Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Португал тілі

| Португал тілі português

     Ана тілі     Ресми және әкімшілік тіл     Маңызды немесе екінші тіл |
| --- |
| Сөйлеу орны: |  Португалия
 Бразилия
 Ангола
 Мозамбик
 Шығыс Тимор
 Экваторлық Гвинея
 Гвинея-Бисау
 Сан-Томе және Принсипи
 Люксембург
 Франция
 Италия
 Жапония
 Сербия
 Румыния
 Болгария
 Хорватия
 Грекия
 Түркия |
| Барлық сөйлеушілері: | 193 млн  |
| Әлемдегі қатары: | 7 |
| Тіл ұясы: | Үнді-Еуропа тілдері  Роман тілдері   Иберо-Роман тілдері    **Португал тілі**  |
| Жазу әдісі: | Латын |
| Тіл белгілері |
| ISO 639-1: | pt |
| ISO 639-2: | por |
| ISO 639-3: | por
  |
|

**Португал тілі** (порт. português [puɾtuˈɣeʃ]) — Үнді-Еуропа тілдері шоғырының роман тобына жататын тіл.
# Материалтану

**Материалтану** — қатты және сұйық күйдегі материалдардың қасиеттерін зерттейтін дисциплинааралық ғылым саласы. Зерттелінетін қасиеттерге заттың құрылымы, электронды, жылулық, химиялық, магниттік, оптикалық қасиеттері жатады. Материалтануды физика мен химияның материалдардың қасиеттерін зерттеумен айналысатын ортақ саласы ретінде қарастырса болады. Сонымен қатар бұл ғылым саласы материалдық құрылымын зерттеуде түрлі әдістерді қолданады. Өндірісте ғылыми мәліметтерді қажет ететін өнімді шығарған кезде материалдың қасиеттері мен құрылымы жайлы мәліметтер қажет. Осы мәселелерді шешуге көмек беретін ғылым — материалтану.

## Материалтану зерттеулерінің бағыттары

* Ғарыштық материалтану — ғарыш кеңістігінде қолдануға болатны материалдарды жасап шығару және зерттеу
* Нанотехнология — өлшемі шамамен алғанда бірнеше нанометрді құрайтын материалдарды жасап шығару және зерттеу.
* Кристаллография — кристаллдардың физикасын зерттеу, құрамына келесі салалар кіреді:
	+ Кристалл ақаулары — кристалдардың құрылымының бұзылуын, басқа бөлшектерді қосу және олардың кристалдағы негізгі материалдың қасиеттеріне әсерін зерттеу;
	+ заттың фазалық күйін зерттеуде қолданылатын рентгенқұрылымдық анализ сияқты дифракциялық технологиялар.
* Металлургия (металлтану) — түрлі металдардың қасиеттерін зерттеу.
* Керамика, құрамына келесілер кіреді:
	+ электроника үшін материалдарды жасап шығару және зерттеу, мысалы, шалаөткізгіштер;
	+ құрылымдық керамика, композитті материалдармен, кернелген заттармен және олардың трансформациларымен айналысады.
* Биоматериалдар — адам денесіне имплонтант ретінде қолдануға болатын материалдарды зерттеу.

## Материалтану негізделген ғылым салалары
# Әлеуметтік ғылымдар

**Әлеуметтік ғылымдар** - қоғам және оның әр түрлі жақтары туралы білім жинақтап, жүйелей дамытатын ғылымның өзіндік ерекшеліктері бар бір тобы. Оған философия, тарих, тіл білімі, әдебиеттану, құқық, экономика, социология (әлеуметтану), саясаттану, мәдениеттану, әлеум. психология, журналистика т.б. жатады.Әлеуметтік ғылымдар ерекшеліктері өзі зерттейтін пәндеріне тікелей тәуелді. Негізінен Әлеуметтік ғылымдар адамнан, оның қызметі мен қарым-қатынастарынан туындайтын аса күрделі қоғамдық құбылыстарды зерттеуге бағытталады. Мұнда объективтілік пен субъективтілік, саналылық пен бейберекеттік (стихийность), материалдық пен руханилық астарлар қым-қиғаш араласып, бір-бірімен астасып жатады. Сондықтан Әлеуметтік ғылымдар «адам дүниесін», қоғамдық өмірді, адам қызметінің сан-салалы түрлерін зерттегенде осы ерекшеліктерді ескереді. Әлеуметтік ғылымдарда әрбір қоғамдық құбылысқа деген таным субъектісінің құндылық қатынасы көрініс табады, яғни онда зерттеліп отырған процестердің өзіндік қасиеттерімен бірге адамның мақсат-мүдделерінен туындайтын көзқарас, талғам айқын білінеді. өз пәнінің күрделілігіне, ерекшеліктеріне орай Әлеуметтік ғылымдар қоғамдық құбылыстарды, «адам дүниесін» зерттегенде жаратылыстану ғылымдарындағыдай неше түрлі приборлар мен тех. қондырғыларды қолдану мүмкін емес болғандықтан, салмақ адам ойына, ойлау, абстракциялау қабілетіне түседі. Сол тұрғыдан мұнда таным әдісі мәселесі алға шығады, күрделі философия мәселелер туындап, өз шешімін табуды талап етеді.

## Дереккөздер