# III Чарльз

|  |
| --- |
| III Чарльз ағылш. *Charles III* |
|  III Чарльз, 2023 жыл |
|  |
| Ұлыбритания Патшалық елтаңбасы, оң жақтағы нұсқасы Шотландияда қолданылады |
| Лауазымы |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ту | Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия патшалығының Патшасы | Ту |

 |
| 8 қыркүйек 2022 жылдан бастап |
| Тәж кигізу жорасы | 6 мамыр 2023 |
| Премьер-Министр | Лиз Трасс Риши Сунак Кир Стармер |
| Ізашары | II Елизабет |
| Мұрагері | ханзада Уильям |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ту | Ұлттар достастығының басшысы | Ту |

 |
| 8 қыркүйек 2022 жылдан бастап |
| Ізашары | II Елизабет |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ту | Уэльстің 21-ханзадасы, Честер графы | Ту |

 |
| 26 шілде 1958 — 8 қыркүйек 2022 |
| Монарх | II Елизабет |
| Ізашары | VIII Эдуард |
| Ізбасары | ханзада Уильям |
| Өмірбаяны |
| Дүниеге келуі | 14 қараша 1948 (1948-11-14) (77 жас) Букингем сарайы, Лондон, Англия, Ұлыбритания |
| Династия |  Виндзорлар |
| Әкесі | Филипп, Эдинбург герцогі |
| Анасы | II Елизабет |
| Жұбайы | * Диана Спенсер
​ ​(үйл. 1981; қай. 1996)​
* Камилла Паркер-Боулз
​ ​(үйл. 2005)​
 |
| Балалары | * Уильям
* Гарри
 |
| Әскери қызметі |
| Қызмет еткен жылдары | 1971–1977 |
| Әскер түрі | Британ әскері және Патшалық флот |
| Атағы |  Фельдмаршал |
| Монограммасы |  |
| **III Чарльз** Ортаққорда |
| өңдеу  |

**III Чарльз** (ағылш. *Charles III*), туған кездегі есімі — **Чарльз Филипп Артур Джордж Уиндзор** (ағылш. *Charles Philip Arthur George Windsor*; 14 қараша 1948 жыл, Лондон) — Британ монархиялық әулетінің мүшесі, 2022 жылғы 8 қыркүйектен бері Ұлыбританияның патшасы, Ұлыбритания Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы және Ұлттар достастығының төрағасы. III Чарльз — фельдмаршал, флот адмиралы, Ұлыбритания ӘӘК маршалы, ел тарихындағы ең ұзақ уақыт бойы мұрагер болған және таққа отырғандағы жасы ең үлкен монарх.

Ұлыбритания патшасы лауазымына қоса тағы Антигуа және Барбуда, Аустралия, Багам аралдары, Белиз, Гренада, Жаңа Зеландия, Канада, Папуа — Жаңа Гвинея, Сент-Винсент және Гренадиндер, Сент-Китс және Невис, Сент-Люсия, Соломон аралдары, Тувалу және Ямайка мемлекеттерінің патшасы болып келеді.

## Жас кезі

Чарльз II Елизабет пен оның жұбайы Филипп Маунтбеттеннің үйлену тойынан кейін бір жылдан кейін дүниеге келді. Ол VI Георгтың алғашқы немересі атанды. Үш жасында VI Георгтың өліміне байланысты ІІ Елизабеттің таққа отыруынан кейін британ тағының мұрагері атанды.

Орта мектепті орташа аттестатқа бітіргеніне қарамастан Чарльз Кембридж университетіне түседі. Ол жерде ол 1970 жылы «өнер бакалаврның» дипломын алып шығады. 1975 жылы университеттік дәстүр бойынша оған «өнер магистрі» дәрежесі берілді.

## Уэльс ханзадасы

1958 жылы 26 шілдеде Чарльз Уэльс ханзадасы және Честер графы атағын алды.

Ол 1970 жылы Лордтар палатасында өз орнын алды және 1974 жылы маусымда Лордтар палатасында 1884 жылы VII Эдуардтың сөзінен бері патшалық отбасының бірінші мүшесі. Ол 1975 жылы қайтадан сөйледі.

Чарльз 1976 жылы Prince Trust негізін қалап, 1981 жылы Америка Құрама Штаттарына саяхаттай отырып, көбірек қоғамдық жауапкершіліктерді өзіне алуды бастады. 1970 жылдардың ортасында ханзада Аустралия генерал-губернаторы қызметін атқаруға мүдделі екенін білдірді. Алайда халықтың наразылығынан ұсынысы қабылданбады.

Чарльз — британдық тәждің мұрагері мәртебесінде болу ұзақтығы бойынша Британ монархиясы тарихындағы абсолютті рекордшы, алдыңғы рекордты патша VII Эдуард иеленді. 2022 жылы ол Британия тарихындағы таққа отырған жасы ең үлкен монарх болды.

2020 жылы COVID-19 ауыруымен ауырып қалып, жазылды.

## Таққа отыруы

II Елизабеттің жерлену рәсімі кезіндегі III Чарлз, 2022
III Чарльз (сол жақта) мен әйелі Камилла, Ұлыбритания патшайымы тәж кигізу жоралары кезінде, 2023
2022 жылы, 8 қыркүйек күні патшайым II Елизабет Балморал қамалы, Шотландияда қайтыс болды және оның мұрагері Чарльз Ұлыбританияның жаңа патшасы атанды. Өзінің патшалық аты **III Чарльз** (ағылш. *Charles III; Charles the Third*) болды.

1952 жылдан бастап оның қосылуына дейін ол британ тарихындағы жасы ең үлкен және 1958 жылғы 26 ​​шілдеден оның таққа отыруына дейін бұл титулды иемденген Уэльстің ең ұзақ қызмет еткен ханзадасы болды. 73 жастағы Чарльз сонымен бірге британдық тағына отырған Ұлыбритания тарихындағы ең жасы үлкен адам. Рекорд бұрын 64 жасында таққа отырған IV Уильямға тиесілі болатын.

III Чарльз бен патшайым-консорт Камилланың тәж кигізу жорасы 2023 жылғы 6 мамырда өтті. Салтанатты шеру барысында Лондонда монархияға қарсы наразылық шерулері өткен. Белсенділер Букингем сарайына қарай өтпек болғаны хабарланды. Трафальгар алаңына британдық монархияға қарсы шыққан екі мыңға жуық адам жиналды. Шеруге екі мың қонақ шақырылды, солардың қатарында Қазақстан президенті Тоқаевтың тапсырмасымен Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошанов болған.

## Жеке өмірі және отбасы

Ханзада Чарльз бен әйелі Камилла
1979 жылы сол кезде ханзада болған Чарльз өзінің шөбере сіңілісі, әйгілі көсем, Үндістанның соңғы вице-патшасы Луис Маунтбеттеннің немересі — Аманда Натчбуллға үйленуі туралы ұсыныс білдіреді, алайда Аманда некеден бас тартады.

1980 жылдары Чарльз ақсүйек Джон Спенсердің қызы — леди Сара Спенсермен кездесіп, оның сіңілісі Диана Спенсермен танысады. Кейін екеуі 1981 жылғы 29 шілдеде үйленді.

Ханшайым Диана Ұлыбритания мен шет елдерде әйгілі болды. Алайда неке сәтсіз болды: жұбайлар арасындағы қарым-қатынас бүлініп, 1992 жылдан бастап екеуі ресми түрде бөлек тұрды, ал 1996 жылы ажырасты. 1997 жылы Диана Парижде көлік апатында қайтыс болады.

Чарльз бен Диананың екі баласы болған:

* ханзада Уильям, қазір Уэльс ханзадасы, (21 маусым 1982 жылы туған);
* ханзада Гарри (15 қыркүйек 1984 жылы туған).

2005 жылғы 9 сәуірде ханзада Чарльз Камилла Паркер Боулзға үйленіп, екінші рет неке құрды. 2022 жылғы 8 қыркүйекте жұп Ұлыбритания монархтары болды.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Патшалық отбасының ресми сайтындағы Патша парақшасы  (ағыл.)