# អាហ្វ្រិកខាងត្បូង

សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង|
ឈ្មោះផ្លូវការនៅក្នុងភាសាចំនួន ១១ ផ្សេងទៀត
* |  |  |
| --- | --- |
| ភាសាអង់គ្លេស៖ | *Republic of South Africa* |
| ភាសាស៊ូលូ៖ | *iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika* |
| ភាសាហ្សូសា៖ | *iRiphabhlikhi yoMzantsi Afrika* |
| ភាសាអាហ្វ្រិកាន៖ | *Republiek van Suid-Afrika* |
| ភាសាប៉េឌី៖ | *Repabliki ya Afrika-Borwa* |
| ភាសាសូតូខាងត្បូង៖ | *Rephaboliki ya Afrika Borwa* |
| ភាសាស្វាណា៖ | *Rephaboliki ya Aforika Borwa* |
| ភាសាស្យូណា៖ | *Riphabliki ya Afrika Dzonga* |
| ភាសាស្វាស៊ី៖ | *iRiphabhulikhi yaseNingizimu-Afrika* |
| ភាសាវិនដា៖ | *Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe* |
| ភាសាអ៊ិនដេបេឡេខាងត្បូង៖ | *iRiphabliki yeSewula Afrika* |
 |
|
**ទង់ជាតិវរលញ្ឆករ** |
| **បាវចនាǃke e꞉ ǀxarra ǁke* (ភាសាហ្សាំ) "ឯកភាពក្នុងភាពចម្រុះ" |
| **ភ្លេងជាតិ** "ភ្លេងជាតិអាហ្វ្រិកខាងត្បូង"  |
| ទីតាំងប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង (ក្រហម) នៅលើភូគោល |
| រដ្ឋធានី | ប្រេតូរីយ៉ា (នីតិប្រតិបត្តិ) កាប់ (នីតិបញ្ញត្តិ) ប្លូមហ្វ្រង់តាញ (តុលាការ) |
| ទីក្រុងធំបំផុត | ចូហានណេសបួរ |
| ភាសាផ្លូវការ | **ភាសាចំនួន ១១ អង់គ្លេស
* ស៊ូលូ
* ស្វាស៊ី
* អាហ្វ្រិកាន
* សេប៉េឌី
* សេសូតូ
* សេស្វាណា
* ស៊ីស្យូណា
* ហ្សូសា
* ស៊ីវិនដា
* អ៊ិនដេបេឡេ
 |
| ក្រុមជនជាតិ (ឆ្នាំ ២០១៩) | * ៨០.៧% ជនជាតិស្បែកខ្មៅ
* ៨.៨% ជនជាតិចម្រុះ
* ៧.៩% ជនជាតិស្បែកស
* ២.៦% អាស៊ី
 |
| សាសនា (ឆ្នាំ ២០១៦) | * ៧៨.០% គ្រិស្តសាសនា —៥៨.៣% ប្រូតេស្តង់ —១៩.៧% និកាយគ្រិស្តផ្សេងៗ
* ១០.៩% គ្មានជំនឿសាសនា
* ៤.៤% ជំនឿប្រពៃណី
* ១.៦% ឥស្លាមសាសនា
* ១.០% ហិណ្ឌូសាសនា
* ២.៧% សាសនាផ្សេងៗទៀត
* ១.៤% មិនបានកំណត់
 |
| រដ្ឋាភិបាល | សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យសភាឯកភូតដោយមានប្រធានាធិបតីប្រតិបត្តិ |
| - ប្រធានាធិបតី | ស៊ីរីល រ៉ាម៉ាហ្វូសា |
| - អនុប្រធានាធិបតី | ដេវីដ ម៉ាប៊ូហ្សា |
| - ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិ | អាម៉ុស ម៉ាសុនដូ |
| - ប្រធានរដ្ឋសភា | ណូស៊ីវីហ្វ ម៉ាពីសា-ណឹកាគូឡា |
| នីតិបញ្ញត្តិ | សភាតំណាងរាស្ត្រ |
| - សភាជាន់ខ្ពស់ | ក្រុមប្រឹក្សាជាតិ |
| - សភាជាន់ទាប | រដ្ឋសភា |
| ទទួលឯករាជ្យពី ចក្រភពអង់គ្លេស |
| - សហភាពអាហ្វ្រិកខាងត្បូង | ៣១ ឧសភា ១៩១០ |
| - រដ្ឋបាលស្វយ័ត | ១១ ធ្នូ ១៩៣១ |
| - សាធារណរដ្ឋ | ៣១ ឧសភា ១៩៦១ |
| - ច្បាប់អាប៉ាថេដត្រូវបានលុបបំបាត់ | ១៧ មិថុនា ១៩៩១ |
| - ប្រជាធិបតេយ្យូបនីយកម្ម | ២៧ មេសា ១៩៩៤ |
| - រដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន | ៤ កុម្ភៈ ១៩៩៧ |
| ក្រឡាផ្ទៃ |
| - ផ្ទៃសរុប | ១,២២១,០៣៧ គ.ម២   (ទី២៤) |
| - ផ្ទៃទឹក (%) | ០.៣៨០ |
| ប្រជាជន |
| - ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២១) | ៦០,១៤២,៩៧៨ (ទី២៣) |
| - ជំរឿន (ឆ្នាំ ២០១១) | ៥១,៧៧០,៥៦០ |
| - ដង់ស៊ីតេ | ៤២.៤ នាក់/គ.ម២   (ទី១៦៩) |
| GDP (PPP) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២១) |
| - សរុប |  ៨៦២ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៣២) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ១៤,២៣៩ ដុល្លារ (ទី៩៦) |
| GDP (ចារឹក) | ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២១) |
| - សរុប |  ៤១៥ ពាន់លានដុល្លារ (ទី៣៣) |
| - ក្នុងម្នាក់ |  ៦,៨៦១ ដុល្លារ (ទី៨៩) |
| ជីនី (២០១៤) |  ៦៣.០ ខ្ពស់ណាស់ |
| HDI (២០១៩) |  ០.៧០៩ ខ្ពស់ · ទី១១៤ |
| រូបិយវត្ថុ | រ៉ង់ (ZAR) |
| ល្វែងម៉ោង | UTC+២ (SAST) |
| ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ | ទម្រង់ខ្លី៖
* ឆ្នាំ/ខែ/ថ្ងៃ – yyyy/mm/dd
* ឆ្នាំ-ខែ-ថ្ងៃ – yyyy-mm-dd
 |
| ទិសបើកបរ | ឆ្វេង |
| កូដហៅទូរស័ព្ទ | +២៧ |
| កូដ ISO 3166 | ZA |
| ដែនកម្រិតខ្ពស់ | .za |

**ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង** (ភាសាអង់គ្លេស​៖ South Africa) ដោយមាន​ឈ្មោះ​ជាផ្លូវការ​ថា **សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង** (ភាសាអង់គ្លេស៖ Republic of South Africa) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅ​ប៉ែក​ខាងត្បូងបង្អស់នៃ​ទ្វីបអាហ្វ្រិក​។ ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់ ប្រទេសមួយនេះមានទំហំផ្ទៃដីប្រមាណ ១,២១៩,៩១២ គម២។ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងមានរដ្ឋធានីចំនួនបីគឺ៖ ប្រេតូរីយ៉ា (នីតិប្រតិបត្តិ), ប្លូមហ្វង់តាញ (តុលាការ) និងកាប់ (នីតិបញ្ញត្តិ)។ ចំណែកឯទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេសមានឈ្មោះថា ចូហានណេសបួរ ហើយប្រជាជនជាង ៨០% ជាជនជាតិស្បែកខ្មៅ។

ប្រទេស​អាហ្វ្រិកខាងត្បូងមាន​ឆ្នេរសមុទ្រប្រវែង ២,៧៩៨ គីឡូម៉ែត្រ អូសបន្លាយតាមភាគត្បូងប្រទេសដោយជាប់នឹង​មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ រីឯព្រំដែនគោកវិញ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងគឺស្ថិតនៅជាប់ប្រទេសណាមីប៊ី បុតស្វាណា និងស៊ីមបាវេនៅភាគខាងជើង ហើយនៅភាគខាងកើត និងឦសានដោយប្រទេសមូសំប៊ិក និងអេស្វាទីនី ហើយវាបានឡោមព័ទ្ធជុំវិញប្រទេសឡឺសូតូ។

ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងធ្លាប់ជាដែនដីអាណានិគមអង់គ្លេស និងទទួលឯករាជ្យពីអង់គ្លេសកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩១០។ កាលពីដើមឡើយ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងជា ប្រទេសមួយកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យសភា ដែលមានឈ្មោះថា សហភាពអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ហើយត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជា "សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង" នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៦១។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ

## ភូមិសាស្ត្រ

## មើលផងដែរ

* ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក

## ឯកសារយោង