux បច្ចុប្បន្ននៃរដ្ឋ។ តំបន់នេះត្រូវបានគេហៅ Belgica នៅឡាទីន, បន្ទាប់ពីខេត្តរ៉ូម៉ាំងរបស់ Gallia Belgica ដែលបានគ្របដណ្តប់តិចឬច្រើនតំបន់ដូចគ្នានេះ។ ចាប់ពីចុងបញ្ចប់នៃមជ្ឈឹមវ័យរហូតដល់សតវត្សទី 17 ដែលជាតំបន់នៃប៊ែលហ្សិកនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលវិបុលភាពនិងគ្រប់តំបន់ពាណិជ្ជកម្មនិងវប្បធម៌។ ចាប់ពីសតវត្សទី 16 រហូតដល់បែលហ្ស៊ិកបដិវត្តន៍ក្នុងឆ្នាំ 1830 នៅពេលដែលប្រទេសបែលហ្ស៊ិក seceded ពីប្រទេសហូឡង់ដែលជាតំបន់នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិកបានបម្រើការងារជាសមរភូមិរវាងមហាអំណាចអឺរ៉ុបជាច្រើនដែលបានបណ្តាលឱ្យវានឹងត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា "សមរភូមិអឺរ៉ុប" ជាការពង្រឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ពិភពលោកសង្គ្រាមទាំងពីរ។
លើឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួនបែលហ្ស៊ិកបានចូលរួមក្នុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ហើយក្នុងអំឡុងពេលសិក្សាវគ្គនៃសតវត្សទី 20 នេះមានចំនួននៃអាណានិគមនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក។ នេះបានពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សរ៍ទី 20 នេះត្រូវបានគេសម្គាល់ដោយភាពតានតឹងកើនឡើងរវាង ហូឡង់និងពលរដ្ឋនិយាយនិយាយភាសាបារាំងដែលបានជំរុញដោយភាពខុសគ្នានៅក្នុងភាសានិងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចមិនស្មើគ្នានៃតំបន់ Flanders និង Wallonia ។ បដិបក្ខនិយមដែលកំពុងតែបន្តនេះបាននាំឱ្យមានការធ្វើកំណែទម្រង់ដ៏ទូលំទូលាយជាច្រើនជាលទ្ធផលនៅក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពីការរួមទៅនឹងការរៀបចំរបស់សហព័ន្ធមួយក្នុងអំឡុងពេលរយៈពេលពីឆ្នាំ 1970 ដល់ឆ្នាំ 1993 បើទោះជាមានកំណែទម្រង់នេះភាពតានតឹងរវាងក្រុមនៅតែមាន! ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះមួយបានរយៈពេល 18 ខែបន្ទាប់ពីមានការបោះឆ្នោតសហព័ន្ធខែមិថុនាឆ្នាំ 2010 ។

## ឯកសារយោង