# 1914 жыл

| Жылдар
 |
| --- |
|  1910 · 1911 · 1912 · 1913 —  **1914**  — 1915 · 1916 · 1917 · 1918
 |
| Онжылдықтар
 |
| 1890 жж. · 1900 жж. — **1910 жж.** — 1920 жж. · 1930 жж. |
| Ғасырлар
 |
| XIX ғасыр

```
— **XX ғасыр**
```

 **— XXI ғасыр** |

|  |
| --- |
| II мыңжылдық
 |
| XVIII ғасыр

```
— XIX ғасыр
—  **XX ғасыр**
```

 **— XXI ғасыр**

```
— XXII ғасыр
```
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890 жж. |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900 жж. |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910 жж. |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920 жж. |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930 жж. |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940 жж. |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950 жж. |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960 жж. |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970 жж. |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980 жж. |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990 жж. |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000 жж. |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
|  |

**1914 жыл басқа күнтізбелерде**| Грегориан күнтізбесі | 1914 *MCMXIV* |
| Юлиан күнтізбесі | 1913 — 1914 (14 қаңтардан бастап) |
| Рим қаласының құрылуынан бастап | 2666 — 2667 (4 мамырдан бастап) |
| Византия күнтізбесі | 7422 — 7423 (14 қыркүйектен бастап) |
| Еврей күнтізбесі  | 5674 — 5675
ה'תרע"ד — ה'תרע"ה |
| Ислам күнтізбесі | 1332 — 1333 |
| Армения күнтізбесі | 1363 *ԹՎ ՌՅԿԳ*
 |
| Қытай күнтізбесі | 4610 — 4611 癸丑 — 甲寅 қара бұқа — көк жолбарыс |
| Ефиопия күнтізбесі | 1906 — 1907 |
| Инду күнтізбесі |  |
| - *Викрам самват* | 1970 — 1971 |
| - *Шака самват* | 1836 — 1837 |
| - *Кали-юга* | 5015 — 5016 |
| Иран күнтізбесі | 1292 — 1293 |

**1914 жыл** — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның төртінші күні, яғни бейсенбіде басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 1914 жылы, II мыңжылдықтың 914-жылы, XX ғасырдың 14-жылы, 20 ғасырдың 2-онжылдығының 4-жылы, 1910 жылдардың 5-жылы болып табылады.

## Оқиғалар

### Қаңтар

* 1 қаңтар - Нигер өзенінің аймағында ағылшын колониялары "Нигерия колониясы мен протекторатына" біріктірілді.
* 29 қаңтар - Ресей патшасы II Николай өзінің төртінші премьер-министрі Владимир Коковцовты отставкаға жіберді.

### Ақпан

* 13 ақпан - Авторлық құқық: Нью-Йоркте музыкалық шығармалардың авторлық құқығын қорғау үшін американдық композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамы құрылды.
* 28 ақпан - Солтүстік Эпирустағы этникалық гректер Солтүстік Эпир автономиялық республикасын жариялады.

### Наурыз

* 1 наурыз - Қытай Республикасының дүниежүзілік пошта одағына кірді.
* 8 наурыз - Испанияда Кортес сайлауында монархистер жеңіске жетті.
* 14 наурыз - Бірінші Балқан соғысымен үзілген Сербия мен Түркия арасындағы дипломатиялық және консулдық қатынастарды қалпына келтіріп, 1913 жылғы Лондон келісімінің талаптарын растайтын Серб-Түрік бейбітшілік келісіміне қол қойылды.
* 27 наурыз - Бельгиялық хирург Альберт Джастин антикоагулянттарды қолдана отырып, алғашқы сәтті жанама қан құюды жүзеге асырды.

### Сәуір

* 9 сәуір - Мексикалық Тампико портында тоғыз американдық теңізші жабдықтау үшін жағаға шығып, Мексика әскерлерінен тұтқындалды. АҚШ Адмиралы Генри Майо АҚШ теңізшілерін босатуды талап етті. Мексика бұл талапты қабылдамады.
* 20 сәуір - Президент Вудро Вильсон АҚШ конгресінен Тампико ісіне жауап ретінде Мексикада әскери күш қолдануды сұрайды .
* 21 Сәуір - АҚШ әскерлері Мексиканың Веракрус портына қонды.
* 22 Сәуір - Мексика АҚШ-пен дипломатиялық қатынастарды тоқтатты.

### Мамыр

* 8 мамыр - Paramount Pictures-ті WW Hodkinson АҚШ-тағы ұлттық фильм дистрибьюторы ретінде құрды.
* 25 мамыр - Біріккен Корольдіктің Қауымдар палатасы Ирландияның егемендігі туралы заңын қабылдады.

### Маусым

* 12-18 маусым - Грек геноциды: Фокейде (Осман империясы) грек тұрғындарын тұрақты емес түрік әскерлері қырды.
* 28 маусым - Франц Фердинанд 19 жасар ұлтшыл серб Гаврило Принциптің қолынан қаза тапты. Бұл оқиға Бірінші дүниежүзілік соғыстың сылтауы болды.

### Шілде

* 23 шілде - Франц Фердинандтың өлтірілуіне байланысты Аустрия-Мажарстан Сербияға ультиматум жіберді.
* 28 шілде - Аустрия-Мажарстан Сербияға соғыс жариялйды, бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы.

### Тамыз

Германиядағы мобилизация.
London Daily Mail бірінші бетінде Ұлыбританияның Германияға соғыс жариялағаны.
* 1 тамыз - Германия Ресейге соғыс жариялады.
* 2 тамыз - Неміс әскерлері Шлиффен жоспарына сәйкес Люксембургті басып алды.
* 3 тамыз - Германия Францияға соғыс жариялады.
* 4 тамыз - Неміс әскерлері Бельгияға басып кірген сон Ұлыбритания Германияға соғыс жариялады.
* 6 тамыз - Аустрия-Мажарстан Ресей империясына соғыс жариялады.
* 8 тамыз - Поронинде Аустрия-Мажарстан билігі В.И. Ленинді тұтқындады.
* 23 тамыз - Жапония Германияға соғыс жариялады.

### Қыркүйек

* 7 қыркүйек - Түркия Бельгияға соғыс жариялады.
* 10 қыркүйек - Оңтүстік Африка Германияға соғыс жариялады.
* 16 қыркүйек - Ресей әскерлері шығыс Галисиядағы Пржемысльді қоршауды бастады, онда аустриялық гарнизоны берілуге ​​дейін 133 күн бойы ұстады, бұл бірінші дүниежүзілік соғыстың ең ұзақ қоршауы болды.
* 20 қыркүйек - Сербия мен Италияның қолдауымен Осман генералы Есад Паша Топтани Албанияға басып кіру үшін 10 000 адамдық әскери күш ұйымдастырды.
* 21 қыркүйек - Неміс Жаңа Гвинеясындағы барлық неміс қарулы күштері Аустралияның Әскери-теңіз және Әскери Экспедициялық күштеріне берілді.

### Қазан

* 3 қазан - 25000 канадалық сарбаздар Еуропаға ағылшын әскерлеріне көмек ретінде жіберліді.
* 16 - 31 қазан - Изерде Бельгия әскерлері неміс шабуылын үлкен шығындармен тоқтатты.
* 29 қазан - Османлы әскери кемелері Қара теңіздегі Ресей порттарын бомбалады. Ресей, Франция және Ұлыбритания Осман империясына соғыс жариялады.

### Қараша

Британдық әскерлер Циндаода.
* 5 қараша:
	+ Ұлыбритания Кипрді басып алды.
	+ Ұлыбритания мен Франция Осман империясына соғыс жариялады.
* 7 қараша - Жапондар мен британдықтар Қытайдағы Цзяочжоу шығанағын, Германияның Шығыс Азия эскадрильясының негізін басып алды.
* 24 қараша - Бенито Муссолини итальяндық Социалистік партиядан шығарылды.

### Желтоқан

Бейресми бітім кезінде британдық және неміс әскерлері.
* 2 желтоқсан - Аустрия-Мажарстан әскерлері Белградты, Сербияны басып алды.
* 17 желтоқсан - Халықаралық комиссия Албанияның шекараларын белгіледі.
* 18 желтоқсан - Мысыр Британдық протектораты болып жарияланды .
* 24 желтоқсан - Батыс майдандағы ағылшын және неміс сарбаздары арасында бейресми және уақытша Рождестволық бітім басталды.

## Туғандар

*Тағы қара: Санат:1914 жылы туғандар*

## Қайтыс болғандар

*Тағы қара: Санат:1914 жылы қайтыс болғандар*

## Тағы қараңыз

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: 1914 |

  1914 жыл
## Дереккөздер

| 1914 жылға арналған күнтізбе |
| --- |
| Қаңтар

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |

 | Ақпан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  |

 | Наурыз

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |

 |
| Сәуір

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |

 | Мамыр

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

 | Маусым

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |

 |
| Шілде

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |

 | Тамыз

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |  |  |  |  |  |  |

 | Қыркүйек

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |

 |
| Қазан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |

 | Қараша

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |

 | Желтоқсан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |  |

 |