# ឡេតូនី

សាធារណរដ្ឋឡេតូនី| Latvijas Republika (ឡេតូនី) Latvejas Republika (ឡាតហ្កាលី) Lețmō Vabāmō (ឡែហ្វ) |
| --- |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **ភ្លេងជាតិDievs, svētī Latviju!* "ព្រះប្រទានពរជ័យដល់ឡេតូនី!" |
| ទីតាំងប្រទេសឡេតូនី (ក្រហម) នៅទ្វីបអឺរ៉ុប |
| រដ្ឋធានី និង ទីក្រុងធំបំផុត | រីកា ﻿ / ﻿ |
| ភាសាផ្លូវការ | ឡេតូនីa |
| ភាសាទទួលស្គាល់ | ឡែហ្វ ឡាតហ្កាលី |
| ក្រុមជនជាតិ (ឆ្នាំ ២០២៥) | * ៦៥.៥% ឡេតូនី
* ២៤.១% រុស្ស៊ី
* ២.៩% បេឡារុស
* ២.៩% អ៊ុយក្រែន
* ១.៩% ប៉ូឡូញ
* ១.១% លីទុយអានី
* ១.៦% ជនជាតិផ្សេងៗទៀត
 |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០១៨) | * + ៦៤% គ្រិស្តសាសនា
		- ៣៦% លូទែរ
		- ១៧% កាតូលិក
		- ៩% អូស្សូដក់
		- ២% និកាយគ្រិស្តផ្សេងៗទៀត
* ៣៥% គ្មានជំនឿសាសនា
* ១% សាសនាផ្សេងៗទៀត
 |
| រដ្ឋសមាជិក | សហភាពអឺរ៉ុប |
| រដ្ឋាភិបាល | ឯកត្តរដ្ឋ សាធារណរដ្ឋសភានិយម |
| - ប្រធានាធិបតី | អែដហ្ការ រីនគេវិច |
| - នាយករដ្ឋមន្ត្រី | អេវិកា ស៊ីលីញ៉ា |
| - ប្រធានសាអៃម៉ា | ដៃហ្កា មារីញ៉ា |
| នីតិបញ្ញត្តិ | សាអៃម៉ា |
| ឯករាជ្យភាព ពីអាល្លឺម៉ង់ និងសហភាពសូវៀត |
| - ប្រកាស | ១៨ វិច្ឆិកា ១៩១៨ |
| - ទទួលស្គាល់ | ២១ មករា ១៩២១ |
| - អនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញ | ៧ វិច្ឆិកា ១៩២២ |
| - ស្ដារឯករាជ្យភាព | ២១​ កក្កដា ១៩៩១ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ៦៤,៥៨៩ គ.ម២   (ទី១២២) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | ២.០៩ (២០១៥) |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២២) |  ១,៨៤២,២២៦ (ទី១៤៦) |
| - ដង់ស៊ីតេ | ​​២៩.៦ នាក់/គ.ម២   (ទី១៤៧) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៤) |
| - សរុប |  ៧៨.៤២១ ពាន់លានដុល្លារ (ទី១០៤) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៤១,៧៣០ ដុល្លារ (ទី៥១) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៤) |
| - សរុប |  ៤៥.៤៦៦ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៩៦) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ២៤,១៩៣ ដុល្លារ (ទី៤២) |
| ជីនី (២០២១) |  ៣៥.៧ មធ្យម |
| HDI (២០២២) |  ០.៨៧៩ ខ្ពស់ណាស់ · ទី៣៧ |
| រូបិយវត្ថុ | អឺរ៉ូ​ ((€)) (EUR) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+២ (EET) |
| - រដូវក្តៅ (DST) | UTC+៣ (EEST) |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +៣៧១ |
| កូដ ISO 3166 | LV |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .lv |
| 1. ភាសាឡេតូនីគីជាភាសាផ្លូវការតែមួយគត់នៃប្រទេសនេះ។ ភាសាឡែហ្វត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាភាសាអន្តោគ្រាម និងមានឋានៈពិសេសក្នុងរដ្ឋ។ ភាសាឡាតហ្កាលី និងភាសាសញ្ញាឡេតូនីក៏មានឋានៈជាភាសាពិសេសដូចគ្នាដែរ។
 |
|  |

**ប្រទេសឡេតូនី** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា​ **សាធារណរដ្ឋឡេតូនី** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់បាល់ទិកនៃទ្វីបអឺរ៉ុប។ ឡេតូនីជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋបាល់ទិកទាំងអស់ចំនួនបី ពោលគឺប្រទេសអេស្តូនីនៅភាគខាងជើង និងប្រទេសលីទុយអានីនៅភាគខាងត្បូង។ ក្រៅពីនេះ ឡេតូនីមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសបេឡារុសនៅភាគអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសរុស្ស៊ីនៅភាគខាងកើត ហើយមានព្រំដែនសមុទ្រជាប់ប្រទេសស៊ុយអែតនៅភាគខាងលិច។ ប្រទេសឡេតូនីគ្របដណ្ដប់លើក្រឡាផ្ទៃសរុប ៦៤,៥៨៩ គម២ និងមានប្រជាជនរស់នៅសរុប ១.៨ លាននាក់។ រីកាគឺជារដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេសឡេតូនី។ ជនជាតិឡេតូនីគឺជាជនជាតិមួយដែលស្ថិតក្នុងក្រុមជនជាតិបាល់ទិកដោយមានចំនួនស្មើនឹង ៦៥.៥% នៃប្រជាជនទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេស និងនិយាយភាសាឡេតូនី។ រុស្ស៊ីគឺជាជនជាតិច្រើនបំផុតទីពីរនៅក្នុងប្រទេសដោយមានចំនួនស្មើនឹង ៣៧.៧% នៃប្រជាជនសរុប ហើយនិយាយភាសារុស្ស៊ីជាភាសាកំណើត។

ទឹកដីនៃប្រទេសឡេតូនីបច្ចុប្បន្នត្រូវស្ថិតនៅក្រោមអំណាចទូតូនីក ស៊ុយអែត ប៉ូឡូញ-លីទុយអានី និងរុស្ស៊ីអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍ មុនពេលត្រូវបានទទួលឯករាជ្យពីរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩១៨ ក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី១។ ក្រោយពីរដ្ឋប្រហារក្នុងឆ្នាំ១៩៣៤ ប្រទេសឡេតូនីបានធ្លាក់ទៅក្រោមរបបអត្ថាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការដោយមានលោកការលីស អ៊ូលម៉ានីសជាមេដឹកនាំ។ ឯករាជ្យភាពឡេតូនីត្រូវបានរំខានដោយសហភាពសូវៀតនៅដើមសង្គ្រាមលោកលើកទី២ មុនពេលត្រូវអាល្លឺម៉ង់ណាស៊ីចូលឈ្លានពាននិងគ្រប់គ្រងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ ហើយមកដល់ឆ្នាំ១៩៤៤ ឡេតូនីក៏ត្រូវសូវៀតចូលមកត្រួតត្រាម្តងទៀត បង្កើតបានជាសាធារណរដ្ឋសូវៀតមួយរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩១។ ជាលទ្ធផលនៃការស្ថិតនៅក្រោមសហភាពសូវៀតអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ ប្រជាជនរុស្ស៊ីជាច្រើនបានធ្វើអន្តោប្រវេសន៍មករស់នៅក្នុងប្រទេសឡេតូនី។ បដិវត្តន៍ច្រៀងដោយសន្តិវិធីដែលបានផ្តើមឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៧ ក្នុងបណ្ដារដ្ឋសូវៀតបាល់ទិកបាននាំឱ្យឡេតូនីទទួលបានឯករាជ្យជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩១។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ប្រទេសឡេតូនីបានក្លាយជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យនិយមសភារហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ឡេតូនីជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏ជឿនលឿនមួយដោយមានចំណាត់ថ្នាក់លេខរៀងទី៣៩ នៅក្នុងសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។ បច្ចុប្បន្ន ឡេតូនីគឺជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពអឺរ៉ុប ក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋនៃសមុទ្របាល់ទិក ហ្សូនអឺរ៉ូ អង្គការណាតូ ន័រឌិក-បាល់ទិកប្រាំបី ធនាគារវិនិយោគន័រឌិក មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ អង្គការអង្គការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច (OECD) អង្គការសន្តិសុខ និងសហប្រតិបត្តិការអឺរ៉ុប និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជាដើម។ល។

## កំណត់សម្គាល់

## ឯកសារយោង