# ភាសាជប៉ុន

**ភាសាជប៉ុន** (ជប៉ុន: 日本語 / にほんご, នីហុងហ្កុ ) គឺជាភាសាមួយដែល មានមនុស្សប្រហែល ១៣០ លាននាក់ប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ ភាសាជប៉ុន ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយ ការរួមផ្សំ អក្សរបីប្រភេទផ្សេងៗគ្នា គឺ អក្សរចិន (ហៅថា កាន់ជិ; ជប៉ុន: 漢字) និងពីរប្រភេទទៀតកើតឡើងដោយការ កែសំរួលពីអក្សរចិនគឺ ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា និង កាតាកាណា ។

មានអ្នកប្រើប្រាស់ប្រមាណ ១៣០ លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ក្រៅពីប្រទេសជប៉ុន រដ្ឋអាំងហ្គួរ ប្រទេសប៉ាឡូ បានកំណត់ភាសាជប៉ុនជាភាសាផ្លូវការមួយ ភាសាជប៉ុនក៏ត្រូវបានគេប្រើក្នុងចំណោមប្រជាជនជប៉ុនដែលបានផ្លាស់ទៅរស់នៅក្រៅប្រទេស អ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិជប៉ុន និងអ្នកពាណិជ្ជករ

ពាក្យភាសាជប៉ុនត្រូវបានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីភាសាបរទេស ជាពិសេសភាសាចិន ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយពាក្យក្នុងប្រទេសជប៉ុនជាង ១៥០០ ឆ្នាំមុន ហើយចាប់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១៩ តទៅ ភាសាបរទេសជាច្រើនត្រូវបានខ្ចីពីភាសាមិនមែនចិន ជាពិសេសភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុប ឧទាហរណ៍ពាក្យដែលមកពីភាសាហូឡង់ ビール (bier មានន័យថា ស្រាបៀរ) និង コーヒー (koffie មានន័យថា កាហ្វេ)

## ប្រព័ន្ធ​សំ​លេង

### ម៉ូរ៉ាក់ (Mora)

ភាសាជប៉ុនជាភាសាពេញនិយមដើម្បីតំណាងឱ្យភាសាដែលមាន ម៉ូរ៉ាក់ ព្យាង្គដែលមានសម្លេងវែងឬសម្លេង /ɴ/ បានរាប់ជា ២ សំលេង ជាធម្មតាម៉ូរ៉ាក់នឹងបញ្ចេញសម្លេងដូចគ្នា ដូចជាគឺពាក្យថា ヨーロッパ」 (/joRɾoQpa/ *យ៉ូរ៉ុបប៉ា* ប្រែថា អឺរ៉ុប) សរុបមាន ៥ ម៉ូរ៉ាក់

## តួអក្សរ

### ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា

### កាតាកាណា

## វេយ្យាករណ៍

### រចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគមូលដ្ឋាន

លំដាប់ពាក្យនៅក្នុងប្រយោគជប៉ុនគឺ ប្រធានសស័ព្ទ កម្មស័ព្ទ និង កិរិយាស័ព្ទ ដោយប្រធានសស័ព្ទ កម្មស័ព្ទ និងផ្នែកផ្សេងទៀត នៅក្នុងប្រយោគវានឹងមាន "ពាក្យជំនួយ" ត្រូវបានដាក់ដើម្បីចង្អុលបង្ហាញមុខងារនៃពាក្យមុន។

រចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគមូលដ្ឋានក្នុងភាសាជប៉ុនរួមបញ្ចូលជាមួយប្រធានបទនិងការពន្យល់ ឧទាហរណ៍គឺ *Kochira wa Tanaka-san desu, កូឈីរ៉ាក់វ៉ាក់ ថាណាកាសាំងដេស្ស៊ឹ* (こちらは田中さんです) *kochira, កូឈីរ៉ះ* ប្រែថា "នេះ" ជាប្រធានបទនៃការកាត់ទោសព្រោះមាន *wa, វ៉ាក់* ដោយផ្ទាល់ ផ្នែកពាក្យថា *Tanaka-san desu, ថាណាកាសាំងដេស្ស៊ឹ* ជាផ្នែកពន្យល់នៃប្រយោគ *desu, ដេស្ស៊ឹ* ជាកិរិយាស័ព្ទនៃប្រយោគបានប្រែថា "ជា" ប្រយោគនេះប្រែថាជា "សម្រាប់មនុស្សនេះ គាត់​គឺបងថាណាកា" ភាសាជប៉ុនបានស្រដៀងគ្នាភាសាអាស៊ីជាច្រើនភាសា នោះជាធម្មតាចង្អុលបង្ហាញប្រធានបទនៃការកាត់ទោសញែកចេញពីប្រធានសស័ព្ទ នោះគឺក្បាល់ប្រធានបទនៃការកាត់ទោសវាមិនចាំបាច់ទេប្រធានស័ព្ទរបស់ប្រយោគ ឧទាហរណ៍ *Zō wa hana-ga nagai desu ហ្សូវ៉ាក់ហាណាហ្គាក់នាហ្គាអ៊ិដេស្ស៊ឹ*　(象は鼻が長いです) អាចត្រូវបានបកប្រែជា "សម្រាប់ដំរី ច្រមុះរបស់ពួកគេវែង" ប្រធានបទនៃការកាត់ទោសគឺ *zō* *ហ្សូ* (ដំរី) ក្នុងខណៈពេលប្រធានបទនៃការកាត់ទោសគឺ *hana ហាណា* (ច្រមុះ)

ភាសាជប៉ុនគឺជាភាសាដែលចូលចិត្តបំផុត និយាយគឺ តែងតែមានដាក់ប្រធានបទឬវត្ថុនៃការកាត់ទោសបានស្គាល់ហើយ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ជនជាតិជប៉ុននៅតែមានអារម្មណ៍ប្រយោគខ្លីប្រសើរជាងប្រយោគវែងជាពិសេសជាភាសានិយាយ ដូច្នេះជនជាតិជប៉ុនញឹកញាប់ជាងនេះទៅទៀតពាក្យនៅក្នុងប្រយោគមួយត្រូវបានលុបចោលនឹងយោងវាជាមួយសព្វនាម ឧទាហរណ៍ដូចជា ពីប្រយោគខាងលើ *hana-ga nagai* អាចបកប្រែថា "ច្រមុះ[របស់សត្វដំរី]វែង" ដោយមិនបញ្ជាក់ប្រធានបទនៃការកាត់ទោសប្រសិនបើគេយល់ថាគាត់កំពុងសំដៅទៅលើសត្វដំរី លើស​ពី​នេះ​ទៀត គ្រាន់តែកិរិយាស័ព្ទមួយអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រយោគពេញលេញដូចជា *Yatta!, យ៉ាត់តា* (やった) បកប្រែថា "[ខ្ញុំ]ធ្វើ[បាន​បញ្ចប់]" គុណនាមតែមួយក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រយោគពេញលេញផងដែរដូចជា *Urayamashii!, អ៊ុរ៉ះយ៉ះម៉ាស្ស៊ី* (羨ましい) បកប្រែថា "ខ្ញុំច្រណែននឹងវា"

ទោះបីជាភាសាជប៉ុនមានពាក្យ​មួយ​ចំនួនអាចត្រូវបានពាក្យសព្វនាម ប៉ុន្តែប្រជាជនជប៉ុនមិនបានប្រើពាក្យសព្វនាមញឹកញាប់ដូចក្រុមភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុប ម្យ៉ាង​វិញទៀត ជនជាតិជប៉ុននឹងប្រើកិរិយាស័ព្ទពិសេសឬកិរិយាស័ព្ទជួយចង្អុលបង្ហាញទិសដៅរបស់សកម្មភាព ដូចជា "ក្រោម" ចង្អុលបង្ហាញថាសកម្មភាពនេះពីខាងក្រៅនោះគឺមានប្រយោជន៍ដល់ក្រុម និងប្រើពាក្យថា "លើ" ចង្អុលបង្ហាញថាសកម្មភាពពីនៅខាងក្នុងក្រុមបានជាប្រយោជន៍ក្នុងមួយក្រៅក្រុម ឧទាហរណ៍គឺ 教えてもらった (*oshiete moratta, អុស្ស៊ិអិតិម៉ូរ៉ាតតាក់*) បកប្រែថា "[គាត់/ពួកគេ]បានពន្យល់[ខ្ញុំ/ពួកយើង]" ខណៈពេលពាក្យថា 教えてあげた (*oshiete ageta, អុស្ស៊ិអិតិអាហ្គិតា*) បកប្រែថា "[ខ្ញុំ/ពួកយើង]បានពន្យល់[គាត់/ពួកគេ]" ការប្រើកិរិយាស័ព្ទជួយក្នុងរូបរាងនេះធ្វើឱ្យដឹងអ្នកប្រតិបត្តិនិងជនល្មើសបានដួចការប្រើសព្វនាមស័ព្ទនិងធ្នាក់ក្នុងភាសាឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប

សព្វនាមភាសាជប៉ុនមានទៅដូចជាមួយនាមសព្វ គឺ យើង​អាចប្រើពាក្យគុណនាមមកពង្រីកសព្វនាម ដែលខុសគ្នាពីសព្វនាមក្នុងភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុបបានមិនអាចធ្វើវាបានដូចជា

The amazed he ran down the street. (គាត់ដែលច្រឡំរត់ទៅតាមផ្លូវ)
ប្រយោគខាងលើមិនត្រឹមត្រូវតាមវេយ្យាករណ៍ភាសាអង់គ្លេសទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានគេចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវតាមវេយ្យាករណ៍ភាសាជប៉ុន

驚いた彼は道を走っていた。 *Odoroita kare wa michi o hashitte itta.*
មូលហេតុពាក្យសព្វនាមភាសាជប៉ុនស្រដៀងជាមួយនាមស័ព្វ មួយផ្នែកដោយសារតែសព្វនាមពាក្យ​មួយ​ចំនួនមានមានប្រភពដើមមកពីនាមស័ព្វដូចជា *kimi* បានប្រែថា "បង/អ្នក" ដើមឡើយប្រែថា "ចៅហ្វាយ" និងពាក្យ *boku* បានប្រែថា "ខ្ញុំ" ដើមឡើយប្រែថា "អ្នកបំរើ" ដូច្នេះ ភាសាវិទូមួយចំនួនមិនបានរៀបចំសព្វនាមស័ព្វភាសាជប៉ុនគឺជាសព្វនាមស័ព្ទបានពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែគឺជានាមស័ព្ទបានប្រើយោង ជនជាតិជប៉ុនបានប្រើហៅខ្លួនឯងក្នុងករណីបានត្រូវនិយាយថា តើអ្នកណាកំពុងធ្វើអ្វីសម្រាប់តែអ្នកណា?

ពាក្យសព្វនាមបានប្រើហៅខ្លួនឯងអាស្រ័យ​លើភេទអ្នកនិយាយនិងស្ថានភាពនៅពេលនោះ ក្នុងស្ថានភាពផ្លូវការ ស្ត្រីនិងបុរសអាច​ប្រើ *watashi* ឬ *watakushi* ត្រូវបានប្រើ ផ្នែកនៅក្នុងស្ថានភាពបានជាមិត្ត បុរសតែងតែហៅខ្លួនឯងថា *ore* ពាក្យសព្វនាមបានប្រើហៅអ្នកស្តាប់នោះអាស្រ័យលើស្ថានភាពសង្គមនិងភាពស៊ាំរវាងអ្នកនិយាយនឹងអ្នកស្ដាប់ ពាក្យខ្លះអាចគួរសមក្នុងស្ថានភាពមួយ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនគួរសមក្នុងស្ថានភាពផ្សេងទៀត

ជនជាតិជប៉ុនហៅមនុស្សតាមទីតាំងកាតព្វកិច្ចជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់សព្វនាម ឧទាហរណ៍ សិស្សហៅគ្រូថា *sensei* (先生, អ្នកគ្រូ) មិនមែន *anata* ចាត់ទុកថាមិនសមរម្យព្រោះពាក្យថា *anata* ត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅទៅលើមនុស្សដែលស្ថានភាពស្មើឬទាបប៉ុណ្ណោះ។

ជនបរទេសបាននិយាយភាសាជប៉ុនជារឿយៗចាប់ផ្តើមប្រយោគដោយពាក្យថា *watashi-wa* ទោះបីជាប្រយោគនេះគឺត្រឹមត្រូវតាមវេយ្យករណ៍ ប៉ុន្តែស្តាប់ទៅដូចជាចម្លែកណាស់សម្រាប់ជនជាតិជប៉ុន ប្រៀបធៀបដូចគ្នានឹងការប្រើប្រាស់ពាក្យនាមស័ព្ទដដែលៗ ក្នុងភាសាខ្មែរ ដូចជា "ខេមរះកំពុងមក សូមធ្វើបាយឆាសម្រាប់ខេមរះដោយសារតែខេមរះចូលចិត្តបាយ​ឆា ខ្ញុំសង្ឃឹមថាខេមរះចូលចិត្តសំលៀកបំពាក់ដែលខ្ញុំកំពុងពាក់..."

#### ឧទាហរណ៍ប្រយោគ

|  |
| --- |
| **ពាក្យនាម 1 + は + ពាក្យនាម 2 + です。** |

មានអត្ថន័យថា "{{{pattern}}} នោះគឺពាក្យនាម 2" ឧទាហរណ៍

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 私はワンナです。 | *Watashi wa Wanna desu* | ខ្ញុំឈ្មោះវណ្ណះ |
| 私はクメール人です。 | *Watashi wa Kumēru jin desu* | ខ្ញុំជាជនជាតិខ្មែរ |

នៅរចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគនេះប្រើ は (អានថា វ៉ាក់/វ៉ះ មិនមែន ហាក់/ហះ) ជាពាក្យជួយប្រើចំណុចប្រធានបទរឿងដែលត្រូវនិយាយ នៅទីនេះគឺ "ខ្ញុំ" ប្រយោគប្រាប់អាចផ្លាស់ប្តូរបានឲ្យដើម្បីក្លាយជាប្រយោគសំណួរដើម្បីសួរថាតើមានឬអត់ ដោយការបំពេញ か បញ្ចប់ប្រយោគ នៅពេលនិយាយសូមបញ្ចេញសំលេងខ្ពស់នៅចុងបញ្ចប់នៃប្រយោគ ឧទាហរណ៍

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| あなたは日本人ですか？ | *Anata wa Nihonjin desu ka?* | តើអ្នកជាជនជាតិជប៉ុនមែនទេ? |
| いいえ、中国人です。 | *Iie, Chūgokujin desu* | ទេ ជាជនជាតិចិន |

**វាក្យសព្ទ**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 私 | *watashi* | ខ្ញុំ |
| あなた | *anata* | អ្នក/បង |
| クメール人 | *Kumēru jin* | ជនជាតិខ្មែរ |
| 日本人 | *Nihonjin* | ជនជាតិជប៉ុន |
| 中国人 | *Chūgokujin* | ជនជាតិចិន |
| はい | *hai* | ត្រូវ |
| いいえ | *iie* | ទេ |

|  |
| --- |
| **ប្រធាន + は + កម្មផល + を+ កិរិយាស័ព្ទ** |

មានអត្ថន័យថា "ប្រធានបទធ្វើសកម្មភាពជាមួយកម្មផល" ឧទាហរណ៍

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 私はご飯を食べる。 | *Watashi wa gohan o taberu* | ខ្ញុំញ៉ាំបាយ |
| 彼は本を読みます。 | *Kare wa hon o yomimasu* | គាត់បានអានសៀវភៅមួយក្បាល |

នៅរចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគនេះ អាចមើលឃើញថាប្រើពាក្យជួយ を នៅចុងបញ្ចប់នៃពាក្យដែលដើរតួជាវត្ថុនៃការកាត់ទោស

**វាក្យសព្ទ**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ご飯 | *gohan* | បាយ, អង្ករ |
| 本 | *hon* | សៀវភៅ |
| 食べる | *taberu* | ញ៉ាំ, បរិភោគ |
| 読みます | *yomimasu* | អាន |
| 彼 | *kare* | គាត់ (ប្រុស) |

#### កិរិយាស័ព្ទអតីតកាលនិងបដិសេធ

ภาษาญี่ปุ่นមានបន្សំកិរិយាស័ព្ទ ជាទាន់ពេលវេលា(Tense)ដូចគ្នានឹងភាសាអង់គ្លេស លើសពីនេះទៀតនៅក្នុងប្រយោគអវិជ្ជមានមានកិរិយាស័ព្ទរួមបញ្ចូលគ្នាដើម្បីបង្ហាញថា "ទេ" ដូច​គ្នា គោលការណ៍នៃការរួមបញ្ចូលគ្នាមានដូចខាងក្រោម

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **បច្ចុប្បន្ន ប្រាប់** | **អតីត ប្រាប់** | **បច្ចុប្បន្ន បដិសេធ** | **អតីត បដិសេធ** |
| ～ます | ～ました | ～ません | ～ませんでした |
| 食べます
*tabemasu* | 食べました
*tabemashita* | 食べません
*tabemasen* | 食べませんでした
*tabemasendeshita* |
| 飲みます
*nomimasu* | 飲みました
*nomimashita* | 飲みません
*nomimasen* | 飲みませんでした
*nomimasendeshita* |
| 見ます
*mimasu* | 見ました
*mimashita* | 見ません
*mimasen* | 見ませんでした
*mimasendeshita* |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 今日テレビを見ます。 | *Kyō terebi o mimasu* | ថ្ងៃនេះមើលទូរទស្សន៍ |
| 昨日テレビを見ました。 | *Kinō terebi o mimashita* | ម្សិលមិញមើលទូរទស្សន៍ |
| 今日テレビを見ません。 | *Kyō terebi o mimasen* | មិនមើលទូរទស្សន៍ថ្ងៃនេះទេ |
| 昨日テレビを見ませんでした。 | *Kinō terebi o mimasendeshita* | មិនបានមើលទូរទស្សន៍ទេកាលពីម្សិលមិញ |

**វាក្យសព្ទ**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 見ます | *mimasu* | មើល |
| テレビ | *terebi* | ទូរទស្សន៍ |
| 今日 | *kyō* | ថ្ងៃនេះ |
| 昨日 | *kinō* | ម្សិលមិញ |