Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Актёр

**Актёр** (фр. *acteur*, лат. *аctor* — *орындаушы* сөзінен) — драмалық спектакль мен кинофильмде рөл орындаушы. Балет, эстрада, цирк ойын-сауығы мен опералық спектакльдегі рөлдерді орындаушыны көбінесе әртіс немесе әнші-әртіс деп те атайды.

Актёрлік шеберлікке кең дамыған қиял, эмоционалды қабілет, физикалық экспрессия, вокалды проекциялау, сөйлеу айқындығы және драманы түсіндіру қабілеті кіреді. Актёрлік өнер де диалектілерді, акцентті, импровизацияны, байқау мен еліктеуді, пантомиманы және сахналық жекпе-жекті қолдану шеберлігін талап етеді. Көптеген актёрлер осы дағдыларды дамыту үшін арнайы бағдарламаларда немесе колледждерде ұзақ дайындықтан өтеді. Кәсіби актерлердің басым көпшілігі кең дайындықтан өтті. Актёрлер мен актрисаларда көбінесе әншілік, сахналық жұмыстар, кастингтер және камераға түсу сияқты толық оқу курсын аяқтайтын көптеген нұсқаушылары мен мұғалімдері болады.

## Тарихы

Актёрлік өнердің бастауы алғашқы қоғамның жаппай іс-әрекетіне барып тіреледі, дегенмен ол кезде актерлік өнер ондай болмаған. Адамдардың сол дәуірдегі аңғалдық дүниетанымы табиғат күштеріне әсер ете алатын, аң аулауға сәттілік әкелетін немесе дұшпанды қорқыта алатын осындай әрекеттерге сиқырлы мән береді.

## Галерея

* Актёрлік өнер:
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# Қытай тілі

|  |
| --- |
| Қытай тілі |
|  Қытай тілінің таралуы:
     Қытай тілі ресми н/е мемлекеттік тіл
     Көптеген тасымалдаушысы бар мемлекеттер |
| Өз атауы: | 中文, 漢語 [汉语] |
| Елдер: |
Қытай Халық Республикасы, Қытай Республикасы, Сингапур, Филиппин, Малайзия, Индонезия, Шығыс Тимор, Таиланд, Вьетнам, Мьянма, Камбоджа, АҚШ, Ресей, Үндістан
 |
| Ресми күйі: |  Қытай Халық Республикасы  Қытай Республикасы  Сингапур  Гонконг  Макао
 **Ұйымдар:**
 БҰҰ ШЫҰ
 |
| Реттейтін мекеме: |
Қытай: Қытай ұлттық тілі комитеті Тайвань: Тайвань ұлттық тілдерді дамыту институты Сингапур: Білім беру министрлігі
 |
| Сөйлеушілер саны: |
1,39 млрд (2025)
 |
| Рейтинг: |
1
 |
| Күйі: |
Қауіпсіздікте
 |
| Классификация |
| Санаты: |
Еуразия тілдері
 |
|
Сино-Тибет әулеті
Қытай тілі |
| Жазуы: |
қытай жазуы, пінин, кирил (дүнген)
 |
| Тіл коды |
| МЕСТ 7.75–97: |
GB/T 315
 |
| ISO 639-1: |
zh
 |
| ISO 639-2: |
zho
 |
| ISO 639-3: |
zho
 |
| Тағы қараңыз: Жоба:Лингвистика |

**Қытай тілі** (қыт. дәст. 漢語, жеңіл. 汉语, пінин: *hànyǔ*) — кең таралған тіл немесе тіл шоғыры (өзара ұқсас көптеген диалектілерден тұрады), Қытай Халық Республикасының хань (мандарин) қытай көпшілігі мен шағын ұлттары сөйлейтін тіл. Қытай тілі Қытай-Тибет тіл отбасысына жатады. Сондай-ақ қытай тілінде Индонезия, Камбоджа, Лаос, Вьетнам, Мьянма, Малайзия, Тайланд, Сингапур, Бруней, Гонконг, Макао, Филиппин, Жапония, Корея және әлемнің басқа бөліктерінде (30 миллионнан астам өзге ұлт өкілдері) сөйлейді. Біріккен Ұлттар Ұйымының ресми және жұмыс тілдерінің бірі.

**Қытай тілінің басты ерекшеліктері: Қытай тілінде төрт үн бар, мағына үн (тон) арқылы анықталады;
* әрбір иероглиф бір буын болып есептеледі;
* жалаң буынды сөздер жиі кездеседі, күрделі сөздер көп түбірден құралады, бірақ морфолагиялық түрлену болмайды;
* сөздердің орын тәртібі мен шылаулар қолданысы негізінде грамматикалық мағына айқындалады.

Тарихи жазбаларға қарағанда Қытай тілінің диалектілері мұнан 2500 жыл бұрын байқалған. Ұсақ диалектілер көп болғанымен, негізінен үлкен жеті топқа бірігеді: олар – Солтүстік, У, Шияң, Гань, Кыжия, Юэ және Минь. Қытай әдеби тілі солтүстік диалекті негізінде қалыптасқан. Осы тіл мен ортақ иероглиф болмаса әр диалектіде сөйлейтіндер бір-бірін еркін түсіне бермейді. 12–13 ғасырларда кітаби тіл – Байхуавин (жаңаша әдеби тіл мағынасында) қалыптасты, «Су бойында», «Оқымыстылар шежіресі», «Қызыл сарай түсі» сияқты көркем туындылар осы тілде жазылған. Қытай тілін жаңаша ғылыми түрде зерттеу Ма Дзянь Джунның «Ма Ши Вань ун» (1898 жылы) атты грамматикалық еңбегінен басталады.

## Дереккөздер
# Іскерлік басқару магистрі

**Іскерлік басқару магистрі**, **MBA** (*ағылшынша Master of Business Administration*) - менеджмент саласындағы академиялық дәреже. MBA бағдарламасы студенттерге бизнес саласының есеп және аудит, қаржы, маркетинг, адам ресурстарын басқару сияқты жан-жақты пәндерін қамти отырып ұйымдастырылады.

## Тарихы

MBA деген атау XIX-шы ғасырдың аяғында Америка Құрама Штаттарында алғаш рет қолданылған. Бұл оқыту бағдарламасының пайда болуының негізгі себебі - ел индустрияланып, кәсіпорындар ғылымға негізделген басқару жүйесін еңгізуге талпынғаны еді.

## MBA бағдарламаларының негізгі түрлері

**Екі жылдық (Full Time) MBA** - магистратура бағдарламасы екі академиялық оқу жылы бойы жүргізіледі. Студенттер оқуға кем дегенде бірнеше жылдық жұмыс тәжірибесімен қабылданады және сабаққа басқа да университет студенттері сияқты апта іші (жұмыс) күндерінде қатысады.

**Сырттай оқытылытан (Part-time) MBA** сабақтары апта іші (жұмыс) күндерінің кешінде немесе апта соңында өткізіледі. Сырттай оқытылатын MBA көбінесе үш немесе одан да көп жыл аралығына созылады. Бұндай бағдарламаларда студенттер негізінен жұмыс істейтін мамандардан құралып, оқу ауыртпашылығы ұзағырақ мерзім аралығына үлестіріледі .

**Атқарушы (Executive) MBA (EMBA)** бағдарламасы атқарушы менеджмент деңгейіндегі басқарушылардың білім алуға деген қажеттіліктерін өтеуге арналған. Бұл бағдарлама бойынша студенттер МВА дәрежесін негізгі жұмыстарынан ажырамастан екі жыл немесе одан да аз мерзімде алып шығуға мүмкіндік береді. Қатысушылар әрқилы және әр көлемді ұйымдардан (өнеркәсіп, сауда, мемлекеттік, мемлекеттік емес т.с.с) таңдалады. EMBA студенттерінің жұмыс тәжірибесі MBA студенттеріне қарағанда әлдеқайда көбірек (мысалы, 10 жылдан астам) болады.

**Қашықтықтан оқу (Distance learning) MBA** бағдарламасы кампустан тыс оқытылады. Бұндай бағдарлама жүйесі әртүрлі пішінде жүргізілуі мүмкін: пошта немесе электронды пошта арқылы хабар алмасу, бей-интерактивті (видео тарату), алдын-ала жазылған видео, жанды теле- немесе видеоконференция, офлайн немесе онлайн компьютерлік курстар.

**Қосарлы (Dual) MBA** бағдарламасы MBA дәрежесін басқа магистрлік дәрежелермен (мысалы, M.Sc., MA) қиыстырады. Осының арқасында, студенттер оқу шығындарын қысқарта отырып, өздерінің қажеттіліктеріне сай бизнес саласындағы білім алуын ыңғайластырады.

**Мини (Mini) MBA** бағдарламада пайда табатын немесе пайда таппайтын институттар бизнес негіздерін үйретеді. Бұрын Мини MBA бағдармалар кредитсіз курстар ретінде берілетін еді. Бірақ Мини MBA сертификаттар критикаға ұшырап, толық кредиттік курстар берілетін болған соң, Мини MBA оқушылар мойынға алынатын дәрежелерді ала алатын болды.

**Жеделтетілген (Accelerated) MBA** екі жылдық бағдармаларының бір түрі. Осы бағдарламаның курстары мен емтихандары тез берілгеннен, жеделдетілген MBA күрделірек болып табылады.

## Қабылдау талаптары

## Бағдарлама мазмұны

## Қазақстанда

### Қазақстандағы МВА тарихы

### Аккредитация

## MBA бағдарламаларының бағалануы

### Туыстық магистрлік/докторлық бизнес дәрежелер

## Әдебиеттер

## Сыртқы сілтемелір