# អ៊ីតាលី

សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី| *Repubblica Italiana* (ភាសាអ៊ីតាលី) |
| --- |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **ភ្លេងជាតិIl Canto degli Italiani* "ចម្រៀងនៃប្រជាជនអ៊ីតាលី" |
| ទីតាំងប្រទេសអ៊ីតាលី (ក្រហម) នៅលើភូគោល |
| រដ្ឋធានី និង ទីក្រុងធំបំផុត | រ៉ូម ﻿ / ﻿ |
| ភាសាផ្លូវការ និងភាសាជាតិ | អ៊ីតាលី
 |
| សញ្ជាតិ (២០២១) | * ៩១% អ៊ីតាលី
* ៩% ផ្សេងទៀត
 |
|  |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០២០) | * ៨៤% គ្រិស្តសាសនា
* ១២% គ្មានជំនឿសាសនា
* ៣.០% សាសនាផ្សេងៗទៀត
 |
| រដ្ឋាភិបាល | ឯកត្តរដ្ឋ សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យសភា |
| - ប្រធានាធិបតី | ស៊ែរជីអូ ម៉ាតារ៉េឡា |
| - នាយករដ្ឋមន្រ្តី | ហ្សកចា ម៉េឡូនី |
| - ប្រធានព្រឹទ្ធសភា | អ៊ីញ៉ាហ្ស៊ីអូ ឡារុស្សា |
| - ប្រធានសភាតំណាងរាស្រ្ត | ឡូរេនហ្សូ ហ្វុងតាណា |
| នីតិបញ្ញត្តិ | រដ្ឋសភា |
| - សភាជាន់ខ្ពស់ | ព្រឹទ្ធសភានៃសាធារណរដ្ឋ |
| - សភាជាន់ទាប | សភាតំណាងរាស្ត្រ |
| និម្មិតកម្ម |
| - កុលសម្ព័ន្ធអ៊ីតាលីគ | បុរាណកាល |
| - រ៉ូមបុរាណ អ៊ីតាលីរ៉ូម | ៧៥៣ ម.គ. – ៤៧៦ គ.ស. |
| - នគររ៉ូម-អនរិយ អ៊ីតាលីប៊ីហ្សង់តាំង | ដើមមជ្ឈិមសម័យ |
| - បុរីរដ្ឋ និងរដ្ឋបាលនយោបាយតូចៗ | មជ្ឈិមសម័យ និងដើមសម័យទំនើប |
| - ព្រះរាជាណាចក្រអ៊ីតាលី | ១៨៦១–១៩៤៦ |
| - ចក្រភពអ៊ីតាលី | ១៨៨២–១៩៦០ |
| - សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី | ២ មិថុនា ១៩៤៦ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ៣០១,៣៤០ គ.ម២   (ទី៧១) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | ១.២៤ (២០១៥) |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៥) |  ៥៨,៩១៥,៥៦១ (ទី២៥) |
| - ជំរឿន (ឆ្នាំ ២០១១) | ៥៩,៤៣៣,៧៤៤ |
| - ដង់ស៊ីតេ | ១៩៥.៥ នាក់/គ.ម២   (ទី៧២) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៥) |
| - សរុប |  ៣.៧១៩ ទ្រីលានដុល្លារ (ទី១១) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៦៣,០៧៦ ដុល្លារ (ទី២៩) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២៥) |
| - សរុប |  ២.៤២៣ ទ្រីលានដុល្លារ (ទី៨) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៤១,០៩១ ដុល្លារ (ទី២៧) |
| ជីនី (២០២០) |  ៣២.៥ មធ្យម |
| HDI (២០២៣) |  ០.៩១៥ ខ្ពស់ណាស់ · ទី២៩ |
| រូបិយវត្ថុ | អឺរ៉ូ (€) (EUR) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+១ (CET) |
| - រដូវក្តៅ (DST) | UTC+២ (CEST) |
| ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ | ថ្ងៃ/ខែ/ឆ្នាំ (dd/mm/yyyy) ឆ្នាំ/ខែ/ថ្ងៃ (yyyy-mm-dd) (គ.ស) |
| ទិសបើកបរ | ស្ដាំ |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +៣៩ |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .it |
|  |

**ប្រទេសអ៊ីតាលី** (ភាសាអ៊ីតាលី​៖ Italia) ដោយមាន​ឈ្មោះ​ជាផ្លូវការ​ថា **សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី** (ភាសាអ៊ីតាលី​៖ Repubblica Italiana) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅ​តំបន់អឺរ៉ុបខាងត្បូង ភាគខាងជើងនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ប្រទេសនេះបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ៣០១,២៣០ គម២ និងមានព្រំដែនគោកជាមួយប្រទេសបារាំង ស្វីស អូទ្រីស ស្លូវេនី ក៏ដូចជារដ្ឋតូចៗជាច្រើនមាន វ៉ាទីកង់ និងសានម៉ារីណូ​។ ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់ អ៊ីតាលីគឺជារដ្ឋសមាជិកដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតទីបីនៃសហភាពអឺរ៉ុប។ ទីក្រុងរ៉ូមគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេស។

អ៊ីតាលី គឺជា​ទីកន្លែង​កំណើត​នៃ​វប្បធម៌​អឺរ៉ុប​ជាច្រើន ដូចជា អឺទ្រូសកាន (Etruscans) និង រ៉ូម៉ាំង (Romans) និង ក្រោយមក​វា​គឺជា​ទីកន្លែង​កំណើត​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ និង​ចលនា​នៃ​ការកកើត​សាឡើងវិញ ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ចេញពី​តំបន់​ទុសកានី (Tuscany) ហើយ​សាយភាយ​ទៅ​ពាសពេញ​ទ្វីបអឺរ៉ុប​។ រដ្ឋធានីរ៉ូម​របស់​អ៊ីតាលី គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​អរិយធម៌​លោកខាងលិច​អស់​ជាច្រើន​សតវត្ស​មកហើយ​។ អ៊ីតាលី បាន​អនុវត្ត​នយោបាយ​អាណានិគមនិយម​ចាប់ពី​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្សទី១៩ រហូតដល់​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្សទី២០​។

សព្វថ្ងៃនេះ អ៊ីតាលី​គឺជា​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ជា​ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ជាមួយ​អត្រា​គុណភាព​ជីវិត​ខ្ពស់​ជាងគេ​ទី៨ លើ​ពិភពលោក​។ អ៊ីតាលី បាន​ចូល​ជា​សមាជិក "សហភាពអឺរ៉ុប" និង អង្គការ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិកខាងជើង (ណាតូ)​។ លើសពីនេះ អ៊ីតាលី​ក៏​ជា​សមាជិក​នៃ ប្រទេស​ឧស្សាហកម្ម​លូតលាស់​ទាំង៨ (G8) ដោយ​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​ធំជាងគេ​ទី៧ លើ​ពិភពលោក, អង្គការ​សហប្រតិបត្តិការ​ និង​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច (OECD), អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO), ក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប (Council of Europe), សហភាពអឺរ៉ុបខាងលិច (Western European Union), Central European Initiative, និង ជា​សមាជិក​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សិនហ្គេន (Shengen) ។ អ៊ីតាលី បាន​ចំណាយ​ទៅលើ​វិស័យ​ការពារជាតិ​ច្រើនជាងគេ​ទី៧​លើ​លោក និង​ជា​រដ្ឋ​កាន់កាប់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​តាមរយៈ​អង្គការណាតូ​។ នៅ​ថ្ងៃទី០១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០០៧ អ៊ីតាលី​បាន​ក្លាយជា​សមាជិក​មិនអចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ សម្រាប់​អាណត្តិ​រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​។

## មើលផងដែរ

* សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ
* ប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីតាលី

## ឯកសារយោង