# គុណនាម

'ការជក់បារីនាំឲរាងកាយចុះស្គមនិងខ្សោយកម្លាំង។

```
គុណនាមគឺជាពាក្យទាំងឡាយណាដែលបញ្ជាក់លក្ខណឲ្យនាម។  EX: ខ្ពស់ ខ្មៅ ទាប ថ្លៃ ល្អ
```

## គុណ​នាម ប្រក្រតី

មាន​តួនាទី​សម្រាប់ចង្អុល​បង្ហាញ សភាព​លក្ខណៈ ឬ គុណ​ភាព​របស់​មនុស្ស សត្វ និង វត្ថុ។ គុណ​នាម​ប្រក្រតី​ជា​ធាតុ​ពង្រីក​មួយ នៃ​នាម​តាម​ដោយ "**ព**"។

* *ឧទាហរណ៍៖* ចេក​**ទុំ**, បន្ថលកល់់ចងើតទប់**ទូលាយ**, កៅ​អី**បត់**, អាវ​**ស**, សក់​**ខ្លី**, សម្ដី​**ពីរោះ**, ចរិយា​**ថ្លៃ​ថ្នូរ**, យុវជន​**អង់​អាច**, មនុស្ស​**អាក្រក់**, កម្លាំង​**ខ្សោយ**...។
* ពាក្យ "**ទុំ**, **ទូលាយ**, **បត់**, **ស**, **ខ្លី**, **ពីរោះ**, **ថ្លៃថ្នូរ**, **អង់​អាច**, **អាក្រក់**, **ខ្សោយ**" សុទ្ធ​សឹង​តែ​ជា​គុណ​នាម​ប្រក្រតី ព្រោះ​វា​បញ្ជាក់​លក្ខណៈ​នៃ​នាម "**ចេក**, **បន្ទប់**, **កៅអី**, **អាវ**, **សក់**, **សម្ដី**, **ចរិយា**, **យុវជន**, **មនុស្ស**, **កម្លាំង**" ។។។។

## គុណ​នាម កម្មសិទ្ធិ

គឺ​ជា​ពាក្យ​ដែល​សម្ដែង​នូវ​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ នៃ​នាម។

* *ឧទាហរណ៍៖* ទោចក្រយានយន្ត​**ខ្ញុំ** (ស្មើ​នឹង ទោ​ចក្រយានយន្ត​របស់​ខ្ញុំ), មាតុភូមិ​**យើង** (ស្មើ​នឹង មាតុភូមិ​របស់​យើង), បន្ទប់​**គាត់** (ស្មើ​នឹង បន្ទប់​របស់​គាត់)។
* ពាក្យ "**ខ្ញុំ**, **យើង**, **គាត់**" ទាំង​នេះ​ហៅ​ថា គុណ​នាម​កម្ម​សិទ្ធិ។

* សម្គាល់៖ ពាក្យ​ដែល​អាច​រាប់​ជា​គុណ​នាម​កម្មសិទ្ធិ​បាន លុះ​ត្រា​តែ​វា​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ជាប់​ខាង​ស្ដាំ​នាម។ បើ​គ្មាន​ពាក្យ​នៅ​ខាង​មុខ​វា​ទេ ពាក្យ​ទាំង​នោះ​គេ​ហៅ​ថា សព្វនាម​បុរិសៈ។

## គុណ​នាម ចំនួន

គុណ​នាម​ចំនួន ប្រើ​សម្រាប់​រាប់​ចំនួន​នៃ នាម។

* *ឧទាហរណ៍៖* ខ្ញុំ​ទិញ​បាន​ចេក​១០​ផ្លែ។, ពូ​សុខ​ដឹក​គោ​១០ក្បាល​ទៅ​ស៊ី​ស្មៅ។
* ត្រង់ **១០ផ្លែ** គឺ​ជា​គុណ​នាម​កំណត់​ចំនួន​នៃ ចេក, និង**១០​ក្បាល** គឺ​ជា​គុណ​នាម​កំណត់​ចំនួន​នៃ គោ។

គុណ​នាម​ចំនួន​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​គឺ៖ គុណ​នាម ចំនួន​រាប់ និង រៀប។

### ចំនួន​រាប់

ចំនួន​រាប់ គឺ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​របាប់​ចំនួន។ *គុណ​នាម​រាប់​មាន*៖ ម្នាក់, ១, ២, ៣, ៤ → ∞ ។

### ចំនួន​រៀប

គេ​ប្រើ​សម្រាប់​រាប់​ឲ្យ​ដឹង​លេខ, ទី, ជាន់​ថ្នាក់, កម្រិត, ដែល​គេ​រៀប​ជា​សណ្ដាប់​ធ្នាប់។

* *ឧទាហរណ៍៖* តារា រស់​នៅ​ផ្ទះ​លេខ ១១២ ជាន់​ទី២ រៀន​នៅ​ថ្នាក់​ទី៥ អង្គុយ​តុ​ទី ៣ ជាប់លេខ ១។
* ពាក្យ "លេខ​១១២, ទី២, ទី៥, ទី៣, លេខ១" ទាំង​នេះ​គឺ​ជា​ចំនួន​រៀប។

សម្គាល់៖ ជា​ធម្មតា គុណ​នាម​ចំនួន​រៀប គេ​ប្រើ​ពាក្យ **លេខ** ឬ **ទី**។ នៅ​ខាង​ស្ដាំ​ជាប់​គុណ​នាមចំនួន​គេ​ហៅ​ថា នាមរនាប់។

## គុណ​នាម ចង្អុល

គឺមាន​ទី​តាំង​ស្ថិត​នៅ​ខាង​ស្ដាំ​ជាប់​នាម ឬ កន្សោម​នាម សម្រាប់​កំណត់​នាម ឬ កន្សោម​នាម នោះ។ គុណ​នាមចង្អុល​មាន​ពីរ​បែប​គឺ៖

* សម្រាប់​ទី​ជិត៖ "នេះ" ជា(ឯក​វចនៈ), "ទាំង​នេះ" ជា(ពហុ​វចនៈ)។
* សម្រាប់​ទី​ឆ្ងាយ "នោះ" ជា(ឯក​វចនៈ), "ទាំង​នោះ"ជា(ពហុ​វចនៈ)។

## គុណ​នាម សំណួរ

ប្រើ​សម្រាប់​សួរ​រក​ភាព​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​មនុស្ស សត្វ វត្ថុ ណា​មួយ។

* *ឧទាហរណ៍៖* តើ​ឯង​ទិញ​សៀវភៅ​​**អ្វី**? , ឥឡូវ​មាន​មនុស្ស​**ប៉ុន្មាន**​នាក់​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់?
* ដូច​នេះ​ពាក្យ "អ្វី", "ប៉ុន្មាន" គឺ​ជា​គុណ​នាម​សំនួរ ព្រោះ​ពាក្យ​ពីរ​នេះ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ល្បះ​ដោយ​សួរ​រក​លក្ខណភាព​នៃ​នាម "សៀវភៅ" និង "មនុស្ស"។
* គុណ​នាម​សំនួរ មាន​ដូច​ជា៖ ណា, ណាមួយ, ណា​ខ្លះ, នរណា, នរណា​មួយ, អ្វី, អ្វី​មួយ, ស្អី,....។ល។

## គុណ​នាម មិន​ច្បាស់

គឺ​ជា​គុណ​នាម ដែល​ប្រាប់​លក្ខណៈ​មិន​ច្បាស់​លាស់​នៃ​នាម។

* *ឧទាហរណ៍៖* សិស្ស​**ម្នាក់ៗ**​ត្រូវ​តែ​នាំ​គ្នា​ខិត​ខំ​រៀន​សូត្រ។ បុគ្គលិក​គ្រូប់​រូប​ត្រូវ​តែ​គោរព​នឹង​ច្បាប់​ក្រុម​ហ៊ុន​ដែល​បាន​ចែង​មក។
* ត្រង់​ពាក្យ **ម្នាក់ៗ** និង **គ្រប់​រូប** គឺ​ជាគុណ​នាម​មិន​ច្បាស់ ព្រោះ​៖

* ពាក្យ **ម្នាក់ៗ** ចង្អុល​បង្ហាញ​ពី​លក្ខណៈ​មិន​ច្បាស់​លាស់​នៃ​នាម **សិស្ស ពាក្យ **គ្រប់​រូប** កំណត់​ភាព​មិន​ច្បាស់​លាស់​នៃ​នាម **បុគ្គលិក**

## គុណ​នាម វិសេស

ជា​គុណ​នាម​ដែល​សម្ដែង​លក្ខណៈ​របស់​នាម​ឲ្យ​វិសេស​ឡើង​ថែម​ទៀត ដូច​ជា​ពាក្យ​ថា៖ ផ្លូវ​ត្រង់​ជាង, គោ​នោះ​ធំ​ជាង, កាំបិត​មុត​ជាង, ឈើ​ខ្ពស់​ប្លែក...។ល។

## គុណ​នាម អតិវិសេស

ជា​គុណ​នាម​ដែល​សម្ដែង​លក្ខណៈ​របស់​នាម​ឲ្យ​វិសេស​បំផុត ដូច​ជា​ពាក្យ​ថា៖ កំបោរ​ស​ក្បុស, កាំបិត​មុខ​ណាស់, គោ​​យឺត​ណាស់, កូន​ឧស្សាហន៍​ណាស់...។ល។

## អត្ថបទ​ទាក់​ទង

* ថ្នាក់ពាក្យ
* វេeeយ្យាករeeណ៍
* វេយ្យាករណ៍ភាសាខ្មែរ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| មើល | ថ្នាក់ពាក្យ​ក្នុង​ភាសាខ្មែរ |  |

---

|  |
| --- |
| ខាង​ក្រោម​នេះ​គឹ​ជា​បញ្ជី​រាយ​ឈ្មោះ​ថ្នាក់​ពាក្យ​ខ្មែរ ផ្សេង​ទៀត​ដែល​អ្នក​គួរ​ដឹង៖ |
|  នាម  **·**  គុណនាម  **·**  គុណកិរិយា ឬ និបាតសព្ទ  **·**  កិរិយាសព្ទ  **·**  ធ្នាក់ ឬ ស្នៀត ឬ អាយតនិបាត  **·**  ឈ្នាប់ ឬ សន្ធានសព្ទ ឬ ចំណង  **·**  សព្វនាម  **·**  ឧទានសព្ទ |

## ឯកសារ​យោង

* សៀវភៅ វេយ្យាករណ៍​ខ្មែរ សម្រាប់​គ្រប់​ថ្នាក់ ដោយ​សាស្ត្រាចារ្យ ឈុន លិះ
* សៀវភៅ វេយ្យាករណ៍​ខ្មែរ ដោយ​សាស្ត្រាចារ្យ ពូវ អ៊ុម នៅ ព.ស ២៥១៥, គ.ស ១៩៧២ee