Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Токио[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Tokyo Sky Tree аспан ағашы - әлемнің ең биік телемұнара, 2012
**Токио** (東京, *Tōkyō*?) — Жапонияның астанасы, әкімшілік, қаржылық, мәдени және өндірістік орталығы. Хонсю аралының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Канто жазығында, Тынық мұхитындағы Токио шығанағының мүйісінде орналасқан. Халық саны 12,544 млн адам, ауданы — 2 187 км², халық тығыздығы Жапония префектуралары ішіндегі ең жоғарысы — 5 740 адам/ км².

Токио дүние жүзі елордалар арасындағы ең жоғарғы Жалпы ішкі өнім, ЖІӨ шығаратын қала.

## Экономикасы

Токио — Нью-Йорк және Лондонмен қатар әлемнің қаржылық орталықтарының бірі. Сонымен бірге, Токио — әлемдегі ең экономикалық дамыған агломерация. PricewaterhouseCoopers компаниясының зерттеуіне сәйкес токиялық қала аймағы (Токио, Канагава және Тиба префектураларымен бірге, 35,2 млн адам) 2005 жылға сәйкес жалпы $ 1,191 трлн ЖІӨ (сатып алу қабілеті паритеті бойынша) өндіріп әлемдегі ірі агломерациялардың ішінде ЖІӨ бойынша алғашқы орында. 2008 жылы ЖІӨ (САҚП бойынша) Токио $ 1,497 трлн жетті. 2009 жылы Fortune Global 500 тізіміндегі 51 компания осы Токиода орналасты.

Токио ірі халықаралық қаржы орталығы бола отырып әлемдік ірі инвестициялық банктер мен сақтандыру компанияларының бас-пәтері болып табылады, сонымен қатар Жапониядағы көліктік, баспа және эфирге тарату концентраторы функцияларын атқарады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі орталықтандырылған экономикалық өсу кезінде көптеген ірі компаниялар өз пәтерлерін Осака (тарихи қаржы орталығы) сияқты қалалардан Токиоға билікке кең қолжетімді пайдалану мақсатында көшірген. Соңғы кездері бұл тенденция Токиода халық саны өсуі мен ондағы өмірдің қымбатшылығына байланысты тоқтады.

Токио «Экономист» журналы бойынша 14 жыл қатарынан 2006 жылға дейін әлемдегі ең қымбат (өмір сүру қымбатшылығы бойынша) қала деп болған.

Жапонияның Токия қор биржасы — ең ірі биржа, нарықтық капитализациясы бойынша әлемдегі екіншісі және айналымдағы үлесі бойынша төртінші.

Туризмде Токио экономикасына үлкен үлес беруде.

## Қала аты

Бастапқыда Эдо, саға дегенді білдірген, есімімен белгілі болған қала Токио деген есімін (*Tōkyō*: *tō* (шығыс) + *kyō* (астана) іс жүзінде империялық астанаға айналған 1868 жылы алды. Ертедегі Мейжи кезінде де қала «Tōkei» (Төкей) деп аталған, немесе дәл солайша қытау әріптерімен «Токио» деп көрсетілген. Кейде әлі де құжаттарда «Төкей» деп кездескенімен бұл аты ескірген. This pronunciation is now obsolete.

## Бауырлас қалалар

Токионың 11 бауырлас қалалары бар:

|  |  |
| --- | --- |
| * Бейжің, ҚХР
* Берлин, Германия
* Каир, Мысыр
* Жакарта, Индонезия
* Мәскеу, РФ
* Жаңа Оңтүстік Уэлс, Аустралия
 | * Нью-Йорк, АҚШ
* Париж, Франция
* Рома, Италия
* São Paulo, Бразилия
* Сеул, Корея
 |

## Галерея

* Токионің көрнекті тарихи жерлері
* Император сарайы Эдо
* Жапония парламент ғимараты
* Васэда атақты университет
* Ниппон Будокан аренасы
* Гинза ауданы, Кабуки-ZA театры
* Гинзадагы Сан-ай ғимарат түнде

Токио панорамасы, алыста Фудзияма тауы, Tokyo Skytree мұнарадан жасалган cурет

## Дереккөздер
# Квебек (қала)[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Қала |
| Квебек |
| фр. *Québec* |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ту | Логотипі |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  КанадаКанада |
| Статусы |
Әкімшілік орталық
 |
| Провинция |
Квебек
 |
| Облыс |
Капиталь-Насьональ
 |
| Қалабасысы |
Режис Лабом
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 46°49′00″ с. е. 71°13′00″ б. б.﻿ / ﻿46.81667° с. е. 71.21667° б. б.﻿ / 46.81667; -71.21667    |
| Құрылған уақыты |
1608 жыл
 |
| Жер аумағы |
484.1 км²
 |
| Климаты |
Қоңыржай
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC-5
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 540 994 адам (2015) |
| Тығыздығы |
1 137.7 адам/км²
 |
| Этнохороним |
Квебектік, квебектіктер
 |
| Ресми тілі |
Француз тілі
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Телефон коды |
+1-418
 |
| ville.quebec.qc.ca |
| Квебек |
| Квебек шекарасы [көрсет ►]

Wikimedia | © OpenStreetMap
 |

**Квебек** (фр. *Québec*, ХФӘ: [ke.bɛk]) — Канададағы Квебек провинциясының орталығы болып табылатын қала. Қалада Квебек парламенті және провинцияның басқару аппараттары орналасқан.

## Халқы

2015 жылы халық саны 540 994 адамға дейін жетті. Олар 6 қалалық аудандарда тұрады: Ситэ-Лимуалю, Ривьерс, Сен-Фуа-Силлери-Ка-Руж, Шарлебур, Бопор және От-Сен-Шарль. 2008 жылы Квебек өзінің 400 жылдығын тойлады. Квебек көбісіне өзінің тарихи маххаласымен, көп мұражайларымен және мәдени кұрылымдарымен белгілі.

## Экономикасы

2001 жылдан бастап Квебек Калгари, Эдмонтон және Саскатунадан кейінгі Канаданың экономика жағынан дамып келе жатқан қалалардың тізіміне кірген. Мемлекеттегі ең аз жұмыссыздық Квебекте екені белгілі. Бұл жерде жақсы дамып келе жатқан экономика салалары: биотехнология, өнеркәсіп, туризм, денсаулық сақтау, тамақтану, сақтандыру және қолданбалы технология. Сонымен қатар, бұл қала жыл сайын 70 мың турист және 30 мың экипаж мүшелерін қабылдайды.

## Бауырлас қалалар

* АҚШ, Олбани
* Бельгия, Льеж
* Бельгия, Намюр
* Буркина-Фасо, Уагадугу
* Вьетнам, Хюэ
* Мексика, Гуанахуато
* Канада, Калгари
* Қытай, Сиань
* Қытай, Чанчунь
* Ресей, Санкт-Петербург
* Румыния, Яссы
* Тунис, Сус
* Уругвай, Монтевидео
* Франция, Бордо
* Франция, Канн
* Франция, Париж
# Доминион Цейлон

**Цейлон** — 1948-1972 жылдары Британ империясының доминионы болған.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, британдық Цейлон стратегиялық маңыздылыққа ие болды, және 1942 жылы Цейлон ұлттық конгресі британдық отарлық билік тарапынан соғыстан кейін Цейлон үкіметіне өзін өзін қамтамасыз етуді қарастыру уәде алуға шешім қабылдады. Цейлонның 1944 жылы қол жеткізілген келісімдерге сәйкес елдің болашақ мемлекеттік құрылымының негіздері дамыту үшін Соулбери комиссия жұмысын бастады. 1945 жылдың қазан айында, ол, алайда, аралында толық тәуелсіздігі үшін қамтамасыз ету, сондай-ақ британдық юрисдикциясын сақтайды, Цейлоннан жаңа Конституцияның мәтіні Соулбери комиссия ұсынысы негізінде «Ақ кітап» дайындалды. Бас Губернатор Цейлон қоғам өкілдеріне берілді, дегенмен заң шығарушы билігінің басшысын британдық үкімет тағайындаған. 1948 жылы 4 ақпанда, ресми Цейлон Доминионы құрылды. Сол жылы алдағы Цейлонның БҰҰ-ға қосылу әрекетін, Цейлон номиналды тәуелсіз мемлекет ғана екенін ескеріп Кеңес Одағы бұғатталды.

1972 жылы жаңа конституция қабылданды, оған сәйкес ел республикаға айналды, ал оның атауы "Цейлонның" орнына "Шри-Ланка" деп ауысты.