# Коннектикут

*Басқа мағыналар үшін Коннектикут (айрық) деген бетті қараңыз.*

|  |
| --- |
| АҚШ штаты |
| **Коннектикут** ағылш. *State of Connecticut*  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Коннектикут туы | Коннектикут мөрі |

 |
|  |
| **Штат ұраны** | Конституция штаты |
| **Астанасы** | Хартфорд |
| **Ең ірі қаласы** | Бриджпорт |
| **Тұрғыны** | 3 580 709 (2011 жыл) 29−орын (АҚШ б-ша) |
| - тығыздығы  | 249,41 адам/км² |  |
| **Ауданы** | 48−орын |
|  |
| - барлығы  | 14 357 км²  |
| - су беті  | 1,809 км² (12,6 %) |
| - ендік  | 40°58' с. е. бойынша 42°3' с. е., 113 км  |
| - бойлық | 71°47' б. б. бойынша 73°44' б. б., 177 км  |  |
| **Теңіз деңгейінен биіктігі** |  |
| - максимал биіктігі | Массачусетс штатымен шекарасындағы Фрисселл тауыының солтүстік беткейі м  |
| - орташа биіктігі |  |
| - минимал биіктігі  |  |  |
| **Штат статусын иеленуі** | 9 қаңтар 1788 жылы 5 ретпен |
| - штат болмай тұрып  |  |  |
| **Губернаторы** | ДейннелМэллой |
| **Заң шығару органы** |  |
| - жоғарғы палатасы |  |
| - төменгі палатасы |  |  |
| **Уақыт белдеуі** | Тынықмұхиттық уақыт: УГМ-5/-4 |
| **Ресми сайты:** |  |

Коннектикут штатының капитолы
Нью-Хейвен
Милфорд қаласын биіктен қарау және Чарльз аралы
Мидделтаун
**Коннектикут** (ағылш. *Connecticut*) — штат Америка Құрама Штаттарының солтүстік-шығысында орналасқан, Жаңа Англия өңіріне кіреді. Астанасы — Хартфорд, ірі қаласы — Бриджпорт. Халқы — 3 580 709 адам (2011 жылғы санақ бойынша АҚШ ішінде 29-орында, 2011 жыл). АҚШ шаттарының ішінде көлемі бойынша 48-орында. Егер Колумбия округын алмай есептесе адам басына шаққандағы ЖІӨ мөлшері бойынша Америка Құрама Штаттарында бірінші орын иеленеді (54397 доллардан).

1959 жылдан бергі ресми ұраны — *Constitution State* (Конституция штаты). Штаттың бұрынғы ресми ұраны *Nutmeg State* (Жұпар жаңғақ штаты) болды.

Штатты бірінші қоныстанушылар голландықтар болды, негізгі қоныстанушылар болашақ Хартфорд қаласының негізін қалады. 1667 жылға дейін шатат территориясының тең жартысы Жаңа Нидерландның құрамына кірді, сонан соң Британ империясына табысталыды, 1636 жылы ағылшын Томас Хукер өзі Коннектикут колониясын құрды. Коннектикут 13 штаттың бірі болды, Англиядан өзінің тәуелсіздігін жариялады.

Штат қоңыржай климатты зонада орналасқан және мұхит жағалау сызығында созылып жатыр, соған байланысты теңізде жүзу өнері штат салт-дәстүріне жартылай әсер етеді.

Коннектикуттың адам даму индексі потенциялы бойынша — американдық штаттар арасында ең жоғарғы штат болып табылады.

Пошталық қысқартылуы — CT.

## География

Штат территориясы оңтүстігінде Лонг-Айленд бұғазы суымен шайылып жатыр, батысында Нью-Йорк штатымен, солтүстігінде — Массачусетс штатымен, шығысында — Род-Айленд штаттарымен шекараласады. Ірі қалалары: Бриджпорт, Хартфорд (астана), Нью-Хейвен, Стамфорд және Уотербери. Территориясы сегіз өңірге бөлінеді. Штатта барлығы 169 қала және елді мекен бар.

Ең биік нүктесі — штаттың солтүстік-батыс шекарасындағы Фрисселл тауы (теңіз деңгейінен 748 м биік). Штаттың өзі аттас Коннектикут өзені штатың орталық жағымен ағып өтіп оңтүстіктен солтүстіктегі Лонг-Айленд бұғазына құяды.

Штат территориясыннегізінен ормандар алып жатыр. Оңтүстікке жақынырақ сазды жерлер және құмдауытты жағалау кездеседі . Батыс жағыны — таулы (Беркшир жоталары және Таконик).

Солтүстіктен аулдық елді мекендерден оңтүстікке қарай өндірісті қалаларға қарай ауысады. Барлық ірі қалалардың барлығында дерлік «жасыл зоналар» (парктер қалалар орталығында) бар, туристерді тарту мақсатында өткен ғасырда сәулетті құрылыстар салынған.

Коннектикут қалаларыны негізінен штаттың оңтүстік-батыста шоғырланған. Коннектикуттың солтүстік-шығыс жағында ормандық және ауыл шаруашылық жерлері басым.

## Тарихы

АҚШ-тың тәуелсіздік үшін соғысынан кейін Коннектикут 13 штаттың бірі болды, АҚШ құрамындағы бірінші штат. 1875 жылға дейін Хартфорд пен Нью-Хейвен қалалары Коннектикут астанасы мәртебесін кезектесіп алып отырды. Артынан Хартфорд қаласы тұрақты астана болып бекітілді.

## Халқы

Халықтың расалық бөлінуі:

* ақ нәсіл — 77,6 %
	+ итальян тектілер — 19,3 %
	+ ирланд тектілер— 17,9 %
	+ ағылшын тектілер — 10,7 %
	+ неміс тектілер — 10,4 %
	+ француз және франкоканада тектілер — 9,6 %
	+ поляк тектілер — 8,6 %
* афроамерикандықтар — 10,1 %
* үндістер — 0,3 %
* азиаттар — 3,8 %

## Атақты түлектері

* Гарриет Бичер-Стоу
* Джон Браун
* Джордж Буш
* Сет Макфарлейн
* Ральф Нейдер
* Хорас Сильвер
* Кэтрин Хепбёрн

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

Үкіметі
* State of Connecticut – Штаттың ресми веб сайты
* Connecticut State Databases Мұрағатталған 24 қыркүйектің 2013 жылы. – Annotated list of searchable databases produced by Connecticut state agencies and compiled by the Government Documents Roundtable of the American Library Association.
* Connecticut State Register & Manual Мұрағатталған 13 қазанның 2013 жылы. – updated annually
* Directory of Web sites of Connecticut towns and cities Мұрағатталған 15 желтоқсанның 2012 жылы.
* Energy Data & Statistics for Connecticut- From the U.S. Department of Energy Мұрағатталған 17 қарашаның 2010 жылы.
* 2000 Census of Population and Housing for Connecticut, U.S. Census Bureau

Негізгі
* Коннектикут *DMOZ* каталогында

Туризмі
* CTVisit.com – Official state tourism website

Тарихы
* Connecticut Historical Society
* Connecticut Society of Genealogists (Est. 1968)
* Connecticut State Facts Мұрағатталған 29 тамыздың 2014 жылы.
* U.S. Census Bureau Мұрағатталған 13 маусымның 2011 жылы.
* USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Connecticut Мұрағатталған 15 қаңтардың 2013 жылы.
* Connecticut Broadcasting History
* Connecticut Radio History Мұрағатталған 9 қарашаның 2012 жылы.

Бизнес ұйымдары
* Connecticut Business & Industry Association
* Connecticut Junior Chamber (Jaycees) Мұрағатталған 13 тамыздың 2013 жылы.
* Connecticut Newspapers Мұрағатталған 31 тамыздың 2013 жылы.
* The Connecticut Business Hall Of Fame Мұрағатталған 6 қарашаның 2015 жылы.
* Small Businesses for Health Care Reform Мұрағатталған 9 қыркүйектің 2009 жылы.