# 1999 жыл[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

| Жылдар
 |
| --- |
|  1995 · 1996 · 1997 · 1998 —  **1999**  — 2000 · 2001 · 2002 · 2003
 |
| Онжылдықтар
 |
| 1970 жж. · 1980 жж. — **1990 жж.** — 2000 жж. · 2010 жж. |
| Ғасырлар
 |
| XIX ғасыр

```
— **XX ғасыр**
```

 **— XXI ғасыр** |

|  |
| --- |
| II мыңжылдық
 |
| XVIII ғасыр

```
— XIX ғасыр
—  **XX ғасыр**
```

 **— XXI ғасыр**

```
— XXII ғасыр
```
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890 жж. |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900 жж. |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910 жж. |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920 жж. |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930 жж. |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940 жж. |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950 жж. |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960 жж. |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970 жж. |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980 жж. |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990 жж. |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000 жж. |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
|  |

**1999 жыл басқа күнтізбелерде**| Грегориан күнтізбесі | 1999 *MCMXCIX* |
| Юлиан күнтізбесі | 1998 — 1999 (14 қаңтардан бастап) |
| Рим қаласының құрылуынан бастап | 2751 — 2752 (4 мамырдан бастап) |
| Византия күнтізбесі | 7507 — 7508 (14 қыркүйектен бастап) |
| Еврей күнтізбесі  | 5759 — 5760
ה'תשנ"ט — ה'תש"ס |
| Ислам күнтізбесі | 1420 — 1421 |
| Армения күнтізбесі | 1448 *ԹՎ ՌՆԽԸ*
 |
| Қытай күнтізбесі | 4695 — 4696 戊寅 — 己卯 сары жолбарыс — сары қоян |
| Ефиопия күнтізбесі | 1991 — 1992 |
| Инду күнтізбесі |  |
| - *Викрам самват* | 2055 — 2056 |
| - *Шака самват* | 1921 — 1922 |
| - *Кали-юга* | 5100 — 5101 |
| Иран күнтізбесі | 1377 — 1378 |

**1999 жыл** — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның бесінші күні, яғни жұмада басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 1999 жылы, II мыңжылдықтың 999-жылы, XX ғасырдың 99-жылы, 20 ғасырдың 10-онжылдығының 9-жылы, 1990 жылдардың 10-жылы болып табылады.

## Оқиғалар

### Қаңтар

* 1 қаңтар - Еуроның қолма-қол ақшасыз төлемдерге енгізілуі.
* 2 қаңтар – Бішкекте Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының кеңсесі ашылды.
* 23 қаңтар - Бурундиге қарсы экономикалық санкциялар тоқтатылды.
* 24 қаңтар - Колумбияда күшті жер сілкінісі болып, 700-ден астам адам қаза тауып, 3000-нан астам адам жарақат алды.

### Ақпан

* 2 ақпан - Рафаэль Чавес Фриас Венесуэла президенті болып тағайындалды.
* 7 ақпан - Абдулла II ибн Хусейн Иордания патшасы болып тағайындалды.
* 15 ақпан – Түркияның қауіпсіздік қызметі Кенияда Күрдістан жұмысшы партиясының жетекшісі Абдулла Оджаланды тұтқындады.
* 16 ақпан - Өзбекстандағы үкімет ғимаратында президент Ислам Каримовке қастандық жасалды.
* 22 ақпан - Болгария мен Солтүстік Македония үкіметтері бірлескен декларацияға қол қою арқылы ұзақ уақытқа созылған тілдік дауды шешті.

### Наурыз

Югославия әскерінің бас штаб ғимараты НАТО-ның бомбалауынан кейін.
Lockheed F-117 Nighthawk жойғыш ұшағы.
* 1 наурыз - Оттава шарты күшке енді.
* 12 наурыз – Варшава келісімінің бұрынғы мүшелері Мажарстан, Польша және Чехия НАТО-ға қосылды.
* 24 наурыз - 10 маусымға дейін созылған Югославиядағы НАТО әскери операциясының басталуы.
* 26 наурыз – Melissa вирусы интернетке шабуыл жасады.
* 27 наурыз – Югославия күштері американдық Lockheed F-117 Nighthawk жойғыш ұшағын атып түсірді.

### Сәуір

* 2 сәуір - Грузия, Әзербайжан және Өзбекстан Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарттан шықты.
* 9 сәуір - Нигердегі әскери төңкеріс.
* 24 сәуір – Намибия экономикалық қоғамы құрылды.
* 27 сәуір - Грузия Еуропа Кеңесінің 41-ші мүшесі болып атанды.

### Мамыр

* 1 мамыр – Nickelodeon арнасында «Губка Боб шаршы шалбар» телехикаясының премьерасы өтті.
* 3 мамыр - Оклахома және Канзас штаттарына желдің жылдамдығы сағатына 512 км-ге жеткен жойқын торнадо соққы берді.
* 5 мамыр
	+ Солтүстік Македония Косоводан келген албан босқындары үшін шекараларын жапты.
	+ Шотландия тарихында алғаш рет өз парламентіне сайлау өтті.
* 5-6 мамыр - Канзас, Арканзас, Техас штаттарында торнадо болды.
* 7 мамыр
	+ Югославияда НАТО ұшағы Белградтағы Қытай елшілігін бомбалау кезінде Қытай елшілігінің 3 қызметкері қаза тауып, 20 қызметкері жараланды.
	+ Гвинея-Бисауда президент Жуан Бернарду Виейра әскери төңкеріс нәтижесінде тақтан тайдырылды.
* 13 мамыр – Карло Азжелио Чампи Италия президенті болып сайланды.
* 26 мамыр - Үндістан әуе күштері Кашмирдегі Пәкістан әскерлері мен муджахид содырларына шабуыл жасады.
* 27 мамыр - Нидерландының Гаага қаласындағы бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибунал Слободан Милошевичті және тағы төрт адамды Косовода жасалған соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар үшін айыптады.

### Маусым

* 4 маусым - Малайзияның жаңа федералды астанасы Путраджаяның ашылуы жарияланды.
* 10 маусым — БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1244 қарары қабылданды. Косово соғысының аяқталуы.
* 12 маусым - НАТО әскерлері Косовоға кірді.
* 14 маусым - Табо Мбеки Оңтүстік Африка Республикасының президенті қызметіне кірісті.
* 15 маусым - Бельгияда құрамындағы химиялық заттардың жоғары деңгейіне байланысты Кока-кола сатылымына тыйым салынды.
* 19 маусым
	+ Италияның Турин қаласы 2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарын өткізу құқығына ие болды.
	+ Танымал онлайн шутер ойыны Counter-Strike-тің алғашқы нұсқасы (1.0 Beta) шықты.
* 20 маусым – Югославия әскерлері Косово мен Метохиядан кетті.
* 24 маусым - Германия ЕО-ның қызмет ету мерзімі аяқталған көліктерді қайта өңдеу туралы директивасын жойды.

### Шілде

* 5 шілде - Куба 40 жылдық экономикалық эмбарго салдарынан келтірілген залал үшін АҚШ-қа қарсы 181 миллиард долларлық сот ісін қозғады.
* 11 шілде – Үндістан Каргилді қайтарып алды, бұл Пәкістан әскерін шегінуге мәжбүр етті. Үндістан екі айға созылған қақтығысты аяқтап, жеңіске жетті.
* 12 шілде - Гай Верхофштадт Бельгия үкіметінің басшысы болып тағайындалды.
* 23 шілде - НAСА-ның Чандра рентгендік обсерваториясы іске қосылды.

### Тамыз

* 7 тамыз — Шамиль Басаев пен Хаттаб отрядтарының Дағыстанға басып кіруі (14 қыркүйекке дейін жалғасты). Іс жүзінде екінші шешен соғысының басталуы болып саналады.
* 9 тамыз — Владимир Путин Ресей Федерациясы Үкіметі төрағасының міндетін атқарушы болып тағайындалды. Сол күні қазіргі президент Борис Ельцин оны өзінің мұрагері деп атады. 16 тамызда Путин Ресей Федерациясы үкіметінің төрағасы болып бекітілді.
* 17 тамыз - Түркияның солтүстік-батысындағы жер сілкінісі. 17 мыңнан астам адам қаза тапты.

### Қыркүйек

Dreamcast консолі.
* 9 қыркүйек – Sega компаниясы Солтүстік Америкада Dreamcast консолінің соңғы нұсқасын шығарды.
* 21 қыркүйек - Тайваньдағы жер сілкінісі, 2000-нан астам құрбан болды.
* 14 қыркүйек – Кирибати, Науру және Тонга Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылды.
* 20 қыркүйек – Грекия қор нарығының құлдырауы басталды.
* 26 қыркүйек - Тәжікстанда конституцияға түзетулер енгізу бойынша референдум өтті, оның ішінде екі палаталы парламент құру және президенттік мерзім төрт жылдан жеті жылға дейін ұзарту туралы түзетулер болды.

### Қазан

* 12 қазан - Пәкістанда Наваз Шариф үкіметі әскерилер тарапынан құлатылды. Әскер қолбасшысы Первез Мушарраф жаңа билеуші ​​болып тағайындалды.
* 15 қазан - БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Анголада комиссия құру туралы шешім қабылдады.
* 19 қазан
	+ Ла-Манш астынан екінші туннель салу туралы шешім қабылданды. Ол тек автомобиль көлігі үшін жобаланды.
	+ Микронезия ЮНЕСКО мүшесі болды.
	+ БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі әлемнің барлық елдерінде террористік шабуылдардың алдын алу туралы шешім қабылдауға мүмкіндік беретін 1269 қарарын қабылдады.
* 27 қазан - Армения парламентінде атыс болды. Қарулы адамдар Армения парламенті ғимаратының ішінде оқ жаудырып, премьер-министр Вазген Саргсянды, парламент спикері Карен Демирчянды және тағы алты депутатты өлтірді.
* 29 қазан - Минскіде Беларусь Республикасы мен Ресей Федерациясын біртұтас мемлекетке біріктіру жоспарларына жауап ретінде Беларусь оппозициялық партиялары ұйымдастырған жаппай шеру өтті. 20 000-нан 40 000-ға дейін адам қатысқан шеру наразылық білдірушілер мен полиция қызметкерлері арасындағы жаппай қақтығыстарға ұласты.

### Қараша

«Шэньчжоу-1» капсуласы Қытай ғылым және технология мұражайында көрмеге қойылды.
* 6 қараша — Тәжікстандағы президенттік сайлауда Эмомали Рахмонов 96,9% дауыспен жеңіске жетті.
* 14 қараша — Украинадағы президенттік сайлаудың екінші турында қазіргі президент Леонид Кучма жеңіске жетті.
* 20 қараша - Қытай өзінің алғашқы «Шэньчжоу» ғарыш кемесін ұшырды.
* 18 қараша - Ыстанбұлда ЕҚЫҰ саммиті өтті.
* 19 қараша - Ресей өз әскерлерін Грузиядан шығарды.
* 24 қараша – Қытайдың солтүстік-шығысында паром батып, 300-ден астам адам қаза тапты.

### Желтоқсан

Ресей президенті Борис Ельцин отставкаға кеткеннен кейін Кремльден кетті.
* 8 желтоқсан — Александр Лукашенко мен Борис Ельцин Ресей мен Беларусь одақтас мемлекетін құру туралы келісімге қол қойды.
* 20 желтоқсан — Португалия Макао аралын Қытайға берді.
* 28 желтоқсан — Сапармұрат Ниязов Түркіменстанның өмір бойы президенті болып жарияланды.
* 31 желтоқсан — Ресей Федерациясының бірінші президенті Борис Ельцин отставкаға кетті. Ресей президентінің міндетін атқарушы Ресей Федерациясы Үкіметінің төрағасы Владимир Путин болды.

### Қазақстанда

* 10 қаңтар - Қазақстандағы президенттік сайлауда басым көпшілік дауыспен (80% - дан астам) Президент Н. Ә.Назарбаев қайта сайланды.
* 25 ақпан - 4 наурыз - Тәуелсіз Қазақстанда алғашқы санақ өтуде. Оның нәтижелері - елдің халқы бір жарым миллионға қысқарды - 16,4 миллионнан (1989 жылғы КСРО санағы бойынша) 14,9 миллионға дейін. Қазақстанның ең көп ұлттары бұрынғыдай қазақтар – 8 миллион, орыстар – 4,4 миллион болды. Бірақ халықтың жалпы санындағы қазақтардың үлесі 53,4 пайызды құрады (1989 жылы – 39,7%).
* Наурыз - Баку әуежайында Қазақстан Әскери-әуе күштерінің қару-жарағы бар ресейлік ұшақ қамауға алынды. Барлық халықаралық тыйымдарға қарамастан, Қазақстан соғысып жатқан Югославияға қару-жарақ жеткізді. Қазақстан Балқанға барлығы 40 ескірген ұшақты сатуды жоспарлады.

Югославияға сатылған МИГ-21 бейнесі.
* 1 наурыз - "Отан" партиясы құрылды.
* 4 сәуір - Алғашқы девальвация өтті. Нәтижесінде келесі күннің соңына қарай бір доллардың бағасы 150-160 теңге деңгейінде болды, дегенмен бір күн бұрын американдық валютаны 88 теңгеге сатып алуға болатын еді. 1999 жылдың тамызына қарай айырбас бағамы тұрақтанып, бір доллар 130-135 теңге деңгейінде ұсталды.
* 7 мамыр - Рахымжан Қошқарбаевқа "Халық Қаһарманы" атағы берілді.
* 14 мамыр - Алматыда Қазақстандағы алғашқы "Рамстор-Самал" сауда – ойын-сауық кешені ашылды, онда бұрын-соңды болмаған: супермаркет, мұз айдыны және кинотеатр орналасты.
* 8 шілде - Кешке Алматы әуежайы өрттеле бастады. Бір-екі сағат ішінде шамамен 9000 шаршы метр терминал өртеніп кетті. Ресми нұсқа бойынша, қуырғышқа май шашқан бір аспазшы кінәлі болып мәлімделді.
* 21 шілде - Қазақстан мен Чад арасында дипломатиялық қатынас орнады.
* 21 қыркүйек - Қазақстан мен Конго Республикасы арасында дипломатиялық қатынастар орнады.
* 23 қыркүйек - Қазақстан мен Мьянма арасында дипломатиялық қатынастар орнады.
* 10 қазан - Қазақстанда парламенттік сайлаудың бірінші кезеңі өтті.
* 16 қазан - Қазақстанда алғаш рет бесінші отырысқа Кедендік одағына қатысушы мемлекеттердің кеден қызметтерінің басшылары жиналды.
* 19 қараша - Өскеменде мемлекеттік төңкерісті дайындады деп айыпталған бір топ Ресей азаматтары қамауға алынды.

## Туғандар

*Тағы қараңыз: Санат:1999 жылы туғандар*

## Қайтыс болғандар

*Тағы қараңыз: Санат:1999 жылы қайтыс болғандар*

## Тағы қараңыз

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: 1999 |

  1999 жыл
## Дереккөздер

| 1999 жылға арналған күнтізбе |
| --- |
| Қаңтар

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

 | Ақпан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 | Наурыз

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |

 |
| Сәуір

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |

 | Мамыр

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |  |  |  |  |  |  |

 | Маусым

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |

 |
| Шілде

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |

 | Тамыз

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |

 | Қыркүйек

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |

 |
| Қазан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

 | Қараша

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |

 | Желтоқсан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |

 |