Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Туу коэффициенті[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Елдер бойынша ұрықтылық коэффициентiнiң үлестiрiлуi
**Туу коэффициенті** — бір жылда тірі туған балалардың жалпы санының халық санына қатынасының промилде көрсетілген демографиялық көрсеткіші.Бөлінгіште бала көтеретін жастағы (әдетте 15 пен 44 жастың арасы) немесе неғүрлым нақты жас топтарындағы әйелдердің саны (туудың арнайы коэффициенттері) болуы мүмкін.

Тірі туылғандар саны туралы ақпарат әдетте тууларды тіркеудің әмбебап жүйесінен алынады, сонымен қатар халық санағы есебінің нәтижесінде және арнайы демографиялық әдістер арқылы бағаланады. Халықтың есептік орташа санын жыл ортасындағы халық санына жатқызуға болады.

## Туу көрсеткішіне әсер ететін факторлар

Популяцияның туу көрсеткіштеріне әсер ететін күрделі тәсілдермен өзара әрекеттесетін көптеген факторлар бар. Дамыған елдерде туу деңгейі көрсеткіші дамымаған елдерге қарағанда төмен болады (қараңыз: «Кіріс және бала туу). Ата-ананың балаларының саны келесі ұрпақтағы әрбір адамның балаларының санымен тығыз байланысты. Әдетте бала туу көрсеткішінің жоғарылауына әсер ететін факторлар: дін, балалы болу ниеті және ананың қолдау табуы жатады. Әдетте бала туу көрсеткішінің төмендеуіне әкелетін факторлар: байлық, білім әйелдердің еңбекке қатысуы қалалық тұрғылықты жері, интеллект, әйелдер жасының ұлғаюы, әйелдердің құқықтары, отбасын жоспарлау қызметтеріне қолжетімділік және (аз дәреже) ер адамдар жасының ұлғаюы. Алайда бұл факторлардың көпшілігі әмбебап емес және аймақ пен әлеуметтік сынып бойынша ерекшеленеді. Мысалы, жаһандық деңгейде бала туудың жоғарылауы дінмен тығыз байланыста жүреді.

## Дереккөздер