Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Жарнама

**Жарнама**, реклама (франц. *reclame*, лат. *reclamo* — *жар саламын*) — тауарлардың, қызмет көрсетудің тұтынушылық қасиеті туралы ақпарат беру және оған деген сұранысты көбейту мақсатында таратылатын хабарлама; белгілі бір адамдар, ұйымдар, әдебиет пен өнер шығармалары туралы хабар таратып, оларды әйгілеу. Жарнама көпшілік ақпарат құралдары (*теледидар, радио, газет, Интернет, проспектілер, плакаттар, т.б.*) арқылы жүзеге асырылатын коммуникацияның ақылы түрі болып табылады. Кез келген Жарнама хабарламалық, болмаса назар аудартушылық сипатымен ерекшеленді. Жарнаманың түрлері көп: сату орнындағы Жарнама, институционалдық (жақсы пікір қалыптастыру мақсатындағы) Жарнама, хабарламалық Жарнама, сауда және көлік жүйесіндегі Жарнама, көше Жарнамасы (*плакат, афиша*), ауызша Жарнама, баспалық Жарнама т.б. Жарнаманың қарапайым түрлері б.з.б. пайда болды. Ежелгі Грекия мен Ежелгі Римде Жарнама хабарландыруларын ағаш тақтайларға жазып, халық көп жиналатын алаңдарда айғайлап жар салатын болған. Баспаға басылған Жарнамалар Англия мен Францияда 17 ғ-да пайда болды. Жарнама қазақ халқына да ежелден белгілі. Оның ауызша үлгілері фольклорлық әдебиетте “жарлық шашу”, “жар салу” ұғымдарымен берілген. Жарнама үлгілері “*Қобыланды батыр*”, “*Мұңлық-Зарлық*” және “*Оғызнама*” жырларында бар. 19 ғ-дың аяғында “*Түркістан уалаяты*”, “*Дала уалаяты*” газеттерінде саяси-экон. мәселелерге байланысты, оқу-ағарту, әдебиет және өнер-білім бойынша Жарнамалар берілген. 20 ғ-да Жарнаманың мақсаты мен мазмұны кеңейіп, икемділігі артты, Жарнама тілінің ішкі құрылымы сараланды. Нарықтық экономиканың қанат жаюына орай Қазақстанда жарнамалық қызмет түрлері сан алуан болып дамуда. Жарнама стратегиясымен айналысатын Жарнама компаниялары пайда болды. Жарнаманың бір түрі — афиша (*affіcher* — хабарландыру, іліп қою). Театр афишалары — спектакльдер және басқа да көңіл көтеретін шаралар туралы хабарландырулар. Афишалар театрдың алдына, көшелерге, алаңдарға және басқа да көпшілік жүретін орындарға ілінеді.

**Жарнама** — тауарларға сұранымды қалыптастырып, ұлғайту мақсатында олардың қасиеттері мен көрсетілетін
қызметтер туралы ақпаратты тиімді бағытта тарату.
Жарнама – тауардың немесе қызметтің сапасының кепілдемесі деп есептейтін негіздеме бар. Жалған, алдамшы жарнама тауардың нарықта жойылуына алып келеді. Тек қана қанағаттандырылған тұтынушы жарнамаланған қызметтің нарықта тұрақтануын қамтамасыз етеді. Бір де бір өсіп келе жатқан кәсіпкер сапасы төмен қызметті жарнамалап өз қаражатын шашпайды. Мұндай жағдайға кері істерді нарықта тұрақтанбайтын «уақытшалар», «біркүндік бизнесмендер» пайдаланады, нарықтың заңына сай сапасы төмен қызмет көп уақыт ұзамай жойылады.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз

* Жарнама тарихы
# Шон Паркер[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Шон Паркер |
| Шон Паркер |
|  |
| Туған күні | 14 қаңтар 1982 (1982-01-14) (44 жас) |
| Туған жері |
Вирджиния
 |
| Азаматтығы |  АҚШ |
| Қызметі |
Кәсіпкер
 |

**Шон Паркер** (14 қаңтар 1982 ж.) - интернет-кәсіпкер, Plaxo, Facebook, Napster-дің негізін қалаушылардың бірі ретінде әлемге танымал. Өзінің 2.1 млрд. доллар капиталы арқасында, 2012 жылдың наурыз айында Forbes журналында 215-орын алды.

### Өмірі

Шонға әкесі 7 жасында программалауды үйретті. 16 жасында оны хакинг үшін соттады.
1999 жылы Шон алғаш рет өзінің Napster деген сайтының арқасында әлемге танылды. Napster дегеніміз өлең алмасуға арналған сервис. Бұл сервис бүкіл музыкалық индустрияны төңкерді. 24 жасында ол Пало-Альтода Марк Цукербергпен кездеседі және Facebook-тың ең алғашқы президенті болады. 2005 жылы Шон кокаинді сақтаған деп айыпталып Facebook-тағы жұмысынан айырылады.

### Алған білімі

Шон Октондағы орта мектепте білім алған. Мектептегі соңғы жылдарды Шон жылына 80 000 доллардан астам пайда таба бастайды, кейін ол колледжді тастап кәсіпкерлікпен айналыса бастайды.

### Facebook-тағы жұмысы

Марк Цукербергпен кездесуден кейін Facebook қарқынды жұмыс істей бастайды. Шон компанияның президенті болып инвесторлар жинай бастайды: Ритер Тиль ең алғашқы инвестор болып саналады. Шонға кокаинді сақтағаны үшін деген айып жабылған соң, ол компаниядан кетеді.

### Фильмде

Шон Паркерді "Әлеуметтік желі" фильмінде Джастин Тимберлейк ойнаған.

## Дереккөздер
# Edmodo

|  |
| --- |
| Edmodo |
| Қызметі |
Білім беру
 |
| Құрылды |
1 қыркүйек 2008 жыл
 |
| Құрушы |
Ник Борг, Джефф О'Гара
 |
| Орналасуы |
Сан-Матео (Калифорния)
 |
| Сайты |
edmodo.com
 |

**Edmodo** — білім беретін технологиялық компания. Өз бағдарламасында коммуникациямен, бірлестікпен және де оқушыны дайындарлық құралдармен мұғалім мен оқушы арасындағы байланысты нығайтады жәнеде ата-ана мен мұғалім арасындағы келіспеушіліктерді болдырмауға арналған білім көзі.

## Тарихы

2008 жылы Ник Борг пен Джефф О'Гара осы сайттың ірге тасын қалады. Бұл сайт тек бой түзегенінен ақ оны Index Ventures ,Greylock Partners , SingTel Innov8 , New Enterprise Associates, KDDI, Union Square Ventures және Glynn Capital Management атты әлемге әйгілі компаниялар қолдай бастады.

## Артықшылығы

* Тіркелу кезінде көп ақпарат сұралмайды
* Мұндағы қолданушылар үшке бөлінген. Олар: оқушы, мұғалім және ата-ана
* Эдмодо-тегін сайт
* Тіркелу кезінде ұялы телефонның нөмері қажет қажет етілмейді

## Кемшілігі

* Сайтқа орыс тілінде жазуға да болады, бірақ интерфейсы ағылшын тілінде.
* Бұл сайт әлі де толықтай өз алдына қойган мақсатына жеткен жоқ.

## Жетістіктері

2013 жылы Вибху Миттал Эдмодо сайтының бас директоры болып тағайындалды және осы жылы РС Журналының "Мұғалімдерге ең қажетті қосымшалар " атты тізімінде Эдмодо сайты үздік қосымшалар қатарында болды. Эдмодо сайтының айтуы бойынша, оның 50 000 000 (миллионға) жуық қолданушысы бар.
Сонымен қатар, 2015 жылдың наурызында Эдмодо сайты "32 ең үздік білім беретін онлайн құрал" атты тізімдегі көшті бастап келе жатыр.

## Дереккөздер
# 1970 жж.

**1970 жылдар** — 1970-ші — 1979-шы жылдар аралығын қамтитын онжылдық.

## Ең маңызды оқиғалар

### Әлемде

* КСРО-дағы тоқырау кезеңі
* АҚШ долларын алтынға айырбастауы тоқтатылды (1971)
* Вьетнамдағы соғыс (1957—1975)
* Камбоджадағы азаматтық соғыс (1967—1975)
* Кампучиялық-вьетнамдық қақтығысы (1975—1989)
* Камбоджадағы геноцид (1975—1978
* Қытай-вьетнам соғысы (1979)
* Британияның бұрынғы протектораттары тәуелсіздігін жариялады (1970—1971; Тонга, Фиджи, Сьерра-Леоне, Бахрейн, Қатар, БАӘ және басқалар)
* Чилидегі әскери төңкеріс (1973)
* ЗҚҚ бойынша келісім (1972)
* АҚШ-тағы Уотергейт жанжалы, Никсонның (1972—1974) президенттік орнынан кетуі
* Араб-израильдық қақтығысы). Мысырлық-израильдық бейбітшілік шарты (1979).
* Мұнай дағдарысы (1973)
* Ауған соғысы (1979–1989)
* КСРО Конституциясы қабылданды
* Ирандағы ислам революциясы (1978—1979)

## Мәдениет

Элвис Пресли
* Постиндустриалды қоғам.
* Батыс елдеріндегі сексуалды революциясының қызған кезі
* Әлемдік мәдени және табиғи мұраны қорғау туралы конвецния (1972; Юнеско)
* Ойын жүйелерінің бірінші (1972) және екінші (1976) ұрпақтары
* Жер хақының саны 4 миллиардқа дейін жетті (1976)

### Музыка

* Хард-роктың руанды шағы (1970-шы ж. басы; Led Zeppelin, Black Sabbath, Deep Purple)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Топтар ABBA
* AC/DC
* Queen
* Eagles
* Sex Pistols
* Rainbow
 | **Ағымдар Глэм-рок
* Диско
* Панк
* Прогрессивті рок
* Софт-рок
* Индастриал стилінің пайда болуы
 | **Орындаушылар Владимир Высоцкий
* Элвис Пресли
* Роберт Плант
* София Ротару
* Борис Гребенщиков
 |

### Спорт

* Хоккейден КСРО — Канада суперсериясы (1972)

## Белгілі тұлғалар

Гельмут Шмидт

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Леонид Брежнев
* Андрей Дмитриевич Сахаров
* Варлам Шаламов
* Александр Солженицын
* Ричард Никсон
* Джимми Картер
* Джеральд Форд
* Мао Цзэдун
* Ким Ир Сен
* Индира Ганди
 | * Эдвард Хит
* Гарольд Вильсон
* Джеймс Каллаган
* Жорж Помпиду
* Валери Жискар д’Эстен
* Вилли Брандт
* Гельмут Шмидт
* Эрих Хонеккер
* Иосип Броз Тито
* Франсиско Франко
 | * Аугусто Пиночет
* Фидель Кастро
* Голда Меир
* Ицхак Рабин
* Менахем Бегин
* Ясир Арафат
* Анвар Садат
* Муаммар Каддафи
* Иоанн Павел II
 |

## Дереккөздер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: 1970шы |
# Өзен алабы

Өзен
**Өзен алабы** — жер беті және жер асты арқылы (*топырақ және тау жыныстар қабаттары арқылы*) жалпы су ағындары жеке өзенге немесе өзен жүйелеріне келіп қосылатын, өзенге су жиналатын жер бетінің белгілі бір аймағы.

## Толығырақ

Өзен алабы:

* ағынды;
* тұйық.

Кейде *“су жиналатын алап”* деп те аталады. Әрбір өзен алабы жер беті және жер асты (топырақ, тау жыныстар қабаттары) арқылы су жиналатын алаптарға бөлінеді. Әрбір өзеннің су жиналу алабы басқа өзеннен *суайырық* арқылы бөлінеді. Өзен алабы өзінің ауданы, биіктік белдемі мен таралуы, орташа биіктігі, ені, еңістігі арқылы сипатталады. Өзен алабы ағынды және тұйық болып ажыратылады. Басқа өзен жүйесімен, мұхиттармен байланыспайтын өзен алабы тұйық алапқа жатады (Каспий, Арал теңіздеріне құятын өзендер). Өзен алабының пішіні, мөлшері, географиялық орны, жер бедері геологиялық құрылысына байланысты әр түрлі болып келеді. Ең ірі өзен алабы Оңтүстік Америкадағы Амазон алабы (ауданы 7,2 млн. км²). Қазақстандағы ірі өзендердің өзен алабының ауданы Ертісте 1643 мың км², Сырдарияда – 462 мың км², Жайықта – 237 мың км², Іле өзенінде 140 мың км².

## Өзен алабының су беру мүмкіндігі

Өзен алабының су беру мүмкіндігі (*Водоотдача речного бассейна*) — белгілі бір уақыттағы өзен алабының су беру көлемі. Ол — алқаптағы жиналған судың белгілі уақытта жерге сіңгеннен кейінгі қалған айырмасына тең болады (*тәуліктік, онкүндік және т.б. болып бөлінеді*).

## Өзен алабы

Өзен алабының ұзындығы (км) — өзеннің сағасынан алаптың ең шалғай нүктесіне дейіңгі түзу қашықтық.

## Тағы қараңыз

* Өзен;
* Өзен аңғары;
* Өзен жүйесі;
* Өзен бастауы;
* Өзен сағасы;
* Өзен еңістігі;
* Өзен желісі;
* Өзен жүйесі;
* Өзен иректілігі;
* Өзен ирелеңі;
* Өзен көлігі;
* Өзен суының тартылуы;
* Өзен эрозиясы;
* Өзендердің бөлінуі;
* Өзендердің қоректенуі;
* Өзенді ілестіру;
* Өзеннің бас жары;
* Өзен жайылмасы;
* Өзен аралығы.

## Дереккөздер
# Интервью[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Интервью
**Интервью**— көсемсөз жанры, журналистің бір не бірнеше
адаммен қандай да бір өзекті мәселе төңірегінде сұхбат жүргізуі.
Интервью барысында белгілі бір оқиғаның, құбылыстың мән-мазмұны маман әңгімелесушінің түсіндіруі, айтуы бойынша терең ашылады. Интервью жанры, негізінен, хабарламалы интервью және түсіңдірмелі интервью болып екіге бөлінеді. Олардың өзі іштей жіктеледі.

* Хабарламалы интервью түріне — тілші мен әңгімелесуші екеуінің сұрақ-жауап түріндегі диалог интервью тілшінің бір ғана сұрау беріп, оған әңгімелесушінің ұзақтау жауабы монолог интервью, әңгімелесуші айтқанының мазмұны ғана түйіліп берілетін мазмұндама интервью жатады. Бұларда түсіндіру талдау болмайды, сұхбаттың есебі ретінде ғана танылады.
* Түсіндірмелі интервью түрлеріне — интервью суреттеме, баспасөз маслихаттық дөңгелек үстел басыңдағы әңгіме, брифинг, анкета жатады. Бұларда дерек, оқиға, құбылыс хабарланып қана қоймайды, олардың қыр-сыры кеңірек түсіндіріліп, күрделі жайттарға түсіндірме беріледі.

Брифинг сұхбат берушілердің ұсынымен, жұртқа қажетті нәрсені түсіндіріп қою ниетімен өткізіледі. Баспасөз мәслихатында көптеген бұқаралық ақпарат құралдары (БАҚ) өкілдері қатысуымен бір сала немесе әлденеше маманмен қатар сұхбат жүргізіледі. Журналистер кезекпен сұрау қойып, сұхбаттаушыпар оған жауап береді. Дөңгелек үстел басындағы әңгімеде нақты бір проблемамен айналысатын мамандар шақырылып, оларға қатар сұрақтар қойылады да, жауаптары тыңдалады.

## Дереккөздер
# Кувейт Ұлттық футбол құрамасы

|  |
| --- |
| Кувейт |
| Конфедерация |
АФК
 |
| Федерация |
Кувейт футбол қауымдастығы
 |
| Бас бапкері |
Тамер Энад (м.а)
 |
| Капитаны |
Наваф әл Халиди
 |
| Формасы |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

**Негізгі форма** |

**Қонақтық форма** |

 |
| Бірінші ойын |
|  Кувейт 2:2 Ливия  (Марокко; 3 қыркүйек 1961 жыл)
 |
| Ең ірі жеңіс |
|  Кувейт Кувейт 20:0 Бутан  (Кувейт, Кувейт; 14 ақпан 2000 жыл)
 |
| Ең ірі жеңіліс |
|  Португалия 8:0 Кувейт  (Лейрия, Португалия; 19 қараша 2003 жыл)
 |
|
Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу |

**Кувейт Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Кувейттің намысын қорғайтын ұлттық құрама. Басқарушы орган - Кувейт Футбол Қауымдастығы. 1980 жылғы Азия чемпионы. 1982 жылы әлем чемпионатына қатысқан. АФК және ФИФА мүшесі.

## Құрама жайлы фактілер

* Алғашқы матчын 1961 жылы Мароккоға қарсы өткізді. Рабатта өткен ойын 2:2 есебімен тең аяқталды.
* 1976 жылы Азия чемпионатының финалына шықты. 1980 жылы Азия чемпионы атанды. Азия чемпионатына 10 рет қатысқан.
* 1982 жылғы әлем чемпионатында Франциямен өткен ойында француздардың бір голы кәдімгідей дау болды. "Біз трибунадан естілген ысқырықты төрешінің ысқырығы екен деп іркіліп қалдық" деген кувейттіктердің уәжін төреші тыңдамайды. Ақыр соңында алаңға Кувейттің шейхы шығып, төрешіге мән-жайды түсіндіреді де, гол есептелмейді. Бұл ойында Франция 4:1 есебімен жеңіске жетеді.
* Көп ойын өткізген - Бадар әл-Матава

## Азия кубогы-1980 (Кувейт)

### В тобы

| О | Команда | О | Жңс | Т | Жңлс | Голдар | ± | Ұ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Корея Республикасы | 4 | 3 | 1 | 0 | 10 − 2 | +8 | **10** |
| 2 |  Кувейт | 4 | 2 | 1 | 1 | 8 − 5 | +3 | **7** |
| 3 |  Малайзия | 4 | 1 | 2 | 1 | 5 − 5 | 0 | **5** |
| 4 |  Катар | 4 | 1 | 1 | 2 | 5 − 8 | −3 | **4** |
| 4 |  БАӘ | 4 | 0 | 1 | 3 | 3 − 9 | −6 | **1** |

* 15 қазан. Кувейт - БАӘ - 2:1
* 18 қазан. Кувейт - Малайзия - 3:1
* 21 қазан. Корея Республикасы - Кувейт - 3:0
* 25 қазан. Кувейт - Катар - 4:0

### Плей-офф

1/2 финал

* 28 қыркүйек. Иран - Кувейт - 1:2

Финал.

* 30 қыркүйек. Кувейт - Корея Республикасы - 3:0

---